Кіріспе

Ғылымды ғылыми емес білімі бар жалпы жұртшылыққа оқыту және үйрену – академиялық журнал.

Ғылым білім беру – мектеп оқушыларына, жоғары оқу орнының студенттеріне немесе жалпы жұртшылыққа ғылымды оқыту және үйрену. Ғылым білім беру саласына ғылым мазмұны, ғылыми процесс (ғылыми әдіс), кейбір әлеуметтік ғылымдар және оқыту педагогикасы кіреді. Ғылым білім беру стандарттары оқушылардың барлық білім беру сатысында, мектепке дейінгі білімнен бастап жоғары білімге дейін түсініктерін дамытуға бағытталған. Стандарттарға физика, биология, жертану, ғарыш және адам туралы ғылымдар сияқты дәстүрлі пәндер кіреді.

Тарихи негіздер

Британдық мемлекеттік мектепте ғылым пәнін оқытуға алғашқы мұғалім ретінде тағайындалған Уильям Шарп 1850 жылы оқу бағдарламасына ғылымды енгізген соң Регби мектебіндегі жұмысын қалдырды. Шарп британдық мемлекеттік мектептерде ғылымды оқытудың үлгісін қалыптастырды деп есептеледі. Британдық ғылымды дамыту академиясы (BAAS) 1867 жылы "таза ғылымды" оқыту және "ғылыми ойлау қабілетін" дамыту қажеттігін баяндады. Прогрессивті білім беру қозғалысы ғылым арқылы ой-қиялды жетілдіру идеологиясын қолдады. BAAS орта білім беруде кәсіби дайындыққа ерекше мән берді. Осылайша, BAAS-тің болашақ мүшелері дайындалуы мүмкін болды. Ғылым оқытудың бастапқы дамуы білікті мұғалімдердің жетіспеушілігіне байланысты баяу жүрді. Маңызды оқиғалардың бірі – 1870 жылы мектеп оқу бағдарламасын талқылаған алғашқы Лондон мектеп кеңесінің құрылуы, екіншісі – елді даярланған ғылым мұғалімдерімен қамтамасыз ету үшін курстар ашу болды. Екі жағдайда да Томас Генри Хакслидің ықпалы байқалды. Джон Тиндалл физикалық ғылымды оқытуда да ықпалды болды. АҚШ-та 1890 жылдарға дейін ғылым білімі әртүрлі пәндер жиынтығынан тұрды, содан кейін ғана стандартталуға қол жеткізілді. Ғылыми оқу бағдарламасының дамуы екі идеология – «азаматтық ғылым» және кәсіби дайындық арасындағы ұзақ пікірталас барысында біртіндеп қалыптасты. Флорида штатында өткен отыз жетекші орта және жоғары білім беру ұстазының конференциясы нәтижесінде 1892 жылы Ұлттық білім беру қауымдастығы (NEA) «Ондық комитет» құрды. Бұл комитет болашақ жиналыстарды ұйымдастыруға және орта мектептерде оқытылатын негізгі пәндер бойынша пәндік комитеттерді тағайындауға өкілеттік алды. Комитет он педагогтан тұрды, төрағасы Гарвард университетінің профессоры Чарльз Элиот болды. «Ондық комитет» тоғыз конференциялық комитет тағайындады: латын тілі, грек тілі, ағылшын тілі, басқа да қазіргі тілдер, математика, тарих, азаматтық құқық және саяси экономика, физика, астрономия және химия, табиғаттану және география. Әр комитет жоғары оқу орындары, педагогикалық училищалар мен орта мектептердің он жетекші маманынан құралды. Комитеттердің есептері «Ондық комитетке» ұсынылды, ол Нью-Йорк қаласында төрт күн бойы жиналып, жан-жақты есеп дайындады. 1894 жылы NEA осы конференциялық комитеттердің жұмысының нәтижелерін жариялады. Бұл комитет ой-қиялды дамытуға бағытталған «азаматтық ғылым» көзқарасын қолдады және ғылым пәндерінің нәтижелерін жоғары оқу орындарына түсу үшін қарастырмады. BAAS Ұлыбританиядағы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан үлгісін қолдады. АҚШ-та қабылданған оқу бағдарламасы мынадай сипаттамаға ие болды: ғылым білімі көбінесе үш салаға бөлінеді: биология, химия және физика. Сонымен қатар, ғылыми әдебиетте «Ғылымның мәні» пәнін оқытуды қолдау кең таралған, бұл пән ұлттық оқу бағдарламасына біртіндеп енгізіліп келеді.

