Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1642 жылғы ағылшын азаматтық соғысындағы шайқас
1642 battle during the English Civil War
Эджхилл шайқасы (немесе Эдж Хилл) – Бірінші ағылшын азаматтық соғысының ірі шайқасы. Бұл шайқас 1642 жылғы 23 қазанда Уорвикширдің оңтүстігінде, Эдж Хилл және Кинетон маңында болды. 1642 жылдың басында король Чарльз бен Парламент арасындағы конституциялық келісімге келуге жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Король де, Парламент те өздерінің мақсатына күшпен қол жеткізу үшін үлкен әскерлер жинады. Қазан айында, Шрусбери маңындағы уақытша базасында король Лондонға жорық жасап, Парламенттің бас әскерімен, Ессекс графының басшылығымен шешуші шайқас өткізуге бел буды. 22 қазанның кешкісін екі әскер де күтпеген жерден жаудың өте жақын екенін анықтады. Келесі күні, роялистер Эдж Хиллден төмен түсіп, шайқас бастады. Парламент артиллериясы оқ атып бастан кейін роялистер шабуылға көшті. Екі әскердің де құрамында көбінесе тәжірибесіз және кейде жабдығы жеткіліксіз сарбаздар болды. Екі тараптан да көптеген адамдар қашып кетті немесе жаудың мүлігін тонауға барып, екі әскер де шешуші артықшылыққа ие бола алмады. Шайқастан кейін король Лондонға жорығын жалғастырды, бірақ Эссекс әскері келгенге дейін қорғаныстағы жасақтарды жеңе алмады. Эджхилл шайқасының нәтижесіз аяқталуы екі тараптың да соғыста жылдам жеңіске қол жеткізуіне кедерес болды, нәтижесінде соғыс төрт жылға созылды.
The Battle of Edgehill (or Edge Hill) was a pitched battle of the First English Civil War. It was fought near Edge Hill and Kineton in southern Warwickshire on Sunday, 23 October 1642. All attempts at constitutional compromise between King Charles and Parliament broke down early in 1642. Both the King and Parliament raised large armies to gain their way by force of arms. In October, at his temporary base near Shrewsbury, the King decided to march to London in order to force a decisive confrontation with Parliament's main army, commanded by the Earl of Essex. Late on 22 October, both armies unexpectedly found the enemy to be close by. The next day, the Royalist army descended from Edge Hill to force battle. After the Parliamentarian artillery opened a cannonade, the Royalists attacked. Both armies consisted mostly of inexperienced and sometimes ill equipped troops. Many men from both sides fled or fell out to loot enemy baggage, and neither army was able to gain a decisive advantage. After the battle, the King resumed his march on London, but was not strong enough to overcome the defending militia before Essex's army could reinforce them. The inconclusive result of the Battle of Edgehill prevented either faction from gaining a quick victory in the war, which eventually lasted four years.
Өмірбаян
Патшалық үкімет мәселесінде Парламентпен келісімге қол жеткізу мүмкін емес деп санайтын Карл I 1642 жылғы 2 наурызда Лондонды қалдырып, Англияның солтүстігіне бет бұрды. Парламент пен король қарулы қақтығыс сөзсіз болатынын түсініп, күш жинауға кірісті. Парламент милиция жарлығын қабылдады, осылайша елдің жаттығудан өткен жасақтарына билік жүргізу құқығын алды, ал король Йорк қаласын уақытша резиденция етіп алып, Парламенттің он тоғыз талабын қабылдамай, әр округтің лорд-лейтенантына король үшін күш жинауды бұйрықтайтын комиссиялар шығарды. Содан кейін король бұрын епископтар соғыстары үшін жиналған қару-жарақ пен жабдықтар сақталған Кингстон-апон-Халл портын басып алуға тырысты. Халл қамалған кезде парламенттік гарнизон корольдің билігіне бағынбай, оның әскерін қаладан