Мектеп ваучерлері: тарихы, экономикасы және қолданылуы

Кіріспе

Ваучердің түрі

Мектеп ваучері, сондай-ақ ваучерлік жүйеде білім беру ваучері деп аталады, – бұл өздері немесе олардың ата-аналары таңдаған мектептерде оқитын оқушыларға мемлекеттік қаржыландыруды растайтын құжат. Қаржыландыру көбінесе белгілі бір жылға, семестрге немесе оқу мерзіміне қарастырылады. Кейбір елдерде, штаттарда немесе жергілікті билік аймақтарында ваучерлер үйден оқытуға кеткен шығындарды жабуға немесе өтеуге пайдаланылуы мүмкін. Кейбір елдерде ваучерлер жекеменшік мектептерде оқу ақысын төлеу үшін ғана қолданылады. 2017 жылы мектеп ваучерлері туралы экономикалық әдебиеттерге жасалған шолуда «қазіргі уақытқа дейін жиналған деректер ваучерлерді кеңінен енгізуді ұсынуға жеткіліксіз; алайда, көптеген жағымды нәтижелер осы бағыттағы зерттеулерді жалғастыруды қолдайды» деген қорытынды жасалды. 2006 жылы Американдық экономикалық қауымдастықтың мүшелері арасында жүргізілген сауалнама көрсетті, экономистердің үштен екісі ата-аналарға мемлекеттік және жекеменшік мектептерде пайдалануға болатын білім беру ваучерлерін беруді қолдайды, және бұл қолдау көрсеткіші, егер ваучерлер аз қамтылған отбасылар немесе үлгерімі нашар балаларға берілсе, одан да артады.

Тарих

Франция Франко-Прус соғысында (1870–1871) жеңілгенде, көптеген адамдар жеңілісті нашар әскери білім беру жүйесіне байланысты деп есептеді. Осы жеңілістен кейін француз парламенті оқушыларға ең жақсы мектептерді таңдауға мүмкіндік беретін ваучер ұсынды, бұл мектептерді жақсартуға көмектеседі деп үміттенді. Алайда, француздықтар діни білім беруді қаржыландыруға құлықсыздық танытқандықтан, бұл ұсыныс алға жылжуға аспады. Бұл ұсыныс сәтсіз болғанына қарамастан, бүгінгі таңда көптеген елдерде қолданылатын ваучерлік жүйелерге өте ұқсас. АҚШ-тағы ең көне мектеп ваучерлік бағдарламалары – Вермонт және Мэн штаттарындағы Town Tuitioning бағдарламалары, олар тиісінше 1869 және 1873 жылдары басталды. Бұл штаттардың кейбір қалаларында жергілікті орта және бастауыш мектептер болмағандықтан, осы қалалардағы оқушылар "басқа қалалардағы мемлекеттік мектептерге немесе діни емес жеке мектептерге қатысу үшін ваучер алуға құқылы. Мұндай жағдайларда "жіберуші" қалалар "қабылдаушы" мектептерге тікелей оқу ақысын төлейді". Білім беру купондарының жүйесі 1917 жылы Нидерландыда енгізілді. Бүгінде оқушылардың 70% астамы жекеменшік, бірақ мемлекеттік қаржыландырылатын мектептерде оқиды, олардың көпшілігі діни ұстанымдар бойынша бөлінеді. Милтон Фридман 1950 жылдары ваучерлердің қазіргі тұжырымдамасын ұсынды, бәсекелестік мектептерді жақсартады, шығындарды төмендетіп, білім беру сапасын арттырады деп мәлімдеді. Фридманның ваучерлерді қолдау туралы аргументтері 1980 жылы оның он бөлімді "Таңдау еркіндігі" телесериалы мен оның сол аттас кітабының (оны әйелі Роза Фридманмен бірге жазған, ол да экономист) жарық көргенімен қосымша назар аударды. Сериалдың 6-шы бөлімі мен кітаптың 6-тарауы "Біздің мектептерде не дұрыс емес?" деп аталып, ата-аналар мен оқушыларға ваучерлерді пайдаланып мектеп таңдауға рұқсат беру таңдау еркіндігін кеңейтіп, білімді оқушыларды дайындауға көмектеседі деп айтылды. 1960 жылдары кейбір оңтүстік штаттарда мектеп ваучерлері сегрегацияны сақтау құралы ретінде қолданылды. Кейбір жағдайларда мемлекеттік мектептер жабылып, ата-аналарға гранттар берілді. Көп жағдайда "оқу ақысы" деп белгіленген бұл талондар жаңа, жеке және сегрегациялық мектептерде ғана қолданылды, олар сегрегациялық академиялар деп танылды.