Физика білім беру

Физика білімі материя мен энергия және олардың өзара әрекеттесуін зерттейтін ғылым ретінде сипатталады. "Физика бірінші" бағдарламасы, Американдық физика мұғалімдері қауымдастығы қолдайтын, 9-сынып оқушыларына кіріспе физика курсын ұсынатын оқу жоспары. Оның мақсаты – оқушылардың физика туралы түсінігін кеңейту және жоғары сыныптардағы биология мен химия сабақтарында материалды толыққанды қарастыруға мүмкіндік беру. Бұл бағдарлама сонымен қатар американдық жоғары мектептерде көбінесе таңдаулы пәндер болып табылатын 12-сынып физикасын немесе AP Physics курстарын таңдайтын оқушылар санын арттыруға бағытталған. [22] АҚШ-тағы жоғары мектептердегі физика білімі соңғы жиырма жылда қиындыққа тап болды, себебі көптеген штаттарда енді үш ғылым пәнін оқу жеткілікті деп есептеледі, олар жер және физикалық ғылым, химия және биология курстарымен алмастырылады. Орта мектепте көптеген оқушылар физиканы оқымауы, олардың жоғары оқу орнында ғылыми курстарды оқуын қиындатады. Университет және колледж деңгейінде физика емес мамандықтардың студенттерінде физикаға қызығушылықты ояту үшін тиісті технологиялық жобаларды пайдалану сәтті нәтижелер көрсеткен. [23] Бұл физика мен қоғамдық пайда арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік беретін потенциалды мүмкіндік.

Химиялық білім беру

Химия білімі заттардың құрамы, құрылымы және қасиеттерін, сондай-ақ олардың өзгеру процестерін зерттеумен ерекшеленеді. Химия – химиялық заттар мен элементтерді, олардың әсерлерін және ерекшеліктерін зерттейтін ғылым. Химияны оқытушы студенттерге периодтық кестемен таныстырады. "Химия" деп аталатын ғылым саласы қазіргі таңдағы экологиялық мәселелерді толық түсіну үшін маңызды контексте оқытылуы тиіс. Бұл дереккөздейді, химия мектепте өте маңызды пән, себебі ол оқушыларды әлемдегі мәселелерді түсінуге үйретеді. Балалардың әлемге деген табиғи қызығушылығын пайдалана отырып, химия пәнінің мұғалімдері олардың білім алуын ынталандыра алады. Химия – практикалық сипаттағы пән, сондықтан сабақтың көп бөлігі тәжірибелер жасауға және оларды аяқтауға арналады.

Биология білім беру

Биология білімі барлық тірі организмдердің құрылымы, қызметі, тұқым қуалаушылығы және эволюциясын зерттеумен сипатталады. Биологияның өзі – тірі организмдерді морфология, физиология, анатомия, мінез-құлық, шығу тегі және таралуы сияқты түрлі салалар арқылы зерттеу болып табылады. Елге және білім деңгейіне қарай биологияны оқытудың көптеген тәсілдері бар. АҚШ-та биологияға қатысты сұрақтарды ұзақ мерзім бойы зерттеу және талдау қабілетіне ерекше мән беріледі. Қазіргі биологиялық білім беру стандарттары 1892 жылы колледжге дейінгі білім беруді стандартизациялауды мақсат еткен Ондық комитетінің шешімдеріне негізделген. Комитет алдымен табиғаттануды (биологияны) зертханалық жұмыс арқылы бақылауға баса назар аудара отырып оқытудың маңыздылығын атап өтті.