ығыстырды. Тамыз айының басында король оңтүстікке қарай, Линкольн мен Лестер қалаларына көшті, онда жергілікті қару-жарақ қоймаларындағы мүліктерді қамтамасыз етті. 22 тамызда ол Ноттингемде корольдік туды көтеріп, Парламентке соғыс жариялады. Мидленд аймағы көбінесе Парламентті қолдады, сондықтан онда корольге аз адам жиналды. Жергілікті жаттығудан өткен жасақтардың қару-жарағы мен жабдықтарын қайта қамтамасыз еткеннен кейін Чарльз Честерге, содан кейін Шрусбериге көшті, онда Уэльстен және Уэльс шекарасынан көптеген сарбаздардың келуі күтілді. (Осы кезде Англияның барлық аймақтарында қақтығыс болды, өйткені жергілікті қолбасшылар өздерінің фракциялары үшін маңызды қалаларды, порттарды және қамалдарды басып алуға тырысты.) Корольдің Ноттингемдегі әрекеттерінен хабардар болған Парламент Эссекс графы басқарып, солтүстікке қарай өз әскерін жіберді, оған қарсы тұру үшін. Эссекс бірінші Нортгемптонға барып, онда шамамен 20 000 адамды жинады. Корольдің батысқа қарай жылғанын білгеннен кейін Эссекс солтүстік-батысқа қарай Вустерге бет бұрды. 23 қыркүйектегі негізгі роялистер мен парламентариялық әскерлер арасындағы алғашқы шайқаста Рейн князі Руперттің басқаруымен роялистердің атты әскері Эссекс авангардының атты әскерін Повик көпірі шайқасында жеңіп шықты. Дегенмен, жаяу әскері жетіспегендіктен роялистер Вустерден кетуге мәжбүр болды.
When it appeared to King Charles I that no agreement with Parliament over the government of the kingdom was possible, he left London on 2 March 1642 and headed for the north of England. Both Parliament and King realised that armed conflict was inevitable, and prepared to raise forces. Parliament enacted a Militia Ordinance, by which it claimed authority over the country's Trained Bands, while from his temporary capital of York, Charles rejected Parliament's Nineteen Propositions and issued Commissions of Array, directing the Lord Lieutenant of each county to raise forces for the King. The King then attempted to seize the port of Kingston upon Hull where arms and equipment previously collected for the Bishops' Wars had been gathered. In the Siege of Hull, the Parliamentarian garrison defied the King's authority and drove his forces away from the city. In early August the King moved south, to Lincoln and Leicester, where he secured the contents of the local armouries. On 22 August, he took a decisive step by raising the royal standard in Nottingham, effectively declaring war on Parliament. The Midlands were generally Parliamentarian in sympathy, and few people rallied to the King there, so having again secured the arms and equipment of the local trained bands, Charles moved to Chester and subsequently to Shrewsbury, where large numbers of recruits from Wales and the Welsh border were expected to join him. (By this time, there was conflict in almost every part of England, as local commanders attempted to seize the main cities, ports and castles for their respective factions.) Having learned of the King's actions in Nottingham, Parliament dispatched its own army northward under the Earl of Essex, to confront the King. Essex marched first to Northampton, where he mustered almost 20,000 men. Learning of the King's move westwards, Essex then marched north westwards towards Worcester. On 23 September, in the first clash between the main Royalist and Parliamentarian armies, Royalist cavalry under Prince Rupert of the Rhine routed the cavalry of Essex's vanguard at the Battle of Powick Bridge. Nevertheless, lacking infantry, the Royalists abandoned Worcester.
