Кіріспе
Сиыр немесе қой етінің бел және бүйрек айналасындағы шикі, қатты майы.
Сует – сиыр, қошқар немесе қой етінің бел және бүйрек айналасындағы шикі, қатты майы. Суеттің балқу температурасы 45 °C мен 50 °C (113 °F және 122 °F) аралығында, ал қату температурасы 37 °C мен 40 °C (98.6 °F және 104 °F) аралығында болады. Оның жоғары түтін температурасы оны терең қуыру және кондитерлік өнімдер жасауға өте ыңғайлы етеді. Суеттің негізгі қолданысы – май жасау, бірақ ол сондай-ақ тамақ дайындауда, әсіресе дәстүрлі пісірілген пудингтерде, мысалы, британдық Рождестволық пудингте ингредиент ретінде де қолданылады. Сует майын балқыту және ұзақ қайнату, содан кейін сүзу және салқындату процесі арқылы майға айналдырылады. Өнімді тазарту үшін мұндай процесс әдетте қайталанады.
Этимология
Сует /'//s//(//j//)//u://ɪ//t/ сөзі англо-норманд тіліндегі siuet, suet, көне француз тіліндегі sieu, seu, латын тіліндегі sēbum ("май", "жағармай", "қатты жануар майы") сөзінен туындаған. Себум протоиндоевропалық түбір сеyb ('құйып, тамшылап ағу') сөзінен шыққан, сондықтан ол шырын мен сабынмен ортақ түбірге ие.
Сауда
Перу вице-корольдігінің 17 ғасырдағы экономикасында Чилидің мал шаруашылығы мен егіншілікке негізделген экономикасы маргиналды рөл атқарды, негізінен вице-корольдіктің басқа провинцияларына май, кептірілген ет және тері экспорттады. Осы сауданың маңыздылығы Чили тарихшысы Бенжамин Викунья Маккеннаны 17 ғасырды май ғасыры (Лангэс) деп атауға әкелді.
Ас мәзірі
Сует бірнеше дәстүрлі британ тағамдарында кездеседі. Суеттен жасалған қамыр қысқа қамырдың хрустяқтығына қарағанда жұмсақ болады, бұл оны белгілі бір тәтті және дәмді тағамдарға өте қолайлы етеді. Сует көбінесе британдық пісірілген пудингтерде, мысалы, джемді роли-поли және пятнистый дик сияқты тәттілерде қолданылады. Дәмді тағамдарға сует, ұн және су қоспасынан жасалған, шарларға айналдырылып, пісірудің соңғы жиырма минуты шамасында қайнатуға қосылатын кнедлингтер жатады. Стейк пен бүйрек пирогы немесе стейк пен бүйрек пудингінде ыдыс суеттен жасалған қамырмен қапталады, ет ішіне салынады және суеттен жасалған қақпақ етке тығыз жабылады. Пудинг қызмет етуден бұрын шамамен төрт сағат бойы буда пісіріледі. Сует сонымен қатар дәстүрлі майдаланған еттің құрамына кіреді, ол «жеміс-жидек» деп те аталады. Бұл бүйрек айналасындағы май болғандықтан, дәнекер тіні, қан және басқа майға жатпайтын заттарды алып тастау қажет. Содан кейін оны ірілеп кесу керек. Оны пайдаланудан бұрын тоңазытқышта сақтау керек және сатып алынғаннан кейін бірнеше күн ішінде, шикі ет сияқты қолдану керек. Жоғары энергетикалық құндылығының арқасында суық аймақтарды зерттеушілер суетті мұндай климатта саяхаттау үшін қажетті күндік энергия қажеттілігін толықтыру үшін пайдаланады. Әдетте, күндік энергия қажеттілігі саналы немесе ит жегіш шанамен жүру кезінде 5000–6000 калорияны құрайды. Сует майлылығын арттыру және осы жоғары энергия қажеттілігін қанағаттандыру үшін тамақ рационына қосылады.
Қолжетімділік
Супермаркеттерде сатылатын алдын ала қапталған май (шұжық емес) құрғатылған май болып табылады. Ол бөлме температурасында тұрақты болу үшін ұнмен араластырылады, сондықтан оны жаңа майды талап ететін рецепттерде қолданғанда сақтық қажет, себебі ұн мен майдың арақатынасы өзгеруі мүмкін. Көптеген қазіргі заманғы өңделген рецепттерде қапталған май талап етіледі. Сонымен қатар, тазартылған өсімдік майынан жасалған өсімдік майы да қолжетімді.
Мәдени және діни шектеулер
Яһуди діні бойынша, майға жеуге тыйым салынған және ол ғибадатханадағы құрбандықтарға арналған. Бұл шектеу тек құрбандыққа шалынатын жануарларға ғана қатысты, сондықтан бұғы сияқты жабайы жануарларға қатысы жоқ. Маймонид өзінің "Санғалыларға жол көрсетуші" атты кітабында, осы тыйымның мақсаты – Тораның адамдарға денсаулығына зиянды, бірақ өте дәмді тағамдардан қалысқанға үйренуге қажетті тәртіпті дамытуын көрсету екенін жазды.
Құс азығы
Ағаштікештер, алтынқұстар, қоңырқұстар, қызылқұстар, сүйріктер, сұрқұстар, кішкентай құстар, көкқұстар, үскірқұстар, ағашқа өрмелеушілер, торғайлар және майналар майға негіделген құс азықтағыштарды жақсы көреді. Құс азығы көбінесе майдан жасалған торттар түрінде қолданылады, оны басқа қатты майлармен, мысалы, шошқа майымен де жасауға болады. Жүзім, құс тұқымы, жүгері ұны, құрғатылған жүзім және тұзсыз жаңғақтар көбінесе майлы торттарға қосылады.