Кіріспе
Норвегиядағы Федье муниципалитеті – Норвегиядағы Вестланд округінің Нордхордланд аймағындағы аралдық муниципалитет. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Федье ауылы. Тұрғындардың дәстүрлі экономикалық қызметі – балық аулау. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 354-ші орында тұрады. Федье – Норвегиядағы 513 тұрғыны бар 350-ші муниципалитет. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 9,8%-ға азайған. Муниципалитет Федье негізгі аралынан және оның солтүстігінде орналасқан 125-ке жуық кіші аралдар мен тау жыныстарынан тұрады. «Федье» атауы негізгі аралға, негізгі ауылға және барлық аралдар мен тау жыныстарына, муниципалитеттің барлық бөлігіне қатысты. 2016 жылы Вестланд полициясының бастығы полиция округтері мен бөлімшелерін қайта құруды ресми ұсынды. Ол Федьедегі полиция бөлімшесін жабуды ұсынды.
the municipality in Norway
Fedje is an island municipality in the Nordhordland region of Vestland county, Norway. The administrative centre of the municipality is the village of Fedje. The traditional economic activity of the inhabitants is fishing. The municipality is the 354th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Fedje is the 350th most populous municipality in Norway with a population of 513. The municipality's population density is and its population has decreased by 9.8% over the previous 10 year period. The municipality consists of the main island of Fedje which is also surrounded by about 125 smaller islands and rocks mostly north of the main island. The name Fedje applies both to the main island, the main village, and to all the islands and rocks as a whole municipality. In 2016, the chief of police for Vestlandet formally suggested a reconfiguration of police districts and stations. He proposed that the police station in Fedje be closed.
Жалпы ақпарат
Тарихи тұрғыдан алғанда, Федье аралдары Линдас приходтық округіне қарасты. 1910 жылы Линдастың солтүстік-батыс бөлігі бөлініп, Федьенің де ішінде болған жаңа Аустхейм муниципалитеті құрылды. 1947 жылдың 1 қаңтарында Федьефьорденнің батысындағы Аустхеймнің барлық аумағы (халық саны: 920) бөлініп, Федье муниципалитетіне айналды.
Атауы
Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Федье шаруашылығының атымен аталып, себебі алғашқы Федье шіркеуі сол жерде салынған. Атау "қоршау" немесе "қабырға" деген мағынаны білдіретін faþa сөзінен келген. Мұндағы мағынасы – жағалау суларын (қазір Феджефьорден деп аталады) мұхиттан бөліп тұратын аралдар немесе архипелагтар тізбегін білдіреді.
Елтаңба
Герб 1990 жылдың 13 шілдесінде бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті фонға, солтүстік-батыстан шығатын екі күміс ескек" (På blå grunn to skrått framveksande sølv årar). Бұл гербтің көк түсті фонға ие екенін және оның негізгі элементі – бір-бірінің үстіне диагональды орналасқан екі ескек екенін білдіреді. Элементтің күміс түсі бар, яғни ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Бұл осы аралдық муниципалитеттің бай қайық жүзу тарихын символдайды. Гербті DESIGNER жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.
Білім
Федьеде бастауыш мектеп пен толық емес орта мектеп бар, екеуі де аралдың орталығында, бір ғимаратта орналасқан. Мектеп аптасына екі рет кинотеатр ретінде де пайдаланылады.
