Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иосиф Сталиннің әйелі (1901–1932)
Wife of Joseph Stalin (1901–1932)
Надежда Сергеевна Аллилуева (Надежда Сергеевна Аллилуева; 22 қыркүйек 1901 [ескі стиль бойынша 9 қыркүйек 1901] – 9 қараша 1932) – Иосиф Сталиннің екінші әйелі. Ол Бакуде Сталиннің досы, бірге революциялық қызмет еткен адамның қызы ретінде дүниеге келді және Санкт-Петербургта өсті. Сталинді жас кезінен таныған ол 17 жасында оған үйленді, олардың екі баласы болды. Аллилуева Владимир Ленин мен Сталин сияқты большевик көшбасшыларының хатшысы болып жұмыс істеді, содан кейін синтетикалық талшықтарды зерттеп, инженер болу үшін Мәскеудегі Индустриялық академияға түсті. Оның денсаулығы нашарлап, бұл Сталинмен қарым-қатынасына кері әсер етті. Сондай-ақ ол Сталиннің оған адал емес екеніне күмәнданып, оның салдарынан жиі дауласып тұратын. Бірнеше рет Аллилуева Сталиннен кетуді ойлаған, ал бір даудан кейін 1932 жылғы 7 қарашада таңертең өзін атып өлтірді.
Nadezhda Sergeyevna Alliluyeva (Надежда Сергеевна Аллилуева; 22 September 1901 [O. S. 9 September 1901] – 9 November 1932) was the second wife of Joseph Stalin. She was born in Baku to a friend of Stalin, a fellow revolutionary, and was raised in Saint Petersburg. Having known Stalin from a young age, she married him when she was 17, and they had two children. Alliluyeva worked as a secretary for Bolshevik leaders, including Vladimir Lenin and Stalin, before enrolling at the Industrial Academy in Moscow to study synthetic fibres and become an engineer. She had health issues, which had an adverse impact on her relationship with Stalin. She also suspected he was unfaithful, which led to frequent arguments with him. On several occasions, Alliluyeva reportedly contemplated leaving Stalin, and after an argument, she fatally shot herself early in the morning of 7 November 1932.
Өмірбаян
Аллилуеваның әкесі Сергей Аллилуев (1866–1945) Воронеж облысындағы шаруа отбасында дүниеге келген. Ол Кавказға көшіп, теміржол депосында электрик болып жұмыс істеді, сонда Ресей империясындағы еңбек жағдайларымен танысты. Сергейдің әжесі цыған болған, бұл факт оның немересі Светланаға Аллилуевтерге тән "оңтүстік, сәл экзотикалық ерекшеліктер" және "қара көздерін" тануға себеп болды. Сергей 1898 жылы Ресей әлеуметтік-демократиялық еңбек партиясына (РСДРП) қосылып, жұмысшылардың оқу үйірмелерінде белсенділік танытты; осы кездесулерде ол Кавказдағы партияның бас ұйымдастырушыларының бірі Михаил Калининмен танысты. Сергей тұтқындалып, Сібірге жер аударылған, бірақ 1902 жылы Кавказға оралды. 1904 жылы Бакудан Тифлис қаласына баспа машинасы жеткізуге көмектескен кезде Иосеб Югашвилимен (кейін Иосиф Сталин атанғанмен) танысты. Оның құдасы грузин "Ескі большевигі" және Сталиннің жақтасы Авел Енукидзе болды. Аллилуеваның анасы Ольга Федотенко (1877–1951) Евгений Федотенко мен Магдалена Айхольцтің тоғыз баласының ең кішісі еді. Аллилуеваның қызы Светлана мемуарларында Евгенийтің әкесі тарапынан украиндық, анасы тарапынан грузин тегінен екенін және олар үйде грузин тілінде сөйлейтінін жазды. Магдалена неміс қоныс аударушыларының отбасынан шыққан, ол үйде неміс және грузин тілдерінде сөйлеген. Ольганың әкесі бастапқыда оның өз досының ұлына үйленуін қалаған, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартып, 14 жасында Сергеймен бірге тұру үшін үйден кетіп, Тифлис қаласына онымен бірге қоныс аударды.
