Кіріспе

Американдық ғарышкер (1961–2003)

Лорел Блэр Кларк (туған аты Салтон; 10 наурыз 1961 – 1 ақпан 2003) – американдық NASA ғарышкері, медицина ғылымдарының докторы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны және ғарыш шаттлы миссиясының маманы. Ол өзінің алты экипаж мүшесімен бірге «Колумбия» ғарыш шаттлының апатында қаза тапты. Л. Кларкқа қайтыс болғаннан кейін Конгресс ғарыш медалі табыс етілді.

Ерте және жеке өмір

Кларк Айова штатының Эймс қаласында дүниеге келген, бірақ Висконсин штатының Расин қаласын өз туған қаласы деп есептеген. Кларк Висконсин университеті – Мадисон қаласындағы Гамма Фи Бета әйелдер қауымының мүшесі болды және Федералды байланыс комиссиясы (FCC) берген KC5ZSU шақыру таңбасымен Техниктер классының әуесқой радио лицензиясын алған. Кларк күйеуі, бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны және NASA ұшу хирургі, доктор Джонатан Кларк (ол NASA-ның ресми тобының құрамында болды, ол «Колумбия» ғарыш кемесінің апаты туралы 400 беттік соңғы есепті дайындады) және 1996 жылы дүниеге келген ұлы Иэн күйеуі мен баласынан қалды.

Ұйымдар

Кларк Аэроғарыш медицина қауымдастығының және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұшқыш хирургтары қоғамының мүшесі болды. Ол сонымен қатар Висконсин штатының Расин қаласындағы Олимпия Браун унитариандық универсалистік шіркеуінің мүшесі де болды.

Әскери мансап

Медициналық мектепте оқыған кезінде Кларк 1987 жылғы наурыз айында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Эксперименттік суға бату бөліміндегі Суға бату медицинасы бөлімімен қатар әскери қызметтен өтті. Медициналық мектепті бітіргеннен кейін, ол 1987-1988 жылдары Ұлттық Әскери-теңіз медициналық орталығында педиатрия мамандығы бойынша аспирантурадан өтті. Келесі жылы Кларк Коннектикут штатының Гротон қаласындағы Теңіз асты медицина институтында Әскери-теңіз медицина офицерінің курсын, ал Флорида штатының Панама-Сити қаласындағы Теңіздік суға бату және құтқару оқу орталығында суға бату медицинасы офицерінің курсын бітірді. Ол Радиациялық қауіпсіздік офицері және Теңіз асты медицина офицері лауазымына тағайындалды. Содан кейін Кларк Шотландияның Холи-Лох қаласындағы 14-ші суасты кемелер эскадрильясының Медициналық бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Осы қызмет барысында ол Әскери-теңіз күштерінің суға батушыларымен және Әскери-теңіз күштерінің екінші арнайы операциялар жасағының SEAL мүшелерімен бірге суға батып, АҚШ суасты кемелерінен көптеген медициналық эвакуациялар жүргізді. Екі жылдық тәжірибеден кейін Кларк Әскери-теңіз суасты кемелерінің медициналық офицері және Суға бату медицинасы офицері болып тағайындалды. Екі жылдық оқу мен бағалаудан өткеннен кейін, ол миссияға мамандасқан ұшқыш ретінде ұшуға дайын деп танылды. 1997 жылдың шілдесінен 2000 жылдың тамызына дейін Кларк Астронавт кеңсесінің Жүктер/Тұру бөлімінде жұмыс істеді. Ол STS-107 ғарыш сапарында 15 күн, 22 сағат және 21 минутты ғарышта өткізді.

Ғарыш ұшу тәжірибесі

STS 107 Колумбия – 16 күндік ұшу ғылыми зерттеулерге арналған миссия болды. Экипаж екі алмастыратын сменада тәулігіне 24 сағат жұмыс істеп, шамамен 80 эксперимент сәтті жүргізді. Кларк жүргізген биологиялық эксперименттерінің ішінде ғарышта бау-бақша өсіру де болды, ол өліміне бірнеше күн бұрын Висконсин штатындағы туған қаласының жанында Милуоки қаласының медиасымен сұхбаттасу кезінде талқылаған болатын. STS 107 миссиясы 2003 жылдың 1 ақпанында күрт аяқталды, Колумбия кемесі жоспарланған қонуға 16 минут қалғанда атмосфераға қайта кіргенде жарылып, экипажы қаза тапты. Кларк сонымен қатар Колумбияның Жер атмосферасына енуі кезінде кішкентай цифрлық камерамен пилот кабинасының ішін жазды. Кларк достары мен отбасына Колумбиядан жіберген электрондық хаты арқылы соңғы хабарламасын жеткізді. Хатта Кларк планетаны тамаша деп атап, уақытының көп бөлігін Spacehab-та және Жер көріністерінен алыс өткізгенін түсіндірді, "бірақ сыртқа қарауға мүмкіндік болған сайын, ол керемет болып көрінеді". Кларк Жерді суретке түсірудің қиын екенін айтты, "суреттердің анық болуы үшін үміт етемін". Кларк сондай-ақ микрогравитацияның адам физиологиясына тигізетін қызықты әсерлерімен бөлісті, мысалы, "ішкі сезім мүлдем болмағандықтан" жеткілікті су ішудің үнемі қиындығы.

Құрметтеулер

51827 Лорелкларк астероиді Кларктың құрметіне аталды. Марстағы Колумбия төбелеріндегі Кларк төбесі Кларқтың есімімен аталады. Аполлон ай кратерінің ішкі кратері Л. Кларк Кларқтың құрметіне аталды. Флорида технология институтының Колумбия ауылындағы Кларк залы оның есімімен аталған. Бастапқыда бұл пәтерлер Crane Creek Suites деп аталатын жоспарланған, бірақ 2008 жылы Колумбия экипажының құрметіне қайта аталды. Висконсин штатының Расин қаласындағы Лорел Солтон Кларк ескерткіш фонтаны оның есімімен аталған. 2004 жылы Әскери-теңіз аэроғарыш медицина институты Пенсаколадағы аэроғарыш медицина академиялық орталығын Кларк пен Дэвид М. Браунның есімімен атады. Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Уолтер Рид Ұлттық әскери медициналық орталығындағы Кларк аудиториясы оның құрметіне аталған және оның киім-кешектері, оқулықтары мен жеке заттары қойылған. Шотландтық Runrig тобы 2016 жылғы The Story альбомында Кларкқа құрмет көрсетті. Альбомның соңғы "Somewhere" әні оның дауысының жазбасымен аяқталады. Кларк Runrig тобының жанкүйері болған және олардың "Running to the Light" әнімен таңғы оянуын бастаған. Ол 2001 жылғы The Stamping Ground дискісін өзімен бірге ғарышқа алып кеткен. Шаттл қираған кезде дискі Жерде табылды және оның отбасы оны топқа тапсырды. Northrop Grumman компаниясы Cygnus жүк кемесіне S. S. Laurel Clark деп ат қойды.