Кіріспе
Солшыл популистік саяси партия, 19 ғасырдағы саяси партия. Халық партиясы, сондай-ақ Популистік партия немесе жай ғана популистер деп белгілі, АҚШ-та 19 ғасырдың соңында аграрлық популистік саяси партия болды. Популистік партия 1890-жылдардың басында Оңтүстік және Батыс АҚШ-та маңызды күш ретінде пайда болды, бірақ 1896 жылғы АҚШ президенттік сайлауында демократ Уильям Дженнингс Брайанды көрсеткеннен кейін құлдырады. Партияның қалдық бөлігі 20 ғасырдың басындағы он жылдықтарда жұмысын жалғастырды, бірақ 1890-жылдардың басындағы партияның танымалдығына ешқашан жете алмады. Популистік партияның тамыры Алтын ғасырда экономикалық әрекеттерді ілгерілеткен аграрлық қозғалыс – Фермерлер Альянсында, сондай-ақ бұрынғы үшінші партия – Гринбек партиясында, ол фиат ақшаны жақтады. 1890 жылғы сайлауда Фермерлер Альянсы кандидаттарының жетістігі, екі үлкен партияның консерватизмімен бірге, Фермерлер Альянсының басшыларын 1892 жылғы сайлаулардан бұрын толыққанды үшінші партия құруға ынталандырды. Окала талаптары популистік платформаны белгіледі: ұжымдық келіссөздер, теміржол тарифтерін федералды реттеу, ақша айналымын кеңейту саясаты және фермерлерге көмектесу үшін федералды бақылаудағы қоймаларды құруды талап ететін қосалқы қазына жоспары. Популистер қолдаған басқа шаралар: биметаллизм, прогрессивті табыс салығы, сенаторларды тікелей сайлау, жұмыс аптасын қысқарту және пошталық үнемдеу жүйесін құру. Бұл шаралар монополиялық корпоративтік және қаржылық мүдделердің ықпалын шектеуге және шағын бизнес, фермерлер мен жұмысшыларды күшейтуге бағытталған. 1892 жылғы президенттік сайлауда Джеймс Б. Уивер мен Джеймс Г. Филдтің популистік тізімі дауыстардың 8,5% -ын алды және төрт Батыс штатын жеңіп, Америка Азамат соғысы аяқталғаннан бері сайлаушы дауыстарын жеңген алғашқы үшінші партия болды. Юджин В. Дебс және Теренс В. Паудерли сияқты еңбек ұйымдастырушыларының қолдауына қарамастан, партия Орта Батыс және Солтүстік-Шығыстағы қалалық жұмысшылардың дауысын ала алмады. Келесі төрт жылда партия штаттық және федералды кандидаттарды көрсетуді жалғастырды, Оңтүстік және Батыс штаттарында күшті ұйымдар құрды. 1896 жылғы президенттік сайлау алдында популистер «бірігушілерге» бөлінді, олар Демократиялық партиямен бірлескен президенттік тізімді көрсетуді қалады, және Мэри Элизабет Лиз сияқты «орталық жолшыларға», олар популистердің тәуелсіз үшінші партия ретінде жалғасуын жақтады. 1896 жылғы Демократиялық Ұлттық конвенті белгілі биметаллист Уильям Дженнингс Брайанды көрсеткеннен кейін популистер де Брайанды көрсетті, бірақ партия жетекшісі Томас Э. Уотсонның пайдасына Демократиялық вице-президенттікке үміткерді қабылдамады. 1896 жылғы сайлауда Брайан Оңтүстік пен Батысты жеңіп алды, бірақ республикалық Уильям Маккинлиге шешуші түрде жеңіліп қалды. 1896 жылғы президенттік сайлаудан кейін Популистік партия бүкіл ел бойынша құлдырады. Партия 1896 жылдан кейін өткен үш президенттік сайлауда президенттікке үміткерлерді көрсетті, бірақ ешқайсысы 1892 жылы Уивердің көрсеткен нәтижесіне жақын болмады. Бұрынғы популистер бейқызба болды немесе басқа партияларға қосылды. Дебс пен Брайаннан басқа, популистермен байланысты бірнеше саясаткерлер ұлттық беделділікті сақтады. Тарихшылар популистерді Алтын ғасырдағы корпоративтік мүдделердің күшіне реакция ретінде қарастырады, бірақ популистердің антимодернистік және нативистік дәрежесін талқылайды. Ғалымдар популистердің 20 ғасырдың басындағы прогрессивтер сияқты кейінгі ұйымдар мен қозғалыстарға тигізген әсерінің шамасын талқылауды жалғастыруда. Теодор Рузвельт, Роберт Ла Фолетт және Вудро Вильсон сияқты прогрессивтердің көпшілігі популистердің қатал қарсыластары болды. Америкалық саяси риторикада «популист» сөзі бастапқыда Популистік партиямен байланысты және солшыл қозғалыстармен байланысты болды, бірақ 1950 жылдардан бастап ол жалпы мағынаға ие бола бастады, сол-оң саяси спектрдегі орнына қарамастан кез келген анти-құрылымдық қозғалысты сипаттайды.
