Кіріспе

Жапон мангасы сериясы «CLAMP» және оның адаптациялары – «CLAMP» жасаған жапон мангасы сериясы. «Тылсымды салт атты Раяерт» мангасының тараулары 1993 жылдың қарашасынан 1995 жылдың ақпан айына дейін «Накайоши» манга журналында сериал ретінде жарияланып, кейіннен «Коданша» баспасының үш томдық жинағында топтастырылды. Олар 1994 жылдың шілдесінен 1995 жылдың наурызына дейін басылды. Манганың жалғасы 1995 жылдың наурыз айынан 1996 жылдың сәуір айына дейін сол журналда жарияланды және «Коданша» баспасы тарапынан 1995 жылдың шілдесінен 1996 жылдың сәуіріне дейін үш томдық жинақ ретінде шығарылды. Серияда үш сегізінші сынып оқушысы қазіргі Жапониядан сиқырлы әлемге көшіріліп, ханшайымды құтқару міндеті тапсырылады. «Раяерт» сиқырлы қыз және меха аниме жанрларының элементтерін параллель әлемдер фантастикасымен үйлестіреді. Манга 1994 жылы екі аниме сериалына және 1997 жылы түпнұсқа бейне анимациясына (OVA) бейімделді.

Сюжет

Magic Knight Rayearth сегізінші сыныптағы үш қызға назар аударады: еркекшіл, батыл, бірақ бойы аласа Хикару Шидо (獅堂 光); тез ашуланатын және жөнсіздікке шыдамайтын жалғыз қыз Уми Рюзаки (龍咲 海); және ақылды әрі әдепті Фуу Хоуджи (鳳凰寺 風). Мектептерімен бірге Токио мұнарасына саяхатқа шыққан қыздар өзін басқа әлемге, Сефироға тартылып табады. Олар Сефироның адамның еркіне тәуелді екенін және Бағанның Сефироны дұға арқылы сақтайтынын біледі. Содан кейін қыздарға қазіргі Бағанды, Емерауд ханшайымын, оны ұрлаған бас жұбы және қарсыласы Загатодан құтқару міндеті жүктеледі, одан кейін олар Токиоға қайтарылады. Моконаның басшылығымен қыздар өздерінің элементтеріне негізделген сиқырлы күштерін ашады және үш Руна Құдайын (魔神) оятады – олар алып роботтар түріне айнала алатын жандар, оларды қыздар басқаруға тиіс. Саяхаттары барысында қыздар өзара айырмашылықтарын жеңіп, бірлесіп жұмыс істеуге және бір-бірін достар ретінде қабылдауға үйренеді. Загатоны тапқаннан кейін олар оны жеңіп, жоя алады. Осыдан кейін олар Емераудтың тұтқындалған жеріне жетеді, бірақ үшеуі оның Загатоға ғашық болғанын біледі, бұл оның Сефироның игілігі үшін ғана дұға етуіне кедергі келтірді. Өз ісіне жауапкершілік сезініп, ол өзін-өзі тұтқындады және, ақырында, Сиқырлы Жатқандарды өлтіру үшін шақырды, өйткені Сефиродан ешкім Бағанға зиян келтіре алмады. Содан кейін оның қараңғы жағы үстемдік табады, ол өзінің сүйіктісін өлтіргені үшін Сиқырлы Жатқандарды жоюға тырысады. Емерауд ханшайымына қарсы қысқаша қорғаныс шайқасынан кейін Сиқырлы Жатқандардың оны өлтіруден басқа амалы қалмайды. Содан кейін олар Токиоға қайта оралады. Сериалдың екінші бөлімі ханшайым Емераудтың өлімінен туындаған қиындықтарды көрсетеді. Бір жыл өткен соң басталады, онда үш басты кейіпкер оның өліміне қатысқан кінәсі мен үмітсіздігімен күреседі. Токио мұнарасында қайта кездескенде, олар тағы да Сефироға тасымалданады және Сефироның тек бір бөлігі қалғанын, онда аман қалғандар бас сауғалайтын қамал бар екенін біледі. Баған жоқ болғандықтан, Сефиро көбінесе қорғанышсыз, және