Кіріспе
Crowborough) – Англияның Шығыс Суссекс графтығындағы қала және азаматтық округ. Ол Англияның Уилд аймағында, Асдаун орманының шетінде, табиғи ерекшеліктерімен көзге түсетін High Weald аймағында, Корольдік Танбридж-Уэллс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 7 миль (11 км) және Лондоннан оңтүстікке қарай 33 миль (53 км) қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 20 607 адамды құрайды.
Crowborough is a town and civil parish in East Sussex, England, in the Weald at the edge of Ashdown Forest in the High Weald Area of Outstanding Natural Beauty, 7 miles (11 km) south west of Royal Tunbridge Wells and 33 miles (53 km) south of London. It had a population 20,607 at the 2011 Census.
Тарих
Қала атауының әртүрлі түптелу жолдары ұсынылған. Ертедегі жергілікті құжаттарда Крохберг, Кроуберг, Кроубероуге, Кроубарроу және Кроуборо деген аттар кездеседі. Көне ағылшын тілінде "croh" сөзі шафран немесе алтын сары түсті білдірсе, "berg" сөзі төбені білдіреді. Crowborough Beacon аймағында гүлді доңғалақ (gorse) көптеп өседі, ал оның сары гүлдері атаудың мағынасына әсер еткен болуы мүмкін. 1734 жылы жергілікті меценат, сэр Генри Фермор, "Кроубороу және Эшдаун Орман деп аталатын жерде немесе оның жанында" орналасқан Ротерфилд ауданында тұратын "өте білімі жоқ және беймәлім халықтың" игілігі үшін шіркеу мен қайырымдылық мектебіне ақша сыйлады. Барлық Әулиелерге арналған шіркеу мен бастауыш мектеп бүгінге дейін сақталған. 1868 жылы теміржол келді, бұл қаланың айтарлықтай өсуіне себеп болды. 1880 жылға қарай қала соншалық өсті ki, Барлық Әулиелер шіркеулік округі Ротэрфилдтегі Сент-Денис шіркеуінен бөлінді. 19 ғасырдың соңында Кроубороу биік орналасуы, төбелері мен айналасындағы орманға негізделген денсаулық сақтау курорты ретінде жарнамаланды. Кермекшілер тіпті оны "Сассекстегі Шотландия" деп атады. Қаланың гольф алаңы 1895 жылы, ал өрт сөндіру станциясы мен аурухана 1900 жылы ашылды.
Басқару
Кроуборо 1880 жылы діни қауымдық ауданына айналды: осыған дейін ол Ротэрфилдтің құрамында болған. 1905 жылғы 6 сәуірде азаматтық қауымдық аудан құрылды; қауымдық кеңес 1988 жылғы 24 мамырда қалалық кеңес деп қайта аталды. 2012 жылға дейін Кроуборо Уэлден аудандық кеңесінің кеңсесін оңтүстікке қарай 14 миль (22 км) қашықтықтағы Хейлшеммен бөлісті. Кеңес 2012 жылы барлық қызметін Хейлшамға көшірді, бірақ Шығыс Суссекс округі кеңесі әлі де Пайн Гроув ғимаратынан кітапхана қызметін ұсынады. 2014 жылдың шілдесінде Кроуборо қауымдастығы кітапхананы сақтап қалу және ғимараттың қалған бөлігін «кәсіпкерлік орталық» ретінде дамыту мақсатымен Пайн Гроувты сатып алуға өтініш берді.
Медиа
Жергілікті газет – Тунбридж-Уэллсте жарияланатын «Кент және Сассекс курьері». «Жергілікті әлем» аймақтық газет баспасына тиесілі, газеттің алты нұсқасы бар, соның ішінде Сассекс нұсқасы да бар. Жергілікті телеарналардың жаңалықтар бағдарламалары – «BBC South East Today» және «ITV Meridian». 2014 жылы Стефан Батлер құрған «CrowboroughLife.com» деп аталатын жергілікті жаңалықтар сайты (Hyperlocal) ашылды. Жергілікті радиостанциялар: «BBC Radio Sussex» (104.5 FM), «Heart South» (102.4 FM) және «Ashdown Radio» (94.7 FM).
Денсаулық
Кроуборо ауруханасы - акушерлік бөлімі бар шағын аурухана. Ол көп рет жабылу қаупінде болды, бірақ жергілікті халықтың күшті қолдауының арқасында қызметтер әлі де көрсетілуде. Пембери және Хейвордс Хит ауруханаларында жүктілікке байланыссыз қызметтер ұсынылады.