Alliluyeva's father, Sergei Alliluyev (1866–1945), was from a peasant family in Voronezh Oblast (modern southwest Russia). He moved to the Caucasus, where he worked as an electrician for the rail depot and first became familiar with working conditions in the Russian Empire. Sergei's grandmother was Romani, a fact to which his granddaughter, Svetlana, attributed the "southern, somewhat exotic features" and "black eyes" that characterized the Alliluyevs. Sergei joined the Russian Social Democratic Labour Party (RSDLP) in 1898, and became an active member in workers' study circles; it was through these meetings he met Mikhail Kalinin, one of the chief organizers of the party in the Caucasus. Sergei had been arrested and exiled to Siberia, but by 1902 he had returned to the Caucasus. In 1904, he met Ioseb Jughashvili (later known as Joseph Stalin) while helping to move a printing machine from Baku to Tiflis. Her godfather was Avel Yenukidze who was a Georgian "Old Bolshevik" and associate of Stalin. Alliluyeva's mother, Olga Fedotenko (1877–1951), was the youngest of nine children of Evgeni Fedotenko and Magdalena Eicholz. Alliluyeva's daughter Svetlana wrote in her memoir that Evgeni had Ukrainian ancestry on his father's side, his mother was Georgian, and he grew up speaking Georgian at home. Magdalena came from a family of German settlers, and spoke German and Georgian at home. Olga's father initially wanted her to marry one of his friend's sons, but she refused to accept the arrangements and left home at 14 to live with Sergei, joining him in Tiflis.
Жастық шақ
Надежда Әлилуева 1901 жылдың 22 қыркүйегінде Бакуде дүниеге келді. Отбасы 1904 жылы Мәскеуге көшіп келді, бірақ 1906 жылы Бакуге қайта оралды. 1907 жылы Сергей тұтқындалудан қашу үшін отбасын Санкт-Петербургке көшірді, және олар сонда тұрды. Отбасы жиі өз үйінде болшевиктердің мүшелерін, орыс революциялық тобының мүшелерін, соның ішінде Сталинді жасыруға көмектесті. Сергей Алилуев электр стансасында жұмыс істеді, ал 1911 жылы ол жердегі сектордың басшысы болып тағайындалды, бұл отбасына жайлы өмір сүруге мүмкіндік берді. Жастық шағында революциялық қозғалысқа қатысқан Әлилуева алғаш рет мектепте болшевиктерді қолдады. Оның отбасы жиі партия мүшелерін өз үйінде қабылдады, оның ішінде 1917 жылғы шілде күндері Владимир Ленинді жасырды, бұл Әлилуеваның көзқарасын одан әрі нығайтты. 1917 жылдың тамызында Ленин Ресейден қашып кеткеннен кейін Сталин келді. Ол Әлилуеваны бала кезінен бері білген, екеуі де Бакуде болғанда оны судан құтқарған екен. Олар соңғы рет көріскеніне көп жыл өткен, ал жаз бойы жақындасты. Олар 1919 жылдың ақпан-наурыз айларында үйленді. Сталин 40 жастағы жесір және 1907 жылы туған ұлы (Яков) болды. Оның алғашқы әйелі Като Сванидзе сол жылы тифтен қайтыс болды. Большевиктер діни ғұрыптарға қарсы болғандықтан, үйлену рәсімі болған жоқ.
Nadezhda Alliluyeva, born in Baku on 22 September 1901, The family moved to Moscow in 1904, but had returned to Baku by 1906. In 1907, to avoid arrest, Sergei moved the family to Saint Petersburg, where they would remain. The family would often help hide members of the Bolsheviks, a Russian revolutionary group, at their home, including Stalin. Sergei Aliluyev worked at an electricity station, and by 1911 was named head of a sector there, allowing the family to afford a comfortable lifestyle. Exposed to revolutionary activity throughout her youth, Alliluyeva first became a supporter of the Bolsheviks while in school. Her family frequently hosted party members at their home, including hiding Vladimir Lenin during the July Days of 1917, which further strengthened Alliluyeva's views. After Lenin escaped Russia in August 1917, Stalin arrived. He had known Alliluyeva since she was a child, reportedly having saved her from drowning when they were both in Baku. It had been many years since they had last seen each other, and over the rest of the summer they became close. The couple married in February or March 1919. Stalin was a 40 year old widower and father of one son (Yakov), born in 1907 to Stalin's first wife, Kato Svanidze, who died of typhus later that year. There was no ceremony for the marriage, as Bolsheviks frowned upon religious customs.
