Кіріспе

Жаңа Зеландия карикатурисі Мюррей Боллдың комиксі, 1986 жылғы анимациялық фильм «Footrot Flats». Жаңа Зеландия карикатурисі Мюррей Боллдың комиксі 1976 жылдан 1994 жылға дейін газеттерде жарық көрді (жарияланбаған комикстер 2000 жылға дейін кітап түрінде жарияланды). Барлығы 27 нөмірленген кітап (газеттік комикстер жинағы, қосымша материалдармен), тағы 8 кітап – жексенбілік газеттердегі комикстер жинағы, және 5 кішкентай «қалта» кітаптары, сондай-ақ түрлі байланысты басылымдар бар. Комикстер сахналық мюзиклге, «Footrot Flats: Иттің құйрығы» атты анимациялық фильмге және Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы «Footrot Flats» ойын-сауық паркіне әсер етті. Комикстің танымалдылығы 1980-ші жылдардың ортасында шарына жетті, кітаптар Австралия және Жаңа Зеландияда миллиондаған данада сатылды. Комикстің басты кейіпкері – «Ит» атымен танылған, шекаралық колли тұқымды қойшы иті, ол Уол Футротке тиесілі. Уол Футрот Жаңа Зеландиядағы Раупо қаласының жанында орналасқан «Footrot Flats» атты қой және мал фермасын басқарады. Комиксте Уолдың, Иттің және басқа кейіпкерлердің – адамдар мен жануарлардың – басынан өткен сынақтар мен қиындықтар бейнеленген. Иттің ойлары ой-көпіршіктерде білдіріледі, бірақ ол әлдебір антропоморфты жаратылыстардан емес, қарапайым «ит» екені анық. Юмор кейіпкерлердің ерекшеліктеріне негізделген, көптеген фермерлер оларды өздерінің айналасындағы адамдарда оңай таниды. Фермерлік өмірдің күнделікті күресін әжуалайтын, «қиындыққа қарамастан күлкі» көп. Жануарлардың бейнелеуі өте реалистік және егжей-тегжейлі, фермерлік шындықты бұзбай, комедиялық антропоморфизмнің дозасы қосылған.

Тарих

Footrot Flats басылымы бастапқыда The New Zealand Herald және The Auckland Star газеттерінде синдикацияға қабылданбады. Оны алғаш рет 1976 жылы Веллингтонның "The Evening Post" газетінің редакторы Майк Робсон қабылдады. Бұл комикс Австралия және Жаңа Зеландиядағы жүздеген газеттерде жарық көрді, сондай-ақ халықаралық деңгейде, әсіресе Данияда танымал болды. Комикстегі басты адам кейіпкері Уол Футрот Мюррей Боллдың туысы Артур Воға негізделген. Ол комикс басталар кезде қой қырқып, кейіннен Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының оңтүстік-шығысындағы Пахиатуаның шығысында орналасқан 2100 гектарлық ферманың иесі болды. Болл комикстен кетуінің әртүрлі себептерін айтты, соның ішінде өзінің күшігінің өлімі және Жаңа Зеландия саясатының бағытына наразы болғаны. Бұл комикстің жанкүйерлері арасында "Peanuts" авторы Чарльз Шульц және "Garfield" авторы Джим Дэвис болды. Гисборн мұражайы мен өнер орталығы Footrot Flats көрмесін ұйымдастырды, ол 1991 жылдың қыркүйегінде Окленд соғыс ескерткіш мұражайында көрсетілді.