Кіріспе
Қазанның басында патша әскері Шрусбериде толықтай дерлік жиналды. Ол соғыс кеңесін өткізді, онда екі бағыт талқыланды. Біріншісі – Ворчестердегі Эссекс әскеріне шабуыл жасау, бірақ қаланың жақын маңайындағы табиғат жағдайы жоғары тұрған роялистік атты әскерге артықшылық бермейтін еді. Екінші бағыт, қабылданғандай, Лондонға қарай жорық жасау болды. Мақсат – Эссекспен шайқастан қашу емес, оны қолайлы жағдайда шайқасуға мәжбүрлеу еді. Кларендон графының сөздерімен айтқанда: «Лондонға қарай жылжуды тиімдірек деп санады, себебі Эссекс олардың жолына шығатынына моральдық тұрғыдан сенімді болды». Сәйкесінше, әскер 12 қазанда Шрусбериден аттанып, қарсыластан екі күн бұрын шықты және оңтүстік-шығысқа қарай жылды. Эссекс олардың соңынан ерді, бірақ екі әскердің де жаудың орналасқан жері туралы көп ақпараты болмады. 22 қазанға дейін роялистік әскер Эджкотт маңындағы ауылдарда орналасып, Банберидегі парламенттік бекініске қауіп төндірді. Банбери гарнизоны Уорвик қамалының гарнизонына көмек сұрап хабаршылар жіберді. Эссекс, сол кезде ғана келген, Банбериге көмек көрсету үшін Кинэтонға дереу жорық жасауға бұйрық берді, тіпті оның әскері шашырап, барлық әскерлері жиналмаған болатын. Сол күні кешке Кинэтон мен жақын маңдағы ауылдарда аванпосттар мен квартирмейстерлер арасында шатысулар болды, және роялистер Эссекс әскерінің жақын жерде екенін бірінші рет сезді. Патша әскеріне келесі күні Эдж-Хиллдің биігінде шайқасуға дайындалуға бұйрық берді. Эссекс бастапқыда Банбериге тікелей көмекке аттанбақшы болды, бірақ 23 қазан күні таңғы сағат 8-де оның аванпосты кавалериялықтардың Кинэтоннан 7 шақырым қашықтықтағы Эдж төбесінде жиналғандығын хабарлады. Эссекс өзінің әскерін Кинэтон мен роялистік әскердің арасында, тікұшақтар табиғи қорғаныс шебін құратын жерде орналастырды. Шабысқа дейін Яков Астли «Әскерлер дұғасы» деп белгілі дұға оқыды.
By early October, the King's army was almost complete at Shrewsbury. He held a council of war, at which two courses of action were considered. The first was to attack Essex's army at Worcester, which had the drawback that the close country around the city would put the superior Royalist cavalry at a disadvantage. The second course, which was adopted, was to advance towards London. The intention was not to avoid battle with Essex, but to force one at an advantage. In the Earl of Clarendon's words: "it was considered more counsellable to march towards London, it being morally sure that Essex would put himself in their way." Accordingly, the army left Shrewsbury on 12 October, gaining two days' start on the enemy, and moved south east. Essex followed, but neither army had much information on the location of their enemy. By 22 October, the Royalist army was quartered in the villages around Edgcote, and was threatening the Parliamentarian post at Banbury. The garrison of Banbury sent messengers pleading for help to the garrison of Warwick Castle. Essex, who had just reached there, ordered an immediate march to Kineton to bring relief to Banbury, even though his army had straggled and not all his troops were present. That evening, there were clashes between outposts and quartermasters' parties in Kineton and the villages nearby, and the Royalists had their first inkling that Essex's army was close by. The King issued orders for his army to muster for battle on top of the escarpment of Edge Hill the following day. Essex originally intended marching straight to the relief of Banbury, but at about 8 a. m. on 23 October, his outposts reported that the Cavaliers were massed on Edge Hill, 4.5 mile (7 km) from Kineton. Essex deployed his army about halfway between Kineton and the Royalist army, where hedges formed a natural position. The well known "Soldiers' Prayer" was given by Jacob Astley before the battle.
Қарсылас күштер
Екі жақтағы әскерлер арасында маңызды айырмашылықтар болды, олар шайқастың барысына және нәтижесіне әсер ететін еді. Екі әскер де жаңа ғана жиналған сарбаздардан тұрса да, олардың арасында Отыз жылдық соғыста голландиялық немесе швед әскерлерінде тәжірибе алған бірнеше офицер болды. Олардың бір бөлігі 1641 жылғы ирландтық көтерілістен кейін Ирландияға жіберілуге тиіс ағылшын әскерлерін басқару үшін тартылды. Патша да, Парламент те олардың қызметтерін алу үшін жоғары төлем ұсынды. Соғыстың осы кезеңінде патшалық атты әскері Парламент атты әскерінен басым болды. Шайқасқа қатысуға кешігіп келген Оливер Кромвель кейін Джон Хэмпденге: "Сіздің аттыларыңыздың көпшілігі ескі, тозығы жеткен қызметшілер мен майханашылар; ал олардың [роялистердің] аттылары – ақсүйектердің ұлдары, кіші ұлдары және мәртебелі адамдар" деп жазды. Парламенттік атты әскері атқа мініп шайқасуға осылайша дағдыланбаған еді, олар голландиялық тактика бойынша ат үстінен мылтық пен карабин атуды үйренген, ал Руперт басшылығымен патшалық атты әскері семсермен шабуылдайтын, соққы күшіне және салмағына сүйенетін. Дегенмен, парламенттік жаяу әскері патшалық жаяу әскерінен жақсы жабдықталған еді. Роялистердің пикелерінде қару-жарақ болмады, ал мушкетерлерде семсер жоқ еді, бұл патшалық жаяу әскерін қолма-қол шайқаста осал қылды. Олардың бірнеше жүзі таяқ немесе қолдан жасалған сүңгіден басқа ешқандай қаруы болмады.