Спорттық командалар мен бірлестіктер
Қаланың футбол клубтары Кроубороу Атлетик ФК-ді қамтиды, олар Кроубороу Қоғамдық стадионында орналасқан және қазіргі уақытта Оңтүстік округтердегі Шығыс Премьер-лигасында ойнайды. 1888 жылы құрылған Джарвис Брук ФК төрт аға команданы басқарады, олардың ең жоғарғысы Оңтүстік Комбинация 2-ші дивизионында ойнайды. Кроубороу регби футбол клубы 2006 жылы Сассекс лигасынан жоғарылатылып, қазір Лондонның Оңтүстік 2-ші дивизионында ойнайды. Кроубороу теннис және сквош клубында жеті теннис корты, төрт сквош корты және екі паделл корты бар. Клуб сонымен қатар ракетболмен айналысады және 2024 жылдың көктемінде пикбол мен сенсорлы теннис бөлімдерін ашады. Клуб Сассекс округінің теннис және сквош лигаларында өнер көрсетеді. Клуб теннис, паделл, сквош және ракетбол ойындары үшін ашық, сондай-ақ викториналардан тікелей музыкаға дейінгі түрлі әлеуметтік шаралар ұйымдастырылады. Кроубороу Нетбол клубы 2013 жылы Кроубороу қалалық кеңесінің көмегімен құрылған, жаттықтырумен айналысатын клуб. Клуб Кроубороу бос уақытты өткізу орталығында, Бикон академиясының Грин-Лейн спорт залында және Голдсмитс ашық алаңында балалар мен ересектерге, ойынға жаңа келгендерден бастап лига деңгейіндегі ойыншыларға дейін жаттықтырулар береді. Клуб барлық жастағы адамдарға арналған достық жарыстар мен ойындарды ұйымдастырады. Кроубороуда 12 мен 18 жас аралығындағы жастарға арналған, Қорғаныс министрлігінің демеушілігімен жұмыс істейтін Армия кадеттерінің жасағы орналасқан. 1-Крауборо скаут тобы 1 белбеу, 3 бобёр, 3 жас және 3 скаут бөлімдерінен тұрады.
Демалыс
Кроубороның бірнеше демалыс алаңдары бар, соның ішінде Голдсмитс демалыс алаңы, ол 1937 жылы жеке меншік иелерімен қалалық кеңеске тапсырылды. Кейін қалалық кеңес қосымша жер сатып алып, оны демалыс орталығына айналдырды. Мұнда бассейнмен жабдықталған спорт орталығы, қайық тебуге арналған көл және миниатюралық теміржол бар. Crowborough Common – 220 акрдан астам, шамамен 90 гектар көлемдегі ежелгі ортақ жер. 1936 жылы бұл жерге «ауа тазалау және сергіту» мақсатымен заңды түрде қол жеткізу құқығы берілді. Ортақ жердің иесі – Crowborough Beacon гольф клубы. Ортақ жердің көп бөлігі – бұталы және орманды алқаптар. 2012 жылы Велден аудандық кеңесі, жергілікті тұрғындар мен ұйымдардың, соның ішінде Ашық кеңістіктер қоғамының қатысуымен өткен науқаннан кейін, гольф клубына ортақ орман ішінде жаңа тұрақ салуға рұқсат беруден бас тартты. 2013 жылдың 1 ақпанында клуб DEFRA-ға ортақ жердегі қоғамдық қол жеткізу құқығын реттейтін 193-бөлімнің келісімін жою туралы хабарлады. 2013 жылдың 7 ақпанында DEFRA құқықтарды жоюды растады. Денсаулық және қауіпсіздік талаптарына байланысты, соның ішінде «Нидри қамалы» деп аталатын сот ісінің нәтижесіне байланысты, жұртшылықтан жазатайым оқиғалар мен жарақаттардың алдын алу үшін ресми жаяу жолдар мен ат жолдарында жүруі сұралады. Алайда, клуб Велден аудандық кеңесімен және басқа да мүдделі тараптармен айналысып, жаяу жолдарды қайта орналастыру мүмкіндігін қарастыруда, осылайша оларды пайдаланатын жұртшылық үшін қауіпсіздікті арттыруға тырысады. Сонымен қатар, ортақ жерге қоғамдық қол жеткізуді жақсарту үшін клуб қоғамдық жаяу жолдарымен қамтамасыз етілмейтін аумақтарға қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында рұқсат етілген жаңа жолдар енгізуді қарастыруда. Клуб, «Еңбек» табиғатты қорғау ұйымының көмегімен, ортақ жердің мүмкіндігінше көп бөлігін бұталы жерге қайта келтіруге бағытталған 10 жылдық