the 19th century political party
The People's Party, also known as the Populist Party or simply the Populists, was an agrarian populist political party in the United States in the late 19th century. The Populist Party emerged in the early 1890s as an important force in the Southern and Western United States, but collapsed after it nominated Democrat William Jennings Bryan in the 1896 United States presidential election. A rump faction of the party continued to operate into the first decade of the 20th century, but never matched the popularity of the party in the early 1890s. The Populist Party's roots lay in the Farmers' Alliance, an agrarian movement that promoted economic action during the Gilded Age, as well as the Greenback Party, an earlier third party that had advocated fiat money. The success of Farmers' Alliance candidates in the 1890 elections, along with the conservatism of both major parties, encouraged Farmers' Alliance leaders to establish a full fledged third party before the 1892 elections. The Ocala Demands laid out the Populist platform: collective bargaining, federal regulation of railroad rates, an expansionary monetary policy, and a Sub Treasury Plan that required the establishment of federally controlled warehouses to aid farmers. Other Populist endorsed measures included bimetallism, a graduated income tax, direct election of Senators, a shorter workweek, and the establishment of a postal savings system. These measures were collectively designed to curb the influence of monopolistic corporate and financial interests and empower small businesses, farmers and laborers. In the 1892 presidential election, the Populist ticket of James B. Weaver and James G. Field won 8.5% of the popular vote and carried four Western states, becoming the first third party since the end of the American Civil War to win electoral votes. Despite the support of labor organizers like Eugene V. Debs and Terence V. Powderly, the party largely failed to win the vote of urban laborers in the Midwest and the Northeast. Over the next four years, the party continued to run state and federal candidates, building up powerful organizations in several Southern and Western states. Before the 1896 presidential election, the Populists became increasingly polarized between "fusionists," who wanted to nominate a joint presidential ticket with the Democratic Party, and "mid roaders," like Mary Elizabeth Lease, who favored the continuation of the Populists as an independent third party. After the 1896 Democratic National Convention nominated William Jennings Bryan, a prominent bimetallist, the Populists also nominated Bryan but rejected the Democratic vice presidential nominee in favor of party leader Thomas E. Watson. In the 1896 election, Bryan swept the South and West but lost to Republican William McKinley by a decisive margin. After the 1896 presidential election, the Populist Party suffered a nationwide collapse. The party nominated presidential candidates in the three presidential elections after 1896, but none came close to matching Weaver's performance in 1892. Former Populists became inactive or joined other parties. Other than Debs and Bryan, few politicians associated with the Populists retained national prominence. Historians see the Populists as a reaction to the power of corporate interests in the Gilded Age, but they debate the degree to which the Populists were anti modern and nativist. Scholars also continue to debate the magnitude of influence the Populists exerted on later organizations and movements, such as the progressives of the early 20th century. Most of the Progressives, such as Theodore Roosevelt, Robert La Follette, and Woodrow Wilson, were bitter enemies of the Populists. In American political rhetoric, "populist" was originally associated with the Populist Party and related to left wing movements, but beginning in the 1950s it began to take on a more generic meaning, describing any anti establishment movement regardless of its position on the left–right political spectrum.
Үшінші тараптың іс-әрекеті
Идеологиялық тұрғыдан алғанда, Популистік партия Америка Азамат соғысынан кейін ақша-несие саясаты жөніндегі пікірсайыстарда туындады. Сол соғысты қаржыландыру үшін АҚШ үкіметі алтын стандартын тастап, «жасыл доллар» деп аталатын фиаттық қағаз валюта шығарды. Соғыстан кейін Шығыс қаржылық элитасы идеологиялық себептермен (ақша алтынмен қамтамасыз етілуі керек деп санайтын, олардың пікірінше, алтын ішкі құндылыққа ие) және экономикалық пайда үшін (алтын стандартына оралу олардың мемлекеттік облигацияларын құндырақ ететін) алтын стандартына қайта оралуды жақтап шықты. Бірінен соң бірі келе жатқан президенттік әкімшіліктер «қатты ақша» саясатын қолдап, жасыл долларды айналымнан шығарды, осылайша айналыстағы валюта көлемін қысқартты. Қаржылық мүдделер 1873 жылғы Монета заңының қабылдануына қол жеткізді, ол күміс ақша соғуға тыйым салып, биметализм саясатына нүкте қойды. Бұл саясаттың салдарынан туған дефляция шаруаларға ерекше қатты әсер етті, себебі дефляция қарыздарды төлеуді қиындатты және ауылшаруашылық өнімдерінің бағасын төмендетті. Осы жағдайға ашуланған шаруалар мен басқа да топтар үкіметтен фиаттық валютаны тұрақты қабылдауды талап ете бастады. «Жұмсақ ақшаны» жақтағандарға экономист Эдвард Келлог пен Александр Кэмпбелл әсер етті, екеуі де орталық банк шығарған фиаттық ақшаны қолдады. Қатал партиялық бәсекелестікке қарамастан, екі үлкен партия да бизнес мүдделерімен тығыз байланыста болды және алтын стандартын қоса алғанда, ұқсас экономикалық саясатты қолдады. Демократиялық партияның 1868 жылғы бағдарламасы жасыл долларларды қолдануды жалғастырды, бірақ партия 1868 жылғы сайлаудан кейін «қатты ақша» саясатын қабылдады. «Жасыл доллар» партиясынан кандидат Джеймс Б. Уивер 1880 жылғы президенттік сайлауда дауыстардың үш пайызынан астамын жеңіп алды, бірақ «Жасыл доллар» партиясы тұрақты қолдау базасын құра алмады және 1880-жылдары тарап кетті. Көптеген бұрынғы «Жасыл доллар» партиясының жақтастары Біріккен Еңбек партиясына қосылды, бірақ ол да кең қолдау таба алмады.