Ғылыми білім берудің сипаты

Ғылымның табиғаты білім беру – ғылымның адамның бастамасы екенін, оның қоғаммен өзара әрекетін, ғалымдардың қызметін, ғылыми білімнің қалай салынатынын және таратылатынын, қалай дамитынын, қалай қолданылатынын зерттеуді қамтиды. Ол ғылымның тәжірибелік сипатын және онда қолданылатын әртүрлі әдістерді ерекше атап көрсетеді. Ғылымның табиғаты білім берудің мақсаты – студенттерге ғылыми және ғылым емес тұжырымдарды бағалауға көмектесу, оларды ғылымды оқуға ынталандыру және ғылым саласында немесе ғылыммен байланысты салаларда мансапқа дайындау.

Жетектелген зерттеу әдісі

Джон Дьюи, Джером Брунер және тағы да басқалармен қатар Артур Костлер заманауи ғылым білімін сынап, оны жетекшілікпен жүзеге асырылатын зерттеу әдісімен алмастыруды ұсынады: зерттеу өнерінен, басқа өнерлерден ләззат алу үшін, тұтынушы – яғни студент – шығармашылық процесті белгілі бір дәрежеде қайтадан сезінуі керек. Басқаша айтқанда, оған тиісті көмек және басшылықпен ғылымның негізгі ашылуларын өзі жасауға, оның жолын жарықтандырған түсініктерді өз санасында бастан кешіруге мүмкіндік беру керек. Оқушыны проблемамен емес, дайын шешіммен кездестірудің дәстүрлі әдісі – оны қызығушылықтан айырып, шығармашылыққа деген құштарлықты жойып, адамзаттың тарихын теоремалардың шаң басқан жиынтығына дейін кемітеді. Осы әдістің нақты мысалдары бар.

Зерттеу

Ғылым білімін практикада қолдануда ғылымды оқыту және оқу саласындағы зерттеулердің әсері артып келеді. Ғылым біліміндегі зерттеулер компьютерлік ғылым, когнитивтік ғылым, когнитивтік психология және антропология сияқты ғылым мен техниканың көптеген салаларынан алынған әдістемелердің кең спектрін пайдаланады. Ғылым білімін зерттеудің мақсаты ғылымдағы оқудың мәнін анықтау және оның қалай жүзеге асырылатынын сипаттау болып табылады. Джон Д. Брансфорд және авторлар тобы студенттердің ойлау қабілетіне қатысты жүргізілген ауқымды зерттеулерді үш негізгі тұжырымға жинақтады:

Алдын ала түсініктер. Барлық нәрсе қалай жұмыс істейтіні туралы бұрынғы идеялар өте берік болады және студенттің қате түсініктерін түзету үшін педагог оларды анықтап, түзетуі қажет. Сондықтан, педагогтар студенттердің алдын ала түсініктерін қалай анықтауға болатынын білуі және оны жоспарлаудың тұрақты бөлігіне айналдыруы маңызды. Білімді ұйымдастыру. Ғылымның бір саласында толыққанды білімді болу үшін студенттер "(а) фактілердің терең негізін меңгеруі, (б) фактілерді және идеяларды тұжырымдамалық аяда түсінуі және (в) білімді іздеу мен қолдануды жеңілдететіндей етіп ұйымдастыруы" керек. Метакогниция. Студенттер өз ойлаулары мен оқу процесі туралы ойланудан пайда көреді. Оларға өз білімдерін және білмейтін нәрселерін бағалау, ойлау әдістерін және қорытындыларын бағалау жолдары үйретілуі керек. Кейбір педагогтар және басқалар псевдонауканы талқылауды ғылыми ойлаудың мәнін түсіну және псевдонаука тудырған проблемаларды шешу құралы ретінде қолданып, жақтады. Білім беру технологиялары ғылым мұғалімдерінің нақты қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жетілдірілуде. Орта білімнен кейінгі ғылым оқытуда ұялы телефондардың қолданылуын зерттеген бір зерттеу, ұялы технологиялар студенттердің сабаққа қатысуын және мотивациясын арттыра алатынын көрсетті. 2005 жылғы конструктивтік бағытталған ғылымды оқыту және оқу зерттеулерінің библиографиясына сәйкес, құжатталған зерттеулердің шамамен 64 пайызы физика саласында, 21 пайызы биологияда және 15 пайызы химияда жүргізілген. Физиканың оқыту және оқу зерттеулерінде басымдық танытуының басты себебі – физиканы түсіну физиканың ерекше сипатына байланысты қиындықтарды қамтиды. Студенттердің түсініктерін зерттеу көрсеткендей, студенттер физика сабағына әкелетін көптеген күнделікті идеялар кіндіктан бастап жоғары білімге дейін меңгеруге тиіс физикалық ұғымдар мен принциптерге қарама-қайшы келеді. Студенттердің идеялары физикалық көзқараспен жиі үйлеспейді. Бұл студенттердің ойлау және логикалық ойлау үлгілеріне де қатысты.