Тарих
Феджеде 4000 жыл бұрын адам қызметінің іздері табылды. 18 ғасырда Федье ауылы маңызды сауда орталығы болған, ал сауда-саттық Креммерхольмен кішкентай аралында жүргізілген. Kræmmerholmen 1991 жылы қайта ашылды және мейрамхана, қонақ үй және мұражай кешені ретінде пайдаланылды, бірақ 2008 жылдың қыркүйегінде жабылды. Федье бұрын торфтың ірі өндірушісі болған. Торфтың болуы темір жол құрылысына әкелді. 1920 жылы торф өндірісі тоқтатылғанмен, темір жол да қолданудан шығарылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Федьеге 300-ден астам неміс әскері басып кірді. Аралдың әртүрлі жерлерінде, әсіресе батыс бөлігінде, жол-көлік станциясы орналасқан жерге жақын маңда неміс артиллериясы мен бекіністерінің қалдықтарын кездестіруге болады, ал ол станция неміс радар станциясының орнында салынған. 1945 жылдың ақпан айында Германияның U 864 су асты қайығы Корольдік теңіз күштерінің су асты қайығымен Федьенің батыс жағалауынан тыс жерде батырылды. Бұл тарихта екі су асты қайықтың бірдей су астында батырудың жалғыз жағдайы. 2003 жылы U 864 қайығының құлау орыны Федьенің батысында, теңіз түбінде табылған. Оның жүгінде Жапонияға жіберіліп жатқан 67 тонна (61 т) сынап болған. Кеменің түбіндегі 1857 тотыққан темір бөтелкелерде сақталған сынаптың сыртқа ағып жатқаны анықталды, бұл қазіргі уақытта қоршаған ортаға ауыр қауіп төндіреді. U 864 қайығын көтеру немесе құтқару өте қауіпті болғандықтан, оның орнына оны теңіз түбінде қалдыру ұсынылды. 2007 жылдың 12 қаңтарында M/V Server Федьеден тыс жерде батып кетті. Кемеден мұнай ағып, экологиялық зиян келтірді. Бірақ шығанақтар мен жағалауларды тазалау жөніндегі қарқынды жұмыстардың нәтижесінде, бүгінгі күні оның іздері аз.
Үкімет
Федье муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Хордаланд аймақтық сотының және Гулатинг апелляциялық сотының қарауында.
Муниципалды кеңес
Федье муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 15 өкілден құралған. Кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
География
Федьедегі ең биік нүкте – Федьебьёрнен аталған биік төбе. Ең ірі көл – Сторватнет.
Аралдар
Федье аралынан басқа, ең танымал кіші арал – Холменгра. Холменграда биік Холменгра маяғы орналасқан. Федьенің оңтүстік бөлігінде, Стормарк деп аталатын жерде Хеллисёй маяғы бар, бұл Федьенің ең танымал нысаны болуы мүмкін. Хеллисёй маяғы 1855 жылы салынған. Биік мұнара қызыл және ақ түспен боялған. Федье аралдары Федьефьорденнің батыс жағында жатыр.
Адамдар
Аралдың халқы 60 жастан асқан адамдардың үлесі жоғары болғандықтан (2003 жылғы 1 қаңтарға қарай 25%) және көптеген адамдар жұмыс таппай аралдан көшуге мәжбүр болғандықтан азайып барады. Көпшілік халық аралдың солтүстік бөлігіндегі, лагуна жанындағы Федье ауылында тұрады, онда азық-түлік дүкені, Федье шіркеуі және паром тоқтағысы бар. Бұрын Федьеде балықшылар мен кит аулаушылар тұрған. Бүгінде көптеген адамдар сауда кемелерінде немесе мұнай саласында жұмыс істейді. Осылайша олар аралда тұрып, онда жұмыс істемей де көріне алады.
Спорт
Федьедегі негізгі спорт түрі – футбол, оны аралдың шығыс бөлігіндегі футбол алаңдарында ойнауға болады. Футбол алаңы жергілікті "Федже А лаг" футбол командасының үй алаңы болып табылады. Қазіргі уақытта клуб Норвегияның 6-шы дивизионында ойнайды. Суға түсу де танымал, себебі Федьеде Хусаватнет көлінің жағасында, аралдың орталық бөлігінде әдемі жағажай орналасқан. Су таза және аздап тұзды, себебі көлдің теңізге қарай шағын шығару жолы бар, ол уақыт-уақытпен теңіз суын келтіріп, жаңартады.
Инфрақұрылым
Федье кеме қатынасы қызмет орталығы 1992 жылдың 1 қыркүйегінен бері жұмыс істеп келеді. Ол Монгстад пен Стурға қауіпсіз өтуді қамтамасыз ету үшін жағалауды бақылайды. Сонымен қатар, ол пилоттық станция болып табылады. Станцияның жанында Федье гелипорты, Хогден орналасқан. Аралға электр қуаты, телефон және интернет кабельдері су астындағы сымсыз маршрутизатор арқылы материкке жеткізіледі. Федье мен материк арасында күніне 20 рет жүретін паром бар. Саяхат шамамен 30 минутқа созылады. Федье Берген қаласынан 1 сағат 40 минуттық (пароммен 30 минуттық саяхатты қоса) жерде орналасқан.