Кіріспе

Тронделаг округіндегі муниципалитет, Норвегия. Кейде Åfjord фиорды деп аталады.

Åfjord – Норвегияның Тронделаг округіндегі муниципалитет. Бұл Фосен аймағының бір бөлігі. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Арнес ауылы. Муниципалитеттегі басқа ауылдар: Ревснес, Роан, Бессакер, Харсвика және Би. Åfjord, Тронхейм қаласынан солтүстік-батысқа қарай, Фосен түбегінің солтүстік-батыс жағында орналасқан. Ол Ørland және Osen муниципалитеттерінің арасында, ал Steinkjer қаласынан батысқа қарай, оңтүстікте Indre Fosen муниципалитетімен шектеседі. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 74-ші орында тұр. Åfjord Норвегиядағы халық саны бойынша 196-шы муниципалитет, оның халқы 4252 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқы соңғы 10 жылда 0,4%-ға артқан.

Жалпы ақпарат

Аафьорд муниципалитеті 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1870 жылдың 26 наурызында корольдік қаулымен Аафьордтың аз халқы бар, кішкентай бөлігі көршілес Бюгн муниципалитетіне берілді. 1896 жылдың 1 қаңтарында Аафьордтың оңтүстік-батыс жағалау аймағы (халық саны: 1,529) бөлініп, жаңа Йоссунд муниципалитеті құрылды. Бұл Аафьордта 2,419 тұрғын қалдырды. Сол күні Аафьорд муниципалитетінің атауы жай ғана Аа болып өзгертілді. Кейіннен ол Å болып өзгертілді. 1934 жылдың 13 шілдесінде муниципалитет атауы "Å" -дан "Åfjord" деп өзгертілді. Содан кейін муниципалитеттегі әкімшілік орталық "Å" немесе "Å i Åfjord" деп аталды. 1960 жылдары Норвегияда Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында көршілес Стоксунд (халық саны: 2,643) және Åfjord (халық саны: 1,515) муниципалитеттері бірігіп, жаңа, үлкен Åfjord муниципалитетін құрды. 1980 жылдың 1 қарашасында пошта қызметі муниципалды орталықтың атауын "Å i Åfjord" -тан "Årnes" деп өзгертті. 2018 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ескі Сёр-Трёнделаг округінен жаңа Трёнделаг округіне көшті. 2020 жылдың 1 қаңтарында көршілес Роан және Åfjord муниципалитеттері бірігіп, Åfjord деп аталатын бір үлкен муниципалитет құрды. Жаңа муниципалитет ескі Роан муниципалитетінің гербін пайдаланады.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) ескі Aa фермасының атымен аталып кеткен, себебі алғашқы Åfjord шіркеуі сол жерде салынған. Жергілікті фьорд (Åfjorden) да осы ферманың атымен аталған. Қазіргі атаудың бірінші бөлігі – "өзен" деген мағына беретін á сөзінің көпше түрі, мүмкін, себебі ферманың оңтүстігінде екі өзен – Norddalselva және Stordalselva бірігіп ағады. Қазіргі атаудың соңғы бөлігі – фьорд, яғни "фьорд". Атаудың жазылуы жылдар бойы өзгеріп келген. Тарихи жазбаларда муниципалитет атауы Aafjorden деп жазылған. 1895 жылдың 23 наурызындағы корольдік қаулымен 1896 жылдың 1 қаңтарынан бастап муниципалитет бөлінуі бекітілді. Сол күні оңтүстік-батыс бөлігі жаңа Jøssund муниципалитетіне айналды, ал Aafjorden муниципалитетінің қалған бөлігі Aa деп аталатын болды (ескі атаудың "фьорд" бөлігі алынып тасталды). 1917 жылдың 21 желтоқсанындағы корольдік қаулымен 1917 жылғы норвегия тілі реформасы қабылданды. Осы өзгеріске дейін атау "Aa" диграфымен Aa деп жазылатын, ал реформадан кейін Å деп жазылатын, қарапайым Å әрпі қолданылды. 1934 жылдың 13 шілдесіндегі корольдік қаулы муниципалитет атауын Åfjord деп өзгертті.