Австралия

Англия мен Уэльстегідей, Австралияда ғылым білімі 11-сыныпқа дейін міндетті, онда студенттер жоғарыда аталған салалардың бірін немесе бірнешеуін таңдауға мүмкіндік алады. Егер олар ғылымды оқуды жалғастырғысы келмесе, ешқандай саланы таңдамауға да болады. 11-сыныпқа дейін ғылым пәні бірлескен курс ретінде оқытылады, яғни студенттер барлық сала бойынша білім алады, бұл оларға ғылымның мәнін толық түсінуге көмектеседі. Австралияның Ұлттық оқу бағдарламасы (2009) былай деп мәлімдейді: «Ғылым оқу бағдарламасы үш өзара байланысты бағыт бойынша ұйымдастырылады: ғылымды түсіну; ғылыми зерттеу дағдылары; және ғылым – адамның қызметі». Бұл бағыттар мұғалімдер мен педагогтарға оқушыларын қалай оқыту керектігін анықтайтын құрылымды ұсынады. 2011 жылы Австралиядағы ғылым білімінің соңғы он жылдағы басты мәселесі – ғылымға қызығушылықтың төмендеуі екені хабарланды. 10-сынып оқушыларының азайып бара жатқан саны 11-сыныпта ғылымды оқуға қатысты, бұл алаңдатарлық жағдай, себебі осы жылдарда студенттер ғылым саласында мансап құруға қатысты көзқарасын қалыптастырады. Бұл мәселе Австралияға тән емес, ол әлемнің көптеген елдерінде байқалады.

Қытай

Қытайдағы білім сапасы нашарлау себебі, әдеттегі сыныптарда 50-ден 70-ке дейін оқушы оқиды. 200 миллионнан астам студенті бар Қытай әлемдегі ең үлкен білім беру жүйесіне ие. Дегенмен, студенттердің бар болғаны 20 пайызы қатаң он жылдық білім беру бағдарламасын аяқтайды.

