Кіріспе

Doctor Who ғаламшарындағы ойдан шығарылған планета

Skaro – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who-дағы ойдан шығарылған планета. Оны жазушы Терри Нейсон Далектердің туған планетасы ретінде ойлап тапқан. "The Daleks" (1963–64) эпизодында Skaro күннен он екінші планета деп сипатталса, "Genesis of the Daleks" (1975) эпизодында Skaro "жетінші галактикада" орналасқандығы айтылады. Оның Flidor, Falkus және Omega Mysterium сияқты әртүрлі серіктері бар, ал Falkus Далектердің соңғы панасы ретінде салған жасанды құрылыс екені көрсетіледі. Falkus және Omega Mysterium Big Finish Productions I, Davros аудио драмаларында – "I, Davros: Innocence" (2006) және "I, Davros: Purity" (2006) – да еске алынады. "Destiny of the Daleks" (1979) эпизодында Мовелландар Skaro-ны D–5–Gamma–Z–Alpha деп атайды.

География

Би-би-си лицензиясы бойынша "Далек кітабы" (1964) "Скароның далографиясы" деп аталатын картаны қамтиды, онда үш материк көрсетілген: Далазар, Даррен және Дэвиус. Далазар Скароның ең жайлы бөлігі ретінде сипатталады, субтропикалық климатқа ие және Далек қаласының орналасқан жері. Оңтүстік-шығысында Мутация көлі, ал оңтүстігінде бүкіл континентті шығыстан батыс жағалауға дейін созылатын Драмманкинс тау жотасы орналасқан. Солтүстік-шығыста Далазар Даррен құрлығына құрлық көпірімен қосылған. Даррен – Далектерді адам тәрізді түрінен мутанттарға айналдырған нейтронды бомба жарылысының орны. Солтүстік және оңтүстік аймақтар "Радиациялық жота" тауларымен бөлінеді. Үшінші материк, Давиус, "Қозғалыстағы сулар өзені" арқылы шығыс және батыс аймақтарға бөлінген, ал шығыс аймақ Тальдардың мекені ретінде анықталған. Бес теңіз бейнеленген: Ооз мұхиты, қышқыл теңізі, тот теңізі, жылан теңізі және құрлықтағы түпсіз теңіз. Басқа да маңызды нысандар – Оозе мұхитында орналасқан Жылжымалы таулар аралы және Тыйым салынған аралдар деп аталатын аралдар тізбегі, сондай-ақ тот теңізінде орналасқан Алтынды ағын аралы. Би-би-си лицензиясы бойынша "The Dalek Outer Space Book" (1966) осы деректердің кейбіреулерін "Скароның қабаттары" атты суретінде растайды. Өлім мұхиты деп аталатын теңіз қосылады, сонымен бірге тұман аралдары, сипаттамадан, Далек кітабының тыйым салынған аралдарының баламалы атауы. 1977 жылы "Далек жылнамасында" "Скароның қараңғы жағы" мақаласында Кристалл материгі, Жылан аралы және теңізден мыңдаған фут биіктікке шығып тұрған және ұшқыш алып жаратылыстар мекендейтін тас инелерден тұратын "Тастар" деп аталатын ерекшелік туралы айтылған. Тізімделген басқа аймақтар – түрме колониясы, Далектердің алғашқы нейтрондық қару сынақтарында пайдаланылған тұтқындардың мутацияданған ұрпақтары мекендейтін аймақ және батпақ жерлері, мүмкін, оның бетіне жақындаған кез-келген нәрсені жалмап, қоректенетін кең, тірі организм ретінде сипатталған. Скароның басқа географиялық ерекшеліктері TV21 комикс-арқасында айтылған The Daleks (1965–1967). "Даллектердің дуэлі" әңгімесінде қышқыл өзен мен сынап гейзерлері пайда болады. "Бұрынғы мұра" атты шығармада Тарран атты шөл аймағы, жанартаулық жазықтар және солтүстік поляр аймағы суреттеледі, соңғы аймақ Далектердің нейтронды бомбасының жарылысы планетаны өз осіне ауыстырған кезде пайда болған деп айтылады. Далектерді еске алудың (1990) романдық нұсқасында Далек қаласы Менсват Эск Далек деп аталады және Векис Нар Канджиде (Қылыштар жазығы) орналасқан. Компьютерлік ойындағы "Доктор Ху" оқиғалық ойыны "Далектер қаласы" (2010) Далектер қаласы Каалан деп аталады.

