Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Динант (dinɑ̃) – Бельгияның Намюр провинциясында орналасқан Валлония қаласы және муниципалитеті. Меза өзенінің жағасында, Арденн тауларында, Брюссельдің оңтүстік-шығысында, Шарлеруаның оңтүстік-шығысында және Намюр қаласының оңтүстігінде жатыр. Динант Франциямен шекарадан солтүстікке қарай орналасқан. Муниципалитет мына аудандардан тұрады: Ансеремме, Бувиньес-сюр-Мёз, Динант, Дреханс, Фальмань, Фальмигноль, Фой-Нотр-Дам, Фурфуз, Лисонь, Соринн және Тин.
City and municipality in Namur Province, Belgium
the community in Canada
Dinant (dinɑ̃) is a city and municipality of Wallonia located in the province of Namur, Belgium. On the shores of river Meuse, in the Ardennes, it lies south east of Brussels, south east of Charleroi and south of the city of Namur. Dinant is situated north of the border with France. The municipality consists of the following districts: Anseremme, Bouvignes sur Meuse, Dinant, Dréhance, Falmagne, Falmignoul, Foy Notre Dame, Furfooz, Lisogne, Sorinnes and Thynes.
География
Динант Жоғарғы Муаз өзенінің батыс Кондроз жазығына терең бойлап енетін жерде орналасқан. Өзен мен тік жартастың арасындағы, биік жарлы аңғарда жатыр. Алғашқы қоныс өзеннен қашықтауға кеңістігі шектеулі болғандықтан, солтүстік-оңтүстік бағытта, өзен жағалауы бойында созылып жатқан ұзын, тар қала болып дамыды. 19-ғасырда оңтүстікке қарай орналасқан бұрынғы Драммерлер аралы (Île des Batteurs) Муаз өзенінің бір саласы толтырылғаннан кейін тікелей қаламен біріктірілді. Динант оны қоршалаған жазықтағы құнарлы жерлердің шаруашылыққа қолайлы болуының арқасында гүлденді. Қала ішінде мыс өнімдерін жасау – бұл дәстүрлі қолөнер, ол кең әрі осы тұста кеме жүруге қолайлы өзеннің арқасында шикізатты оңай жеткізуге және қолөнершілердің шеберханаларынан шыққан өнімдерді жылдам таратуға мүмкіндік берді. Қалаға байлық әкелген тағы бір дәстүрлі көз – қалаға қарай тік жарлардан құралған әктас таулары. Онда жоғары сапалы карьерлер ашылып, қара мәрмәр мен көк тас өндірілді. Осы өнімдердің таралуына да салыстырмалы түрде кең әрі терең, кеме жүруге қолайлы өзеннің жақын орналасуы ықпал етті.
Dinant is positioned in the Upper Meuse valley, at a point where the river cuts deeply into the western Condroz plateau. Sited in a steep sided valley, between the rock face and the river. The original settlement had little space in which to grow away from the river, and it therefore expanded into a long, thin town, on a north–south axis, along the river shore. During the 19th century, the former Île des Batteurs (Drummers' Island) to the south was attached directly to the town when a branch of the Meuse was filled in. Dinant has been enriched by the agricultural opportunities presented by the fertile land on the plateau that overlooks it. Within the town, brassware production is a traditional craft that has benefited from the presence of the broad and, at this point, easily navigable river which has facilitated easy delivery of the raw materials and ready distribution of the resulting products of the artisans' workshops. Another traditional source of wealth is provided by the limestone cliffs overlooking the town, which supported a high end quarrying industry, producing black marble and bluestone, and whose distribution also benefited from the proximity of the relatively wide and deep navigable river.