Ұлыбритания

Ағылшын және Уэльс мектептерінде ғылым ұлттық оқу бағдарламасының міндетті пәні болып табылады. 5 жастан 16 жасқа дейінгі барлық оқушылар ғылымды оқып білуге міндетті. Әдетте, ғылым алтыншы сыныпқа дейін бір ғылым пәні ретінде оқытылады, содан кейін физика, химия және биология сияқты пәнге қатысты А деңгейлеріне бөлінеді. Дегенмен, үкімет 14 жасында жақсы нәтижелер көрсеткен оқушыларға 2008 жылдың қыркүйегінен бастап үш жеке ғылым пәнін оқу мүмкіндігін ұсынуды көздеді. Шотландияда химия, физика және биология пәндері 13-15 жаста Ұлттық 4/5 деңгейлеріне бөлінеді, ал студенттер мектеп ұсынса, ғылым бойынша стандартты деңгейдегі біліктілік алуға да мүмкіндік алады. 2006 жылдың қыркүйегінде Ұлыбритания мектептерінде «21 ғасыр ғылымы» деп аталатын жаңа оқу бағдарламасы енгізілді, ол 14-16 жастағы оқушыларға ғылымның құнды және шабыттандыратын тәжірибесін сыйлау мақсатында жасалды. 2013 жылдың қарашасында Ofsted мектептердегі ғылымды зерттеу нәтижесінде практикалық ғылым оқыту жеткілікті маңызды емес деп танылды. Ағылшын мектептерінің көпшілігінде студенттер GCSE бағдарламасының бөлігі ретінде жеке ғылым бағдарламасын оқуға мүмкіндік алады, бұл 11-ші сыныптың соңында 6 жұмысты тапсыруды білдіреді. Бұл әдетте олардың таңдаулық «блогының» бірін толтырады және жеке ғылымды оқуды таңдамаған немесе шақырылмаған оқушыларға қарағанда көбірек ғылым сабақтарын қажет етеді. Басқа студенттер міндетті қосымша ғылым курсын оқуды қаламайды, нәтижесінде олар 4 жұмысқа жауап береді және 2 GCSE алады, ал жеке ғылымды оқу арқылы 3 GCSE алуға болады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тың көптеген штаттарында K 12 педагогтары қандай мазмұнды қандай жас топтарына үйрету керектігінің қатаң стандарттарын немесе шеңберлерін ұстануға тиіс. Бұл көбінесе мұғалімдерді материалды "жаппай өтуге" асықтырады, оны толыққанды "оқытуға" емес. Сонымен қатар, ғылыми әдіс және сыншыл ойлау сияқты элементтерді қамтитын ғылымның процесі жиі назардан тыс қалады. Мұндай басымдық студенттерді күрделі мәселелерді шешу дағдыларын дамытпастан, стандартты тесттерден өтуге мүмкіндік береді. Колледж деңгейінде американдық ғылым білімі аз реттеледі, бірақ шын мәнінде мұғалімдер мен профессорлар бір уақыт ішінде көбірек мазмұнды сыйдырады. 1996 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясы АҚШ Ұлттық ғылым академияларының аясында Ұлттық ғылым білімі стандарттарын жасады, ол әртүрлі форматтарда тегін онлайн режимінде қолжетімді. Фактілер мен әдістерді тікелей үйретуден гөрі конструктивизм теориясына негізделген, зерттеуге бағытталған ғылымға назар аударуы әлі де даулы болып қала береді. Ғылым білімі және ғылым стандарттарына қатысты алаңдаушылық көбінесе американдық студенттердің және тіпті мұғалімдердің халықаралық рейтингтерде әріптестерінен қалып қоюы туралы алаңдаушылықтан туындайды. Соның бір көрнекті мысалы – 1957 жылы Кеңес Одағының "Спутник" спутнигін ұшырғаннан кейін іске асырылған білім беру реформаларының толқыны. Осы реформалардың алғашқы және ең маңыздысы МТИ-дегі Физикалық ғылымдарды зерттеу комитетімен жүргізілді. Соңғы жылдары Microsoft компаниясының төрағасы Билл Гейтс сияқты бизнес лидерлері АҚШ экономикалық үстемдігін жоғалту қаупі бар екенін айтып, ғылым біліміне көбірек назар аудару қажеттігін мәлімдеді. Осы мақсатта "Американың әлеуетін ашу" ұйымы ғылым, технология, инженерия және математика салаларында диплом алған студенттердің санын арттыруға бағытталған. Алайда, қоғамдық пікірді зерттеулер көрсеткендей, АҚШ-тағы көптеген ата-аналар ғылым біліміне қанағаттанған және олардың алаңдаушылық деңгейі соңғы жылдары төмендеген. Сонымен қатар, ACT жүргізген Ұлттық оқу бағдарламасының зерттеуінде ғылым пәнін оқытатын педагогтар арасындағы байланыссыздық анықталды. "Орта мектеп мұғалімдері де, орта білімнен кейінгі ғылым оқытушылары да процестік/іздестіру дағдыларын жоғары ғылым мазмұнынан маңыздырақ деп бағалайды; ал орта мектеп мұғалімдері оларды керісінше бағалайды". Оқушылардың ортақ мақсаттарын қамтамасыз ету үшін әртүрлі сыныптардағы педагогтар арасындағы байланысты күшейту қажет болуы мүмкін.