Шаруалар одағы
1877 жылы Техас штатының Лампасас қаласында фермерлер тобы Фермерлер одағын құрды, және ұйым тез арада айналасындағы округтерге тарады. Фермерлер одағы егін өнімдерін несиеге алу жүйесіне қарсы тұру үшін фермерлердің бірлескен экономикалық әрекеттерін қолдады, бұл жүйе экономикалық билікті тауар сатумен айналысатын бай саудагерлердің қолында қалдырып, олар фермерлерге несие беретін. Бұл қозғалыс 1880-ші жылдардың ортасында Техас штабында кеңінен танымал болды, ал ұйымға мүшелік 1884 жылы 10 000-нан 1885 жылдың соңында 50 000-ға дейін өсті. Сонымен қатар, Фермерлер одағы саяси белсенділік таныта бастады, мүшелері «ақша трастын» егін өнімдерін несиеге алу жүйесінің және инфляцияның себебі және оның пайдасын көретін күш деп сынады. Еңбек ұйымдарымен одақ құру ниетімен, Фермерлер одағы 1886 жылғы Ұлы Оңтүстік-Батыс теміржол ереуілінде Еңбекші рыцарьларын қолдады. Сол жылы Фермерлер одағының съезі Клебурн талаптарын қабылдады, бұл ұжымдық келісімдерді, теміржол бағаларын федералдық деңгейде реттеуді, ақша айналымын кеңейту саясатын және федералдық үкімет басқаратын ұлттық банк жүйесін қамтитын бірқатар қаулылар еді. Президент Гровер Кливлендтің 1887 жылдың басында Техас штатының тұқымдық заңына вето қоюы көптеген фермерлерді ашуландырып, Канзас және Небраска сияқты штаттарда солтүстік Фермерлер одағының өсуіне ықпал етті. Сол жылы Батыста ұзаққа созылған құрғақшылық басталды, бұл көптеген фермерлердің банкротқа ұшырауына себеп болды. 1887 жылы Фермерлер одағы Луизиана фермерлер одағымен бірігіп, Оңтүстікке және Ұлы жазықтарға кеңейді. 1889 жылы Чарльз Макьюн «National Economist» газетін шығарды, ол Фермерлер одағының ұлттық газетіне айналды. Макьюн және басқа Фермерлер одағының жетекшілері 1889 жылдың желтоқсанында Сент-Луис қаласында съезд ұйымдастыруға көмектесті; съезд мақсаты ірі фермерлік және еңбек ұйымдарының конфедерациясын құру еді. Толық бірігуге қол жеткізілмесе де, Фермерлер одағы мен Еңбекші рыцарьлары бірлесіп Сент-Луис платформасын жақтады, ол Фермерлер одағының көптен бері талап етіп келе жатқан көптеген мәселелерін қамтыды. Платформаға Макьюннің «Қосалқы қазына жоспары» туралы ұсынысы да қосылды, оған сәйкес федералдық үкімет ауыл шаруашылығы округтерінде қоймалар құруы керек еді; фермерлерге осы қоймаларда өнімдерін сақтауға және өнімдерінің құнынан 80 пайызына дейін қарыз алуға рұқсат етіледі. Қозғалыс Солтүстік-Шығысқа және Ұлы көлдер аймағына кеңейе бастады, ал Макьюн Фермерлер одағына жақын газеттер желісін құратын Ұлттық реформалық баспасөз қауымдастығын құрды.
Құрылу
Фермерлер альянсы бастапқыда екі партиялық жүйеде жұмыс істеуге тырысты, бірақ 1891 жылға қарай көптеген партия басшылары екі үлкен партияның консерватизміне қарсы тұра алатын үшінші партияның қажеттігіне көз жеткізді. 1890 жылғы сайлауда Фермерлер альянсы қолдаған кандидаттар АҚШ Өкілдер палатасына көптеген мандаттарды жеңіп алды және бірнеше штат заң шығарушы жиналыстарында көпшілікке ие болды. Осы адамдардың көпшілігі демократтармен коалиция құрып сайланды; Небраскада Фермерлер альянсы жаңадан сайланған конгрессмен Уильям Дженнингс Брайанмен одақ құрды, ал Теннессиде жергілікті Фермерлер альянсының басшысы Джон П. Бьюкенен демократтардың тізімі бойынша губернатор болып сайланды. Көптеген жетекші демократтар «Суб-Қазынашылық» жобасын қолдаудан бас тартқандықтан, Фермерлер альянсының көптеген басшылары екі үлкен партияға да наразы болды. 1890 жылдың желтоқсанында Фермерлер альянсының съезі ұйымның Окала талаптарымен бағдарламасын қайта бекітті; Фермерлер альянсының басшылары сондай-ақ демократтар өздерінің саяси мақсаттарын қабылдамаған жағдайда үшінші партия құру мүмкіндігін талқылау үшін 1892 жылдың басында тағы бір съез өткізуге келісті. Үшінші партия құруды жақтағандардың қатарында Фермерлер альянсының президенті Леонидас Л. Полк, Джорджия газетінің редакторы Томас Э. Уотсон және Миннесота штатының бұрынғы конгрессмені Игнатиус Л. Доннели болды. 1892 жылдың ақпан айында өткен Фермерлер альянсының съезіне Эдвард Беллами мен Генри Джорджтың жақтастары, сондай-ақ Гринбек партиясының, тыйым салу партиясының, монополияға қарсы партияның, Еңбек реформасы партиясының, Кәсіподақ еңбек партиясының, Біріккен еңбек партиясының, Жұмысшылар партиясының және басқа да ондаған ұсақ партиялардың қазіргі және бұрынғы мүшелері қатысты. Съездің соңғы сөзін сөйлеген Игнатиус Л. Доннели: «Біз моральдық, саяси және материалдық құлдыраудың алдында тұрған ұлттың ортасында жиналдық. Біз республика үкіметін оның бастауы болған «қарапайым халықтың» қолына қайтаруға тырысамыз. Біздің есіктеріміз барлық бағытқа ашық. Ауылдық және қалалық еңбекшілердің мүдделері бірдей; олардың жаулары да бірдей», – деді. Доннелидің сөйлеген сөзінен кейін делегаттар Халық партиясын құруға және 4 шілдеде Небраска штатының Омаха қаласында президенттік үміткерді атау бойынша съез өткізуге келісті. Жаңадан пайда болған партияны жамылған журналистер оны «Популистік партия» деп атауды бастады, және бұл термин тез арада кеңінен танымал болды.