When France lost the Franco Prussian War (1870–1871) many blamed the loss on its inferior military education system. Following this defeat, the French Assembly proposed a voucher that they hoped would improve schools by allowing students to seek out the best. This proposal never moved forward due to the reluctance of the French to subsidize religious education. Despite its failure, this proposal closely resembles voucher systems proposed and used today in many countries. The oldest extant school voucher programs in the United States are the Town Tuitioning programs in Vermont and Maine, beginning in 1869 and 1873 respectively. Because some towns in these states operate neither local high schools nor elementary schools, students in these towns "are eligible for a voucher to attend [either] public schools in other towns or non religious private schools. In these cases, the 'sending' towns pay tuition directly to the 'receiving' schools". A system of educational vouchers was introduced in the Netherlands in 1917. Today, more than 70% of pupils attend privately run but publicly funded schools, mostly split along denominational lines. Milton Friedman argued for the modern concept of vouchers in the 1950s, stating that competition would improve schools, cost less and yield superior educational outcomes. Friedman's reasoning in favor of vouchers gained additional attention in 1980 with the broadcast of his ten part television series Free to Choose and the publication of its companion book of the same name (co written with his wife Rose Friedman, who was also an economist). Episode 6 of the series and chapter 6 of the book were both entitled "What's Wrong with Our Schools", and asserted that permitting parents and students to use vouchers to choose their schools would expand freedom of choice and produce more well educated students. In some Southern states during the 1960s, school vouchers were used as a way to perpetuate segregation. In a few instances, public schools were closed outright and vouchers were issued to parents. The vouchers, known as tuition grants, in many cases, were only good at new, private and segregated schools, known as segregation academies.

Өмірбаян

Білім беру адам капиталын қалыптастыру құралы ретінде қоғамның дамуы мен өркендеуі үшін маңызды, сондықтан үкіметтер мемлекеттік білім беруді үнемі жетілдіруге мүдделі. Сонымен қатар, білім беру – қоғамның негізгі нормаларын құрайтын ортақ құндылықтарды сіңдіретін құрал. Білім берудің қоғамға жағымды сыртқы әсерлері де бар. Бұл жағымды әсерлер қылмыстың төмендеуі, азаматтардың хабардар болуы және экономикалық даму түрінде көрінеді, бұл «көршілік эффекті» деп аталады. Экономикалық теория бойынша, отбасылар білім беруге және жеке тұтынуға жұмсайтын қаражатты анықтайтын тұтыну таңдауларының жиынтығымен бетпе-бет келеді. Бюджеттік шектеулерге сәйкес келетін тұтыну жиынтығының саны қанша болса, соғұрлым көп. Яғни, білім беру мен жеке тұтынудың кез келген комбинациясы бюджеттік шектеулерден аспауы тиіс. Теңдік қисықтары бір тауардың екіншісіне қатысты бағасын көрсетеді. Теңдік қисығы жеке тұлғаның білім беруге және жеке тұтынуға қаншалықты дайын екенін анықтайды. Білім берудегі мемлекеттік араласу көбінесе екі нысанда болады. Біріншісі – жарғылық мектептер, беделді мектептер немесе коммерциялық мектептер құру және бәсекелестікті арттыру сияқты кең ауқымды шаралар. Екіншісі – студенттерге колледжге немесе мектепке түсуге субсидиялар немесе несиелер беру сияқты жеке тұлғаларға бағытталған көмек. Алайда, осы мәселе бойынша жүргізілген зерттеулердің нәтижелері нақты емес, себебі кейбір жағдайларда мектеп таңдауын ұлғайту арқылы табыс және нәсілдік сегрегацияны жанама түрде азайтуға болатындығын көрсететін дәлелдер де бар. Сонымен қатар, мектеп ваучерлері мемлекеттік қаржыландырылатындықтан, оларды енгізу мемлекеттік мектептерге бөлінетін қаражатты азайтуы мүмкін. Жеке мектеп ваучерлері мемлекеттік бюджетке екі арна арқылы әсер етеді: қосымша тікелей ваучерлік шығындар және оқушылар санының азаюына байланысты мемлекеттік мектептердің шығындарын үнемдеу. Ваучерлер бағдарламасы мемлекеттік білім беру бюджетінен қаржыландырылады, ол мемлекеттік мектептердің бюджетінен шегеріледі. Бұл мемлекеттік мектеп жүйесіне оқушылардың біліміне жұмсалатын қаражатты азайту арқылы әсер етуі мүмкін.

