Кіріспе

Вестланд әкімшілік бірлігі, Норвегия
Нордфьорд әкімшілік бірлігі, Норвегия

Бремангер – Норвегияның Вестланд графтығындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы – Свельген ауылы. Басқа ауылдарға Бремангер, Берле, Давик, Исане, Калвэг, Свелген, Ругсунд және Альфотен жатады. Бремангер – Вестландта екі аймақта орналасқан жалғыз әкімшілік бірлік. Ольдейде, Берле, Ругсунд, Давик, Исане және Альфотен ауылдарын қамтитын солтүстік және шығыс бөліктері Нордфьорд аймағында, ал Бремангер, Калвэг, Свелген, Соргулен және Ботнане ауылдары Саннфьорд аймағында орналасқан. Саяси тұрғыдан алғанда, әкімшілік бірлік Нордфьорд әкімшілік бірліктерінің кеңесінде Нордфьорд аймағымен бірлесе жұмыс істейді. Бремангерде Калвэг сияқты көптеген туристік орындар бар, ол графтықтағы ең үлкен және жақсы сақталған жағалау аймақтарының бірі, Гротлесанден мұхит жағажайлары, Солтүстік Еуропадағы ең биік теңіз жартасы бар Хорнлен тауы, Вингендегі тас өрнектері және Ругсунд пен Сморхавнның ежелгі сауда орындары бар. 2013 жылы Бортне туннелі аяқталды, ол Бремангердің сыртқы аралдарын Свельген әкімшілік орталығымен тікелей байланыстырды. Скатстраум туннелі мен Ругсунд көпірі аралдарды материкке қосады. Әкімшілік бірлік Норвегиядағы 356 әкімшілік бірлік арасында аудан бойынша 138-орында тұр. Бремангер Норвегиядағы халық саны бойынша 215-ші әкімшілік бірлік, онда 3482 адам тұрады. Әкімшілік бірліктің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 11,7%-ға азайған.

Жалпы ақпарат

Кинн приходы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңына сәйкес). 1864 жылы Кинн муниципалитетінің шеңберінде Кинннің солтүстік ауданы Бремангер приходы (prestegjeld) ретінде құрылды. 1866 жылдың 1 қаңтарында Бремангер приходы 1852 тұрғыны бар жеке муниципалитет ретінде құрылды. 1900 жылдардың басында Бремангер приходы жаңа кіші приходтарға бөлінді. Мидтгулен кіші приходы 1903 жылы, ал Бремангерполлен 1908 жылы құрылды. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет Согн-ог-Фьордане және Хордалан округтері біріктірілгеннен кейін жаңа құрылған Вестланд округінің құрамына кірді.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) жергілікті Бремэнгерполлен фиордының атымен аталған. Бірінші элемент – "жарылыс толқыны" немесе "күшті теңіз" дегенді білдіретін "брим". Соңғы элемент – "ангр", яғни "шиғанақ" немесе "қосылған жер".

Елтаңба

Герб 1986 жылғы 24 қазанда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк және күміс түсті төрт бөлікке қисық сызықтармен бөлінген" (Firedelt av blått og sølv med virvelsnitt). Бұл герб төрт қисық толқынға бөлінгенін білдіреді. Түс схемасы (фон) төрт толқынның арасында кезектеседі. Жоғарғы және төменгі толқындар көк түсті, ал қалған екі толқын күміс түсті, яғни олар көбінесе ақ түспен бейнеленеді, бірақ егер герб металдан жасалса, күміс қолданылады. Герб муниципалитет үшін маңызды экономикалық роль атқаратын теңіз және гидроэлектр қуатын көрсетеді. Гербті Инге Ротеватн жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

Үкімет

Бремэнгер муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге арналған қызметтер, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық соты мен Gulating апелляциялық сотының қарауында.

Муниципалды кеңес

Бремангер коммунасының кеңесі (Kommunestyre) 23 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Бремэнгер Нордфьорденнің оңтүстік жағында орналасқан. Муниципалитеттің көп бөлігі материкте, бірақ Бремэнгерлант, Ругсундёя және Фройя сияқты муниципалитетке кіретін көптеген аралдар бар, олар ең ірілері. Бұл аралдар материктен Фрейсйен бұғазы арқылы бөлінген. Бремэнгердің солтүстігінде Vågsøy және Eid муниципалитеттері (фьордтың ар жағында), шығысында Gloppen, оңтүстігінде Flora және батысында Солтүстік теңізі орналасқан. Фрейсйен – материк пен Бремэнгерлант және Фройя аралдары арасындағы теңіз. Гюлен фьорды Фрейсйеннен бастау алады, ал ол фьорд Нордгулен, Мидтгулен және Соргуленге бөлінеді. Муниципалитеттің шығыс бөлігінде Исефьорд және Ольфотфьорден орналасқан. Муниципалитеттегі аңғарлардың бірі – Фурдедален.

