Кіріспе

Валлониядағы муниципалитет, Бельгия.

Герсталь (ɛʁstal; ), бұрын Геристаль немесе Геришталь деп аталған, Бельгияның Льеж провинциясында орналасқан Валлониядағы қала және муниципалитет. Ол Моз өзенінің жағасында жатыр. Герсталь шамамен 600 000 тұрғыны бар "Үлкен Льеж" агломерациясының құрамына кіреді. Муниципалитет мына аудандардан тұрады: Герсталь, Лиерс, Милморт және Воттем. Фабрик Националь немесе ФН деп аталатын ірі қару-жарақ зауыты және Валонияның ең ірі өнеркәсіптік аймағы (Haut Sart) жергілікті халыққа жұмыспен қамтамасыз етеді.

Меровингтер мен каролингтердің алтын дәуірі

Меза өзенінің жақын орналасуы және жергілікті ресурстардың көптігі б.з.б. V мыңжылдықтан бастап осы аймаққа қоныс іздеушілерді тартты. Рим дәуірінің соңы мен Меровингтер дәуірінің басында бұл ауыл бекініске айналды. Тонгерен мен Ахенді байланыстыратын маңызды жол осы жерде Меза өзенінен өтіп, онда жолаушыларды Жюпилге дейін паром жеткізген болуы мүмкін. Герсталь атауы франктерден шыққан, оған hari ("армия") және stal ("демалыс орны", "лагерь"; қазіргі неміс тіліндегі Stall – "жая", "тұрақ" сөзімен салыстырыңыз) сөздері кіреді. Герсталь туралы алғашқы жазбалар латын тіліндегі ±718 (Cheristalius, Charistalius ретінде түзетілген) және 723 (Harastallius) жылдарына жатады. Латыншаланбаған алғашқы айғақтар – Эристайл (919 ж.) және Харстайл (1197 ж.). Герстальдық Пиппин (шамамен 635–714), сарайдың басқарушысы және Аустразия мен Неустрияның іс жүзіндегі билеушісі, сондай-ақ Каролингтер әулетін құрған отбасының негізін қалаушы, бұл жерді Тонгерен, Маастрихт және Льеж қалаларына жақындығы үшін басты резиденциясы ретінде таңдаған болуы мүмкін. Пиппин – араб мұсылмандарының солтүстік-батыс Еуропаға басып кіруін тоқтатқан шешуші Тур шайқасының жеңімпазы Шарль Мартелдің әкесі және Шарль Ұлының атасы, сонымен қатар Герсталда туған деп есептеледі. Шарль Ұлы кем дегенде он бес жыл Герсталда тұрды, бірақ кейіннен астанасын Ахенге көшірді, осылай Герстальдың империя астанасы ретіндегі ортағасырлық даңқы аяқталды.

Орта ғасырдың соңынан қазіргі уақытқа дейін

Қала 12-ші ғасырдың соңында Брабант герцогтігінің құрамына кірген Төменгі Лотарингия герцогтігіне қосылды. Лиежге жақын орналасқандықтан, Херсталь аумағы 1740 жылға дейін Лиеж князь-епископтығының бөлігі болған жоқ, сол кезде князь-епископ Жорж Луи де Бергхес оны Пруссияның Фридрих II-ден сатып алды. Осы кезде қала еңбекқор шеберлерімен танымал болды: керамисттер, ұсталар және сағатшылар. 19-шы ғасырда Херсталь көмір және болат қаласына айналды. Дегенмен, 1889 жылы ірі қару-жарақ зауыты – Fabrique Nationale негізделгендіктен әлемдік деңгейде танымал болды. Қалаға бірнеше мотоцикл өндірушілері де орналасты. 1914 жылдың 7 тамызында, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында, шабуылдаған неміс әскері 27 азаматты атқылап, Херстальдағы 10 үйді қиратты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауыр индустрия ұзақ құлдырауға ұшырады, бұл осы салалардағы жұмыс орындарының санын күрт азайтты. Бүгінде Херсталь экономикасы қайта жандануда, оның аумағында 200-ден астам компания құрылған, соның ішінде Еуропалық ғарыш агенттігінің Ariane зымырасы үшін жоғары дәлдікті бөлшектер өндіретін Techspace компаниясы бар.

Саясат

Қала басшысы Фредерик Даэрден (PS) Депутаттар Франко Ианери (PS) Марк Хакен (PS) Жан Луи Лефевр (PS) Кристиан Лавердюр (PS) Леон Кампштейн (PS) Андре Намот (Е. П. Х.) Изабелл Томсин (PS)

Партия % Айырмасы 2000 Орындық айырмасы 2000 Лидері PS 50,86 1,14 20 1 Альберт Крепин EPH (PSC) 18,99 +2,59 6 +1 Норберт Вейтженс MR (PRL) 14,14 +3,24 4 +1 Дженифер Маус PTB 9,38 +2,18 2 0 Надя Москуфо ECOLO 6,62 2,28 1 1 Анна Мари Мюньер Балтасарт

Херсталь – солшыл/социалистік бағытты ұстанып, берік тірек болып табылатын қала. 2019 жылғы сайлауда Бельгияның радикалды солшыл Жұмысшылар партиясын ең көп қолдаған аймақ осы Херсталь болды, мұнда партия 27,55% дауыс алды.

Көрікті жерлер

1664 жылы салынған, аймаққа тән ғимаратта орналасқан мұражайда Тарихқа дейінгі және Галло-рим дәуірлерінен қалған әртүрлі заттар, франктердің жерлеу орны, сондай-ақ осы жерде бастау алған Пиппинид әулетінің тарихын көрсететін бірнеше көрмелер ұсынылған. Мұражайда жергілікті өнеркәсіптік өнімдердің, оның ішінде FN өнімдерінің коллекциясы да бар. Пиппин мұнарасы Шарльменнің сарайына жататын қабырға бөлігін қамтиды.