Кәсіби өмір
Большевиктер 1917 жылдың қараша айында Ресейде билікті басып алды (Е.С. бойынша 1917 жылдың қазаны), бұл Ресей азамат соғысына алып келді. 1918 жылы Аллилуева мен Сталин Мәскеуге көшіп, басқа большевик көшбасшыларына қосылды, астана Петроградтан Мәскеуге ауыстырылғаннан кейін. Олар "Ефен Байсара" ойын-сауық сарайында тұрды. Сталин Аллилуеваны Ұлттар жөніндегі халық комиссариатының хатшысы етіп тағайындады, онда ол басшы болып жұмыс істеді, ал мамыр айында оны және оның інісі Федорды өзімен бірге Царицынға алып кетті, онда большевиктер Ресей азамат соғысының бөлігі ретінде Ақ әскермен күресіп жатқан еді. Аллилуева онда ұзақ қалмады және Мәскеуге оралды, бірақ Сталиннің азамат соғысына қатысуы оның үйде сирек болуын білдірді. 1921 жылы азамат соғысы аяқталды, ал 1922 жылы Кеңес Одағы құрылды, Ленин басшылық рөлді атқарды. Сталинге тәуелді болғысы келмеген Аллилуева лауазымын ауыстырып, Лениннің хатшылығына кірді. Бұл Сталиннің наразылығын тудырды, ол әйелі жұмыстан кетіп, үйде қалуын қалады. Аллилуева Ленин мен оның әйелі Надежда Крупская үшін жұмыс істегенде жайлы сезінді, өйткені олар оның жұмысына Сталинге қарағанда көбірек кешірімді болды: мысалы, Ленин Аллилуеваның мектепті жас кезінде тастағанын білгендіктен, оның орфографиялық қателіктеріне көз жұмды. 1921 жылы, олардың алғашқы баласы Василий дүниеге келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, Аллилуева большевик партиясынан шығарылды; тарихшы Олег Хлевнюк атап өткендей, ол отбасылық өмірді, кәсіби және партиялық жұмысты үйлестіруде қиындықтарға тап болды және "партия өміріне мүлдем қызығушылық танытпайтын салмақ" деп есептелді. Ленинді қоса алғанда, партияның жоғары лауазымды шенеуніктерінің араласуы арқасында ол қайта қабылданғанымен, оның толық мәртебесі 1924 жылға дейін қалпына келтірілмеді. Аллилуева егер ол үйде жұмыс істемесе, оны қадірлемейтінінен қорқыныш сезінді. Ол сондай-ақ өзінің атқаратын қызметіне лайықты болуды қалады. Лениннің кеңсесінде жұмыс істегеннен кейін Аллилуева қысқа мерзімге Сталиннің жақын досы және аға большевик Серго Орджоникидзеге, содан кейін Халықаралық аграрлық институтының агитация және пропаганда бөліміне көмекші болып ауысты. Ленин 1924 жылы қайтыс болды және Кеңес Одағының басшысы ретінде оның орнын Сталин басты. Жұмысынан шаршап, "бірінші ханым" рөлінен ләззат алмаған Аллилуева өзін басқаша айналдыруға тырысты. Білімге қызығушылық танытып, партиямен көбірек қатысуға ұмтылған ол 1929 жылы Индустриалды академияға инженерлік мамандықты және синтетикалық талшықтарды, сол кездегі жаңа технологияны оқуға түсті, сондай-ақ жергілікті партия жиналыстарына белсенді қатысты. Сол заманғы әдет бойынша, Аллилуева өзінің бойжеткен атын тіркеді, бұл оған жасырын болуға мүмкіндік берді; оның әріптестері оның кім екенін білгені белгісіз, бірақ кемінде жергілікті партия басшысы Никита Хрущев оны білген болуы мүмкін. Аллилуева Кремльден академияға дейін көбінесе трамваймен жүретін, оған жетекші большевик және Сталиннің әріптесі Андрей Андреевтің әйелі Хазан Андреева, Дора Моисеевна қосылған. Академияда Аллилуева Кеңес Одағының барлық өңірлерінен келген студенттермен қарым-қатынас жасады. Кейбіреулер Аллилуеваның ауыл шаруашылығын ұжымдастырудың салдарынан халықтың қарсыласу мәселелерін, соның ішінде Украинадағы ашаршылықты білгенін және осы мәселелер бойынша Сталинмен пікір таластырғанын болжайды.