2012 жылғы ғылым білім беру жүйесі

Ұлттық ғылым академиясының баяндамасына сәйкес, ғылым, технология және білім салалары қазіргі әлемде маңызды орынға ие, бірақ АҚШ-та ғылым, технология, инженерия және математика (STEM) салаларында жұмыс істеуге жеткілікті мамандар жоқ. 2012 жылы Ұлттық ғылым академиясының жаңа K-12 ғылым білімі стандарттарының тұжырымдық негіздемесі жөніндегі комитеті K-12 ғылым білімін жүйелі түрде ұйымдастыру мақсатымен K-12 ғылым білімін стандарттауға бағытталған басшылық құрылымды әзірледі. "K-12 ғылым білімінің негізі: тәжірибелер, өзара байланысты тұжырымдамалар және негізгі идеялар" деп аталатын бұл жарияланым АҚШ-та K-12 ғылым білімін стандарттауға көмектеседі. Ол ғылым оқытушыларына "шешімді пәндік негізгі идеялар мен өзара байланысты тұжырымдамаларға" назар аударуға, студенттердің білімдері мен дағдыларын бірнеше жыл бойы үнемі дамытуға және қайта қарауға, сондай-ақ осындай білім мен дағдыларды ғылыми зерттеулер мен инженериялық жобалауға қажетті тәжірибелермен үйлестіруге қолдау көрсетуге шақырады. Баяндамада 21 ғасырда америкалықтардың жеке және қоғамдық мүдделеріне қатысты мәселелерді жүйелі түрде зерттеуге", ғылыми тұрғыдан ойлауға және ғылыми білімді қалай қолдануға болатынын білуге қажетті ғылым біліміне мұқтаж екені айтылады. Бұл жаңа құрылымды жасаған комитет бұл қажеттілікті әртүрлі мектеп оқушыларына білім берудегі теңдік мәселесі ретінде қарастырады. Комитет пікірінше, STEM біліміне әртүрлі студенттерді тарту – әлеуметтік әділдік мәселесі болып табылады.

2013 жылғы "Жаңа буынның" ғылыми стандарттары

2013 жылы 1996 жылы жарияланған ұлттық стандарттарды жаңартатын ғылым білімі саласының жаңа стандарттары жарияланды. 26 штаттың үкіметтері және ғалымдар мен ғылым мұғалімдерінің ұлттық ұйымдары әзірлеген, «Келесі буын ғылым стандарттары» деп аталатын бұл нұсқаулар «жаппай ғылыми білімсіздікпен күресуге, штаттар арасында оқытуды біркелкілендіруге және жоғары сыныптан кейін ғылыми және техникалық мамандықтарды таңдаған түлектердің санын арттыруға» бағытталған. Оқушыларға климаттық өзгерістер және эволюция сияқты тақырыптарды оқыту бойынша нұсқаулар да қамтылған. Оқушылар ғылыми әдістерді жақсы түсініп, ғылыми дәлелдерді сыни тұрғыдан бағалай білуі үшін ғылыми процесті оқытуға ерекше мән беріледі. Стандарттарды әзірлеуге үлес қосқан ұйымдар: Ұлттық ғылым мұғалімдері қауымдастығы, Америка ғылымды дамыту қауымдастығы, Ұлттық зерттеулер кеңесі және математика мен ағылшын тілі стандарттарын әзірлеуге де қатысқан Achieve атты коммерциялық емес ұйым.

Жаңа буын ғылыми стандарттары

АҚШ-тағы ғылым білім беру бағдарламасы 2013 жылдың сәуірінде жарияланған «Келесі буынның ғылым стандарттары» (NGSS) арқылы сипатталады. NGSS-тің мақсаты – балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі бірыңғай ғылым оқу бағдарламасын құру. Бұл стандарттар өткен ғылым білім беру жүйесін реформалау және жақсартылған оқу бағдарламасы мен мұғалімдердің дамуы арқылы оқушылардың үлгерімін арттыру ниетімен енгізілді. «Келесі буынның ғылым стандарттары» үш компоненттен тұрады: пәндік негізгі идеялар, ғылым және инженерия тәжірибелері және өзара байланысты ұғымдар. Бұл үш компонент «Келесі буынның ғылым стандарттарының» үш өлшемі деп аталады. Бұл стандарттарда K-12 жалпы мемлекеттік базалық стандарттармен үйлесімділікке ерекше назар аударылады. «Ғылым және инженерия тәжірибелері» деп аталатын өлшем студенттердің ғылыми әдісті меңгеруіне бағытталған. Бұл өлшем ғылымды тәжірибелік жолмен оқытуды қамтиды, студенттерге ғылыми процестерді бақылауға, гипотеза құруға және нәтижелерді зерделеуге мүмкіндік береді. Бұл өлшем ғылымның эмпирикалық әдістерін көрсетеді. «Өзара байланысты ұғымдар» деп аталатын өлшем ғылым саласындағы маңызды тақырыптарды түсінуге баса назар аударады. «Өзара байланысты ұғымдар» – энергия/материя ағыны, себеп-салдар, жүйелер/жүйелік тәжірибелер, үлгілер, құрылым мен функция арасындағы байланыс, тұрақтылық/өзгеріс сияқты көптеген ғылыми пәндерде үнемі маңызды болатын тақырыптар. Осы маңызды тақырыптарды белгілеудің мақсаты – жалпы білім беруге қатысты, яғни осы тақырыптардың тиімділігі осы ұғымдардың барлық ғылыми пәндерде маңызды екендігімен байланысты болуы мүмкін. Оларды оқып үйрену арқылы студенттер ғылымды кеңінен түсінеді. «Пәндік негізгі идеялар» деп аталатын өлшем әр ғылыми сала үшін негізгі идеялар жиынтығын сипаттайды. Мысалы, физикалық ғылымда аталған құрылымда белгілі бір негізгі идеялар жиынтығы бар.