1892 жылғы сайлау
Популистік партияның президенттік номинациясына алғашқы үміткер Леонидас Полк болды, ол Сент-Луистегі конвенцияның төрағасы болып қызмет етті, бірақ популистік конвенцияға бірнеше апта бұрын аурудан қайтыс болды. Партия оның орнына бұрынғы Одақ генералы және 1880 жылғы Гринбек президенттік кандидаты Джеймс Б. Уиверге бұрылып, оны Вирджиния штатының бұрынғы Конфедерация армия офицері Джеймс Г. Филдпен бірге ұсынды. Конвент партияның Омаха платформасы деп аталатын платформасына келісті, онда Суб-казначействоны және Фермерлер альянсының ұзақ жылдар бойы көздеген басқа да мақсаттарын іске асыру ұсынылды. Платформада сондай-ақ, табыс салығын кезең-кезеңмен арттыру, сенаторларды тікелей сайлау, жұмыс аптасын қысқарту, АҚШ-қа иммиграцияны шектеу және теміржолдар мен байланыс желілерін мемлекеттік меншікке алу туралы мәселелер көтерілді. Популистер ең көп қолдауды Оңтүстік, Ұлы жазықтар мен Роки тауларында алды. Роки тауларында популистік сайлаушылардың ынтасы тегін күміске (биметализмге) қолдау көрсету, теміржолдардың билігіне қарсылық және су құқығы үшін ірі жер иелерімен болған қақтығыстармен байланысты болды. Оңтүстік пен Ұлы жазықтарда популистер фермерлер арасында кең қолдауға ие болды, бірақ қалалар мен кішкентай қалаларда қолдауы шамалы болды. Кәсіпкерлер және, аз дәрежеде, шеберлер популистік ұсыныстардың радикализміне наразылық білдірді. Тіпті ауылдық жерлерде де көптеген сайлаушылар ұзақ жылдар бойы сақтап келген партиялық адалдықтарынан бас тартуға қарсы болды. Тернер популизмнің экономикалық қиындыққа тап болған және қалалық орталықтардан оқшауланған фермерлерге ең көп әсер еткенін айтады. Дакота аймағынан келген әйелдер құқығын жақтаушы белгілі Линда Слотчер де конвенцияға қатысты, ол ұлттық конвенцияда президенттік кандидатқа дауыс берген алғашқы американдық әйел атанды. Популистік партияның басты мақсаттарының бірі Оңтүстік пен Батыстағы фермерлер мен Орта Батыс және Солтүстік-Шығыстағы қалалық жұмысшылар арасында коалиция құру болды. Соңғы аймақтарда популистерге Knights of Labor жетекшісі Терренс Паудерли және теміржол ұйымдастырушысы Юджин В. Дебс, сондай-ақ автор Эдвард Белламидің Ұлттық клубтары сияқты одақ өкілдері қолдау көрсетті. Бірақ популистер қалалық жұмысшыларды қызықтыратын нақты кампаниялық бағдарламаға ие болмады және қалаларда қолдау жинауға қабілетсіз болды. Корпоративтік басшылар жұмысшылардың саяси және экономикалық тұрғыдан ұйымдасуына кедергі келтіруде сәтті болды, ал кәсіподақ мүшелері Фермерлер альянсымен бәсекелесе алмады. Кейбір кәсіподақтар, соның ішінде жаңадан құрылған Америка Еңбек Федерациясы, кез келген саяси партияны қолдаудан бас тартты. Популистер Солтүстік-Шығыстағы және Орта Батыстың дамыған аймақтарындағы фермерлердің қолдауын ала алмады. 1892 жылғы президенттік сайлауда алтын стандартының жақтаушысы болған Демократиялық партияның үміткері Гровер Кливленд, қазіргі Республикашыл президент Бенджамин Харрисонды жеңді. Уивер бір миллионнан астам дауыс жинап, Колорадо, Канзас, Айдахо және Невада штаттарын жеңіп алды, сондай-ақ Орегон мен Солтүстік Дакота штаттарының сайлаушы дауыстарын алды. Ол Азамат соғысынан бері сайлаушы дауыстарын жеңіп алған үшінші партияның алғашқы өкілі болды, ал Филд 1872 жылғы сайлаудан бері сайлаушы дауыстарын жеңіп алған алғашқы оңтүстік өкілі атанды. Популистер Батыста күшті нәтижелер көрсетті, бірақ көптеген партия басшылары Оңтүстіктің кейбір аймақтарында және Ұлы көлдер аймағындағы нәтижелерге көңілі толмады. Уивер Миссисипи өзенінен шығысқа қарай және Мейсон-Диксон сызығынан солтүстікке қарай ешбір штатта 5%-дан астам дауыс ала алмады.