10 ғасырдан бастау алады
Динант атауы кельт тіліндегі Диво Нантодан шыққан, яғни "Қасиетті аңғар" немесе "Илаһи аңғар" деген мағынаны білдіреді; оны "Аспанды жартас" немесе "Нұрлы жартас" деп те аударуға болады (қазіргі уэльс тіліндегі Нант Двифол сияқты). Динант аймағында неолит, кельт және рим дәуірлерінде адамдар қоныстанған. Динанттың қоныс ретінде алғашқы айрылысы 7 ғасырда болды, сол кезде Маастрихттік Перпетт, Тонгерен епискобы, өзінің негізгі резиденциясын Маастрихттен Динантқа көшіріп, Сент-Винсент шіркеуін салды. 870 жылы Карл Бальд Динанттың бір бөлігін Намур графына, ал екінші бөлігін сол кезде Льежде орналасқан Тонгерен епископтығына қарауына берді. 11 ғасырда император Генрих IV Динантқа қатысты бірнеше құқықтарды Лиеж князь-епископтығына берді, оның ішінде сауда және сот құқығы да болды. Сол кезден бастап қала князь-епископтықтың 23 "жақсы қаласының" (немесе негізгі қалалардың) біріне айналды. Мёз өзеніндегі алғашқы тас көпір және бұрын салынған қамалдың күрделі жөндеу жұмыстары да 11 ғасырдың соңына жатады. Осы кезеңде және 18 ғасырдың соңына дейін Динант өзінің тарихын үстемдік еткен Льежбен бөлісті, кейде оған қарсы көтеріліс ұйымдастырып, кейде оның жеңістері мен жеңілістеріне қатысты, көбінесе көршілес Намур графтығына қарсы.
The name Dinant comes from the Celtic Divo Nanto, meaning "Sacred Valley" or "Divine Valley"; it can also be translated as "Celestial Gorge" or "Luminous Gorge" (as in modern Welsh Nant Dwyfol). The Dinant area was already populated in Neolithic, Celtic, and Roman times. The first mention of Dinant as a settlement dates from the 7th century, when Perpète of Maastricht, Bishop of Tongeren, moved his principal residence from Maastricht to Dinant and founded the church of Saint Vincent. In 870, Charles the Bald gave part of Dinant to be administered by the Count of Namur, the other part by the Bishopric of Tongeren, which was by that time based in Liège. In the 11th century, the emperor Henry IV granted several rights over Dinant to the Prince Bishopric of Liège, including market and justice rights. From that time on, the city became one of the 23 ‘‘bonnes villes’’ (or principal cities) of the Prince Bishopric. The first stone bridge on the Meuse and major repair to the castle, which had been built earlier, also date from the end of the 11th century. Throughout this period, and until the end of the 18th century, Dinant shared its history with its overlord Liège, sometimes rising in revolt against it, sometimes partaking in its victories and defeats, mostly against the neighbouring County of Namur.
Орта ғасырдың соңы
Оның Мазадағы стратегиялық орны Динантты шайқасқа және тонауға ұшыратты, бірақ бұл әрдайым ашық жаулардың қолынан болған жоқ: 1466 жылы Лиеж епископы Людовик де Бурбонның туысы, Бургундия герцогы Филипп Жақсы және Филипптің ұлы Карл Батыл Лиеж соғыстары кезінде Динанттағы көтерілісті жазалап, 800 қала тұрғынын Мазаға тастап, қаланы өртеп жіберді. Қаланың экономикалық бәсекелесі Мазаның қарсы жағасында орналасқан Бувиньес қаласы болды. Кейінгі орта ғасырларда Динант пен Бувинь металл өңдеуге маманданған, күміс түсті қола қорытпасынан жасалған әсем құйылған және өңделген бұйымдар – динандерри өндіріп, Мез аңғарының бойында акваманильдер, шамдан, патеньдер және басқа да алтарь жиһаздарын жеткізді (осы бұйымдарға «Мосан» деген сақтықпен берілген атау қолданылды), Рейн аймағы және одан да алыс жерлерге таратылды. Генри Пиренне 1883 жылы орта ғасырлық Динант тақырыбындағы диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды.