Негізгі кейіпкерлер

"Ит" сериясының басты кейіпкері, шекаралық колли, ол өзін мықты және батыл деп санайды, бірақ өте жұмсақ және кейде қорқақ. Уолдың Долли тәтесі таңдаған оның шын аты ешқашан ашылмаған. Ол "әдемі, аристократтық есімді" жек көреді және оны жасыруға бар күшін салады. Уол оны әрқашан "Ит" деп атайды, сонда ол өзіне адалдық көрсетеді. Ит 13 қазанда Долли тәтесінің демалыс үйінде дүниеге келді, Нинки Пу есімді парсы мысығы тәрбиеледі, кейін Уолға берілді. Ол шебер қойшы ит, көбінесе нәрсені күзетуге немесе тышқандар мен шошқалардан құтылуға жұмысқа алынады, бірақ өте тәуелсіз. Ол қоянды жақсы көреді, қояннан қорқады және ағаштарды кесуді көргенде ренжиді. Оның бірнеше өзге кейіптері бар: "Қызыл Манука" крикет доптарын "босатуға" тырысады, "Майти Темір Тырнақ" және "Орманның Сұр Жындысы". Ит келесі мақтауларына ие екенін мәлімдеді: V. C. (Өте сүйкімді), D. S. O. (Опалықтарды ұрламайды) және B. A. R (Қойлар не істейді), сондай-ақ "00Dog" (жақсы, бірақ әділ болуға рұқсат етілген) лақап атымен. Ол көбінесе Уолдың "Қырағай" Хобсонмен кездесулерінде "серіктес" рөлін ойнауға тырысады, бұл Уол үшін апатқа әкеледі. Уоллес Кадвалладер "Вал" Футрот Уоллес Футрот 26 қаңтарда Солтүстік Манаватуда дүниеге келді. Апити бастауыш мектебінде, кейін Фокстон ауыл шаруашылығы орта мектебінде оқыды, онда тракторды кері жүргізуде және әтеш имитациясында өте жақсы болды. Уоллес мускус үйректермен ерекше қарым-қатынас орнатты, бірақ өкінішке орай қаздармен сәтсіз болды. Шын мәнінде, ол оларды ашуландыруға ерекше қабілетті болған сияқты. Уоллес мектептегі барлық іс-шараларға белсенді қатысты. Ол 2-ші XV құрамында болған кезінде оң жақ соққысының үміткері болды, бірақ бұл қабілетін бокс рингіне жеткізе алмады. Ол мектептер арасындағы чемпионатта жеңіліске ұшырады, төрешінің көзілдірігін бұрмалап жіберді. Ол дисквалификацияланды. Мектептен кейін ол Уревера мен теңіз арасындағы батпақты алды. Ол үйленбеген, бірақ Рауподағы шаштараз Дарлин "Қырағай" Хобсонға қызығушылық танытады. Уол регби клубында ойнайды, онда ол хукер және Жаңа Зеландияның ұлттық құрамасы, All Blacks құрамына кіруді армандайды. Raupo XV көбінесе Mill командасына қарсы ойнайды, оның жұлдызды ойыншысы - Уолдың көршісі "Спит" Мерфи, ол да Қырағайдың сүйіспеншілігі үшін бәсекелеседі. Сократ "Куч" Виндграсс Уолдың көршісі және ең жақсы досы. Куч барлық тірі жаратылыстарға және табиғатқа жанашырлық танытады, сондықтан жануарлармен табиғи жақындыққа ие. Бірақ ол вегетариан емес. Оның отбасының қолында 1000 акр батпақ, жусан, бұта, орман және лайлы жерлер бар. Оның шаңырағынан көкөніс ағашы өсіп тұр, ал үйін қисайтып, пурири ағашы өскен. Куч Иттің досы Джесске және Пью есімді сұңқарға ие. Куч трактормен жүрмейді, Клайдсдейлдерінде жүруді ұнатады. Ол Уолға қоршау, қырқу және басқа шаруа жұмыстарына көмектеседі. Ол үйленбеген, бірақ өзінің туған апасы Кэтиге ғашық. Мюррей Болл Кушты "ексцентриктік, ақымақ емес" деп сипаттайды, осы кейіпті таныс екі адамнан құрастырған. Долорес Монровия Годвит "Долли тәте" Футрот Уолдың тәтесі (неке арқылы). Ол Уайкатодағы Кембридж қаласында туған, ағылшын Эдвард Джордж Богг пен жаңа зеландиялық Фиона Годвит Саймингтонның екінші қызы. Ол Леди Хинема Сакс Гренвилл жас қыздар мектебінде білім алған, хоккей, лакросс және бокс бойынша префект, капитан болған. Ол өзінің орнын Арч "Той" Футротқа, шаштаразға және лицензиясы жоқ букмекерге, Уолдың әкесінің ағасына берді. Өкінішке орай, Той "қара шашы бар, ақымақ, бірақ сәнді жебелер дүкенінің иесімен" Австралияға қашып кетті. Долли тәтесінің алғашқы мысығы Арчибальд II болды. Ол Таурангадағы Принс Филипп драйвінде мысық үйіне (Ит туған жерде) ие. Ол консервативті, британдық монархияны құрметтейді, адамдарға әрқашан толық есімдерімен сөйлейді және Уолдың Қырағай Хобсонмен қарым-қатынасын мақұлдамайды. Оның қатаңдығына қарамастан, ол мейірімді жүрекке ие және қыста тасталған қозыларды бағуды қабылдайды. Ит оны өзіне ат бергені үшін жек көреді. Дарлин "Қырағай" Хобсон Уолдың сүйіктісі. Ол Рауподағы "La Parisienne" шаштараз салонының иесі. Ит Қырағайды жек көреді, ол үнемі оның және Уолдың арасына түсудің жолдарын іздейді. Оның екі кіші әпкесі бар, Белинда (10-кітап) және Эвриль (14 және 24-кітаптар), екеуін де Ит ұнатпайды. Стриптің соңына таман, Қырағай мен Уол никелесуге келіседі, Ит пен Долли тәтесінің үрейленуіне орай, бірақ соңғы сәтте Қырағай Уолды тастап, Лос-Анджелеске еркек стриптизермен көшіп кетеді. Ол алғаш рет Уолдың шағын өмірбаянында 1-ші томның басында (1978 жылдың қыркүйегі) айтылған, бірақ...