The Bolsheviks took power in Russia in November 1917 (O. S. October 1917), which led to the Russian Civil War. In 1918, Alliluyeva and Stalin moved to Moscow, joining other Bolshevik leaders as the capital was transferred there from Petrograd. They took up residence in the Amusement PalaceEfn|Also known by its Russian name, Poteshny Palace. Stalin made Alliluyeva a secretary at the People's Commissariat for Nationalities, where he served as the head, and in May brought her and her brother Fyodor with him to Tsaritsyn, where the Bolsheviks were fighting the White Army as part of the Russian Civil War. Alliluyeva did not stay long there and returned to Moscow, though Stalin's involvement in the Civil War meant he was rarely at home. By 1921 the Civil War had ended, and in 1922 the Soviet Union was established, Lenin taking the leading role. Not wanting to be dependent on Stalin, Alliluyeva transferred positions and joined Lenin's secretariat. This allegedly annoyed Stalin, who wanted his wife to quit her job and remain at home. Alliluyeva was comfortable working for Lenin and his wife Nadezhda Krupskaya, also a Bolshevik functionary, as they were more lenient about her work than Stalin: for example, Lenin knew that Alliluyeva had left school at a young age and consequently forgave her for spelling errors. In 1921, a few months after the birth of their first child, Vasily, Alliluyeva was expelled from the Bolshevik Party; according to historian Oleg Khlevniuk she had trouble managing family life, professional work, and party work, and was considered "ballast with no interest in the life of the party whatsoever". Although she was admitted back through the intercession of top party officials, including Lenin, her full status was not restored until 1924. Alliluyeva was concerned that if she did not work outside the home, she would not be taken seriously. She also desired to be qualified for any role she took up. After working in Lenin's office, Alliluyeva transferred to briefly work for Sergo Ordzhonikidze, a close friend of Stalin's and a fellow senior Bolshevik, and then on to the International Agrarian Institute in the Department of Agitation and Propaganda as an assistant. Lenin died in 1924 and was ultimately succeeded as leader of the Soviet Union by Stalin. Tired of her work and not happy in her role as the "First Lady", Alliluyeva looked for something else to do with herself. Interested in education and wanting to be more involved with the party, in 1929 she enrolled in the Industrial Academy to study engineering and synthetic fibres, which was a new technology at the time, and became more active in local party meetings. As was the custom of the time, Alliluyeva registered using her maiden name, which also allowed her to keep a low profile; it is unclear if her associates knew who she was, though it is likely that at least the local party boss, Nikita Khrushchev, knew of her. Alliluyeva frequently took the tram from the Kremlin to the academy, joined by Хазан Андреева, Дора Моисеевна, the wife of Andrey Andreyev, a leading Bolshevik and associate of Stalin. At the academy, Alliluyeva interacted with students from across the Soviet Union. Some have speculated that Alliluyeva learned of the issues the population was facing as a result of the collectivization of agriculture, including the famine in Ukraine, and argued with Stalin about this.