There were some significant differences between the opposing armies, which were to be important to the course of the battle and its outcome. Although both armies were composed of very raw soldiers, they had several experienced officers who had previously fought in the Dutch or Swedish armies during the Thirty Years' War. Several of them had been recruited to lead English forces which were intended to be sent to Ireland following the Irish Rebellion of 1641. Both King and Parliament had bid highly for their services. The Royalist cavalry was superior to Parliament's cavalry at this stage of the war. Oliver Cromwell, who arrived too late in the day to take part in the battle, later wrote disparagingly to John Hampden, "Your troopers are most of them old decayed servingmen and tapsters; and their [the Royalists] troopers are gentlemen's sons, younger sons and persons of quality " Not only were the Parliamentarian cavalry not so naturally accustomed to mounted action, but they were drilled in the Dutch tactic of firing pistols and carbines from the saddle, whereas under Rupert, the Royalist cavalry would charge sword in hand, relying on shock and weight. The Parliamentarian foot soldiers, however, were better equipped than their Royalist counterparts. The Royalist pikemen were said to lack armour, and the musketeers lacked swords, making the Royalist infantry more vulnerable in hand to hand combat. Several hundred of them lacked any sort of weapon apart from clubs or improvised polearms.
Роялистік армия
Роялистердің оң жақ кавалериясы мен драгундарын принц Руперт басқарды, оған сэр Джон Байрон көмектесті. Патшаның жеке гвардиясы Руперттің алдыңғы қатарына қосылуға талап етті, нәтижесінде патшаның өзінің бағынында ешқандай кавалерия резерві қалмады. Орталық бөлім бес "терция" пілді әскерден тұрды. Соңғы сәтте генерал-полковник лорд Линдсидің оларды "голландтық" формацияда, яғни сегіз қатарлы қарапайым фалангалармен орналастыру тілегі қабылданбады. Осыған наразы болған ол қолбасшылықтан бас тартып, өз полкінің басына тұрды. Оның орнына генерал-лейтенант Патрик Рутвен келді, ол пілді әскерді "швед" формациясында орналастырды, бұл ықтимал тұрғысынан тиімдірек болғанымен, басқаруға да қиын болды, әсіресе тәжірибесіз сарбаздармен. Орталыққа шайқаста генерал-майор Джейкоб Астли жетекшілік етті. Сол жақ қанатын сэр Генри Уилмоттың атты әскері құрады, оған патшаның мемлекеттік хатшысы лорд Дигби және полковник Артур Астонның драгундары сол жақтан қолдау көрсетті.
The Royalist right wing of cavalry and dragoons was led by Prince Rupert, with Sir John Byron in support. The King's own Lifeguard of Horse insisted on joining Rupert's front line, leaving the King with no cavalry reserve under his own command. The centre consisted of five "tertias" of infantry. There was a last minute change of command when the Colonel General, Lord Lindsey, was overruled when he wished to deploy them in "Dutch" formation, simple phalanxes eight ranks deep. Affronted, he resigned his command and took his place at the head of his own regiment of foot. He was replaced by the Lieutenant General, Patrick Ruthven, who drew up the infantry in chequerboard "Swedish" formation, which was potentially more effective but also more difficult to control, particularly with inexperienced soldiers. The centre was led in battle by Sergeant Major General Jacob Astley. The left wing consisted of horse under Sir Henry Wilmot, with Lord Digby, the King's secretary of state, in support and Colonel Arthur Aston's dragoons on his left flank.