Its strategic location on the Meuse exposed Dinant to battle and pillage, not always by avowed enemies: in 1466, Philip the Good, Duke of Burgundy, uncle of Louis de Bourbon, Prince Bishop of Liège, and Philip’s son Charles the Bold punished an uprising in Dinant during the Liège Wars, by casting 800 burghers into the Meuse and setting fire to the city. The city's economic rival was Bouvignes, downriver on the opposite shore of the Meuse. Late Medieval Dinant and Bouvignes specialised in metalwork, producing finely cast and finished objects in a silvery brass alloy, called dinanderie and supplying aquamaniles, candlesticks, patens and other altar furniture throughout the Meuse valley (giving these objects their cautious designation "Mosan"), the Rhineland and beyond. Henri Pirenne gained his doctorate in 1883 with a thesis on medieval Dinant.
Ескі режим мен Бірінші дүниежүзілік соғыс
XVI және XVII ғасырлардағы Франция мен Испания арасындағы соғыстарда Динан бейтарап болғанына қарамастан, қирау, ашаршылық және жұқпалы ауруларға ұшырады. 1675 жылы маршал Франсуа де Креки басқаратын француз армиясы қаланы басып алды. Динан 18 ғасырдың соңында австриялықтардың қысқа мерзімдік иелігінде болды. 1795 жылы Лиеж епископтығы Францияға өткізілді. Динандық ашханалар сәннен шығып, қала экономикасы былғары өңдеу және ойын карталарын жасауға қалыптасты. Осы кезде атақты «куки де Динан» да пайда болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында қала тағы да қирауға ұшырады. 1914 жылдың 15 тамызында француз және неміс әскерлері Динан шайқасында қала үшін шайқасты, ал жараланғандардың арасында лейтенант Шарль де Голль болды. 23 тамызда неміс армиясының саксон әскерлері 674 тұрғынды жазалап өлтірді – бұл 1914 жылы немістер жасаған ең ірі қырғын. Бір ай ішінде немістер көптеген осындай жағдайларда бельгиялық және француздық бес мыңға жуық бейбіт тұрғынды өлтірді.
In the 16th and 17th centuries wars between France and Spain, Dinant suffered destruction, famine and epidemics, despite its neutrality. In 1675, the French army under Marshal François de Créquy occupied the city. Dinant was briefly taken by the Austrians at the end of the 18th century. The whole Bishopric of Liège was ceded to France in 1795. The dinanderies fell out of fashion and the economy of the city now rested on leather tanning and the manufacture of playing cards. The famous couques de Dinant also appeared at that time. The city suffered devastation again at the beginning of the First World War. On 15 August 1914, French and German troops fought for the town in the Battle of Dinant; among the wounded was Lieut. Charles de Gaulle. On 23 August, 674 inhabitants were summarily executed by Saxon troops of the German Army – the biggest massacre committed by the Germans in 1914. Within a month, some five thousand Belgian and French civilians were killed by the Germans at numerous similar occasions.