қыздар бүкіл планета жойылғанша Баған жүйесі жаңа Бағанды таңдауы керек екенін білгенде қайғырады. Бұл ғана емес, үш соғысып жатқан планета Бағансыз Сефироны жаулап алуға тырысады: Автозам, ауадағы ластануды жою үшін Баған жүйесін пайдалануға ниеттенген технологиялық жағынан дамыған әлем; Фахрен, оның балалық билеушісі Леди Аска оны Сефироны өзінің қалауларының әлеміне айналдыру үшін пайдалануды жоспарлап отыр; және Чизета, халық тығырықтап қалған әлем, оның бауырлас билеушілері Татра мен Тарта оны Сефироны колонияға айналдыру үшін пайдалануды жоспарлап отыр. Сиқырлы Жатқандар қаланы қорғауға көмектескенде, олардың әрқайсысы планетаның тағдыры тек бір адамның жауапкершілігінде болмауы керек екеніне келіседі, өйткені бұл, ханшайым Емерауд сияқты, осы адамға өмір сүруге және еркін сүюге мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар, жаңа Баған таңдалғанда, олардың Сефироның игілігі үшін ғана дұға етуіне кедергі келтіретін, оларды өлтіру үшін жаңа Сиқырлы Жатқандарды шақыруға мәжбүр ететін және жаңа Баған таңдалғанша Сефироны қайтадан жоюға әкелетін, оқиғалар циклының аяқталмай жалғасуына себеп болатын жасырын қауіп бар. Сондықтан, күшті сиқырлы қылышкер және Загатоның інісі Лантис осы себептерге байланысты Баған жүйесін жоюды қалайды. Ақырында Мокона үміткерлерді екіге дейін таңдайды: Хикару және Автозамның ауруға шалдыққан Eagle Vision, ол Лантистің досы және оның мәңгілік ұйқысымен Баған жүйесін аяқтауды қалайды. Екі адам Токионың қайта жасалуында жаңа Баған болу үшін сынақтан өтеді, осы кезде Мокона Сефироның және оның заңдарының жаратушысы екенін ашады, оларды ол ертерек жаратқан Жердегі адамдардың зорлық-зомбылығы мен құлқы табиғатына өкінішпен куә болғаннан кейін жасаған. Ол үш қызды Сефироға қайтаруға жауапты болды. Соңында Хикару Сефироның жаңа Бағаны болады және Фуу мен Умидің көмегімен Eagle Vision-ды Токиодағы демалудан Сефироға қайтарады, Моконаның тек біреуі ғана қайтуға болатынына қарамастан. Хикару осыдан кейін Баған жүйесін қабылдамайды, планетаның тағдыры бір адамның жауапкершілігінде болмауы керек деп мәлімдейді. Мокона олардың шешімін қабылдап, үш Машинмен бірге кетеді. Манга үш қыздың жаңа Сефироға сүйіктілеріне бару үшін оралуымен аяқталады, олар басқа планеталардың билеушілерімен бірге олардың планеталарының проблемаларын шешуге және Моконаның Сефироға өзгерістер әкелуге үш басты кейіпкерге мүмкіндік беру тілегін ойлайды.

Аниме адаптациясының айырмашылықтары

Бірінші маусым манганың бірінші аркасына көбінесе адал, тек түпнұсқа кейіпкер Инува мен көптеген қосалқы сюжеттер қосылған, бірақ екінші маусымда күрт өзгерістер байқалады. Ең басты айырмашылық – анимеге ғана тән екі жау, Нова мен Леди Дебонаирдің жасалуы. Олар Принцесса Эмераудтың өлімінен кейін Хикару мен Сефиро халқының терең қайғысынан туған. Руна құдайлары қыздардың өз еркімен Сефироға шақырылғанын айтады, әсіресе Хикарудың, өйткені оның мықты рухы оған жаңа Тірек болуға мүмкіндік берді, бірақ ол манга сияқты бұл ұсыныстан бас тартады.