Ғылыми білім беру және ортақ білім

Жалпы білім беру стандарттары оқу, жазу және коммуникация дағдыларын қадағалауға баса назар аударады. Ағылшын және математика бойынша осы стандарттардың мақсаты – студенттердің оқуы үшін басқа елдердегі стандарттармен үйлесетін өлшенетін мақсаттар құру, осылайша АҚШ студенттері жаһандық деңгейде сәтті болуға дайындалады. Ол студенттерді жоғары білімге дайындауға және академиялық талаптардың жоғары деңгейін қамтамасыз етуге бағытталған. Сондай-ақ, ерекше білім беруді қажет ететін студенттерге Жеке білім беру жоспары (ЖБЖ) арқылы тиісті жағдай жасалуы керек екені де айтылған. Осы стандарттарға сәйкес, ғылыми мәтіндерді түсіну оқулықтар арқылы оқыту процесінде студенттер үшін маңызды дағдыға айналды. Зертхана – тәжірибелік, іс-әрекетке негізделген оқытудың маңызды мысалы. Зертханада студенттер ғылыми ұғымдар мен құбылыстарды бақылау үшін материалдарды пайдаланады. Ғылым біліміндегі зертхана әртүрлі кезеңдерді қамтуы мүмкін. Бұл кезеңдерге жоспарлау және жобалау, орындау, талдау және түсіндіру кіреді. Көптеген педагогтар зертханалық жұмыстың студенттердің ғылыми ойлауын, мәселелерді шешу дағдыларын және танымдық дамуын дамытады деп санайды. 1960 жылдан бері ғылым білімінің оқыту стратегиялары Жан Пиажедің даму моделін ескере отырып, студенттердің оқу процесіне белсенді қатысуын қажет ететін нақты материалдар мен зертханалық ортаны енгізе бастады. Ғылымды оқыту мен үйренуде зертхананың маңыздылығымен қатар, есептеу құралдарын пайдаланудың да маңыздылығы артты. Технологияның дамуының нәтижесінде STEM салаларында кеңінен қолданылатын есептеу құралдары ғылымды оқытуға көмектеседі. Студенттердің қазіргі заманғы ғылым ұғымдарын оқынуы үшін сабақта есептеу техникасын үйренудің негізі болуда. Шындығында, Келесі буынның ғылым стандарттары есептеу құралдарын және модельдеуді пайдалануға ерекше назар аударады. Есептеу құралдарын пайдалану арқылы студенттер есептеулік ойлауға қатысады, бұл когнитивтік процесс, онда компьютерлер сияқты есептеу құралдарымен өзара әрекеттесу маңызды рөл атқарады. Есептеулік ойлау ғылымда маңызды бола бастағандықтан, ғылым педагогтарының осы бағытта жұмыс істеуі қажет. Тағы бір стратегия, ол тәжірибелік іс-шараларды және есептеу құралдарын қамтуы мүмкін, – шынайы ғылыми оқу тәжірибесін құру. Шынайы ғылыми білім берудің бірнеше тұжырымдары ұсынылған, оның ішінде: канондық тұжырым – ғылыми білім беруді ғылымның нақты әлемдегі тәжірибесіне ең жақын ету; жастарға бағытталған – жас студенттерге қызығушылық тудыратын мәселелерді шешу; контекстуалды – канондық және жастарға бағытталған тұжырымдардың үйлесімі. Тәжірибелік зерттеулер мен есептеу құралдарын қолдану шынайы болғанымен, кейбіреулер мектептерде қолданылатын зерттеу тапсырмалары жеткілікті шынайы емес екенін, көбінесе қарапайым «рецептуралық» эксперименттерге