Кіріспе

Фотография және кинематография линзасының түрі

Фотография және кинематографияда қалыпты линза – адам көзіне «табиғи» секілді көрінетін көріс аумағын қалпына келтіретін линза. Қарсылығында, қысқа немесе ұзын фокус арақашықтығымен тереңдікті қысу және кеңейту көзге көрінетін, кейде мазасыздық тудыратын бұрмалауға әкеледі.

Адамның көру қабілетін еліктейтін

Фотографиялық технология суреттерді түсіру үшін адам көзінен өзгеше физикалық әдістерді қолданады. Сондықтан, адам көруіне табиғи сезім тудыратын оптикалық құрылғыларды жасау қиындық тудырады. Көздің номиналды фокустық қашықтығы шамамен 17 мм құрайды, бірақ бейімделуге байланысты өзгереді. Адамның екі линзаны пайдаланатын бинокулярлық көру табиғаты және ми қабығының өңдеу процесі, фотосуретті, бейне немесе фильтті жасау және көрсетуден, содан кейін оларды қараудан мүлдем өзгеше. Адам көзінің құрылымы жалпақ сенсор емес, иісқан торлық қабаттан тұрады. Бұл Абрахам Босс байқаған әсерлерге алып келеді. Ол 1665 жылғы иллюстрациясында «көзбен көргенді анықтауға немесе бейнелеуге болмайды» дегенді дәлелдеу үшін визуалды конустың дөңгелек проекциясы, сурет бетінің тегіс жазықтығымен қалай қайшы келетінін көрсетті. Бұл әлемдегі түзу сызықтардың түзу немесе қисық көрінетіні және оларды сурет жазықтығында түзу ретінде бейнелеу керек пе деген пікір таласына себеп болды. Герман фон Гельмгольцтің шахмат тақтасындағы суреті, әлемдегі түзу сызықтардың әрқашан түзу көрінбейтінін, ал керісінше, қисық сызықтар кейде түзу көрінетінін көрсетеді. Сонымен қатар, торлық қабаттың 180° тан кеңірек горизонтальдық көру өрісінде өзгермелі сезімталдығы бар, сондай-ақ перифериялық және фовеальдық көру арасында ажыратымдылықта айырмашылықтар бар. Адам көруі мен камера линзалары арасындағы осы айырмашылықтарды ескере отырып, фотосурет туралы мәтіндердегі түсіндірмелер бұл қарама-қайшылықты көбінесе байқалатын құбылыстар тұрғысынан қарастырып, мәселені қайталайды немесе 50 мм линзаларды қолдану «адам көру бұрышы мен ұлғайтуын шамамен бейнелейді», немесе «белгілі бір формат үшін қалыпты фокустық қашықтық адам көруіне ең жақын келеді және алдыңғы планнан фонға дейін ең аз бұрмалау мен сығымдалумен суретті көрсетеді», немесе «перспектива дұрыс және біз 50 мм линзамен түсірілген суреттерге көбірек бейімбіз» деп мәлімдейді.

"Тәуелсіздік" дегеніміз не?

Олай болса, қалыпты объективті сынау – түпнұсқалық көріністің алдында "қалыпты" көру қашықтығында (әдетте қол ұзындығында) ұсталып, бір көзбен қарағанда, нақты әлеммен және көрсетілген перспективамен сәйкес келетін көріністің басылған (немесе басқаша көрсетілген) суретін табу болып табылады. Морис Пирен (1970) және басқалар, көру қашықтығын реттесе, кез келген объективпен түсірілген көріністі қалыпты перспективада көруге болатынын көрсетті; бірақ бұл диапазон кең бұрышты фотосуреттер үшін тым жақынға немесе телеобъектив үшін тым алысқа дейін созылады, сондай-ақ оны сурет түсірілген перспектива орталығындағы стационарлық нүктеден қарауды қажет етеді, бұл Леонардо да Винчи жасаған перспективалық картиналардағы байқауларды растайды.

Кескін шеңбері

Қалыпты линзаның көру бұрышы оптикалық жүйенің бейне шеңберінің бір радианына (~57.296°) жақын болады. 135 форматта (24 x 36 мм) сыртқы бейне шеңберінің диаметрі кадрдың диагоналына тең (43.266 мм) болғанда, сызылған шеңбердің бір радиандық бұрышына сәйкес келетін фокус аралығы 39.6 мм; көлденең шектелген сызылған бейне шеңберінің бір радиандық бұрышына сәйкес келетін фокус аралығы 33 мм; тік шектелген сызылған шеңбердің бір радиандық бұрышына сәйкес келетін фокус аралығы 22 мм. Бұл 35 және 24 мм линзалардың танымалдылығымен және 40 мм линзалардың болуымен байланысты, бірақ соңғыларының ұсынысы шектеулі. 50 мм линзаның тік шектелген сызылған шеңберінің көру бұрышы ~0.5 радианды құрайды. 70 мм фокус аралығының көлденең шектелген сызылған шеңберінің көру бұрышы ~0.5 радианды құрайды. 85 мм линзаның сыртқы (кадр диагоналі) шеңберінің көру бұрышы ~0.5 радианды құрайды. Шын мәнінде, 24, 35 және 40 мм үштігі 50, 70 және 85 мм фокус аралықтарының үштігімен 1:2 қатынаста болады. "Қалыпты" линзалар, яғни сызылған немесе сыртқы бейне шеңберлерінде кем дегенде бір радианды қамтитын линзалар, бірінші топқа жатады, мұнда 35 және 40 мм линзалар 50 мм линзаларға қарағанда бір радианға жақын.