Парламентарийлер
Парламентшілдердің сол жақ қанаты сэр Джеймс Рамзи басқаратын, жиырма ретсіз әскерден құралған, еркін ұйымдастырылған атты әскер бригадасынан тұрды, оларға 600 мушкетер және бірнеше зеңбірек қолдау көрсетті, бұл күштер тік қоршаудың артына жайғастырылды. Орталықта сэр Джон Мелдрумның жаяу әскер бригадасы алдыңғы қатардың сол жағында, ал полковник Чарльз Эссекс бригадасы оң жағында орналасты. Сэр Томас Баллардтың жаяу әскер бригадасы Мелдрумның артында, ал сэр Уильям Балфур мен сэр Филип Степлтонның атты әскер полктері Чарльз Эссекс бригадасының артында жайғасты. Осы екі полктің болуы алдағы шайқаста маңызды болар еді. Полковник Уильям Фэрфакс басқаратын жаяу әскер полкі орталықты оң жақ қанатқа жалғастырды. Оң жақ қанат Лорд Фельдингтің басқаруындағы атты әскерден тұрды, олар биік жерге орналасты, ал екі драгун полкі оларға қолдау көрсетті.
The Parliamentarian left wing consisted of a loosely organised cavalry brigade of twenty unregimented troops under Sir James Ramsay, supported by 600 musketeers and several cannon, deployed behind a hedge. In the centre, the infantry brigade of Sir John Meldrum was drawn up on the left of the front line and Colonel Charles Essex's brigade on the right. Sir Thomas Ballard's infantry brigade was deployed behind Meldrum and the cavalry regiments under Sir William Balfour and Sir Philip Stapleton behind Charles Essex. The presence of these two regiments was to be important in the coming battle. A regiment of infantry under Colonel William Fairfax linked the centre to the right wing. The right wing consisted of cavalry under Lord Feilding, posted on some rising ground, with two regiments of dragoons in support.
Шайқас
Эссекс шабуыл жасау ниетін көрсетпегендіктен, роялистер түстен кейін біраз уақыттан соң Эдж Хилл төбесінің етегінен түсе бастады. Олар бұл маневрді шамамен сағат екіде аяқтағаннан кейін де, шайқас патшаның үлкен сүйегімен, әскерлерін қолдау үшін полктер арасында аттанған көрінісі парламентарийлерді атуға итермелегенге дейін басталмады. Патшаның жасағы қашықтыққа шегінді, содан кейін артиллериялық дуэль басталды. Роялистердің артиллериясы тиімді болмады, себебі олардың көп бөлігі төбеге қарай орналастырылған еді; осы биіктіктен көптеген оқтар зиянсыз жерге құлады. Алайда, бомбалау жалғасқанда, роялистердің драгундары екі жақтан да шабуылға шығып, олардың қанаттарын жапқан парламентарийлердің драгундары мен мушкетерлерін кері қайтарды. Оң жақта Руперт шабуылға бұйрық берді. Оның шабуылы күш алғанда, Фейтфул Фортескьюдің басқаруындағы парламентарийлердің атты әскері күрт дезертирлік жасады. Рамзи бригадасының қалған бөлігі, аттан оқ атып, қашқанға дейін тиімсіз атыс жасады. Руперт пен Байронның әскерлері осы жақтағы парламентарийлердің артиллериясын және мушкетерлерін жылдам басып алып, Рамзидің адамын қууға шаттана жүгірді, бұл жаяу әскерге зиян келтірді. Вилмот шамамен сол уақытта екінші жақта шабуыл жасады. Феилдингтің аз санды әскерлері тез жеңіліп, Вилмот пен Дигби оларды Кинетонға дейін қуып жетті, онда роялистердің атты әскері парламентарийлердің жүкті тонауға кірісті. Сэр Чарльз Лукас және Лорд Грандисон шамамен 200 адамды жинады, бірақ олар парламентарийлердің артқы қатарына шабуыл жасауға тырысқанда, Чарльз Эссекс бригадасынан қашқандар алаңдады. Роялистердің жаяу әскері де Рутвеннің басшылығымен орталыққа қарай жылды. Көптеген парламентарийлердің жаяу әскері олардың атты әскері жоғалып кеткен кезде қашып кетті, ал басқалары жаяу әскер жақын қашықтыққа келгенде қашты. Сэр Томас Баллард пен сэр Джон Мелдрум бригадалары өз орнында тұрды. Степлтон мен Балфурдың парламентарийлердің атты әскері парламентарийлердің жаяу әскерінің қатарындағы олқылықтар арқылы шығып, роялистердің жаяу әскеріне шабуыл жасады. Олар қарсы тұратын роялистердің атты әскерін таппай, көптеген бөлімдерін қашқындыққа мәжбүр етті. Патша өзін тиісті резервтерсіз қалдырды. Оның орталық бөлігі берілген кезде, ол өз офицерлерінің біріне ұлдары Чарльзды (Уэльс ханзадасы) және Джеймсті (Йорк герцогы) қауіпсіз жерге эвакуациялауды бұйырды, ал Рутвен өзінің жаяу әскерін қайта жинады. Балфурдың кейбір әскерлері роялистердің позициясына соншалықты терең еніп