Кіріспе

Уизли /wɪzli/ – Англияның Суррей графтығында Кобхем мен Уокинг арасында, Гилдфорд ауданындағы ауыл және азаматтық приход. Бұл Корольдік бау-бақша қоғамының Уизли бағының орны. Вей өзені ауылдан өтеді, ал Окхэм мен Уизли Коммонс приходтың үлкен бөлігін құрайды – бұл жоғары қышқылдылыққа ие сирек кездесетін топырақ түріндегі ерекше жаратылыс ортасы. Мұнда стандартты ауа райын бақылайтын станция орналасқан, ол елдегі рекордтық ең жоғары температураларды тіркеген.

География

Уизли өзінің атын жақын маңдағы А3 Портсмут тас жолының (ауылдың көп бөлігімен өтетін) және Лондон айналма M25 автожолының 10-шы түйіскен жеріне береді. Ауыл Кобхем мен Уокингтің арасында, Гилдфорд ауданында орналасқан. Бұл Корольдік бау-бақша қоғамының Уизли бағының орны. Вей өзені ауылдың батыс бөлігінен өтеді, бірақ оның бір бөлігі Пирфорд ауданының екі жағалауында да орналасқан. Окхэм мен Уизли ормандары еншілік жердің үлкен бөлігін құрайды, бұл жоғары қышқылдылығы бар сирек кездесетін топырақ түрі, ол өзіне тән тіршілік ортасын қалыптастырады.

Этимология

Визелейдің (11 ғасыр) және Вайзелейдің (13 ғасыр) әртүрлі жазылу түрлері Вестминстер мен Ламбет сарайларындағы сот актілері мен осыған ұқсас құжаттардың төменгі бөлігінде кездеседі. "Wiz" фонемасы көбінесе адам есімін білдіреді, ал "lea" сөзі ағылшын тілінде "шалғын" деген мағынаны береді (Ескі француз тілінен емес, Ескі ағылшын тілінен шыққан, бірақ оған ұқсас француз тілінде де сәйкес сөз бар).

"Домсдей кітабы"

1086 жылғы "Домсдей кітабында" Уизли Визелей деген атпен тіркелген. Ол Осуолд (Освальд) [Воттон] иелігінде болды, оның негізгі орталығы Воттон болған. Оның Домсдей кітабындағы мүліктік-экономикалық көрсеткіштері: 11½ тері; бір шіркеу, құны 10 шиллингке бағаланған бір диірмен, үш жыртыс, құны 5 пеннилік бір балық аулау орыны, жайылым және алты шошқаға бағаланған орман. Ол феодалдық жүйе бойынша жыл сайын өз үстемдеріне 3 фунт стерлинг төлеген. Байфлиттен Уизли арқылы Пирфордтағы Сент-Николас шіркеуіне дейін сақталған ортағасырлық жол бар.