Даму

Клемп сурет салған Soryuden романдарының жарық көргенін тойлау кезінде, топқа жапондық shōjo (қыздарға арналған) манга Nakayoshi журналының редакторы Хидеки Ямагучи осы журнал үшін серия жасауды ұсынды. Окаваның сөзінше, журналдың сиқырлы қыз мангасы Sailor Moon (1991–97) арқасында жеткен табысы, топқа роботтар туралы сериалды редакторларына ұсынуға мүмкіндік берді. Клемптің досы, иллюстратор Такеши Оказаки, атаудың "Rayearth" бөлігін жасады, ал Окава қалған бөлігін ойлап тапты. Dark Horse 2011 жылдың 6 шілдесінен 2012 жылдың 12 сәуіріне дейін жинақталған басылымдарды жариялады. Dark Horse Comics лицензиясының мерзімі біткен соң, Kodansha Comics лицензия алды және 2019 жылы манганың 25 жылдығына арналған екі қатты мұқабалы жинақта, әрқайсысы үш томнан тұратын серияны шығара бастады. Anime NYC 2022-де Kodansha USA 2023 жылдың күзінде қағаздық басылым шығаратынын хабарлады. Серия француз тілінде Pika Édition лицензиясымен жарық көреді.

Аниме

Аниме сериясы алғаш рет Жапонияның Yomiuri TV және Токиодағы NNS телеарнасында 1994 жылдың 17 қазанында көрсетіліп, 1995 жылдың 27 қарашасында аяқталды. Оны Тошихиро Хирано режиссерлік етті және Yomiuri TV мен Tokyo Movie Shinsha (қазіргі TMS Entertainment) бірлесіп өндірді. Аниме 2 маусымнан тұрады, барлығы 49 эпизод. Телесериал АҚШ-та екі рет лицензияланды: біріншісі – The Ocean Group, олар 1990-шы жылдары Fox Kids телеарнасында сынақ көрсетілімін өткізуді жоспарлаған, екіншісі – Media Blasters, ал Bang Zoom! Entertainment 1999-2000 жылдары дубляждады. Аниме сериясы 1996 жылы Филиппиннің ABS CBN телеарнасында тагалог тілінде дубляжбен көрсетілді, бірінші маусым әр жексенбіде сағат 9:00-де, ал екінші маусым 1997 жылы сағат 10:30-да көрсетілді. Ол филиппин қыз балаларының арасында танымал болды және филиппин халқының анимеге деген қызығушылығын қайта жандандырып, 20-ғасырдың Филиппиннің ең жоғары рейтингті аниме сериалдарының біріне айналды. Кейіннен 2001 жылдың 26 қарашасында GMA Network телеарнасында апта ішінде және Telesuccess Productions компаниясының тагалог тіліндегі дубляжымен көрсетілді. Сериал VHS және DVD форматтарында шықты. Discotek Media 2017 жылдың 31 қаңтарында сериалды DVD және Blu-ray форматтарында қайта шығарды. Anime Limited компаниясы Ұлыбритания мен Ирландияда шығару үшін сериалды сатып алғанын хабарлады.