Education as a tool for human capital accumulation is often crucial to the development and progression of societies and thus governments have large incentives to continually intervene and improve public education. Additionally, education is often the tool with which societies instill a common set of values that underlie the basic norms of the society. Furthermore, there are positive externalities to society from education. These positive externalities can be in the form of reduced crime, more informed citizens and economic development, known as the neighborhood effect. In terms of economic theory, families face a bundle of consumption choices that determine how much they will spend on education and private consumption. Any number of consumption bundles are available as long as they fit within the budget constraint. This means that any bundle of consumption of education and private consumption must not exceed budgetary constraints. Indifference curves represent the preferences of one good over another. The indifference curve determines how much education an individual will want to consume versus how much private consumption an individual will want to consume. Government intervention in education typically takes two forms. The first approach can be broad, such as instituting charter schools, magnet schools, or for profit schools and increasing competition. The second approach can be individually focused such as providing subsidies or loans for individuals to attend college or school vouchers for K 12. However, research on this topic is inconclusive, as there is also valid research that shows under certain circumstances, income and racial segregation can be reduced indirectly by increasing school choice. Additionally, since school vouchers are funded by the government, the implementation could cause the funds for public schools to be reduced. Private school vouchers affect government budgets through two channels: additional direct voucher expenditures, and public school cost savings from lower enrollments. Voucher programs would be paid for by the government's education budget, which would be subtracted from the public school's budget. This might affect the public school system by giving them less to spend and use for their student's education.