Өнеркәсіп

Elkem Bremanger – Бремангердегі ең ірі компания. Компанияның жеке порты Норвегияның және Еуропаның басқа да маңызды порттарымен үздіксіз және тұрақты байланыс қамтамасыз етеді. Elkem Bremanger кремний металлы, ферросилиций және арнайы қоспаларды өндіруде маманданған. Кремний металдары негізінен электроника, күн энергетикасы және алюминий өнеркәсібінде қолданылады. Elkem Bremanger компаниясының қызметінің алуан түрлілігі оның дәстүрлерді құрметтеумен қатар болашаққа да көңіл бөлетінін көрсетеді. Су электр станцияларының қуатын кеңейту 1917 жылы, ал алғашқы шойын өндірісі 1928 жылы басталды. Содан кейін компания өндіріс процестерін жетілдіріп, бірнеше патент алды және бүгінде әлемдік нарыққа металлургиялық өнімдер мен химиялық заттарды экспорттайды. 1917 жылдан бері көп өзгерістер болды, бірақ компания әлі де өзінің инновациялық тәжірибесімен және заманауи технологияларымен танымал.

Тонгане жағалаудағы бекінісі

Тонгане жағалауындағы бекініс Нордфьорденнің сағасына жақын Ругассундёя аралының батыс шетінде орналасқан. Бұл – Норвегияда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған ең ірі неміс бекіністерінің бірі. Жағалау бекінісі 1941 жылғы Рождествода танымал Måløy шабуылы, "Operation Archery" операциясы кезінде шабуылға ұшырады. Бекіністің көп бөлігі, оның ішінде бас қарулары мен әскер казармалары әлі де сақталған. Ругассундёядағы бекініс Малой қаласына және Нордфьорденге кіретін жолға көрініс жағынан қолайлы орналасқан.

Альфотбрейн мұздық

Норвегияның ең батыс мұздығы – Альфотбреен мұздығы теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Альфотбреен мұздығына белгіленген жаяу жолдармен немесе гидпен бірге жаяу жүріп жетуге болады. Альфотбреен мұздығын Альфотен ауылының жанындағы жолдан көруге болады. Гжегналундсбрен мұздығы Альфотбреен мұздығының солтүстік-шығысында жатыр.

Шұңқыр

Аңызға толы Горнелен тау тіктемесі фьордтың қарсы бетінде, Винген тас өрнегінің алдында орналасқан. Осы тауға байланысты көптеген аңыздар бар, ол Еуропаның ең биік теңіз жартасы болып табылады. Горнелен теңізден биікке көтеріліп, кемелерге айқын бағдаршам қызметі атқарады. Ғасырлар бойы теңіз саяхатшылары үшін жақсы белгілі болған. Хунскардан Горнелен шыңына жол аяқтауға шамамен 3 сағат, ал Берленсеттен 4 сағат уақыт кетеді.

Калваг

Калваг балықшылар ауылы – Батыс Норвегиядағы ең ірі және ең жақсы сақталған балықшылар ауылы. 1860 жылы мыңдаған адам шамамен үлкен сельдь балық аулауында жұмыс істеген. Бүгінде онда шамамен 500 адам тұрады. Вамрокбуен Калвагта орналасқан. 18 ғасырдың ортасындағы шамамен үлкен сельдь балық аулау кезеңінде мыңдаған балықшылар Калвагқа келген. Вамрокбуен – сельдь балық аулауының нәтижесінде пайда болған сауда-саттық өмірінің бір бөлігі және қазірде Вестланд жағалау мұражайының құрамына кіреді.

Миклебуст фермасы

Миклебуст тауындағы шаруашылық әлі де жұмыс істеп тұр. Ол Норвегияның осы аймағындағы нағыз, бірегей шаруашылық. Көптеген жергілікті тау шаруашылықтары малдарымен жаздауға шығу дәстүрін тоқтатқан және жұмысын аяқтаған.

