Кіріспе

Kiasma – Финляндияның Хельсинки қаласындағы Маннерхайминтиде орналасқан заманауи өнер мұражайы. Оның аты – киазма, фин тілінде шиазма сөзімен аталады, бұл оның архитекторы Стивен Холлдың негізгі түсінігіне сілтеме жасайды. Киазма Финляндия Ұлттық галереясының бөлігі болып табылады және галереяның заманауи өнер жинағына жауапты. Оның басты мақсаты – заманауи өнерді көрсету және оның беделін арттыру.

Тарих

Қазіргі заманғы өнер коллекциясы 1990 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайы ретінде құрылды. Бастапқыда коллекция Атенумда орналастырылған. 1992 жылы қазіргі заманғы өнер мұражайының ғимаратын жобалауға арналған сәулеттік конкурстың нәтижесінде жаңа ғимараттың жобасы іздестірілді. Конкурсқа Скандинавия және Балтық елдерінің сәулетшілері қатысты, сонымен қатар, басқа елдерден төрт сәулетші немесе студия шақырылды, олар өз ұсыныстарын анонимді түрде ұсынуға міндетті болды: АҚШ-тан Стивен Холл, Португалиядан Альваро Сиза, Австриядан Coop Himmelb(l)au және Жапониядан Кадзуо Шинохара. 1993 жылы конкурстың қорытындысы жарияланды және 516 ұсыныстың ішінде Стивен Холлдың «Киазма» атты жобасы жеңіске ие болды. Ғимараттың дизайны, фин тілінде «Киасма» деп аталады, жобалау кезінде шамалы өзгерістерге ұшырады, бірақ бәрібір даулы болып саналды; мысалы, оның Финляндия президенті Карл Густав Эмиль Маннергеймнің ескерткішіне тым жақын орналасуы. Құрылыс жұмыстары 1996 жылы басталды және мұражай 1998 жылдың мамыр айында ашылды. Киазма 2014 жылдың қыркүйегінде жөндеуге жабылып, 2015 жылдың наурызында қайта ашылды. 2016 жылы Киазмаға 310 000-нан астам келуші келді.