Президент сайлауы арасында, 18931895
Кливленд билікке келгеннен кейін көп ұзамай ел 1893 жылғы үлкен дағдарысқа, «1893 жылғы қысым» деп аталатын терең экономикалық төңкеріске ұшырады. Оған жауап ретінде Кливленд және оның демократиялық одақтастары Шерман күміс сатып алу заңын жойды және тарифтерді аздап төмендетуді көздеген Уилсон-Горман тарифтік заңын қабылдады. Партия мүшелері бірнеше штаттарда көбейді; тарихшы Лоуренс Гудвин 1890 жылдардың ортасында партияның «жиырмаға жуық штаттың сайлаушыларының 25-45 пайызына» ие болғанын есептейді. Халықшыл қозғалыстың күшейіп келуіне байланысты Демократиялық Конгресс 1894 жылғы Уилсон-Горман тарифтік заңына федералды табыс салығын қайта енгізу туралы қағида қосты. Алайда, 1895 жылы «Pollock v. Farmers' Loan & Trust Co.» ісінде Жоғарғы сот табыс салығы туралы қағиданы күштен шығарды. Күміс жақтастары Небраска штатында да күшті болды, онда демократ конгрессмен Уильям Дженнингс Брайан Небрасканың көптеген халықшылдарының қолдауын алды. Демократтар мен халықшылдардың коалициясы халықшыл Уильям В. Алленді Сенатқа сайлады. 1894 жылғы сайлаулар Демократиялық партия үшін бүкіл ел бойынша ауыр жеңіліс болды, ал халықшылдар үшін нәтижелер әртүрлі болды. Халықшылдар батыс және орталық штаттарда нашар өнер көрсетті, онда республикашылар басымдық танытты, бірақ Алабама және басқа штаттарда сайлауда жеңіске жетті. Осыдан кейін, партия басшыларының кейбіреуі, әсіресе оңтүстіктен тыс аймақтарда, демократтармен бірігу қажеттілігіне көз жеткізіп, биметализмді партияның басты мәселесі ретінде қабылдады. Партия төрағасы Герман Таубенек партияның Омаха платформасынан бас тартуы және «ұлттың реформа күштерін» биметализмді қолдау үшін біріктіруі керектігін мәлімдеді. Сонымен қатар, жетекші демократтар 1894 жылғы сайлаулардағы нәтижелерінен кейін Кливлендтің алтын стандарты саясатынан алшақтады. Халықшылдар Тоубенек сияқты орташа «біріктірушілер» мен Том Уотсон сияқты радикалды «орта жолшылар» (демократтар мен республикашылар арасында орташа бағытты ұстануға ұмтылғандықтары үшін осылай аталды) арасында поляризацияланды. Біріктірушілер Омаха платформасының радикализмі партияның тартымдылығын шектейді деп сенді, ал еркін күміске негізделген платформа кең ауқымдағы топтарға әсер етеді. Орта жолшылар еркін күміс маңызды экономикалық реформаны білдірмейді деп санады және теміржолдарға мемлекеттік меншік, қаржы жүйесіндегі маңызды өзгерістер және ірі корпорациялардың ықпалына қарсы тұруды жалғастырды. Техас штатының бір халықшылы: «еркін күміс байлықтың артық шоғырлануына себеп болатын барлық жағдайларды өзгеріссіз қалдырады. Егер біз сақтық танытпасақ, күміс партиясы шынайы Троялық жылқыға айналуы мүмкін», – деп жазды. Партияны Омаха платформасынан бас тартып, еркін күміске қол жеткізуге итермелеу үшін Таубенек 1894 жылдың желтоқсан айында партиялық съез шақырды. Алайда, Омаха платформасын жоққа шығарудың орнына, съезд оны коммуналдық қызметтердің муниципалды меншігін талап етуді қоса кеңейтті.
Солтүстік Каролинадағы популистік-республикалық бірігу
1894–1896 жылдары Оңтүстікте мақта және темекі өсіретін аймақтарды халықшыл аграрлық толқу толқыны шарлады. Ең күшті әсер Солтүстік Каролина штатында болды, онда популистік партияны құраған кедей ақ фермерлер Республикалық партиямен еңбек коалициясын құрды, ол кезде жазық жердегі афроамерикандықтар мен таулы аймақтардағы кедей ақтар басымдық құрып тұрды. Олар 1894 және 1896 жылдары штаттық заң шығарушы жиналысты, ал 1896 жылы губернаторлық лауазымды бақылауға алды. Дауыс беруге қатысты шектеуші ережелер күштен шығарылды. 1895 жылы заң шығарушы жиналыс өзінің афроамерикандық одақтастарын қамқорлықпен сыйлады, шығыс аймақтарында 300 афроамерикандық судьяны, сондай-ақ шерифтердің орынбасарларын және қалалық полиция қызметкерлерін тағайындады. Олар коалициялық конгрессменнен де федералдық қамқорлықты, губернатордан да штаттық қамқорлықты алды.
Әйелдер және афроамерикандықтар
XIX ғасырдың соңында кең таралған нәсілшіл көзқарастарға байланысты, оңтүстіктегі афроамерикалықтар мен ақтардың кез келген саяси одағын құру қиын болды, бірақ ортақ экономикалық мүдделер кейбір нәсілдер аралық коалиция құруға жағдай жасады. 1886 жылдан бастап афроамерикалық фермерлер Фермерлер одағы ұсынған үлгідегі жергілікті шаруашылық топтарын құруға кірісті, ал 1888 жылы ұлттық Түсті Одақ құрылды. Кейбір оңтүстік популистері, соның ішінде Уотсон, кедей афроамерикалықтар мен кедей ақтардың ортақ экономикалық игіліктер үшін нәсілдік ерекшеліктерін еске алмай, бірігу қажеттігі туралы ашық айтты. Популистер тыйым салушы партияның дәстүрін жалғастырып, әйелдерді өз қызметіне белсенді түрде тартты. Бірақ осы шақыруларға қарамастан, расизм Халық партиясын айналып өте алмады. Популистік партияның Марион Батлер сияқты көрнекті лидерлері ақ үстемдік идеясына белсенді түрде қолдау көрсетті, ал партияның қатардағы мүшелерінің арасында да осы көзқарасқа жақтастар болған сияқты. 1900 жылдан кейін Уотсонның өзі ақ үстемдігін жақтаушыға айналды.
Конспирациялық тенденциялар
Тарихшылар популистердің шетелдіктер мен яһудилерге қаншалықты көзқарасы жағымсыз болғанын әлі де талқылауда. Католиктерге қарсы Американдық қорғау қауымының мүшелері Калифорниядағы популистік партия ұйымында ықпалды болды, ал кейбір популистер Ротшильдтер отбасының АҚШ-ты бақылауға тырысқан антисемиттік артық ойды қабылдады. Тарихшы Хасия Динер былай дейді:
Кейбір популистер яһудилердің халықаралық қаржыгерлер класын құрайтынына сенді, олардың саясаты шағын отбасылық шаруашылықтарды қиратты, банктерге иелік етті және олардың кедейлігіне себепкер болған алтын стандартын қолдады. Аграрлық радикализм қаланы американдық құндылықтарға қайшы деп есептеді, яһудилер қалалық жемқорлықтың көрінісі екенін айтты.
