Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шатель (шателɛ) — Бельгияның Эно провинциясында орналасқан Валлонияның қаласы және муниципалитеті. Ол Самбр өзенінің жағасында жатыр. 2018 жылдың 1 қаңтарына қарай Шательдің жалпы халқы 36 101 адамды құрады. Муниципалитеттің жалпы ауданы 27,03 км² болып, бұл 1 км²-ге 1336 тұрғыннан келеді. Муниципалитет Буффиуль, Шатель және Шателену аудандарынан тұрады. Шатель бұрынғыда дербес қала болып ұзақ жылдар бойы өмір сүрген, кейін басқа бірлестіктермен біріктірілді.
Châtelet (ʃatlɛ; ) is a city and municipality of Wallonia located in the province of Hainaut, Belgium. It lies on the river Sambre. As of January 1, 2018, Châtelet had a total population of 36,101. The total area of the municipality is 27.03 km2 which gives a population density of 1,336 inhabitants per km2. The municipality consists of the following districts: Bouffioulx, Châtelet, and Châtelineau. Châtelet was a long established independent city prior to its fusion with the other entities.
Шығуы және орта ғасырлар
Шательдің алғашқы қоныстанушылары палеолит дәуірінен бастап, өзендегі арқау, жақын орманды аймақтар мен кремнийге бай жоталарға тартылған. Бұл аймақ 4-ші және 5-ші ғасырлардағы германдық шабуылдарға дейін кельттер, содан кейін галло-римдік халықтар тұрақты түрде мекендеген. 9-шы ғасырда бұл жерлер император Людовик ІІІ-нің меншігіне кірген болуы мүмкін. Шательт атауы алғаш рет 12-шы ғасырда, оның аумағы Льеж соборының каноникалық коллегиясына берілген кездегі мәтінде кездеседі. Шатель 1220 жылы өзінің құқықтық хартасын алды, оны перрон символы бейнелейді. Кейіннен Лиеж князь-епископтығының қорғауы қаланы маңызды әкімшілік, мәдени және экономикалық орталыққа айналдырды, ол төрт жылдық сауда жәрмеңкесімен және апталық мал базарымен мақтанды. 1655 жылы ол князь-епископтықтың 23 жақсы қаласының (негізгі қалалардың) бірі болды. Шатель экономикасы қолөнершілердің цехтарымен және саудамен доминирлегенімен, оның көршілері, соның ішінде Шателино және Буффиоулк, көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысып келді.
The first settlers of the site of Châtelet, dating from paleolithic times, were attracted by the ford on the river, the nearby wooded areas and flint rich highlands. This region was continuously populated, first by Celtic, then Gallo Roman peoples, until the Germanic invasions of the 4th and 5th century. In the 9th century, the land was likely part of emperor Louis the Pious’s estate. The first occurrence of the name Châtelet appears in a text dating from the time when its territory was given to the chapter of the Liège cathedral in the 12th century. Châtelet obtained its charter of rights in 1220, symbolized by the perron. The protection later afforded by the Prince Bishopric of Liège made the city into an important administrative, cultural, and economic centre, which could boast four annual trade fairs and a weekly cattle market. It became one of the 23 bonne villes (main cities) of the prince bishopric in 1655. While Châtelet's economy was dominated by artisanal guilds and trade, that of its neighbours, including Châtelineau and Bouffioulx, remained mostly agricultural.
18 ғасырдан бүгінгі күнге дейін
XVIII ғасырда аймақтық экономикалық күш Шательден жаңадан құрылған көршілес Шарлеруа қаласына бірте-бірте ауысты. Бұл сонымен қатар, Испания, Франция, Австрия сияқты сол кездегі түрлі державалардың осы аймақта басымдық үшін күрескен саяси тұрақсыздық кезеңі болды. Ғасыр соңына таман Самбр өзенінің барлық аңғарының негізгі экономикалық драйверы көмір және ауыр индустрияға айналды. Өнеркәсіптік революцияның нәтижесінде келген гүлдену 1800 жылдардағы халық санының өсуіне зор үлес қосты: Шатель бір ғасырдың ішінде 5 есе өсті; ал Шательнео 1811 мен 1950 жылдар аралығында 20 есе өсіп, 18 мыңнан астам тұрғынға жетті. Көптеген қазіргі қала көшелері осы кезеңде пайда болды. Мәдени және өнер салалары да дамыды. Шатель, әсіресе Буффу, қыш ыдыс жасаумен атақты болды. Алғашқыда көмірмен қыздырылатын пештерде жасалған аймақтың бұйымдары халықаралық деңгейде ізделіске ие болды. Бүгінде өңірде үш ірі өндіруші әлі де жұмыс істеп, көркемдік және тұрмыстық қыш ыдыстарды өндіруді жалғастыруда, бірақ бұрынғыдан гөрі көлемі азайған. XX ғасыр бұл аймаққа қанағатсыз келді, бірақ екі дүниежүзілік соғысқа куә болған және көптеген өнеркәсіптерінің құлдырауына қарамастан, Шатель қазір тағы да сауда, мәдениет және білім беру қызметтерінің аймақтық орталығы болып табылады.