Отбасылық өмір
Аллилуеваның тұңғыш баласы Василий 1921 жылы дүниеге келді. Тарихшы Саймон Себаг Монтефиоре оның "большевиктік қарапайымдық" көрсету үшін ауруханаға жаяу барғанын айтты. 1926 жылы екінші баласы, қызы Светлана дүниеге келді. 1921 жылы отбасы Сталиннің тұңғыш ұлы Яков Джугашвилиді де қабылдады, ол Тифлисте Свандизе туыстарымен тұрып жатқан. Аллилуева күйеу баласы Джугашвилиден алты жасқа ғана үлкен еді, оныңмен достық қарым-қатынас орнатты. Сонымен бірге отбасы Сталиннің жақын досы Федор Сергеевтің ұлы Артем Сергеевті де қабылдады. Федор Артем дүниеге келгеннен кейін төрт айда қайтыс болды, ал анасы тірі болғанымен, бала Сталин отбасында өсті. Кәсіби мансапқа ұмтылған Аллилуева балаларымен көп уақыт өткізбей, бала күтіміне Александра Бычокованы жалдады. Балаларымен араласқанда Аллилуева өте қатаң болды: Светлана кейіннен анасынан алған жалғыз хатты еске алады, онда төрт-бес жаста болғанына қарамастан, "нашар мінез-құлқы үшін" сөгіс берілген. Сталиннің тек Аллилуевадан ғана қорқып жүргенін де есіне түсірді. Дегенмен, Аллилуева балаларының жақсы білім алуын қалады. Жазда Сталин Қара теңіз жағалауында, Сочи маңында немесе Абхазияда демалысқа шығатын, оған жиі Аллилуева да қосылатын, бірақ 1929 жылға қарай ол Мәскеуге оқуға оралғанға дейін бірнеше күн ғана болады. Алыс болғандарына қарамастан, олар бір-біріне жиі хат жазысып тұратын. Жақын досы Полина Жемчужинаның айтуынша, некеде шиеленіс туды, олар жиі дауласатын. Сталин Аллилуеваның анасының шизофрениямен ауырады деп ойлаған. Сол кездегі Сталиннің жеке күзетінің басшысы Карл Паукер олардың дау-дамайларының қалаусыз куәгері болды. "Ол отқа ұқсайды", - деді Паукер Аллилуева туралы, "[Сталин] оған өте қатал, бірақ кейде тіпті одан да қорқады. Әсіресе, күлімсіреуі жоғалып кеткенде". Ол Сталиннің басқа әйелдермен де опасыздық жасағанын сезінді.
Alliluyeva had her first child, Vasily, in 1921. Historian Simon Sebag Montefiore noted that she walked to the hospital to give birth in a show of "Bolshevik austerity". A second child, daughter Svetlana, was born in 1926. In 1921, the family also took in Stalin's first son, Yakov Dzhugashvili, who had been living in Tiflis with Svandize's relatives. Alliluyeva was only six years older than her step son, Dzhugashvili, with whom she developed a friendly relationship. Around the same time the family also took in Artyom Sergeyev, the son of Fyodor Sergeyev, a close friend of Stalin. Fyodor died four months after the birth of Artyom in an accident, and though his mother was still alive, the boy was raised in the Stalin household. Interested in pursuing a professional career, Alliluyeva did not spend much time with her children, and instead hired a nanny, Alexandra Bychokova, to watch the children. When Alliluyeva dealt with her children, though, she was quite strict: Svetlana would later recall that the only letter she received from her mother scolded her for "being terribly naughty", despite Svetlana's being only four or five at the time. She would also recall that the only person Stalin feared was Alliluyeva. Even so, Alliluyeva wanted to ensure the children received a good education. In the summer, Stalin would holiday along the coast of the Black Sea, near Sochi or in Abkhazia, and was frequently joined by Alliluyeva, though by 1929 she would spend only a few days there before returning to Moscow for her studies. Though apart, the two of them would frequently write letters to each other. According to her close friend, Polina Zhemchuzhina, the marriage was strained, and the two argued frequently. Stalin believed that Alliluyeva's mother was schizophrenic. Karl Pauker, then head of Stalin's personal security, was an unwilling witness of their quarrels. "She is like a flint," Pauker said of Alliluyeva, "[Stalin] is very rough with her, but even he is afraid of her sometimes. Especially when the smile disappears from her face." She suspected Stalin was unfaithful with other women,
Күйеуінің немқұрайлылығымен қатар, Аллилуеваның соңғы жылдары денсаулығының нашарлауымен де күйреген. Ол "қасіретке толы депрессиядан", бас ауруларынан және ертерек климакстан зардап шекті; қызы кейіннен Аллилуеваның "бірнеше жасалмаған аборттардың" салдарынан "әйелдерге қатысты мәселелері" болғанын айтты. Бірнеше рет Аллилуева Сталиннен кетіп, балаларын өзімен алып кетуді ойлады, ал 1926 жылы ол қысқа уақытқа Ленинградқа көшіп кетті. Сталин оны қайта шақырды, ол онымен бірге қалуға оралды. Оның туысы Александр Аллилуев кейіннен Аллилуева қайтыс болғанға дейін тағы да Сталиннен кетуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді, бірақ бұл мәлімдемені растайтын дәлел жоқ.