1896 жылғы президенттік сайлау
1896 жылғы президент сайлауына дейін орталық саясаттағылар, біріккендер және еркін күміс демократтар өздерінің таңдаған үміткерлерін жеңіске жеткізу үшін ең қолайлы жағдайға жеткізуге тырысты. Орталық саясаттағылар популистердің ұлттық съезін демократтардан бұрын өткізуді қамтамасыз етуге ұмтылды, осылайша оларды «реформа» күштерін бөлуде айыптау мүмкін болмас еді. Осы үміттерге қарсы, Таубенек 1896 жылғы демократтардың ұлттық съезінен бір апта кейін популистердің ұлттық съезін ұйымдастырды. Партияның жоғары лауазымды шенеуніктерінің көпшілігі біріккендер болғандықтан, орталық саясаттағылар кандидатты қолдау үшін бірігуде қиындыққа тап болды. 1896 жылғы республикалық ұлттық конвенті ұзақ жылдар бойы республикалық саясаткер, 1890 жылғы Маккинли тарифін қабылдауға жетекшілік еткен Уильям Маккинлиді ұсынды. Маккинли бастапқыда алтын стандартын жоғары тариф ставкаларына қатысты үгіт-насихат үшін азайтуға тырысты, бірақ республикалық демеушілер мен партия басшыларының талабы бойынша алтын стандартын толық қолдауға келісті. Жыл соңында 1896 жылғы демократтардың ұлттық конвенті Брайанның «Алтын крест» сөзінен кейін партияны еркін күміс үшін біріктіргеннен кейін Уильям Дженнингсті президенттікке ұсынды. Вице-президенттікке партия консервативті кеме иесі Артур Сеуоллді ұсынды. Популистердің съезінде біріккендер популистердің демократиялық билетке кандидаттықтарын ұсынуды ұсынды, ал орталық саясаттағылар біріккендердің күш-жігерін жеңу үшін ұйымдасты. Сеуолл партияның көптеген мүшелеріне ұнамайтындықтан, орталық саясаттағылар вице-президентті бірінші тағайындау туралы ұсыныс енгізді. Брайан партия Сеуоллді де ұсынбаса, популистердің кандидатурасын қабылдамайтынын білдірген телеграммаға қарамастан, конвент Том Уотсонды партияның вице-президенттікке кандидат ретінде таңдады. Конвент сонымен қатар 1892 жылғы платформаның негізгі қағидаларын бекітті және бастамалар мен референдумдарға қолдау көрсетті. Конвенттің президенттік дауыс беруі басталғанда, Брайан президенттікке ұсыныла ма, және ұсынылса, ол кандидатураны қабылдай ма, әлі белгісіз болды. Орталық саясаттағылар өз кандидаттарын, белгісіз газет редакторы С. Ф. Нортонды ұсынды, бірақ Нортон көптеген делегаттардың қолдауын ала алмады. Ұзақ және даулы дауыс беру сериясынан кейін Брайан популистердің президенттік номинациясын жеңіп, 1042 дауысқа ие болды, ал Нортон 321 дауыс алды. Бұрынғы мәлімдемесіне қарамастан, Брайан популистердің кандидатурасын қабылдады. Брайан елді аралап, сайлау науқанын бастады. Ол ірі қалалар мен Солтүстік-Шығысқа көп көңіл бөлмеді, керісінше, Ұлы жазық, Ақырғы Батыс және Оңтүстікпен бірлесіп жеңіске жете алады деп үміттенген Орта Батысқа назар аударды. Брайанның кандидаттық серігі Уотсон «Тікелей популизм» платформасымен үгіт жүргізді және Сеуоллды «банктер мен теміржолдардың» адамы деп жиі сынады. Ол Техас пен Орта Батыста бірнеше сөз сөйледі, содан кейін сайлаудың қалған бөлігінде Джорджиядағы үйіне оралды. Ақырында, Маккинли сайлаушылардың басым көпшілігін жеңіп, 1876 жылғы президенттік сайлаудан бері көпшілік дауыспен жеңіске жеткен алғашқы президенттік кандидат болды. Оның кандидатурасына барлық бизнес басшылары мен көптеген діни басшылардың біріккен қарсылығы да, Брайанның протестанттық моральдық құндылықтарына баса назар аударғанынан наразы болған католиктер арасындағы нашар көрсеткіштері де зиян келтірді. Оңтүстікте демократтармен Ұлттық одақ популистердің тәуелсіздікке қол жеткізу мүмкіндігін жойды. Теннессидің популистік партиясы мүшелерінің санының азаюынан көңілсіздікке түсті, сондай-ақ штат деңгейіндегі жаумен (демократтармен) немесе ұлттық жаумен (республикандықтармен және Уолл-стритпен) күресу мәселесіне байланысты олардың қыңырлығы мен бөлінуінен де қыңырланды. 1900 жылға қарай Теннессидің Халық партиясы бұрынғысының көлеңкесіне айналды. Осыған ұқсас үрдіс Оңтүстікте қайталанды, онда популистік партия бұрын республикалық партиямен одақ құрып, басымдықты штат демократтарына қарсы болды, оның ішінде Уотсонның Джорджия штатында. Солтүстік Каролинада штаттық демократиялық партия штаттағы газеттерде үгіт-насихат науқанын ұйымдастырды және Солтүстік Каролина популистерін және GOP-ті жеңу үшін қатыгез және зорлық-зомбылық ақ үстемдік сайлау науқанын жасады. Солтүстік Каролинадағы фьюзионистік көтеріліс 1898 жылы құлдырап, ақ демократтар билікке оралды. Дағдарыстың ауырлығы 1898 жылы сайлаудан екі күн кейін Уилмингтонда болған үлкен нәсілдік тәртіпсіздікпен көрсетілді. Штат заңнамалық органына қайта басып алғанын білген демократтар, оларды жеңуге болмайтынына сенімді болды. Олар фьюзионистерге шабуыл жасады және оларды жеңді; қараңғы аудандарда қара нәсілділерге шабуыл жасап, атып, өртеді және қара газетке ерекше назар аударды. Штат деңгейінде сәтті қара коалициясы бар Оңтүстік штаттарында енді көтеріліс болған жоқ. 1900 жылға қарай популистік республикалық коалицияның жемістері жойылды, ал демократтар сайлау құқығын жоюға көшті: қара нәсілділердің барлығы дерлік дауыс беру құқығын жойды және популистік республикалық одақ ыдырады. 1900 жылы көптеген популистік сайлаушылар Брайанды қайта қолдады (бірақ Марион Батлердің Сэмпсон округі республикалық Маккинлиге қарсы күшті серпіліс жасады), бірақ әлсіреген партия Уортон Баркер мен Игнатиус Л. Доннеллиден жеке билет ұсынды және содан кейін тарап кетті. 1900-жылдардың алғашқы онжылдығының өркендеуі партияның толығымен жойылуын қамтамасыз етті. Популистік белсенділер саясаттан шығып, үлкен партияға қосылды немесе Дебстің Социалистік партиясына қосылды. 1904 жылы партия қайта ұйымдастырылды, ал Уотсон 1904 және 1908 жылдары президенттікке кандидат болды, содан кейін партия қайта таратылды. «Политикаға кіріспе» еңбегінде, 1913 жылы жарық көрген Вальтер Липпман: «Мен жазамын, Популистік партияның конвенті өткізілді. Ішкі бөлмеде өткен жиынға сегіз делегат қатысты». Бұл партия ұйымының соңғы демі болуы мүмкін.
