Кіріспе

Кеңес инженері және ғарышкері (1926–2009)

Константин Петрович Феоктистов (Константин Петрович Феоктистов; 7 ақпан 1926 – 21 қараша 2009), – ресейлік инженер және бұрынғы Кеңес ғарыш бағдарламасының ғарышкері. Ғарышкер ретінде Феоктистов үш экипаж мүшесін алып жүрген алғашқы ғарыш кемесі – "Восход-1" ғарыш кемесімен ұшты. Феоктистов сонымен қатар ғарыш техникасы және зерттеулер туралы бірнеше кітап жазды. Айдың арт жағындағы Феоктистов кратері оның құрметіне аталған.

Өмірбаян

Воронежді нацистер басып алған кезде Феоктистов 16 жасында Кеңес Армиясымен бірге неміс әскерлеріне қарсы соғысып, Воронеж майданында барлау жұмыстарын жүргізді. Феоктистовты Вафен-СС әскерінің қарауылдары тұтқындағаннан кейін, оны неміс офицері атып өлтірді. Бірақ, оқ мойны мен жақ сүйегінен тесіп өтіп, оны өлтірмеді. Феоктистов кейін сыртқа шығып, Кеңес шебіне қайта оралуға үлкерді. Соғыс аяқталғаннан кейін Феоктистов инженерлік мамандық бойынша Бауман атындағы Мәскеу жоғары техникалық мектебіне түсіп, 1949 жылы бітірді. Феоктистов кейіннен физика ғылымының докторы атанды. Ол Михаил Тихонравовтың ОКБ-ға (конструкторлық бюро) қосылды, ал 1955 жылы Феоктистов кеңестік бас конструктор Сергей Королевтің жетекшілігімен «Спутник» спутниктерін, «Восток» ғарыш капсуласын, «Восход» ғарыш капсуласын және «Союз» ғарыш капсуласын жобалаған топқа кірді. Осы кезеңде Феоктистов адамды Марсқа жеткізе алатын иондық қозғалтқышты ғарыш кемесінің жобасын жасаумен де айналысты. 1964 жылы Феоктистов ғарышкерлерді даярлауға арналған инженерлер тобына іріктеліп алынды, ал сол жылдың қазан айында ол көпсалалы «Восход-1» экипажына жедел түрде тағайындалды. Ол ғарышқа ұшқан алғашқы азаматтық маман және Кеңес Одағының Коммунистік партиясының мүшесі болмаған жалғыз ғарышкер болды. Ғарышқа ұшып шыққан кезде ол 24 сағат 17 минуттан астам уақытты ғарышта өткізді. «Восход-1» рейсінен кейін Феоктистовтың одан әрі ғарышқа дайындалуы медициналық себептермен тоқтатылды. Алайда Феоктистов ғарыш инженерлігімен айналысуын жалғастырып, кейіннен «Салют» және «Мир» ғарыш станцияларын жобалаған кеңестік ғарыш жобалау бюросының басшысы болды. 1969 жылдың қазан айында Константин Феоктистов пен Георгий Береговой NASA қонақтары ретінде АҚШ-қа сапар шекті, кез келген қалаға және Калифорниядағы Диснейлендке барды. Сапарларында оларға АҚШ астронавттары, соның ішінде Юджин Сернан, Нил Армстронг және басқалары үй иесі болды. Кирк Дуглас және тағы басқалар Голливудта олардың құрметіне қабылдаулар ұйымдастырды. НАСА-ның өтініші бойынша АҚШ Мемлекеттік департаментінің арнайы агенттері оларды күзетті. Олар Юджин Сернанмен бірге барған кезде, әдетте музыка ойнатылатын әрбір орында «Fly Me to the Moon» әні дыбысталатын. Диснейлендке барғанда олар «Trip To The Moon» аттракционынан ләззат алды, содан кейін АҚШ астронавттарымен бірге Айға емес, Диснейлендке барғанымызды әзілдедік деді. Бұл сапардың барлығына ұнағаны және халықаралық достық байланыстар орнағаны еді. Феоктистов «Энергия» компаниясындағы инженерлік қызметінен кетіп, 1990 жылы Бауман атындағы Мәскеу жоғары техникалық мектебіне профессор болып оралды.