Флора

Көптеген БАҚ-та Скаро ядролық шөл ретінде бейнеленеді және өсімдік өмірі дерлік жоқ, тек Далек қаласына жақын орналасқан тас орман бар. Дегенмен, бірнеше ерекшеліктер бар. 1965 жылғы "Белгісіз миссия" фильмінде үлкен, жылжымалы кактустарға ұқсайтын, уытты тікендері бар варга өсімдіктері көрсетілген. Скароның тумасы, олар Далектермен қасақана өзгертіліп, күзетшілер ретінде қызмет ету үшін және басқа тіршілік формаларын олардың іс-әрекеттеріне араласудан тыйып отырады. Тікендермен уланған адамда өлтіруге құштарлық пайда болады, содан кейін ол тағы бір варга өсімдігіне айналады. Аркеллис гүлі сирек кездесетін және тек металға тамыр тастай алатындығы айтылады, кейіннен оны талдар "Магнедон" деп атады. (1965 жылғы "Доктор Ху және Далектер" фильмі, "Далектер" телесериалының негізінде жасалған, бұл тіршілік иесі үлкен, тасқа айналған, айдаһарға ұқсас жануар ретінде бейнеленген). Сонымен қатар, Мутация көлінде қоныстанған екі жарқын көзі бар көп қолды тіршілік иесі көрсетілген. "Далектердің Жерге шабуылы" (1964) фильмінде "Слитер" деп аталатын үлкен, агрессивті, қолшатырлы жануар пайда болады. Ол Қара Далектің "жануары" ретінде сипатталады және Далек шахталарын күзету үшін қолданылады. "Далектердің жаратылысы" (1975) фильмінде сүйектерді ұшыратын қабілеті бар алып құрлықта тұратын моллюскалар көрсетілген. Олар Давростың генетикалық эксперименттерінің сәтсіз нәтижелері ретінде сипатталған. Басқа да ақпарат құралдары қосымша жаратылыстарды енгізді. "Далектер кітабындағы" Скароның далографиясында нейтронды бомба жарылысынан құрттардан мутацияланған үлкен жыландар Даррен құрлығының астында өмір сүретіндігі айтылған. Террокон (қос басты, қанаты жоқ айдаһарға ұқсайтын үлкен су жануарлары) және аморфты құм жануарлары. "Далектердің сыртқы ғарыш кітабында" бірнеше жер асты тіршілік иелерінің суреттері бар, соның ішінде "қоқыс адамдар", "сорушы" (қызыл қоңызға ұқсайды), қолшатырлы Кракис және атын атамаған білгіш сияқты жануар. Бұл жолақта талдар туралы ешнәрсе айтылмаған, олардың барлығы ядролық апатта қырылған деген болжам бар. Big Finish Productions I, Davros аудио пьесалар сериясы (2006) Калед және талдардың айырмашылығын "Далектердің жаратылысы" кітабында суреттелген оқиғалардан 10 миллион жыл бұрын орын алғандығын көрсетеді және Тарондар мен Дальдарды басқа екі түрге сілтеме жасайды, екеуі де Калед соғысы кезінде Калед геноцидінен жойылған. "Далектердің тағдыры" (1979) "Далектердің жаратылысы" оқиғаларынан бірнеше ғасыр өткеннен кейін, Далектер тастап кеткен және әлі де радиоактивті Скароға олардың жаратушысы Давросты қайтарып алу үшін оралады. Скаро классикалық сериядағы соңғы рет "Далектерді еске алу" (1988) әңгімесінде көрінеді, онда жетінші доктор Давросты және оның Императорлық Далектерін Скароның күніндегі Омеганың қолы деп аталатын Уақыт Иесі құрылғысын қолданып, Галлифрейдің уақытпен саяхаттау эксперименттерін қайта құруға алдайды. Алайда доктор құрылғыны саботаждайды, олардың күнін планетаны толығымен жоятын суперноваға айналдырады. Скароның суреті 1996 жылғы "Доктор Ху" телефильмінің басында қысқаша көрсетіледі, бұл шебердің сотының орны екенін көрсетеді. Планетаның жойылғаны туралы ешнәрсе айтылмаған. Жаңартылған "Доктор Ху" сериясында Скаро "Қиямет күні" (2006) және "Манхэттендегі Далектер" (2007) фильмдеріндегі Скаро культі туралы айтылады, онда Далек Каан кейіпкері планетаның "үлкен соғыста жойылған" деді. Кейін "Далектердің панасы" (2012) эпизодында он бірінші доктор Скароға қысқа уақытқа шақырылады. Планета тағы да тасталып кеткендей бейнеленген және дауылды, жаңбырлы қызыл аспанмен, жер бедері қираған құрылыстар мен көк үйлермен толтырылған. Скаро "Солдаттың шәкірті" және "Солдақтың танысы" (2015) фильмдерінде көрінеді, онда Даврос алдымен шөл даладағы шайқас алаңында жоғалған жасөспірім ретінде, содан кейін көп жылдан кейін өз "балаларымен" Далектермен бірге өлуге планетаға оралған. Планета көрінбей қалды, және доктор сұрағанда Даврос оны Далектер қайтадан салған деді. "Далектердің сыртқы ғарыш кітабы" (1967) кітабында "Скароның эволюциясы" деп аталатын кесте бар, ол планетаның әртүрлі геологиялық кезеңдер арқылы Далектердің пайда болуына дейінгі дамуын көрсетеді.

