Кіріспе

1960 жылы Пол Халмос жазған математика оқулығы. Наивтік жиынтық теориясы – Пауль Халмос жазған математика оқулығы, жиынтық теориясына студенттерге кіріспе береді. Алғаш рет 1960 жылы Ван Ностранд баспасынан шыққан. Атауы «наивтік» болғанымен, әдетте аксиомаларсыз деп түсініледі, кітап ZFC жиынтық теориясының барлық аксиомаларын (негіз аксиомасынан басқа) енгізеді және негізгі ұғымдарға нақты және қатаң анықтамалар береді. «Нағыз» аксиоматикалық жиынтық теориясы кітабынан ерекшелігі – оның мазмұнында аксиоматикалық ұсақ-түйектерге тоқталмайды, ал үлкен кардиналдар сияқты жоғары деңгейдегі тақырыптар туралы ақпарат жоқтың орнына. Есесінде, бұрын жиынтық теориясы туралы еш ойланбаған адамға да түсінікті болуға тырысады. Кейін Халмос бұл кітапты жазуға алты ай уақыт кеткен ең жылдам жазылған кітабы деп айтты және кітаптың «өзі жазылғандай» болғанын жеткізді.

Негізгі аксиоманың болмауы

Жоғарыда айтылғандай, кітапта Асыл негіз аксиомасы (сонымен қатар Тұрақтылық аксиомасы деп те аталады) жоқ. Халмос жиынның өзін-өзі қамтуы мүмкін бе, жоқ па деген мәселені жиі көтеріп, оны айналып өтеді. 1-бет: "жинақ басқа жинақтың элементе болуы мүмкін" (көрсетілген). 3-бет: "is ∈ ешқашан рас бола ма? Әрине, ешбір ақылға қонымды жиынға, ешкім көрмеген жиынға бұл қатысты емес." 6-бет: "∈ ықтимал емес, бірақ күдіксіз мүмкін емес те." Бірақ Халмос өзін-өзі қамтуы мүмкін емес, белгілі бір жиындардың бар екенін дәлелдеуге рұхсат береді. 44-бет: Халмос егер ∈ болса, онда − {} әлі де ізбасар жиын болады, себебі ≠ ∅ және ол ешқандай табиғи санның ізбасары емес. Бірақ − {} жинағының ішкі жиыны емес, бұл оның кез келген ізбасар жинақтың ішкі жиыны ретіндегі анықтамасына қайшы келеді. 47-бет: Халмос "ешбір табиғи сан өзінің кез келген элементінің ішкі жиыны болмайды" деген лемманы дәлелдейді. Бұл ешбір табиғи санның өзін қамтуы мүмкін емес екенін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Егер ∈ болса, мұндағы табиғи сан болса, онда ⊂ ∈, бұл леммаға қайшы келеді. 75-бет: "Реттік сан – барлық үшін жақсы реттелген жиын ретінде анықталады; мұнда , бұрынғыдай, бастапқы кесінді ∈ < }." Жақсы реттелу былай анықталады: егер және реттік санның элементтері болса, онда < ∈ (75-76 беттер). < символын ≤ орнына таңдауы арқылы Халмос жақсы реттелудің < қатаң екенін білдіреді (55-56 беттер). < бұл анықтамасы ∈ мүмкін емес етеді, егер ординарлық санның элементе болса. Себебі ∈ < дегеніміз < дегеніміз, бұл ≠ дегенді білдіреді (себебі < қатаң), ал бұл мүмкін емес. 75-бет: жоғарыдағы реттік санның анықтамасы ∈ мүмкін емес етеді, егер реттік сан болса. Себебі ∈ = s = ∈ < } дегенге келеді, бұл < дегенді білдіреді, бұл ≠ дегенді білдіреді (себебі < қатаң), ал бұл мүмкін емес.

Қателік

4, 18-жол: "Қабыл мен Әбіл" деген сөз "Сет, Қабыл мен Әбіл" болуы керек. 30, 10-жол: "x-тен y-ге" деген сөз "x-ке y-ге" болуы керек. 73, 19-жол: "X-тегі әрбір z үшін" "X-тегі әрбір a үшін" болуы керек. 75, 3-жол: "егер және тек егер x ∈ F (n) " "егер және тек егер x = {b: S (n, b) }" болуы керек. 66, 16-жол: "Мысалы, (1,1) <= (a,b) шартын қанағаттандыратын барлық (a,b) жұптарының E жиынтығын қарастырайық; E жиынтығының ең кіші элементі (1,1) болады.": Бұл мәлімдеме дұрыс емес, өйткені (2,2) <= (1,1). Шындығында (2x2+1) x2^1 = 10 <= (2x1+1) x2^2 = 12.