Along with her husband's alleged neglect, Alliluyeva's last years were darkened by ill health. She was suffering from "terrible depressions", headaches, and early menopause; her daughter later claimed that Alliluyeva had "feminine problems" because of a "couple of abortions which were never attended to". On several occasions, Alliluyeva reportedly considered leaving Stalin and taking the children with her, and in 1926 she left for a short time, moving to Leningrad. Stalin called her back, and she returned to stay with him. Her nephew Alexander Alliluyev would later claim that shortly before her death Alliluyeva was again planning to leave Stalin, but there is no evidence to confirm this assertion.
Өткен түн
1932 жылдың қарашасында Аллилуева академиядағы курсын бітіруге санаулы апталар қалған еді. Ол өзінің отандастарымен бірге 7 қарашадағы Қазан революциясының он бесінші жылдығына арналған шеруге қатысты, ал Сталин мен балалары оны Қызыл алаңда Ленин мавзолейінің үстінен бақылады. Парад аяқталған соң Аллилуева бас ауыруын айтты, сондықтан балалар қала сыртындағы дачаға кетті, ал ол Кремльдегі резиденциясына қайтты. Екеуінің арасындағы жағдай одан бетерледі, Монтефиоре Сталин "Мемлекет жауының қырылуына" тост айтқанда Аллилуеваның да тостаған көтермегенін байқап, ашуланғанын айтады. Сталин оған бірдеңе лақтырған (кейбір деректер бойынша апельсин қабығы, темекі таспасы немесе нан кесегі), оның назарын аударуға тырысқан, бірақ соңында шақырып алғаннан кейін Аллилуева одан да ашуланды, кешкі ас дастарқанынан кенеттен шығып, сыртқа кетіп қалды; Жемчужина оның қасында басқа біреу болғанын көз жеткізу үшін оның артынан ерді. Екеуі жолдарымен кетіп, Аллилуева өз резиденциясына оралды. Содан кейінгі оқиғалар белгісіз, бірақ 9 қарашаның таң атымында Аллилуева өз бөлмесінде жалғыз өзі жүрегіне атып, дереу қаза тапты. Аллилуева ағасы Павел Аллилуев Берлиннен әкелген шағын Маузер тапаншасын қолданды, ол оған сыйлық ретінде берген еді. Ол Кремльде жалғыз болғанда қауіпті болуы мүмкін екенін айтып, одан қорғаныш сұраған.
In November 1932, Alliluyeva was only a few weeks away from finishing her course at the academy. Alongside her compatriots, she marched in the 7 November parade commemorating the fifteenth anniversary of the October Revolution, while Stalin and the children watched her from the top of Lenin's Mausoleum on Red Square. After the parade finished, Alliluyeva complained of a headache, so the children went to their dacha outside the city while she returned to their residence in the Kremlin. Things became even worse between the two, and Montefiore suggested that when Stalin "toasted the destruction of the Enemies of the State", he saw Alliluyeva did not raise her glass as well and became annoyed. Stalin supposedly threw something at her (listed variously as an orange peel, cigarette butt, or piece of bread) to get her attention, before finally calling out to her, which only further maddened Alliluyeva, who abruptly left the dinner and went outside; Zhemchuzhina followed after her to ensure someone else was there with her. The two parted ways and Alliluyeva returned to her residence. Events after that are not clear, but some time early in the morning of 9 November, Alliluyeva, alone in her room, shot herself in the heart, killing herself instantly. Alliluyeva used a small Mauser pistol only recently given to her by her brother Pavel Alliluyev, who brought it as a gift from his time in Berlin. She had asked him to do so, noting that it could be dangerous alone in the Kremlin at times, and she wanted protection.