Мұра
Джин Клантонның Канзас штаты бойынша зерттеуіне сәйкес, популизм мен прогрессивизмнің бірнеше ұқсастықтары болғанмен, қолдау көрсетушілердің негіздері әртүрлі болды. Екеуі де тресттерге қарсы болды. Популизм бұрын пайда болып, шаруалар қауымынан туындады. Ол радикалды теңдікке бағытталды. Қалалар мен қалалық елді мекендерде әлсіз болды, бірақ еңбек одақтарында қолдау тапты. Ал прогрессивизм – кейінірек пайда болған қозғалыс. Ол 1890 жылдардан кейін қалалық бизнес және кәсіби қауымдастықтардан өркендеді. Оның белсенділерінің көпшілігі популизмге қарсы болған. Бұл элиталық болды және білім беруге, сараптамаға баса назар аударды. Оның мақсаты тиімділікті арттыру, ысырапты азайту және жоғары әлеуметтік мобильділікке мүмкіндіктерді кеңейту болды. Дегенмен, кейбір бұрынғы популистер 1900 жылдан кейін басымдықтарын өзгертіп, прогрессивті реформаларды қолдады.
Тарихшылар пікірі
1890 жылдардан бері тарихшылар популизмнің мәнін қызу пікірге түсіп келеді. Кейбір тарихшылар популистерді болашаққа бағытталған либералды реформаторлар, ал енді біреулері – идеалды және утопиялық өткенді қайта жаңғыртуға тырысқан реакционерлер деп қарастырады. Бірі үшін олар американдық өмірді түгелдей өзгертуге ұмтылған радикалдар болса, енді бірі үшін – үкіметтен көмек сұраған, экономикалық жағдайы қиын аграрлық халық еді. Көптеген жаңа зерттеулер популизмнің американдық республикашылдықтың ерте кезеңдеріне қарызды екенін көрсетуде. Клэнтон (1991) популизмді «жефферсондық, джексондық және линкольндік демократияның айқын іздерін қалдырған саяси дәстүр арқылы сүзілген, ағартушылық идеяларынан туындаған ескі радикалды дәстүрдің соңғы маңызды көрінісі» деп атап көрсеткен. Бұл дәстүр Алтын ғасырдың үстем идеологиясы болған ақшамен байланысқа қарағанда адам құқықтарын басымдыққа қойды. Фредерик Джексон Тернер және батыстың тарихшылары популистерді шекараның жабылуына жауап ретінде бейнеледі. Тернер былай деп жазды:
«Шаруалар одағы мен популистердің теміржолды мемлекеттік меншікке алу талабы – бұл жаңа шекарадағы пионер шаруаның осы күш-жігерінің бір бөлігі. Бұл ұсыныстар Батыс аймақтарында үнемі кеңейіп келді. Жалпы алғанда, популизм – американдық пионерлердің ежелгі идеалдарының көрінісі, олардың мақсатына жету үшін ұлттық үкіметті пайдалануға дайындығымен толыққанды». Популизмді зерткен Тернердің ең ықпалды шәкірті – Джон Д. Хикс болды, ол идеалдарға қарағанда экономикалық прагматизмге басымдық берді, популизмді мүдделерді қорғайтын саясат ретінде ұсынды, Американың байлығынан әділ үлес талап еткендердің мүддесін қорғады, осы байлықты пайдасыз спекулянттар тонап жатқан еді. Хикс Канзастағы көптеген шаруаларды қиратқан құрғақшылыққа ерекше назар аударды, сонымен қатар қаржылық манипуляцияларға, алтын стандартынан туындаған бағалардың төмендеуіне, жоғары пайыздық ставкаларға, ипотекалық қарыздардың өндіріліп алынуына және теміржол тарифіне тоқталды. Мұндай зұлматтардың себебі – сыбайлас жемқорлық еді, ал популистер үкіметтің халық бақылауында болуын шешім ретінде ұсынды, бұл мәселені кейінірек республикашылдықты зерттеген ғалымдар да атап өтті. 1930 жылдары К. Ван Вудворд оңтүстік аймақтың маңыздылығын көрсетіп, кедейлердің ақ және қара халықтан құралған коалициясының байларға қарсы күресу мүмкіндігін көрді. 1950 жылдары Ричард Хофстадтер сияқты ғалымдар популистік қозғалысты заманауи заманның қиындықтарына артта қалған шаруалардың ақылға сыймайтын реакциясы ретінде бейнеледі. Хофстадтер популистерді «федералды үкіметтің жалпы игілік үшін жауапкершілігі бар екенін алғаш рет талап еткен, АҚШ-тағы маңызды заманауи саяси қозғалыс» деп жазса да, олардың антисемитизмге, қастандық теорияларына, нативизмге және наразылыққа негізделгенін сынады. Рейхли (1992) популистік партияны негізінен ақ протестант шаруаларының саяси үстемдігінің төмендеуіне реакция ретінде қарастырады; 1830 жылдардың басында жұмыс күшінің шаруалардың үлесі шамамен 70% болса, 1890 жылдары шамамен 33% -ға төмендеді. Рейхлидің пікірінше, популистік партия экономикалық қиындықтарға жауап ретінде құрылған, бірақ 