кетті, олар ханзадалардың эскортына қауіп төндірді және қысқа уақытқа роялистердің артиллериясын басып алды. Алдыңғы қатарда Лорд Линдсей қаза тапты, ал сэр Эдмунд Верни парламентарийлердің энсині Артур Янг тұтқынға алған Корольдік штандартты қорғап қаза тапты. Осы уақытқа дейін роялистердің бір бөлігі жиналып, Кинетоннан қайтып келді. Вилмоттың атты әскерінің лейтенант-полковнигі Роберт Уэлш (әртүрлі жазылған: Уэлш, Уэлш немесе Уолш) парламентшілердің артқы қатарына трофей ретінде әкеліп жатқан Корольдік штандартты алаялықпен қайтарып алды. Уэлч екі парламентарийлердің пушкасын да басып алды. Жарық күні батқанда, шайқас екі жақтың да атыспен аяқталды, ал түн қалыптасқанда жағдай тоқтатылды. Роялистер бастапқыда алға жылжуы керек болған позицияға қайта шегінді, бірақ қайта топтасты.
As Essex showed no signs of wishing to attack, the Royalists began to descend the slope of Edge Hill some time after midday. Even when they had completed this manoeuvre at about two o'clock, the battle did not begin until the sight of the King with his large entourage riding from regiment to regiment to encourage his soldiers, apparently goaded the Parliamentarians into opening fire. The King's party withdrew out of range and an artillery duel started. The Royalist guns were not effective, as most of them were deployed some way up the slope; from this height most of their shots plunged harmlessly into the earth. While the bombardment continued however, the Royalist dragoons advanced on each flank and drove back the Parliamentarian dragoons and musketeers covering their wings of horse. On the right flank, Rupert gave the order to attack. As his charge gathered momentum, a troop of Parliamentarian horse under Faithful Fortescue abruptly defected. The rest of Ramsay's brigade gave an ineffectual volley of pistol fire from the saddle before turning to flee. Rupert's and Byron's troopers rapidly overran the Parliamentarian guns and musketeers on this flank and galloped jubilantly in pursuit of Ramsay's men, to the detriment of the infantry. Wilmot charged about the same time on the other flank. Feilding's outnumbered troops quickly gave way, and Wilmot and Digby also chased them to Kineton where the Royalist horse fell out to loot the Parliamentarian baggage. Sir Charles Lucas and Lord Grandison rallied about 200 men, but when they tried to charge the Parliamentarian rear, they were distracted by fugitives from Charles Essex's routed brigade. The Royalist infantry also advanced in the centre under Ruthven. Many of the Parliamentarian foot had already run away as their cavalry disappeared, and others fled as the infantry came to close quarters. The brigades of Sir Thomas Ballard and Sir John Meldrum nevertheless stood their ground. The Parliamentarian cavalry regiments of Stapleton and Balfour emerged through gaps in the line of Parliamentarian foot soldiers, and charged the Royalist infantry. With no Royalist cavalry to oppose them, they put many units to flight. The King had left himself without any proper reserve. As his centre gave way, he ordered one of his officers to conduct his sons Charles (the Prince of Wales) and James (the Duke of York) to safety while Ruthven rallied his infantry. Some of Balfour's men charged so far into the Royalist position that they menaced the princes' escort and briefly overran the Royalist artillery before withdrawing. In the front ranks, Lord Lindsey was mortally wounded, and Sir Edmund Verney died defending the Royal Standard, which was captured by Parliamentarian Ensign Arthur Young. By this time, some of the Royalist horse had rallied and were returning from Kineton. Lieutenant Colonel Robert Welch (variously spelled Welch, Welsh, or Walsh) of Wilmot's Horse recaptured the Royal Standard by a subterfuge as it was being taken to the Parliamentarian rear as a trophy. Welch also captured two Parliamentarian cannon. As the light began to fade, the battle ended with a fire fight from either side of a dividing ditch, before nightfall eventually brought a natural close to hostilities. The Royalists had been forced back to the position they had originally advanced from, but had regrouped.
