Кіріспе

Британдық мұражайдың оқу залы, Британ мұражайының Ұлы ауласының орталығында орналасқан, Британ кітапханасының басты оқу залы болып келген. 1997 жылы бұл функция Лондонның Сент-Панкрас қаласындағы жаңа Британ кітапханасы ғимаратына көшірілді, бірақ Оқу залы Британ мұражайында бастапқы күйінде сақталды. Сидней Смирк жобалаған және 1857 жылы ашылған Оқу залы, 1997 жылы күрделі жөндеуге уақытша жабылғанға дейін үздіксіз пайдаланылды. 2000 жылы қайта ашылып, 2007 жылдан 2017 жылға дейін уақытша көрмелерге арналды. 2013 жылы Оқу залы тағы да жұрттан жабылып, мұражайдың архиві ретінде пайдалануға берілді. Оның болашақ мақсаты 2023 жылға дейін талқыланып, содан кейін экскурсиялар үшін қайта ашылды.

Құрылыс және жобалау

1850-ші жылдардың басында мұражай кітапханасына кеңірек оқу залы қажет болды. Баспа кітаптарының сол кездегі сақтаушысы Антонио Паницци, Уильям Хоскингтің бұрынғы конкурстық идеясын негізге ала отырып, орталық аулада дөңгелек бөлме салу туралы ұсыныс жасады. Ғимаратты Сидней Смирк жобалаған және 1854-1857 жылдар аралығында салынды. Құрылыста құйма темір, бетон, шыны және соңғы үлгідегі желдету және жылыту жүйелері пайдаланылды. Римдегі Пантеон үлгісінде салынған күмбездің диаметрі 42,6 метр, бірақ ол дербес тұрған емес: құйма темірден жасалған бөліктерден құрастырылған, төбе аспалы және папье-машеден жасалған. Оқу залының айналасына орналасқан кітап сөрелері үлкен салмақты көтеруге және өрттен қорғауға арналған темірден жасалған. Кітапхана жаңа орынға көшірілгенге дейін сөрелердің жалпы ұзындығы қырық шақырымды құрады.

Өнер мен халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Британ мұражайының оқу залы Луи МакНейс жазған "Британ мұражайының оқу залы" атты поэманың тақырыбы болып табылады. Дэвид Лодждың 1965 жылғы "Британ мұражайы құлап жатыр" романының көп бөлігі ескі Оқу залында өтеді. 1994 жылы шыққан Анабель Дональдтың романындағы "Шыны төбе" – оқу залының төбесі, онда оқиғаның шешімі табылады. Альфред Хичкок өзінің алғашқы дыбысты фильмi "Шантаж" (1929) кульминациясы үшін Британ мұражайының оқу залы мен күмбезін пайдаланды. Оқу залындағы маңызды көріністері бар басқа фильмдерге "Жынның түні" (1957) және 2001 жылғы жапондық аниме OVA "Оқы немесе өл" жатады, онда бөлме Британ кітапханасының құпия "Арнайы операциялар бөліміне" кіреберіс ретінде қолданылады. Сер Макс Бербомның 1916 жылғы мамырда жарияланған "Энох Сомс" әңгімесінде белгісіз жазушы болашақ ұрпақ өзі және оның туындылары туралы не ойлайтынын білу үшін жүз жыл өткен соң Оқу залына бару үшін Шайтанмен келісім жасайды. Британ мұражайы мен Оқу залы Клаудия Дейн мен Деб Марлоудың романтикалық повестер жинағы "Музейдегі кездесу" үшін орын ретінде қызмет етеді. Вирджиния Вулф өзінің 1929 жылғы "Төбесі бар бөлме" эссесінде Британ мұражайының оқу залына сілтеме жасайды. Ол былай деп жазды: "Айналма есіктер ашылды, және адам үлкен күмбездің астында тұрды, егер ол үлкен мидың ойы болса, онда ол үлкен мидың ойындай сезіледі." Ричард Генри Дана 1860 жылдың 10 қыркүйегінде Лондондағы досы Генри Т. Паркермен бірге Оқу залына барды және Паркер оны Британ мұражайына шақырып, Оқу залын көруге алып баратынын айтты, ол 1856 жылдан бері салынған [Дананың бұрынғы сапары]. Бұл оқушылар мен оқырмандардың үстелдері бар бөлме, олар оқулықтарды, энциклопедияларды, каталогтарды және т.б. қарастырады және кітапханаға кітаптарға тапсырыс береді – кітапханаға зерттеу үшін мүлдем кірмейді. Еуропада мұндай бөлме жоқ. Бұл шеңбер, үстінен жарық түсетін күмбезі бар, оның диаметрі Санкт-Полс күмбезінен 4 футқа үлкен. Автографтар қазір барлығына ашық, шыны шкафтарда жайылып, сондай-ақ көптеген басқа да қызықты заттар бар. Бұл әлемдегі ең ірі әдеби және ғылыми мекеме (оқыту емес). Мен Паркерге Оқу залы библиологияны қасиеттеп, құдайландыруға арналған ғибадатхана екенін айттым. Жазушы Бернард Фолк (1882–1960) британдық тарихшы Томас Карлайлдың (1795–1881) Британ мұражайының Оқу залы достары оларды жамандықтан аулақ болуын қалаған ақымақтарға ыңғайлы пана болды деп мәлімдегенін келтіреді.