Қожалықтық түсіп

Домсдей кітабы құрастырылған кезде Уоттонның лорды Освольд Уизлидің иелігін ұстады. Кейіннен Уоттон иелерінің феодалдық иелігіне айналды. 1200 жылдардың басында иелік Роджер де Сомериден Роберт де Бривске өтті, ол оны 1243 жылы Вальтер ле Базель мен оның әйелі Денизге жалға берді. 1275 жылы Роберт қайтыс болғаннан кейін, ол оның ұлы Джонға өтті, ол оны қызы Беатриске Роберт Бернелге үйленер алдында берді. 1200 жылдардың соңында Роберт Фиц Пэйн Джонның Сомерсеттегі бір бөлігіне ие болды және 1328 жылы Роберт Бернел бастаған сот ісінде жеңіске жетіп, Вислиге де құқық алды. Фиц Пэйн еркек мұрагерсіз қайтыс болды; 1355 жылы әйелі Эла қайтыс болғаннан кейін, ол оның туысы Робертке, Коднордың 2-ші бароны Ричард де Грейдің екінші ұлына өтті. Роберт Фиц Пэйн тегін қабылдады және 1392 жылы қайтыс болды, содан кейін иелік оның қызы Изабельге, 3-ші барон Пойннингстің әйелі Ричард Пойннингске өтті. Ол келесі жылы қайтыс болды, ал ол оның ұлы және мұрагері Роберт Пойннингске, 4-ші барон Пойннингске өтті. 1434 жылы ол әжесі Элеонораның Нортумберлендтің 3-ші графы Генри Персиге үйленуіне орай иелікті қоныстандырды. Элеонора 1483 жылы қайтыс болды, ал оның мұрагері, оның ұлы Генри Перси, Нортумберлендтің 4-ші графы, 1489 жылы қаза тапты. Өмірінің соңында Нортумберленд пен сэр Гай де Брайанның (Роберт Фиц Пэйннің қайын атасы) басқа мұрагерлері арасында дау туды. Олардың бірі Томас Батлер, Ормондтың 7-ші графы болды, ол 1503 жылы қайтыс болған Джон Ковертке бергендей, мұрагерлер арасындағы келісімде Вислиді алды. Джонның өлімінен кейін Висли оның ағайындысы Ричард Ковертке өтті, ол 1594 жылы ұлы Энтонимен бірге иелікті ханзада Джон Уолли мен оның әйелі, сэр Уильям Мордың қызы Елизаветаға берді. 1596 жылы Уоллидің ұлы Фрэнсис иелікке ие болды, бірақ 1609 жылы заңды ұрпақсыз қайтыс болды. Висли Елизаветаның немере інісі сэр Артур Мэнварингке өтті. Мүмкін, немере қызының қамқорлығы бойынша сотқа төлеу үшін, Мэнваринг 1641 жылы иелікті сэр Роберт Паркхерстке сатты. Сэр Роберт 1651 жылы қайтыс болды, ал Висли 1674 жылы қайтыс болған ұлы Робертке өтті. 1677 жылы оның ұлы, тағы бір Роберт, Вислиді және басқа Суррей иеліктерін, соның ішінде Пирфордты, Дензил Онслоуға сатты. Онслоу 1721 жылы қайтыс болды; жесірі Джейн 1729 жылы қайтыс болғаннан кейін, Висли оның үлкен немере інісі Томас Онслоуға, 2-ші барон Онслоуға өтті. Иелік тегімен бірге Джордж Онслоу, 1-ші граф Онслоуға өтті, ол оны 6-шы барон Питер Кингпен Сендтегі Папвортқа алмастырды. Содан кейін ол сол тегімен (кейіннен Ловлейс графтары) өтті. Ұшу-қону жолағының ұзындығы 2039 метрді құрады. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Бруклендс қаласындағы Викерс ұшақ фабрикасының ұшу сынақ алаңы ретінде салынған, ол 1944 жылы ашылды және суық соғыс кезінде әскери ұшақтарды әзірлеу үшін ұзақ уақыт пайдаланылғаннан кейін, ол 1972 жылы жабылды. Ұшу-қону жолақтары, рульдер мен үлкен аумақтар сақталған болса да, ғимараттардың көпшілігі, соның ішінде ескі ағаштан жасалған коттеджден қайта құрылған бірегей бақылау мұнарасы 1980 жылы бұзылды. Шығыс жағындағы Окхэм маяғы аймақтың үстінен ұшатын ұшақтарға навигациялық көмек ретінде қызмет етеді.

Уизли шіркеуі

Уизли приход шіркеуі 12 ғасырдың ортасында нормандықтармен салынған және шіркеуге кейінірек қосылған ештеңе жоқ. Тіпті шіркеудің киеленуінің тарихы да жоғалып кеткен. Бұл 1911 жылдың 22 шілдесінде Суррейдегі Эпсомда тіркелген 36,0°C рекордын бұзды. Дегенмен, 2015 жылдың 1 шілдесінде Хитроу әуежайында 36,7°C көрсеткішімен бұл рекорд жаңартылды. Уизлидегі ең ыстық күн 2022 жылдың 18 шілдесінде тіркелді, температураға .