Кіріспе

Иннландтағы муниципалитет, Норвегия. Остердалендегі муниципалитет, Норвегия.

Фоллдал – Иннландтағы муниципалитет, Норвегия. Ол Остердаленнің дәстүрлі аймағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Фоллдал ауылы. Муниципалитет 1914 жылы Алвдал муниципалитетінен бөлініп құрылған. Фоллдал солтүстігінде Оппдал және Тинсет муниципалитеттерімен, шығысында Альвдал муниципалитетімен, оңтүстігінде Стор-Элвдал, Сор-Фрон және Сел муниципалитеттерімен, ал батысында Довре муниципалитетімен шектеседі. 18 ғасырдан бастап 1993 жылы соңғы кен өндірісі тоқтағанға дейін Фоллдал шахталарындағы кен өндіру Фоллдал тұрғындарының негізгі кәсібі болды. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 79-шы орында. Фоллдал Норвегиядағы 301-ші ең көп халқы бар муниципалитет, оның халқы 1519 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқының тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 8,2%-ға азайған.

Жалпы ақпарат

Тарихи тұрғыдан алғанда, Фоллдал 1838 жылдан бастап Альвдал муниципалитетінің құрамында болды (Formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1914 жылдың 1 қаңтарында Фоллдал приходы Альвдалдан бөлініп, жеке муниципалитет болып құрылды. Бастапқыда Фоллдалда 2284 адам тұрды. 1970 жылдың 1 қаңтарында Børgsungsætri (халық саны: 11) маңындағы үш батыс шаруашылығы көршілес Dovre муниципалитетінен (Оппланд округінде) Фоллдал муниципалитетіне (Хедмарк округінде) ауыстырылды. 1990 жылдың 28 қыркүйегінде Sør Fron муниципалитетінің (Оппланд округінде) кішкентай, халқы жоқ бөлігі Фоллдал муниципалитетіне (Хедмарк округінде) берілді.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Фоллдал шаруашылығының атымен аталып кеткен, себебі алғашқы Фоллдал шіркеуі сол жерде салынған. Атының бірінші бөлігі жергілікті Фолла өзенінен алынған, оның мағынасы белгісіз (мүмкін, "кең" деген сияқты). Соңғы бөлігі – "далр", ол "долина" немесе "арқалық" дегенді білдіреді. Тарихи жағынан, муниципалитет аты Фоллдален деп жазылған. 3 қараша 1917 жылы патшалық қаулымен муниципалитет аты Фоллдал деп өзгертілді.

Елтаңба

Герб 1988 жылғы 21 қыркүйекте бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Gules, a pickaxe Or in bend issuant from base sinister" ("I rødt en skrått framvoksende gull hakke") – яғни, "қызыл фонға сол төменгі бұрыштан шығатын алтын қазық". Бұл гербтің қызыл фонда диагональды қазық бейнеленгенін білдіреді. Қазықтың түсі алтын, ол әдетте сары түспен көрсетіледі, бірақ егер қазық металдан жасалған болса, алтын түс қолданылады. Бұл сурет муниципалитеттегі кен өндіру және ауыл шаруашылығы салаларын көрсетеді. Қазық – кеншілердің маңызды құралы болғандықтан, кен өнеркәсібінің символы саналады. Сондықтан, Фоллдал муниципалитеті 1914 жылы осы кен өндіру саласының дамуына байланысты құрылды. Фоллдал аймағында 1748 жылдан 1993 жылға дейін кен өндіру жұмыстары жүргізілді. Қазық сонымен қатар егіншіліктің символы болып табылады, өйткені бұл аймақ алғаш қоныстанған кезде шаруашылықтар үшін жерді дайындауда маңызды рөл атқарды. Гербті Сверре Моркен жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

Тарих

18-ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейін тау-кен өндірісі Фоллдалдың дамуы үшін маңызды болды. Фоллдал кеніші (Folldal Verk) 1748 жылы құрылған. Фоллдалдың негізгі мыс кен орны – Гаммельгрува да 1748 жылы ашылды. Кеніште 550-ге дейін адам жұмыс істеген. 1878 жылға дейін кен көршілес Алвдал муниципалитетінде орналасқан Ловизе қорыту зауытына аттармен тасымалданды. 1878 жылдан 1906 жылға дейін жұмыстар тоқтап тұрды. 1906 жылы кенді Солтүстік Еуропадағы ең ұзын кабельдік жолмен қорыту зауытына тасымалдау қайта басталды. Негізгі кеніш тозығып, 1941 жылы жабылды. 1968 жылға дейін аймақтағы басқа кен орындарынан кен қорыту жалғасты. Содан кейін кен өндіру және кенді байыту Фоллдалдан шамамен көршілес Довре муниципалитетіне, Хьеркинндегі Тверрфьеллетке көшірілді. 1993 жылы кәсіпорын жабылды.

Үкімет

Фолдал муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге арналған қызметтер, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Østre Innlandet аймақтық сотының және Eidsivating апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Фоллдалдың муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Фоллдал Иннланд әкімшілік аймағының солтүстік шекарасында орналасқан. Солтүстік-батысында Оппдал (Трёнделаг әкімшілік аймағында)мен шектеседі. Қалған көршілес муниципалитеттердің барлығы Иннланд әкімшілік аймағында орналасқан. Солтүстік-шығыста Тинсет, шығыста Альвдал, оңтүстік-шығыста Стор-Элвдал, оңтүстікте Сор-Фрон және Сел, батыста Довре орналасқан. Фолдал муниципалитеті ерекшелігі – оның әкімшілік орталығы Фолдал ауылы Норвегиядағы барлық әкімшілік орталықтардың арасында ең биік орналасқан (теңіз деңгейінен). Ауылдың таулар мен аңғарлармен көркейтілген әдемі пейзаждары бар. Ауыл Рондеслоттет және Снёхетта тауларының етегінде жатыр. Аймақта соңғы мұз дәуірінен қалған көптеген қызықты геологиялық құрылымдар да бар. Норвегияның ең ұзын сазды аңғары – ұзын Эйнунндален муниципалитет шегінде орналасқан. Эйнунндален аңғары 1700 жылдары құрылған жазғы мал жаю орындары (сеттер) үшін бүгінгі күнге дейін белсенді пайдаланылуда. Муниципалитет жерінің шамамен жартысы – қорғалатын аймақтар мен ұлттық саябақтар болып табылады, оның ішінде Рондане және Довре ұлттық саябақтарының бөліктері де кіреді. Ұлттық туристік жол – Норвегияның 27-аумақтық жолы муниципалитет арқылы өтеді.

Климат

Фоллдал субарктикалық климатқа (Dfc) ие, онда қысқа, салқын жаздар мен ұзақ, суық қыстар болады. Довре тауларының оңтүстік, континенттік беткейінде, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан тау аңғарында жатқандықтан, Норвегияның оңтүстік жартысындағы ең суық қыстар осы жерде болады.

Сыртта

Фоллдалда түрлі-түрлі сыртқы іс-шараларға қатысуға болады. Жаяу серуенге арналған белгіленген жолдар мен бірнеше қабылдау үйлері бар. Фолла, Эйннуна немесе Гломма өзендерінде балық аулауға болады. Аймақта аң аулауға да жақсы мүмкіндіктер қарастырылған.