Жерлеу және жерлеу
Сталин мен басқа да басшылар Аллилуеваның өз-өзіне қол жұмсағанын айтуға болатынын дұрыс көрмеді, сондықтан оның өлімі келесі күні жарияланғанда, өлім себебі қосымша ішек қабынуы (аппендицит) деп көрсетілді. Балаларына оның өлімінің шын мәнісі айтылмады. Замандастарының естеліктері мен Сталиннің хаттары оның осы оқиғаға қатты алаңдағанын көрсетеді. Партияның ресми газеті «Правда» 10 қарашада шыққан санында Аллилуеваның қазасын хабарлады. Бұл КСРО-дағы көптеген адамдарға күтпеген жағдай болды, себебі бұл Сталиннің үйленгені туралы алғашқы ресми мәлімдеме еді. Оның денесі ашық табытта Қызыл алаң мен Кремльге қарап тұрған ГУМ универмагының жоғарғы қабатына қойылды. Үкімет және партия шенеуніктері көрісуге келді, бірақ қарапайым халыққа рұқсат берілмеді. Қоштасу рәсімі 12 қарашада өтті, оған Сталин мен Василий қатысты. Сталин соңынан зиратқа қатысты, ол ГУМ-нан Новодевичье бейіштесіне дейін шеруді қамтыды, бірақ оның барлық жолды жаяу өтіп-өтпегені белгісіз. Светлана өз естеліктерінде Сталиннің одан кейін ешқашан қабірге бармағанын айтады. Ол Сталиннің өліміне дейін одан алшақтап, 1957 жылы анасының бойына тегін алып, одан одан әрі қашықтауға тырысты. 1967 жылы КСРО-дан қашып, 2011 жылы АҚШ-та қайтыс болды. Оның ұлы Василий да ауыр тиысты: Аллилуева балаларын тәрбиелеуде басты рөл атқармаса да, олардың жағдайына қызығушылық танытқан. Оның қазасынан кейін Сталин Светланаға қатты қамқорлық жасады, бірақ жас кезінен бастап ішімдікке құмар болған және 1962 жылы алкогольге байланысты аурудан қайтыс болған Василийге көңіл бөлмеді. Аллилуеваның әкесі Сергей оның қазасынан кейін өзін-өзі жинамайтын болды. Ол 1946 жылы жарық көрген, ауыр редакциядан өткен естеліктерін жазды. 1945 жылы асқазан рагынан қайтыс болды. Аллилуеваның анасы Ольга 1951 жылға дейін өмір сүрді, жүрек талмасынан қайтыс болды. 1940 жылы Аллилуеваның бірнеше туысы, оның ішінде оның қарындасы Анна және Аннаның күйеуі Станислав Реденс тұтқындалды, ол сол жылдың қаңтар айында атылды.
Stalin and the other leaders decided it would not be appropriate to say Alliluyeva had killed herself, so when her death was announced the next day, the cause of death was given as appendicitis. The children were not told the true nature of her death. Accounts of contemporaries and Stalin's letters indicate that he was much disturbed by the event. Pravda, the official party newspaper, announced Alliluyeva's death in its 10 November edition. This came as a surprise to many in the Soviet Union, as it also was the first public acknowledgement that Stalin had been married. Her body, in an open casket, was placed in an upper floor of the GUM department store, opposite Red Square and the Kremlin. Government and party officials came to visit, but the public was not allowed. The funeral was held on 12 November, both Stalin and Vasily attending. Stalin took part in the procession to the cemetery afterwards, which involved a march from GUM to the Novodevichy Cemetery, though it is not clear if he walked the entire route. In her memoirs, Svetlana claimed that Stalin never again visited the grave. She remained distant from Stalin until his death and took up her mother's maiden name in 1957 to further distance herself from him. She ultimately defected from the Soviet Union in 1967 and died in the United States in 2011. Her son Vasily was also greatly affected: although Alliluyeva had not played a major role in raising her children, she still showed interest in their well being. After her death, Stalin doted upon Svetlana but virtually ignored Vasily, who began to drink from a young age and ultimately died of alcohol related issues in 1962. Alliluyeva's father, Sergei, became very withdrawn after her death. He wrote memoirs which were published in 1946 after heavy editing. He died of stomach cancer in 1945. Alliluyeva's mother, Olga, lived until 1951, dying of a heart attack. Several of Alliluyeva's relatives were arrested and imprisoned in 1940, including her sister Anna, and Anna's husband, Stanislav Redens, who was shot in January that year.