сүйенетінін айтады. Шынайы ғылыми оқу тәжірибесін әртүрлі формада жүзеге асыруға болады. Мысалы: тәжірибелік зерттеулер, әсіресе ашық зерттеулерді қамтиды; студент-мұғалім-ғалым серіктестігі (СМҒС) немесе азаматтық ғылыми жобалар; дизайнға негізделген оқыту (ДНО); ғалымдар пайдаланатын веб-орталарды пайдалану (гендер немесе ақуыздар деректер базасы сияқты биоинформатика құралдарын пайдалану, сәйкестендіру құралдары және т.б.); бейімделген бастапқы әдебиетпен (ББА) оқыту, бұл студенттерді ғылыми қоғамдастық білімді қалай жеткізетінімен таныстырады. Осы және басқа да мысалдарды мектептерде (бакалавриатта да) оқытылатын ғылымның әртүрлі салаларына қолдануға болады және ғылыми тәжірибені ғылым оқу бағдарламаларына енгізуге бағытталған шақыруларға сәйкес келеді. Бейресми ғылым біліміне ғылымды көптеген жағдайларда және өмір бойында оқытуды анықтау және ынталандыру. АҚШ-та бейресми ғылым біліміндегі зерттеулерді Ұлттық ғылым қоры қаржыландырады. Бейресми ғылым білімін дамыту орталығы (БҒБО) бейресми ғылым білім беру қауымдастығына ресурстар ұсынады. Бейресми ғылым білімінің мысалдары – ғылым орталықтары, ғылым музейлері және жаңа цифрлық оқу орталары (мысалы, Global Challenge Award), олардың көпшілігі Ғылым және технология орталықтары қауымдастығының (ҒТОҚ) мүшелері. Филадельфиядағы Франклин институты мен Бостондағы Ғылым музейі АҚШ-тағы осы типтегі ең көне музейлер болып табылады. Медиа құралдарына NOVA, Newton's Apple, "Bill Nye the Science Guy", "Beakman's World", The Magic School Bus және Dragonfly TV сияқты телебағдарламалар жатады. Американ теледидарындағы ғылым білімінің алғашқы мысалдары Дэниел К. Посиннің "Dr. Posin's Universe", "The Universe Around Us", "On the Shoulders of Giants" және "Out of This World" бағдарламалары болды. Қоғамдық бағдарламалардың мысалдары – 4-H жастар даму бағдарламалары, Hands On Science Outreach, NASA және мектептен кейінгі бағдарламалар және Girls at the Center. Үйдегі білім беруге бұрынғы (1940–1989) Things of Science жазылым қызметі сияқты білім беру өнімдері арқылы қолдау көрсетіледі. 2010 жылы Ұлттық академиялар бейресми ортада ғылымды оқытуға арналған «Surrounded by Science: Learning Science in Informal Environments» кітабын жариялады, ол Ұлттық зерттеу кеңесінің «Learning Science in Informal Environments: People, Places, and Pursuits» зерттеуіне негізделген. «Surrounded by Science» – бейресми ғылымдағы оқу туралы ағымдағы зерттеулер бейресми ғылыммен айналысатын адамдардың ойлауын, жұмысын және талқылауын қалай бағыттай алатынын көрсететін анықтамалық кітап. Бұл кітап бейресми ғылым саласында жұмыс істейтін мамандарға құнды зерттеулерді қолжетімді етеді: педагогтар, музей қызметкерлері, университет оқытушылары, жастар лидерлері, медиа мамандары, баспагерлер, тележурналистер және тағы да көптеген адамдар.