The 18th century first witnessed the gradual shift of the regional economic power from Châtelet to the newly founded neighbouring city of Charleroi. This was also a time of political instability as the various powers of the day (Spain, France, Austria) fought for supremacy in this region. By the end of the century, the main economic drivers of the whole Sambre valley had become coal and heavy industry. The prosperity that came with the industrial revolution accounts for much of the population growth of the 1800s: Châtelet grew by a factor 5 in less than a century; Châtelineau grew by a factor 20 between 1811 and 1950 to more than 18,000 inhabitants. Many of the current city streets can be dated from that period. Cultural activities and artistic talent flourished as well. Chatelet, and, in particular, Bouffioux, became well known for the production of its potteries. Originally formed in coal fired kilns, the works from the region became internationally sought after. Three major producers still exist in the region and continue to produce artistic, as well as useful, pottery, but on a much smaller scale. The 20th century was not kind to the region but despite having witnessed two world wars and the decline of most of its industries, Châtelet is now again a regional center for trade, culture, and educational services.
Көрікті жерлер
Барокко стилінде салынған Сент-Рох шапкіші 1626 жылы салынған. Сол кезеңде "Испан үйі" деп аталатын ғимарат та пайда болды. Қала орталығындағы Магрит саябағында суретшіге құрмет көрсету мақсатында боулинг шапқыштарымен безендірілген көше шамдары сияқты әртүрлі сюрреалистік бейнелер бар. Шательде Севастополь резерваты, ескі карьерлер мен көптеген құстарға ие, сондай-ақ, жартастармен толы үңгірі бар муниципалдық орман (Bois Communal) және қаланың ортасында орналасқан муниципалдық саябақ сияқты бірнеше жасыл аймақтар бар. Қалалық әкімшілік алаңында С.С. Петр мен Пауыл шіркеуі орналасқан. Жаңа Пьер және Пауыл шіркеуі 1867-1871 жылдары сәулетші Е. Карпентье де Белоэльдің жобасы бойынша салынды. 1937 жылғы 19-20 ақпан түнде болған өрт декандық шіркеуді толығымен қиратты. Діни ғимарат бастапқы шіркеудің нөмірімен бірдей қайта салынды. Гранд-Рюде Виктор Пирмез салған 1833 жылғы неоклассикалық Пирмез сарайы орналасқан. Ғимарат 1903 жылы жетімдер үйіне, ал 1997 жылы қабылдау және кәсіптік оқыту орталығына айналды. Қасиетті Тәңірлік Концепция шіркеуі Фобур ауданындағы Франко-Бельге алаңында орналасқан, ол 1878-1879 жылдары архитектор Эли Пьерардтың жобасымен нео-роман стилінде салынды. Rue de la Praye көшесінің бұрышында орналасқан Кальварий шапкіші 1730 жылғы ескі ораторияның және 1888 жылғы кірпіш пен әктастан салынған неоклассикалық шапкіштің орнына салынды.
The Saint Roch chapel, built in the Baroque style, dates from 1626. The so called Spanish House dates from the same period. The Magritte walk in the center of the city features various surrealistic representations, including street lights capped with bowler hats in homage to the artist. Châtelet also boasts several green areas, including the Sebastopol reservation, which contains old quarries and an extensive bird population, the municipal woods (Bois Communal), with a bat filled cave, and the municipal park, located at the heart of the city. On the Town Hall Square is the Church of S. S. Peter and Paul. The new S. S. Pierre et Paul church was built from 1867 to 1871, according to the plans of the architect E. Carpentier de Beloeil. The fire, which occurred on the night of February 19 to 20, 1937, completely destroyed the decanal church. The religious building was identically rebuilt to the original church. At the Grand Rue is the Château Pirmez, a neo classical mansion built in 1833 by Victor Pirmez. The building became an orphanage in 1903 and a reception and vocational training center in 1997. The Church of the Immaculate Conception is located in the Faubourg district on the Place Franco Belge, it was built in 1878–1879 in neo Romanesque style by the architect Elie Pierard. The chapel of Calvary, which is located at the corner of rue de la Praye, replaces an old oratory from 1730, a neo classical chapel in brick and limestone from 1888.
Оқиғалар
Қалыңдық, Құрма жексенбісі. 1961 жылдан бері, әр жыл сайын Көктем тойынан кейінгі жексенбіде Сент-Рох шапкелінен басталатын халықтық шеру өтіп тұрады.
Cavalcade, Palm Sunday. Since 1961, a folkloric march starting at the Saint Roch chapel takes place every year on the Sunday following the feast of the Ascension.