Нәтиже
Келесі күні таңертең король әскерімен бірге Эдж-Хилл төбесіне, ал Эссекс әскері Кинетонға қайтып келді. Бұл суық түн, қатты аяз болды. Заманауи мәліметтерде осының жараланғандардың көптегенін сақтап қалғаны айтылады, себебі суық көптеген жараларды тоңдырып, жараланғандардың қан кететін немесе инфекцияға шалдығуын болдырмады. Келесі күні екі әскер де ішінара қайтадан жиналды, бірақ ешқайсысы шайқасты жаңартуға ниет білдірмеді. Чарльз Эссекске корольдің талаптарына келіссе кешірім беретінін хабарлап, елші жіберді, бірақ елші дөңгелектеп ұсталды және хабарламасын жеткізбей қайтуға мәжбүр болды. Эссекс марш кезінде қалып қойған бөлімдерімен күшейтілгенімен, кешкісін кері шегінді және әскерінің көп бөлігі Уорвик қамалына бет алды, шайқас алаңында жеті зеңбірек қалдырды. 25 сейсенбі күні таңертеңгілікте Принц Руперт атты және драгун әскерінің күшті жасағын бастап, Кинетон маңындағы парламенттік керуеннің қалдықтарына күтпеген шабуыл жасады және ауылда табылған көптеген жараланған аман қалғандарды өлтірді. Эссекс солтүстікке қарай Уорвикке қайту шешімі корольге оңтүстікке қарай Лондонға қарай жол жүруге мүмкіндік берді. Руперт осы бағытты ұсынды және тек қана атты әскерімен осы жорықты бастауға дайын болды. Эссекс әскері әлі де тұтас болғандықтан, король бүкіл әскерімен ақырындап жылжуды жөн көрді. 27 қазан күні Банбериді басып алғаннан кейін, Оксфорд, Айлсбери және Рединг арқылы ілгері жылды. Ал Эссекс тікелей Лондонға келді. Лондондық жаттығушы жасақтармен және көптеген азамат еріктілерімен күшейтілген оның әскері корольге тағы бір шайқасқа түсуге мүмкіндік бермеді, роялистер Тернхэм Гринге жеткенде. Король Оксфордқа қайтып келді, ол соғыс аяқталғанға дейін оның резиденциясы болды. Екі тарап та шамалы тең болғандықтан, соғыс жылдар бойы апатқа толы болып созылатын еді. Жалпы, роялистік атты әскердің тәртіпсіздігі Эдж-Хиллдегі роялистердің толық жеңісіне кедері келтірді. Соғыста бірінші рет емес, олар қашқан жауды қуалайтын, содан кейін шабуылға жиналмай, тонау үшін қатардан шығып кететін. Әсіресе Байрон мен Дигбидің әскерлері алғашқы шайқастарға қатыспады және оларды соғыс алаңынан қашып кетуге рұқсат етудің орнына, бақылауда ұстау керек еді. Патрик Рутвен король әскерінің генерал-лейтенанты шеніне көтеріліп, шайқастағы әрекеттік қолбасшы рөлін бекітті. Парламент тарапынан 5 қарашада Сент-Олбанста әскери сотта сэр Джеймс Рамзи сотталды, ол шайқас кезінде жеңіліске ұшыраған сол жақ атты әскерін басқарған еді. Сот ол ерлікпен өрекет еткенін хабарлады. Соғыстан аман қалған соңғы адам Уильям Хизеланд, алпыс жеті жылдан кейін Малплакетте де шайқасты.