Кіші әріптер

Джесс Кучтың иті. Ол – Иттің сүйіктісі және оның бірге ата-анасы. "Жылу кезінде" жиі "Күлектің қорасына" қамауға түскеніне қарамастан, ол Итпен бірнеше рет төлдеді. "Иттің Құйрығы" әңгімесінде олардың кездесу тарихы айтылады, бірақ 5-кітаптағы Джесс хатында олар алғаш рет қалай көргендері туралы басқаша баяндалған. Алғашқы пайда болуы: 1-том (1978 жылдың қыркүйегі). Майор Уолдың алғашқы иті. Шошқа аулайтын ит, ол қатал және жіті. Ол Итті жақсы көреді, Мёрфилердің иттерінен құтқарады. Алғашқы пайда болуы: 1-кітап. Сесил – ескі қошқар, Уолдың қойларын қызмет етуге құштарлығы жоқ. Бірақ Уол ет кесетін пышақты өткірлегенде, ол қайтадан либидосын сезінеді. Кітаптар басылған сайын Сесилдің сыртқы келбеті нашарлап барады. Алғашқы пайда болуы: 2-том (1979 жылдың тамызы). Рекс "Тауық" Футрот – Уолдың інісі және Понгоның әкесі, ол қалада тұрады және қыш құмыра жасайды. Оның "Ақымақ Мик" деген ұлы бар, ол фермаға сирек келеді. Рекс Уолдан барлық спорт түрінде жақсы, бұл Уолды ашуландырады. Ол Иттің анасы "Бұбсиге" және Иттің әкесі "Флэшке" ие, оның өлімі 14-кітапта жарияланды. Алғашқы пайда болуы: 3-том (1980 жылдың шілдесі). Пью – Кучтың үй жануары, қарға. Уол оның ата-анасының макрокарпа ағашын кесіп тастағанда жетім қалды; әлеуметтік тұрғыдан шатасып, Уолдан кек алуды қалайды. Уол Пьюді Кучқа туған күніне сыйлық ретінде берді – ол онымен құтылу үшін берген – бірақ Пьюдің кек алуы жалғасуда. Куч Пьюге бала тәрбиесінде көмектеседі, оған құстардың жолын үйретеді. 14-кітапта Пью Шалғайлы Хобсонның үй жануары, Кішкентай Твинклді сүйіп, ұрлап алады, оны кейін Ат жейді. Алғашқы пайда болуы: 4-том (1981 жылдың сәуір айы). Пути Пути – Рангидің туысы. Порируадан келген қалалық қыз, ол көбінесе иығына бумбокс тасиды және фермаға келгенде әрдайым мәдениет шогынан зардап шегеді. 25-кітапта ол өзінің питбуль терьері, Террорды фермаға әкеледі. Алғашқы пайда болуы: 10-том (1985 жылдың қыркүйегі). Кэти – Кучтың фермасына кездейсоқ келетін қонақ. Оның беті құпия болып қала береді, өйткені ол 27-кітапта Спит Мерфидің қолымен жартылай жасырылған бір реттен басқа, әрдайым оқырманнан қашып барады. Кэти әдемі және еркін жан, кейде сыртқа жалаңаш шығады. Оны бәрі жақсы көреді, соның ішінде Ит, әсіресе Куч; оның жүрегі ауырғанына қарамастан, олар туысқан. Сериалдың соңғы кітабында Кэти Кучка оны жақсы көретінін айтады және оған құмарлықпен сүйеді. Алғашқы пайда болуы: 8-том (1983 жылдың қыркүйегі). Стюарт "Ирландиялық" Мерфи – Уолдың басқа көршісі; қонақтарды қабылдамайтын және өзінің меншігіне, Блэкуотер станциясына кірген кез келген итті атып өлтіретін немесе оларды артқы аяқтарынан қоршауға асып қоятын қатыгез адам. Бірде ол Принц Чарльзге осыны істеді, ал Долли тәтесі білгенде, өкінді. Әрдайым лас ("денсаулыққа қатысты ескерту: осы адамға желдің соққысынан жақындамаңыз"), мүмкін, көптеген шошқаларды өсіруден, олар Уолдың көптеген қайғы-қасіретіне себепші болады. Оның екі ұлы бар, Спит пен Ханк. Ол алғаш рет Кучтың 3-кітабының кіріспесінде аталады, оның шошқалары сол кітапта пайда болады, бірақ ол және оның ұлдары 9-кітапта ғана пайда болады (1984 жылдың қазанында). Эльвис "Спит" Мерфи – Ирландиялық Мерфидің екі ұлының ең ақылдысы, Спит Ит "кіші еріндері мен үлкен джинсысы бар ауылдық Джон Траволтаның бір түрі" деп сипаттайды. Ол – Уолдың регби мен махаббаттағы бәсекелесі. Ол сондай-ақ Кучтың Кэти деген туысына қызығушылық танытады. Рональд "Ханк" Мерфи – Ирландиялық Мерфидің ұлы, ақылы жай және агрессивті ұлы. Оны Ит "семіз, қызғылт және иіс шығаратын" деп сипаттайды. Оның жүрегі ауырған інісі Лекс Мерфи (алғашқы пайда болуы: 11-кітап) кейде Рангимен ұрысады. "Ирландиялық" Мерфидің шошқалары – үш-алты үлкен аңнан тұратын қорқынышты топ. Көбінесе жақын маңдағы өзенде жасырын тұрып, күдіксіз балықшылар мен иттерді қорқытады. Олар әрдайым аш, бірде өзен сағасынан жоғары жүзіп келген үлкен акулаларды жеңіп, жеп тастаған. Тайгер, Вулф және Кремпф – "Ирландиялық" Мерфидің шошқа иттері. Олар көбінесе Итті қорқытады, ол Уолдан, Аттан немесе Майордан көмек сұрайды. Кейде Ит үшеуін де бірден ұстап алуға тырысады. Кремпф – бұқа терьері. Бұл ұзын, қырқылмаған қошқар мафиядан шығып, ферманың жабайы бұтасында өмір сүреді. Кейде ол қойларға қызығушылық танытады, ал оны іздеуге Ит жіберіледі, бірақ сәттіліксіз. Алғашқы пайда болуы: 11-кітап. Ешкі – фермадағы ең мықты жануарлардың бірі, Ешкі әдетте Уолдың бағында шынжырмен байланған. Уол оны шөптің өсуін тоқтату үшін сатып алған, бірақ Ешкі жеміс ағаштары мен футбол носоктерін жеуді және Итті және Уолды қууды жақсы көреді. Бірде Уол Ешкіні сатуға тырысып, кейін оны өлтіруге шешім қабылдайды, бірақ оны өлтіре алмайды, "Шайтан, мен осы ешкіні білемін!" деп айғайлайды. Алғашқы пайда болуы: 1-кітап. Қаз – алғашқы Футрот Флэтс кітабында таныстырылған тағы бір кейіпкер, қаз кейде Уолды қуалайды және мүмкіндігі болған сайын оның арт жағынан шабады. "Иттің әңгімесі" фильмінде қаз Уолды шабуға тырысады және соңында Уол Ирландиялық Мерфиді өзеннен құтқарып алғанда мүмкіндігіне жетеді. Кучтың ешкілері – Уолды мазалау үшін топтық тактиканы қолданатын ашкөз ешкілер тобы. Мысалы, егер Уол қоршаудың артында ағаштар отырғызса, Кучтың ешкілері олардың үстіне тұрып, оларды жейді. Ит Кучтың ешкілерін жинауды жек көреді. Басқа жауырық жануарлар – алғашқы кітаптарда Иттің басты жапауыштары түйеқұс, ешкі және шошқалар (Борис және Долорес) еді. 4-кітаптағы бір суретте қаз Уолды қуалайды, ал түйеқұс Итті қуалайды, бірақ Уол түйеқұсты тепкілеп, Ит қаздың мойнына секіреді, содан кейін Уол мен Ит серіктестіктерін тойлайды.

