Кіріспе

XVIII ғасырдағы ағылшын әдебиет тарихшысы, сыншы және ақын Томас Уортон (9 қаңтар 1728 – 21 мамыр 1790) – ағылшын әдебиет тарихшысы, сыншы және ақын. Ол 1785 жылы Уильям Уайтхедтің қайтысынан кейін Лауреат ақын қызметіне тағайындалды. Оны әкесімен аты бірдей болғандықтан Томас Уортон кіші деп атауға болады. Оның ең әйгілі шығармасы – "Меланхолияның құмары" ("The Pleasures of Melancholy") поэмасы, ол "Қабірстан ақындарының" өкілі саналады.

Өмір

Уортон Гэмпшир штатының Басингстоук қаласында ақын Томас Уортонның ұлы және Джозеф Уортон мен Джейн Уортонның кіші інісі болып дүниеге келді. Кішкентай кезінде Уортон өлең жазуға деген бейімділігін көрсетті, және ол өмір бойы осы шеберлігін дамыта берді. Шындығында, Уортон тоғыз жасында Марциалдың эпиграммасын аударса, он жеті жасында "Меланхолияның рахаты" атты туындысын жазды. 1771 жылы Оксфордширдегі Киддингтоннің пасторы болып тағайындалды, және қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1785 жылы ол Камден тарих профессоры және Ақын лауреаты болып тағайындалды. Басқа да маңызды еңбектерінің ішінде, Уортон ағасымен бірге Джеффри Чосердің "Сэр Топас" шығармасының пародия екенін алғаш айқын жеткізгендердің бірі болды. Уортон балладаларды жаңғырту жобасына да үлес қосты. Ол Томас Грейдің поэзиясын жақтады, бұл факт Джонсонның "Соғымды шашыратып, қасиетті қонақжайда" атты пародиясында сатираланды. Оның шағын туындыларының арасында Теокриттың басылымы, латын және грек жазуларының таңдамасы, әзіл-қалжыңды «Оксфордтық Жолдаушы және Жолдаушыға арналған нұсқаулық» (1762); сэр Томас Поуп және Ральф Батерсттің өмірбаяндары; және Томас Роулиге жатқызылған өлеңдердің нақтылығын зерттеу (1782) бар. Уортон діни міндеттеріне көп көңіл бөлмеді, ал Оксфорд әрқашан оның үйі болып қала берді. Ол өте жайлы, әрі қонақжай, сонымен қатар білімді дон ретінде танымал болды, ол мейрамханалар мен көпшілікке, сондай-ақ көлеңкелі дәліздер мен романтикалық оқиғаларға құштар болды.

Поэзия, сын және тарихи еңбектер

1745 жылы жазылған өлеңінде ол готикалық шіркеулер мен қираған қамалдарға деген ынтызуын көрсетеді, бұл оның романтизм қайта жандануындағы көптеген келесі жұмыстарына шабыт берді. Уортонның поэзиясының көп бөлігі жиырма үш жасқа толғанға дейін, ол магистр дәрежесін алған кезде жазылған. Ол өлең жазуды жалғастырса да, Уортонның басты күші поэзияны оқу мен сынға аударылды.

Уортонның лекциялары

1910 жылы Фрида Монд Британ академиясына жыл сайынғы Шекспир оқуын немесе лекциясын өткізу үшін, сондай-ақ Томас Вартонның ағылшын поэзиясы тарихшысы ретіндегі естелігіне құрмет ретінде «Вартон лекциясы» деп аталатын ағылшын поэзиясы туралы жыл сайынғы лекцияны өткізу үшін қаражат бөлді. Осы лекциялар сериясының алғашқылары 1911 және 1910 жылдары оқылды.