By the following morning the King and his army returned to the Edge Hill escarpment and Essex's army returned to Kineton. It was a bitterly cold night with a hard frost. This was suggested by contemporary reports as the reason many of the wounded survived, since the cold allowed many wounds to congeal, saving the wounded from bleeding to death or succumbing to infection. The following day, both armies partially formed up again, but neither was willing to resume the battle. Charles sent a herald to Essex with a message of pardon if he would agree to the King's terms, but the messenger was roughly handled and forced to return without delivering his message. Although Essex had been reinforced by some of his units which had lagged behind on the march, he withdrew during the evening and the majority of his army marched to Warwick Castle, abandoning seven guns on the battlefield. In the early hours of Tuesday 25th, Prince Rupert led a strong detachment of horse and dragoons and launched a surprise attack upon what remained of the Parliamentarian baggage train at Kineton and killed many of the battle's wounded survivors discovered within the village. Essex's decision to return northwards to Warwick allowed the King to continue southwards in the direction of London. Rupert urged this course, and was prepared to undertake it with his cavalry alone. With Essex's army still intact, the King chose to move more deliberately, with the whole army. After capturing Banbury on 27 October, he advanced via Oxford, Aylesbury and Reading. Essex meanwhile had moved directly to London. Reinforced by the London Trained Bands and many citizen volunteers, his army proved to be too strong for the King to contemplate another battle when the Royalists advanced to Turnham Green. The King withdrew to Oxford, which he made his capital for the rest of the war. With both sides almost evenly matched, it would drag on ruinously for years. It is generally acknowledged that the Royalist cavalry's lack of discipline prevented a clear Royalist victory at Edge Hill. Not for the last time in the war, they would gallop after fleeing enemy and then break ranks to plunder, rather than rally to attack the enemy infantry. Byron's and Digby's men in particular, were not involved in the first clashes and should have been kept in hand rather than allowed to gallop off the battlefield. Patrick Ruthven was elevated to the rank of Lord General of the King's Army, confirming his role as acting commander in the battle. On the Parliamentarian side, Sir James Ramsay who had commanded the left wing horse which had been routed during the battle, was tried by court martial at St. Albans on 5 November. The court reported that he had done all that it became a gallant man to do. The last survivor of the battle, William Hiseland, fought also at Malplaquet sixty seven years later.
Уэлш медалі
Патшалық туын қайтарып алған подполковник Роберт Уэлчті келесі күні таңертең король Карл I майданда банерет етіп тағайындады. Король сондай-ақ Уэлчтің құрметіне осы оқиғаны еске түсіретін алтын медаль жасауға рұқсат берді (жеке тұлғаға соғыс алаңындағы ерлігі үшін жасалған алғашқы медаль). Капитан Джон Смит та патшалық туды құтқаруға көмектескенін мәлімдеді және оған да банерет атағы берілді, бірақ медаль сэр Роберт Уэлчтің атымен және құрметіне жасалды. Принц Чарльзбен бірге шет елде жүргенде Уэлч принц Рупертті қорғағанда үлкен әдепсіздік жасады. Досы принц Руперттің роялистер арасындағы беделінің төмендігі және Уэлчтің ирландтық екеніне байланысты, Уэлчтің Эдж Хилл шайқасындағы рөлі кейіннен Смиттың (ағылшынның) пайдасына жойылды, осылайша ол кейінгі тарихи жазбаларда қате түрде батыр ретінде бейнеленді.
Lieutenant Colonel Robert Welch, who had recaptured the royal standard, was knighted banneret on the field by King Charles I next morning. The King also granted a patent for a gold medal to be made (the first to be awarded to an individual for action on a battlefield) commemorating the event in Welch's honour. Captain John Smith also claimed a supporting part in the rescue of the royal standard and was accordingly also knighted banneret, but the medal was minted in Sir Robert Welch's name and honour. When in exile with Prince Charles, Welch committed a grave error of etiquette defending Prince Rupert. Coupled with his friend Prince Rupert's political unpopularity among the Royalist exiles and the fact that Welch was an Irishman, Welch's part at Edge Hill was afterwards denigrated to the benefit of Smith (an Englishman) who was thus erroneously perpetuated as the hero in subsequent historical publications.