Ругасунд

Сторёя және Литлеёя (Үлкен арал және Кішкентай арал) аралдары бұл шығанақта орналасқан, Ругасундтағы ескі сауда бекетін қорғайды. Жағалау бойындағы ішкі кеме жолының орталық тұсындағы керемет, қорғалған порты теңізшілерге өте қолайлы болған. Бүгінде, осы тыныш, көркем портың тартымдылығын ашқан қайықпен саяхаттайтын туристер бұл жерге көптеп келеді. Ругсунд Хандлстад – 17 ғасырға дейін сақталған сауда бекеті. Тарихи және қайта жаңартылған ғимараттар теңіз жағасында жинақталған.

Smørhavn Handelstad қаласы

Smørhamn Handelstad (Ескі сауда бекеті) 16 ғасырдан бері Нордфьорд пен Берген арасындағы клиперлер мен кескіштер (жаelкенді қайықтар) үшін маңызды торап нүктесі болған. Бұл сауда бекеті балықшылар мен аймақтағы жергілікті тұрғындар үшін маңызды болды. Мұнда қайрау тастары, штырғылар, сірне, сабын, сондай-ақ сыра мен спиртті ішімдіктер сияқты кез келген нәрсені сатып алуға болады. 1790 жылы Smørhamn-да шамамен 30 үй болған. Бүгінде мұнда бірнеше қайық үйлері мен тұрғын үйлер бар. Қазір Smørhamn Handelstad жеке меншікте және туристерге ашық емес. Сауда бекетін Калваг орталығынан шамамен 4 км қашықтықтағы жолдан және теңізден көруге болады.

Винген

Вингендегі тас өрнектері Солтүстік Еуропадағы ең ірі тас өрнектері орнының бірі болып табылады. Тау беттеріне жануарлардың, адамдардың суреттері және көптеген абстрактілі белгілер салынған. Ең ескісі 4500 жылға дейін барып жетеді. Барлығы 1500-ден астам сурет тіркелген. Винген мыңдаған жылдар бойы аймақтағы діни жиын орыны болған болуы мүмкін.

Ботания

Егер Ботнанедегі обаларға тоқтасаңыз, қола дәуірінің сезімін аласыз. Барлығы 8 оба бар, олар ерте тас және қола дәуірлеріне жатады. Олардың кейбіреулері сонша үлкен болғандықтан, жолдан оңай көруге болады.

Альфотен шіркеуі

Олфотен шіркеуі – Нордфьордтағы ең көне ағаш шіркеу. Бұл шіркеу 1610 жылы бұрынғы діңгек шіркеуінің орнында ағаштан салынған. Кішкентай шіркеудің қабырғаларында оның тарихы әлі де жазылған, ол ғасырлар бойындағы шалғай фьордтың өмірі мен тағдырына куә.

Ругсунд шіркеуі

Ругсунд шіркеуі 1930 жылдардың басында салынған. Бұл өте қызықты шіркеу және қабырға суреттерімен, мозаикалық әйнекпен және ою-өрнектермен безендірілген. Шіркеуді Ханс Дитлев Ф. Линстоу жобалаған. Ол көбінесе Нордфьордтағы ең әдемі шіркеу деп есептеледі.

Қауымның діни қызметкері

Давикте ақын-пастор Клаус Фриманн өмір сүрді және жұмыс істеді. Фриманн (1780–1822) ауылдың жас жігіттері мен қыздары үшін оқу бөлмесін ашты. Бірақ ол тек игілік істер жасаған ғана емес. Лауазымы бойынша ол ірі мүлікті де басқарды, сонымен қатар қарыздар мен жер салығын жинауда өте ынталы болды. Фриманн "ақын-пастор" атымен танымал, оны көбінесе Петтер Дасс есімімен бірге атайды. Пасторлық үй пастордың шаруашылық жерінің ішінде орналасқан. Мұнда сіз шіркеу маңында Клаус Фриманнға арналған ескерткіш жотасын көре аласыз.

Жағажайлар

Гротлесанден – сыртқы Бремангердегі ең үлкен құмды жағажайлардың бірі. Мұнда көз жеткенше жібектей жұмсақ құм жатыр. Ветвика Бремангерланд аралының солтүстік-батыс жағында орналасқан. Ветвикаға тек қайықпен немесе жаяу бару арқылы ғана жетуге болады. Ветвикада әдемі құмды жағажай мен ескі зират бар. Ветвика 1950 жылдан бері суырып салынған, бірақ үйлер әлі де жақсы күйде сақталып, демалыс үйлері ретінде пайдаланылады. Ерте заманда Бремангердегі ең ірі шаруашылық – Ветвикадағы Сольхейм шаруашылығы болған. Шаруашылық Ветвиканың солтүстік жағында орналасқан.