1890 жылдардың ортасына қарай ол «тек ақша күшіне ғана емес, қалалар мен бөтен әдет-ғұрыптарға, олар аграрлық өмір салтына қарсы шықты деп санайтын бос өмір салтына да қарсы әрекет етті». Постель (2007) популистердің дәстүрлі және антимодернистік болғаны туралы пікірді жоққа шығарады. Олардың пікірінше, популистер белсенді түрде прогрессивті мақсаттарға ұмтылды. Гудвин Хофстадтердің популистерді сипаттау үшін екіншілік дереккөздерге сүйенгенін сынап, оның орнына популистердің өзі жасаған материалдармен жұмыс істейді. Гудвин шаруалардың кооперативтері популистік мәдениетке қалай ықпал еткенін және олардың фермерлерді залалсыздандыру саудагерлерінен азат етуге жасаған күш-жігерлері экономиканың саяси құрылымын ашып, оларды саясатқа итермелегенін анықтады. Популистер ғылыми және техникалық білімді таратуды көздеді, жоғары орталықтандырылған ұйымдар құрды, ірі көлемде корпоративтік бизнесті іске қосты және мемлекеттік реформаларға ұмтылды. Жүздеген мың әйелдер популизмге белсенді қатысып, қазіргі заманғы өмірді, білімді және мектептер мен кеңселерде жұмыс іздеді. Еңбек қозғалысының үлкен бөлігі популизмнен жауап іздеп, шаруалармен саяси коалиция құрды, бұл реттеуші мемлекетке серпін берді. Прогресс, алайда, қауіпті және адамдық емес еді, деп атап өтеді Постель. Ақ популистер нәсілдік жақсарту, қытайларды елден шығару және бөлек, бірақ тең деп қарастырды.
Кейінгі қозғалыстарға әсері
Популистік сайлаушылар 1896 жылдан кейін де сайлауда белсенді болып қалыпты, бірақ тарихшылар қай партия, болған жағдайда, олардың ең көп бөлігін сіңіріп алғанын әлі де талқылауда. Калифорниялық популистерді зерттеген тарихшы Майкл Маглиари популистік сайлаушылардың Калифорниядағы Демократиялық партия мен Социалистік партиядағы реформалық қозғалыстарға ықпал еткенін, бірақ Калифорнияның Республикалық партиясына тигізген әсері аз болғанын анықтады. 1990 жылы тарихшы Уильям Ф. Холмс: «Бұрынғы буын тарихшылар популизмді прогрессивизмде көрініс тапқан ХХ ғасыр либерализмінің бастамасы деп қарады, бірақ соңғы екі онжылдықта екі қозғалыстың арасындағы негізгі айырмашылықтарды білдік» деп жазды. Көптеген жетекші прогрессивтер (Брайаннан басқа) популизмге қатысты қарсылық білдірді. Теодор Рузвельт, Норрис, Ла Фоллетт, Уильям Аллен Уайт және Уилсонның барлығы популизмге күшті қарсылық танытты. «Жаңа мәміле» дәуірінде популистік идеялар Демократиялық партияға енген-енбегені талқылауда. «Жаңа мәміле» шаруашылық бағдарламаларын популизммен ешқандай қатысы жоқ сарапшылар (мысалы, Генри А. Уоллес) жасады. Майкл Казиннің «Популизмнің ықпалы» (1995) атты еңбегі популизмнің 1930 жылдары Шарль Кофлин және 1960 жылдары Джордж Уоллес сияқты сөйлеушілерде көрініс тапқан риторикалық стильді бейнелейтінін көрсетеді. Популистік партия тарағаннан кейін көп уақыт өткен соң, басқа үшінші партиялар, соның ішінде 1971 жылы құрылған Халық партиясы, 2017 жылы құрылған жеке Халық партиясы және 1984 жылы құрылған Популистік партия ұқсас атауларды алды. Бұл партиялар тікелей Популистік партиямен байланысты емес.
Популизм жалпылама термин ретінде
АҚШ-та "популист" термині бастапқыда 19 ғасырдың соңындағы корпоративтік және қаржылық элитаның билеуін шектеуді көздеген Халық партиясына және сол қанаттағы қозғалыстарға қатысты қолданылған. Кейін "популист" термині кез келген анти-элиталық қозғалысқа қолданыла бастады. 21 ғасырда бұл термин қайтадан қолданысқа түсті. Вермонт штатының тәуелсіз солшыл сенаторы Берни Сандерс және республикашыл президент Дональд Трамп сияқты түрлі саясаткерлер популисттер деп танылды.
Президенттік билеттер
ЖылПрезиденттікке үміткерТуған штатыБұрынғы лауазымдарыВице-президенттікке үміткерТуған штатыБұрынғы лауазымдарыДауыстарЕскертулер 1892 Джеймс Б. Уивер Джеймс Г. Филд 1,026,595 (8.5%)22 сайлаушы дауысы 1896 Уильям Дженнингс Брайан Томас Э. Уотсон 222,583 (1.6%)27 сайлаушы дауысы 1900 Уортон Баркер Игнатиус Л. Доннели 50,989 (0.4%)0 сайлаушы дауысы 1904 Томас Э. Уотсон Томас Тибблс 114,070 (0.8%)0 сайлаушы дауысы 1908 Томас Э. Уотсон Сэмюэл Уильямс 28,862 (0.2%)0 сайлаушы дауысы