Қысқа немесе ұзақ фокустық ұзындығы бар линзалардың перспективалық әсерлері

Ұзын немесе қысқа оқшаулау қашықтығына ие линзалар кеңейтілген немесе қысқартылған көрініс өрісін жасайды, бұл қалыпты қарау қашықтығынан қарағанда перспективаны бұрмалап көрсетеді. Қысқа оқшаулау қашықтығы бар линзалар кең бұрышты линзалар деп аталады, ал ұзын оқшаулау қашықтығы бар линзалар ұзақ оқшаулау қашықтығы линзалары деп аталады (осы типтің ең көп таралғаны – телефото линзалар). Нақты көрініспен салыстырғанда кең бұрышты суретті дұрыс көрсету үшін оны көзге жақын ұстау қажет, ал телефото суретті фото түсірілген көріністің тереңдігіне орналастыру керек немесе олардың перспективасына сәйкес келу үшін кішкентай форматта басып, қолға ұстау керек. Осындай линзалардың перспективаны бұрмалау дәрежесі соншалық, олар заңдық дәлел ретінде қабылдалмауы мүмкін. ICP Фотография энциклопедиясы заңдық мақсаттар үшін былай деп көрсетеді: "Соттар өзгертілген немесе көріністің кез келген аспектісін бұрмалаған суреттерді қабылдамайды [немесе қалыпты перспективаны көрсетпеген суреттерді қабылдамайды]. Яғни, фотодағы объектілердің мөлшерлік қатынастары олардың нақты өлшемдерімен сәйкес болуы керек".

Цифрлық фотокамера

Цифрлік фотосуретте көптеген кішкентай сенсорлардың өлшемдері 1" немесе 2/3" сияқты терминдермен беріледі. Бұл өлшемдер сенсордың нақты өлшемдерімен тікелей сәйкес келмейді, олардың орнына эквивалентті бейнекамера түтігінің (VCT) өлшемдеріне сәйкес келеді. Әдеттегі линзаның фокустық ұзындығы бейнекамера түтігінің диаметрінің шамамен 2/3 бөлігін құрайды.

Сенсор типі | Эквивалентті VCT диаметрі | Кескіннің өлшемдері | Кескіннің диагоналі | Нормалды линзаның фокустық ұзындығы
------- | -------- | -------- | -------- | --------
1/3.6" | 7.1 мм | 3.0 × 4.0 мм | 5.0 мм | 5 мм
1/3.2" | 7.9 мм | 3.4 × 4.5 мм | 5.7 мм | 5.7 мм
1/3" | 8.5 мм | 3.6 × 4.8 мм | 6.0 мм | 6 мм
1/2.7" | 9.4 мм | 4.0 × 5.4 мм | 6.7 мм | 6.7 мм
1/2.5" | 10.2 мм | 4.3 × 5.8 мм | 7.2 мм | 7 мм
1/2" | 12.7 мм | 4.8 × 6.4 мм | 8.0 мм | 8 мм
1/1.8" | 14.1 мм | 5.3 × 7.2 мм | 8.9 мм | 9 мм
1/1.7" | 14.9 мм | 5.7 × 7.6 мм | 9.5 мм | 9.5 мм
2/3" | 16.9 мм | 6.6 × 8.8 мм | 11.0 мм | 11 мм
1" | 25.4 мм | 9.6 × 12.8 мм | 16.0 мм | 16 мм
Four Thirds | 33.9 мм | 13 × 17.3 мм | 21.63 мм | 22 мм
4/3" | 33.9 мм | 13.5 × 18.0 мм | 22.5 мм | 23 мм
APS C | 45.7 мм | 15.1 × 22.7 мм | 27.3 мм | 27 мм
DX | н/қ | 15.8 × 23.7 мм | 28.4 мм | 28 мм
FF (35 мм пленка) | н/қ | 24 × 36 мм | 43.3 мм | 50 мм
(6 × 5 см) | н/қ | 36.7 × 49.0 мм | 61.2 мм |

Кино

Кинематографияда камерада бейнеленген суреттің диагоналының шамамен екі есесіне тең фокустық қашықтық қалыпты саналады, себебі фильмдер көбінесе экран диагоналының екі еседей қашықтықтан тамашаланады. Фильм форматы Сурет өлшемдері Сурет диагоналы Нормальды линзаның фокустық ұзындығы Стандартты 8 3.7 × 4.9 мм 6.11 мм 12–15 мм Бір 8 (FUJI) 4.2 × 6.2 мм 7.5 мм 15–17 мм Супер 8 4.2 × 6.2 мм 7.5 мм 15–17 мм 9.5 мм 6.5 × 8.5 мм 10.7 мм 20 мм 16 мм 7.5 × 10.3 мм 12.7 мм 25 мм 35 мм 18.0 × 24.0 мм 30.0 мм 60 мм 35 мм, дыбыс 16.0 × 22.0 мм 27.2 мм 50 мм 65 мм 52.6 × 23.0 мм 57.4 мм 125 мм