ОВА

Манага мен телесериал аяқталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң Жапонияда үш бөлімді OVA шықты (25 шілде, 26 қыркүйек және 10 желтоқсан 1997). ОВА жай ғана Rayearth деп аталды, ал оның сюжеті түпнұсқадан өте ерекше болды. Кейіпкерлердің барлығы бірдей, бірақ қарым-қатынастар, орындар мен оқиғалар түбегейлі өзгерді. ОВА-да Хикару, Уми және Фуу бір мектепте оқитын, жақын арада жоғары мектепке баруға дайындалып жатқан достар. Кенеттен, олардың алдына ерекше бір жұлдыз (алғашқы сериядағы Мокона екені белгілі болады) пайда болады. Сонымен бірге, Токио қаласында есімдері белгісіз жәндіктер мен сиқыршылар көріне бастайды. Олардың бірі – Клеф, ол үш қызға Сиқырлы рыцарьлар болуға көмектеседі, олардың Машинтерін оятып, адам әлемін басып алуға тырысатын Кефироның зұлым сиқыршыларымен күреседі. Осы нұсқада, принцесса Эмераудтың қол астындағы сиқыршы Ферио оның інісі емес. Оның орнына Eagle Vision осы рөлді атқарады, сонымен қатар ол Загатоны Сефироға жалған тепе-теңдік орнату үшін өзін-өзі өлтіруге итермелегеннен кейін басты қарсыластың ролін де қоса атқарады. Оның Автозаммен байланысы мүлдем жоқ, өйткені ол бастапқыда Сефироның азаматы. Ол Эмераудқа Загатоның әлі тірі екендігіне сендіру үшін сиқыр қолданады, осылайша Сефироның сиқыршылары екі әлем біріккенде және әр сиқыршы Сиқырлы рыцарьлармен шайқасқанда Жерде өмір сүруін жалғастыра алады. Лантис те бірден Сиқырлы рыцарьлардың одақтасы және Eagle-дың жоспарларына қарсы тұратын тұлға ретінде таныстырылады. ОВА-да басқа кейіпкерлердің ішінде тек Аскот пен Алкион ғана кездеседі, қалған кейіпкерлердің ешқайсысы да көрсетілмейді. ОВА-ның АҚШ-тағы лицензиясын Manga Entertainment алды, ол ағылшын тіліндегі нұсқасы үшін Нью-Йоркте орналасқан басқа дауыс актерлерін пайдалануды жөн көрді, оның өндірісін Skypilot Entertainment жүзеге асырды.

Бейне ойындар

Magic Knight Rayearth негізінде бірнеше бейне ойын шығарылды. Magic Knight Rayearth, алғашқы телесезонға негізделген оқиғалық-рөлдік ойын (RPG), Sega Saturn консолі үшін шығарылды. Бұл Солтүстік Америкада консоль үшін ресми түрде шығарылған соңғы ойын болды. Мангаға негізделген қалған барлық ойындар тек Жапонияда ғана шығарылды, олардың ішінде Super Famicom RPG, Sega Pico-дағы Magic Knight Tanjou ойыны, Game Boy үшін екі қысқа RPG (екіншісі Mahou Kishi Rayearth 2nd: The Missing Colors деп аталады), тәрбиелеу симуляторы және Sega Game Gear үшін тағы бір RPG бар. Серия 2019 жылы шыққан Super Robot Wars T ойынында, сондай-ақ 2021 жылы шыққан Super Robot Wars 30 ойынында да пайда болады.

Қабылдау

"Тылсымды салт атты Раярт" ағылшын тіліндегі оқырмандар тарапынан жақсы қабылданды. Dark Horse Comics мәліметтері бойынша, АҚШ-та серияның шамамен 200 мың данасы сатылған. Tokyopop компаниясының "Magic Knight Rayearth II" қайта басылымының бірінші томы 2004 жылғы ақпан айындағы ең көп сатылған 100 графикалық роман тізімінде 44-орынды иеленді, оның шамамен 1446 данасы сатылды. Dark Horse компаниясының омнибус басылымының бірінші томы 2011 жылғы шілде айындағы ең көп сатылған 300 графикалық роман тізімінде 83-орында болды, оның шамамен 1069 данасы сатылды. Екінші том 2012 жылғы сәуір айындағы тізімде 109-орынды иеленді, оның шамамен 942 данасы сатылды.