Спорт

Футрот-Флатс қаласында спорт маңызды рөл атқарады. Уол крикет, гольф, балық аулау, регби, теннис және снукер сияқты түрлі спорттармен айналысады. Ит Уолмен бірге ойнайды, кейде оған көмектеседі, кейде ұялтады, ал кейде оны пайдаланады. Уол кіші інісі Рекске ешқандай спортта жеңіле алмайды. Уол Раупо регби клубында хукер ретінде ойнайды және жиі жаттығулар мен ойындарға қатысады. Бір кезде Уолдың орнына жас ойыншы келді, себебі ол қартайған еді, бірақ жас ойыншы одан жақсы ойнамады. Соңғы суреттерде күмәнді оқиғалар тізбегі бейнеленген, нәтижесінде Уол халықаралық регби командасына қарсы ойын кезінде гол соғады. Уол сонымен қатар Раупо мектебінің регби командасын жаттықтырады, ал Ранги команданың белгілі ойыншыларының бірі болса, Ит талисман рөлін атқарады (бұл міндетті ол өте қастерлейді және команда жеңілгенде өзін кінәлі санайды). Крикет маусымында Уол белгісіз команда үшін жан-жақты ойыншы ретінде ойнайды, бірақ кейде қақпашы ретінде бейнеленеді. Куч жиі Уолмен және Итпен крикет ойнайды, көбінесе құлап немесе жабындыларда алады (мұнда Иттің «Скарлет Манука» деген лақабы қолданылып, крикет доптарын қуғыннан «құтқару» үшін ұрлайды). Куч Уолмен бірге гольф ойнайды, ол өз шаруашылығында жасаған гольф алаңын пайдаланады. Куч гольфте Уолдан жақсы ойнайды, тіпті алаң өте қиын болса да (бірінші лунка пар 14). Настоящий алаңда ойнағанда, Куч көбінесе жеңіске жетеді. Уол ағаштар Кучтің жағында дейді. Уол мен Куч Кучтың үйіндегі кішкентай үстелде снукер ойнайды, онда ағаш ойынға кедергі келтіреді. Уол кейде Чики Хобсонмен теннис ойнайды және теннис клубының тағы бір мүшесі Найджел Эрскинмен оның сүйіспеншілігі үшін бәсекелеседі. Ит көбінесе доп жинаушы болады. Уол мен Куч жиі түрлі балық аулау тәсілдерін қолданады: аққұба, ұзын сызықты балық аулау және көбінесе табан балық аулау. Футрот-Флатста бокс, поло, футбол, сквош, бадминтон және ату сияқты басқа спорт түрлері де кездеседі.