Елтаңба

Қазіргі герб 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап Åfjord және Roan муниципалитеттерімен біріккеннен кейін пайдалануға бекітілді. Бұл гербты Roan муниципалитеті 1987 жылдан 2020 жылға дейін қолданған. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте үш ұшып бара жатқан күміс шағала" (I blått tre oppflyvende sølv terner, 2 1). Яғни, гербтің көк түсті фондық бөлігі және үш ұшып бара жатқан шағаладан тұратын бейнесі бар. Құстың дизайнында күміс түсі (argent) қолданылған, ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Шағалалар – өте сезімтал және белсенді құстар, олар жергілікті тұрғындарды және аймақтағы көптеген құстарға толы жағалауды бейнелеу үшін таңдалған. Гербтің алғашқы дизайнын Солфрид Крогфьорд жасаған, ал соңғы нұсқасын Эйнар Х. Скьервольд жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербпен бірдей. Алдыңғы герб 1997 жылдың 18 сәуірінде бекітіліп, 2020 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданылды, сол кезде муниципалитет кеңейтіліп, герб өзгертілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте сол жақтан екі күміс қайық шығып тұр" (I blått to fremvoksende sølv båter). Бұл гербтің көк түсті фондық бөлігі және қалқанның сол жағынан шығып тұрған екі қайықтан тұратын бейнесі бар. Қайықтар күміс түсімен (argent) боялған, ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Гербте екі қайықтың корпусы бейнеленген, ол муниципалитетте салынған ерекше Åfjordbåt қайықтарын көрсетеді. Бұл қайықтар ұзын, беткей келі және тік мачталарымен ерекшеленеді. Гербті Эйнар Х. Скьервольд жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербпен бірдей болды.

Тарих

Көптеген муниципалитет аумағында археологиялық жартараптар табылды. Археологтар Драгсейдеде обаларды анықтады. Драгсейдеде айтуынша, ағаш қайықтар осы тар түбек арқылы сүйретіліп, сапарды қысқарту және жаман ауа-райында зардап шегуден сақтану үшін тасымалданған. Орта ғасырға дейін Фосен түбегі оңтүстіктегі Нордмор аймағының бір бөлігі ретінде қарастырылған. 1950 жылға дейін муниципалитетке кіретін және одан шығатын жолдар болған жоқ. 1950 жылы оңтүстіктегі Бюнь муниципалитетіне дейінгі жол, соңғы рет аяқталды. 1955 жылы муниципалитеттің солтүстік бөлігіндегі Стоксундқа дейінгі жол аяқталды. Афьорд қайығы – осы аймақтан шыққан ескі ағаш қайықтың бір түрі. Бұл қайық ежелгі скандинавиялық викингтердің қайықтарының тікелей мұрагері. Ол әлі де өндірілуде, бірақ өте аз санда. Қайықтың екі ұшы да дөңгелек. Оның жағалауда жақсы жүзуге қабілетті екені белгілі. Әртүрлі өлшемдері бар: кішкентай "ферингтен" бастап, ең үлкені – "фембурингке" дейін.

Үкімет

Åfjord муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Тронделаг аймақтық сотының және Фростатинг апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Åfjord муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 27 өкілден құралған. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.

Экономика

Афьорд тұрғындары ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау, көлік (теңіз және құрлық), аквакультура (балық және моллюскалар), құрылыс және қызмет көрсету салалары арқылы күнкөріс табады. Аудандағы ең ірі жұмыс беруші – Stjern (орман шаруашылығы, ағаш кесу зауыты, кәсіпкерлік). Құрылыс секторы қазір жұмыс күшінің шамамен 19%-ын жұмыспен қамтып отыр және ауыл шаруашылығы секторынан басым.

География

Муниципалитеттің негізгі орталығы – Årnes (сондай-ақ "Å in Åfjord" деп те аталады). Муниципалитеттің барлық маңызды қызметтері осы жерде орналасқан. Басқа елді мекендер – Монстад/Å, Årnes-тен бірнеше минуттық жерде, және Стоксунд/Ревснес. Åfjord шамамен аумақты алып жатыр, және шамамен 3200 тұрғыны бар – олардың үштен бірі Årnes қалалық аймағында тұрады. Соңғы онжылдықтарда жыл сайын 100-150 адамға азайды. Көптеген жастар білім алу, университетте оқу немесе жұмыс табу үшін муниципалитетті қалдырады. Åfjord көптеген шағын елді мекендерден тұрады – батыстағы аралдардан бастап шығыстағы таулы аймақтарға дейін. Дәстүрлі түрде, Åfjord – ауыл шаруашылығымен айналысатын қоғам, ал батыстағы Стоксунд балық шаруашылығына негізделген экономикаға ие болған. Аймақта демалыс үйлері мен коттедждердің саны артып келеді. Åfjord екі үлкен аралға ие: Stokkøya (380 тұрғын) және Linesøya (80 тұрғын). Stokkøya материкпен Stokkøy көпірі арқылы байланысқан. Linesøy көпірі Stokkøya және Linesøya аралдарын байланыстырады. Басқа маңызды арал – Лаувёя (Lauvøya), Åfjorden-нің оңтүстік жағында орналасқан. Åfjord-тың ең биік нүктесі – биік Финнфоллхейя. Мұнда 1000-нан астам балық бар көлдер бар. Åfjord сонымен қатар екі ірі лосось өзеніне ие – Нордалселва және Стордалселва, олар Åfjorden-ге құяды. 19 ғасырдың соңында ағылшын лордтары мұнда балық аулаған. Стордалсватнет көлі Årnes-тің шығысында орналасқан. Штраумсетерватнет көлі шығыста, Верранмен шекарада жатыр.