бағдарламаны бастады, осылайша осы сирек кездесетін ортаны болашақ ұрпақтар үшін сақтап қалуға болады. Төртінші жармаға жақын жерде 1944 жылдың 5 шілдесінде ұшқыш бомбадан қаза тапқан Линкольн және Велланд полкінің тоғыз канадтық сарбазына арналған ескерткіш орналасқан. Crowborough ауылдық паркі – Кроубороның оңтүстік бөлігінде орналасқан 16 акр (6 гектар) көлемдегі табиғи қорық. Бұл парк бұрын 1980 жылы жабылған Кроубороу кірпіш зауытына қызмет еткен саз кеніші болған. Жердің топографиясы оның өнеркәсіптік тарихын көрсетеді. Кірпіш зауытының орны Фарнингем жолындағы өнеркәсіптік аймаққа және Осборн жолындағы тұрғын үйлерге айналды. Шамамен 30 жыл бойы кеніш табиғи түрде қалпына келтірілді, ал жергілікті тұрғындар оны бейресми ойынға пайдаланды, көлдерде жүзу және ылғалды жерлерде Веллингтон буттарын жоғалту туралы әңгімелер тарады. 2008 жылы Кроубороу қалалық кеңесі бұл жерді бейресми демалыс үшін және оның биологиялық әртүрлілігін арттыру үшін сатып алды. 2008 жылы ауылдық паркте тас жол мен көпірлер орнатылып, жұмыс басталды. 2009 жылы бұл жер жергілікті табиғи қорық деп жарияланды, осылайша жануарлар дүниесінің және адамдардың тыныш демалуының мүддесі үшін болашақта осы жерді басқару қамтамасыз етілді. 1933 жылы құрылған Crowborough Players, 2012 жылдың маусым айында ашылған Crowborough Community Centre-дегі 300 орындық залдағы жергілікті драмалық үйірмесі болып табылады.
Танымал мәдениет
Қала – телешоудың бірінші эпизодындағы Кроуборо графының (Чарли Кокс сомдаған) титулындағы аумақтық белгілеу. Кокс осы қаланың жанында өскен. Қала "Естен кетпегендер" сериалының 3-ші маусымның 6-шы бөлімінде де еске алынады. Сериалдың негізгі қарсыласы доктор Тим Финч (Алекс Дженнингс ойнаған) 1997 жылы Кроуборо қаласында дәрігерлік тәжірибе жинағанын мәлімдейді.
Жергілікті дәстүрлер
Қаланың күнтізбесіндегі маңызды оқиға – 5 қарашада Гай Фокс түнін жыл сайын атап өту. Қалалық кеңестің бұл шарасына орта есеппен 5000 адам "Алтын шеберлер" демалыс алаңына жиналады. Түнде жиналған қайырымдылық ақшаны жергілікті "Лайонс" клубы, сондай-ақ "Ротари" клубы жинап, қала әкімінің қайырымдылық қорына тапсырады. Бірақ бұл, қыркүйектің екінші сенбісінде қаланың барлық халқы көшеге шығатын карнавал түніне қарағанда бәлеңкейтеді. Бұл шараны қаланың "Бонфайр және карнавал қоғамы" ұйымдастырады. Онда күндіз Шатыр жасыл алаңында мерекелік шара өтеді, ал кешке карнавалдық ханшайым бастаған факелдік шеру ұйымдастырылады, онда Сассекстің түрлі бонфайр қоғамдары қатысады. Кеш Шатыр жасыл алаңында от жағумен немесе кейде "Алтын шеберлер" демалыс алаңында фейерверкпен аяқталады. Түнде көшеден жиналған ақша жыл сайын шамамен алты жергілікті қайырымдылық ұйымдарына беріледі. Қоғам жылына орташа есеппен 2000-3000 фунт стерлинг жинайды. Бұл дәстүр шамамен 70 жылға сонып келеді және Сассекс бонфайр дәстүрінің бір бөлігі болып табылады, оның ең ірі шарасы – 5 қарашадағы Льюс бонфайр мерекесі. Қалалық кеңес сонымен қатар жазғы және Рождестволық жәрмеңкелер ұйымдастырады. Краубороу сауда палатасы жазғы ойын-сауық күнін өткізеді, ал Краубороу ауруханасы әр тамыз мерекесінде мерекелік шара ұйымдастырады. Айдың төртінші сенбісінде фермерлер базары, ал маусым айында сауда палатасының ойын-сауық күні аясында француз базары өтеді. Соңғы бірнеше жылдан бері 16 маусымда Сассекс күні Чапел Гринде шағын мерекемен аталып өтеді.
Жергілікті аңыз бойынша, Уолшес-роудта көмірдің қапшығы қыбырлап жүреді. Көлеңкелі қап түнде жолмен келе жатқан адамдарды қуалайды.