Басқа көріністер

Скаро – Питер Кушингтің басты рөлде ойнаған «Доктор Ху және Далектер» (1965) көркем фильмінің түсірілім орны. Фильмде оның аты айтылмаса да, «Далектердің Жерге шабуылы 2150 ж.» (1966) атты жалғасында кейіннен анықталады. Скаро «Доктор кім» аудио әңгімелерінде – «Мутант кезеңі» (2000) және «Даврос» (2003) сериалдарында, сондай-ақ Давростың өмірі мен Далектерді жасауына әкелген оқиғаларға тоқталар «Мен, Даврос» (2006) спин-офф сериясында маңызды рөлде көрінеді. Скаро «Doctor Who: The Adventure Games» эпизодының «Далектер қаласы» бөлімінде де пайда болады. Оқиға бойынша, Далектер Скароны Уақыт соғысынан алып шығып, оның құрылуын болдырмайды. Бір он бірінші Доктор Далектердің жоспарын күйретеді, планетаның аман қалуын жоққа шығарып, уақыт шкаласын қалпына келтіреді. Скаро «Далектер!» атты, Би-би-си 2020 жылдың қараша айында YouTube арнасында жариялаған, көп платформалық «Time Lord Victorious!» оқиғасының бір бөлігі болған, бес бөлімді CGI анимациялық сериалында да пайда болады.

Сыртқы түсірілім орындары

Далектердің Жаратылысы үшін Скаро планетасында деп есептелетін сыртқы түсірілімдер Суррейдегі Бетчворт карьерінде, ал Далектердің тағдыры үшін Дорсеттегі Винспит карьерінде түсірілді. "Солдаттың шәкірті" және "Солдаттың танысы" атты эпизодтарда Скаро планетасындағы сыртқы көріністер Тенерифеде түсірілді.