Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алюминий незосиликаты минералы
Aluminium nesosilicate mineral
Андалузит – химиялық формуласы Al2SiO5 болатын алюминий незосиликаты минералы. Бұл минералды Деламетри андалузит деп атады, ол оның Испанияның Андалусиясынан келгенін ойлады. Бірақ тез арада бұл қателік екені және зерттелген үлгілердің іс жүзінде Андалусия емес, Гвадалахара провинциясындағы Эль Кардосо де ла Сьеррадан алынғаны белгілі болды. Андалузит кианит және силлиманитпен бірге триморфты, төмен қысымдағы орта температуралы полиморф болып табылады. Жоғары температура мен қысымда андалузит силлиманитке айналуы мүмкін. Осылайша, өзге полиморфтары сияқты, андалузит – алюминосиликатты индекс минералы, ол жаратылған тау жынысының тереңдігі мен қысымы туралы мәлімет береді.
Andalusite is an aluminium nesosilicate mineral with the chemical formula Al2SiO5. This mineral was called andalousite by Delamétehrie, who thought it came from Andalusia, Spain. It soon became clear that it was a locality error, and that the specimens studied were actually from El Cardoso de la Sierra, in the Spanish province of Guadalajara, not Andalusia. Andalusite is trimorphic with kyanite and sillimanite, being the lower pressure mid temperature polymorph. At higher temperatures and pressures, andalusite may convert to sillimanite. Thus, as with its other polymorphs, andalusite is an aluminosilicate index mineral, providing clues to depth and pressures involved in producing the host rock.
Түрлері
Шиастолит минералының әртүрлі түрлерінде көміртек немесе саз инклюзиялары болады, олар қималанғанда крест тәрізді суретті құрайды. Бұл тас кем дегенде XVI ғасырдан бері белгілі, және Сантьяго-де-Компостеладан оралған паломниктер оны көптеген еуропалық елдерге естелік ретінде алып жүрген. Виридин – андалузит минералының жасыл түрі, онда алюминийдің орнына марганец 3+ ионы орналасады, осы өзгеріс түсіне де жауап береді. Канонаит – андалузит минералымен байланысты, құрамы шамамен (Mn0.76Al0.23Fe0.02)AlSiO5 болатын жасыл-қоңыр минерал. Бразилия мен Шри-Ланкада табылған мөлдір түрі асыл тас ретінде кесіле алады. Жүздікпен өңделген андалузит тастар қызыл, жасыл және сары түстердің араласуын көрсетеді, бұл иридесценцияның әлсіз түріне ұқсас, бірақ түстердің пайда болуы аса күшті плеохроизммен байланысты.
The variety chiastolite commonly contains dark inclusions of carbon or clay which form a cruciform pattern when shown in cross section. This stone was known at least from the sixteenth century, being taken to many European countries, as a souvenir, by pilgrims returning from Santiago de Compostela. Viridine is a green variety of andalusite in which manganese 3+ substitutes for aluminium, the same change is also responsible for the colour. Kanonaite is a greenish black mineral related to andalusite and having the approximate composition |(Mn0.76Al0.23Fe0.02)AlSiO5. A clear variety found in Brazil and Sri Lanka can be cut into a gemstone. Faceted andalusite stones give a play of red, green, and yellow colors that resembles a muted form of iridescence, although the colors are actually the result of unusually strong pleochroism.
Пайда болуы
Андалузит – төмен қысымда және төменнен жоғары температураға дейін қалыптасатын кең таралған метаморфты минерал. Кианит және силлиманит минералдары – андалузиттің полиморфтары, олардың әрқайсысы әртүрлі температура-қысым жағдайларында кездеседі, сондықтан олар бір тау жынысында сирек табылады. Осы себепті, бұл үш минерал оларды кездестіретін тау жынысының қысым-температура жолын анықтауға көмектесетін пайдалы құрал болып табылады. Ол ерекше мика шистасы сияқты пелитикалық метаморфты тау жыныстарымен байланысты.
Andalusite is a common metamorphic mineral which forms under low pressure and low to high temperatures. The minerals kyanite and sillimanite are polymorphs of andalusite, each occurring under different temperature pressure regimes and are therefore rarely found together in the same rock. Because of this the three minerals are a useful tool to help identify the pressure temperature paths of the host rock in which they are found. It is particularly associated with pelitic metamorphic rocks such as mica schist.
Қолданылуы
Андалузит пештерде, тостағандарда және басқа да өнеркәсіптік процестерде отқа төзімді материал ретінде қолданылады. Оңтүстік Африка әлемдегі белгілі андалузит кен орындарының басым бөлігіне ие.
Andalusite is used as a refractory in furnaces, kilns and other industrial processes. South Africa possesses by far the largest portion of the world's known andalusite deposits.