Көрікті жерлер
Қаланың көрнекті жері – Нотр-Дам де Динан колледж шіркеуі. 1227 жылы жақын жартастан құлаған тастар бұрынғы роман стиліндегі шіркеудің бір бөлігін қиратқаннан кейін, ол ескі негіздерінің үстіне готика стилінде қайта салынды. Батыс жағындағы мұнаралардың бірнеше қабаттары салынғаннан кейін жоба тоқтатылып, оның орнына қазіргі орталық мұнара, атақты пияз тәрізді күмбезі және көп қабатты фонары салынды. Шіркеуден жоғары, 11 ғасырда Моз аңғарын бақылау үшін салынған Динанның бекінілген цитаделімен жартастың тік беті көтеріледі. Лиеж князь-епископтығы 1530 жылы оны қайта салып, кеңейтті; француздар 1703 жылы оны қиратты. Оның қазіргі түрі, жартастан қашалған баспалдақтарымен (408 сатылы) 1821 жылы, Нидерланды Корольдігі кезеңінде қайта жаңартылды. Жоғары маусымда Нотр-Дам колледж шіркеуінен цитадельдің үстіне дейін келушілерді тасымалдайтын канат жолдары бар. Басты ғимараттан басқа, Рошер Байяр да бар, ол Байяр атты алыптың тырнағымен жарылған деген әңгіме бар, бұл алып ат герцог Аймонның төрт ұлын Шарлеманьнен Ардендер арқылы жасаған аңызға толы қашқындарында алып жүрген. Бұл туралы 12 ғасырдың танымал шансон де жесті – «Les Quatre Fils Aymon» әнінде айтылады. Шындығында, жартасты Людовик XIV-нің әскерлері Динанды басып алғаннан кейін Муа өзені бойындағы жол салу үшін бөлген. Саксофонды ойлап тапқан Адольф Сакстың үйі сол аттас көшеде орналасқан. Шағын «Мистер Сакстың үйі» мұражайы оның өмірі мен саксофондарына арналған.
The city's landmark is the Collegiate Church of Notre Dame de Dinant. It was rebuilt in Gothic style on its old foundations after falling rocks from the adjacent cliff partially destroyed the former Romanesque style church in 1227. Several stages for a pair of towers on the west end were completed before the project was abandoned in favour of the present central tower with a famous onion dome and facetted multi staged lantern. Above the church rises the vertical flank of the rocher surmounted by the fortified Citadel of Dinant that was first built in the 11th century to control the Meuse valley. The Prince Bishopric of Liège rebuilt and enlarged it in 1530; the French destroyed it in 1703. Its present aspect, with the rock hewn stairs (408 steps), is due to rebuilding in 1821, during the United Kingdom of the Netherlands phase of Dinant's chequered history. A cable car is available during the high season to take visitors from the Collegiate Church of Notre Dame to the top of the Citadel. Apart from the main block is the Rocher Bayard that was said to have been split by giant hoof of Bayard, the giant horse carrying the four sons of Duke Aymon on their legendary flight from Charlemagne through the Ardennes, told in Les Quatre Fils Aymon, a famous 12th century chanson de geste. In reality the rock has been divided by the soldiers of Louis XIV after the conquest of Dinant in order to construct a road alongside the Meuse. The house of Adolphe Sax, inventor of the saxophone located in the street of the same name. A little museum, the Mr Sax's House, pays attention to his life and saxophones.
Гастрономиялық мәдениет
Фламанддық динантаиз – "булет де Ромеденне" деп аталатын ірімшікпен жасалған кишедің жергілікті түрі. Динан кукі – Еуропаның ең қатты печеньесі, балмен тәттіленген және пісіру алдында оюлы ағаш қалыпқа басылып жасалады. Leffe сырасы Динан қаласынан шыққан, және онда мұражай бар.
The Flamiche dinantaise is the local version of quiche made with a cheese called "boulette de Romedenne". The couque de Dinant is Europe's hardest biscuit, with a honey sweetened flavour that is impressed with a carved wooden mould before baking. The beer brand Leffe originates from Dinant and there is a museum there.
Көлік
Динант теміржол станциясы өзеннің сол жағасында орналасқан. Брюссельге әр сағат сайын пойыз қатынайды, саяхат шамамен 90 минутты құрайды.
Dinant's railway station is on the left bank of the river. There is hourly train service to Brussels, about a 90 minute ride.
Денсаулық сақтау
Динант қаласында Сент-Винсент және Сент-Анна (Centre Hospitalier de Dinant) университет клиникалық ауруханалары орналасқан, бұл провинциядағы ең ірі жұмыс беруші және Лувен университеті үшін оқу ауруханасы қызметін атқарады.
Dinant hosts the Saint Vincent and Saint Anne sites (Centre Hospitalier de Dinant) of the CHU UCLouvain Namur university hospital, the provinces' largest employer and serving as teaching hospital for the University of Louvain.