Оң әсерлері

Шейкел және тағы басқалар 2021 жылы «Мектеп тиімділігі және мектептің жақсаруы» журналында жариялаған мета-талдауында «оқушылар деңгейіндегі математика және оқу тестілеріне халықаралық деңгейдегі мектеп купондарының әсерін» бағалайтын рандомизацияланған бақыланатын сынақтардан алынған деректерді қарастырды. 11 түрлі купондық бағдарламаны қамтыған 21 зерттеуді бағалаудан кейін мета-талдау авторлары «жеке мектеп купондарының оң нәтижелерге әсер етуінің орташа дәрежедегі дәлелділігі, бағдарламалар мен нәтижелер жылдарындағы әсерлердің айқын әртүрлілігі» және «купондық араласулар жетістік нәтижелері болмаған жағдайда да тиімді болуы мүмкін» деген қорытындыға келді. Бағдарламаға қатысуға таңдалған оқушылар лотерея арқылы іріктелді. Купондарды жыл сайын жаңартуға болады, егер оқушылар жоспарланған сыныпқа көтерілу арқылы қанағаттанарлық академиялық жетістіктерге жетсе. Бағдарлама сонымен қатар, жақсы оқуға ынталандыру және білім беру мүмкіндіктерін кеңейтуді де қамтиды. Зерттеуде сондай-ақ, математика бойынша қыздарға қарағанда ұлдар үшін купондық әсерлер күштірек болғандығы көрсетілді. 1981 жылдан 1988 жылға дейін қалалық аймақтардағы жеке мектептерге түсу көрсеткіші ауылдық аймақтардағы жеке мектептерге қарағанда 11%-ға жоғары болды. Чили үкіметі 2008 жылдың қаңтарында «Мектепке артықшылықты субсидия беру туралы» заңды қабылдады. Бұл заң білім беру купондары жүйесін Кристофер Дженкс қолдаған реттелген өтемақы моделіне жақындастырды. SEP аясында купондық жүйе отбасылық табысты ескеру үшін өзгертілді. «Басымды оқушыларға» – Чили халқының 40%-дан төмен табысы бар отбасыларға – берілген купондар жоғары табысты отбасыларға берілгендерге қарағанда 50%-ға артық болды. Көптеген жеке мектептер Франция үкіметімен келісімшарт негізінде жұмыс істейді, онда Франция үкіметі мұғалімдердің жалақысын төлейді және олар мемлекеттік қызметкерлер саналады. Жеке мектептердегі басқа шығындар әдетте төмен мөлшердегі төлемдер арқылы өтелінеді. Келісімшарт бойынша жұмыс істейтін мектептер француз ұлттық оқу бағдарламасын сақтайды. Кейбір жеке мектептер келісімшарт негізінде жұмыс істемейді, бұл оларға басқа оқу бағдарламаларын оқытуға көбірек еркіндік береді, бірақ мемлекет білім беру стандарттарын бақылайды. Келісімшарт бойынша емес жеке мектептердегі мұғалімдердің жалақысы келісімшарт бойынша жұмыс істейтін мұғалімдерге қарағанда жоғарырақ болады, себебі төлемдер де жоғары. Француз мектептерінің шамамен 20%-ы жеке мектептерде оқиды. Үйде оқыту Францияда мүмкін, бірақ шектеулер бар. Шындығында, 2022 жылдың 2 қазанында Эммануэль Макрон секуляризмді нығайтты, үйде оқытуға тек белгілі жағдайларда ғана рұқсат берді, мысалы, мүгедектігі бар адамдар, жоғары деңгейдегі спортшылар немесе суретшілер, немесе көшпелі қауымдарға жататын адамдар үшін, кейбір отбасыларда қараңғылық таралуына қарсы күрестің бір бөлігі ретінде.

A 2021 meta analysis by Shakeel et al., published in the journal School Effectiveness and School Improvement, evaluated evidence from randomized controlled trials assessing "student level math and reading test score effects of school vouchers internationally." After evaluating 21 studies addressing 11 different voucher programs, the meta analysis authors found "moderate evidence of positive achievement impacts of private school vouchers, with substantial effect heterogeneity across programs and outcome years" as well as evidence suggesting that "voucher interventions may be cost effective even for null achievement impacts." The students selected to be in the program were selected by lottery. The vouchers were able to be renewed annually, conditional on students achieving satisfactory academic success as indicated by scheduled grade promotion. The program also included incentives to study harder as well as widening schooling options. The study also reported that there were larger voucher effects for boys than for girls, especially in mathematics performance. From 1981 to 1988, the private school enrollment rate in urban areas grew 11% more than the private school enrollment rate in rural areas. The Chilean government passed the Preferential School Subsidy Law (SEP) in January 2008. This piece of legislation made the educational voucher system much more like the regulated compensatory model championed by Christopher Jencks. Under SEP, the voucher system was altered to take family incomes into account. The vouchers provided to "priority students" – those whose family income was in the lower than 40% of Chileans – were worth 50% more than those given to the families with higher income. Most private schools are under contract to the French government in which case the French government pays teachers' salaries and they are considered state employees. Other costs at private schools are paid through fees which are usually low. Schools under contract follow the French national curriculum. Some private schools are not under contract giving them more freedom to teach different curricula although the state still monitors educational standards. Teachers' salaries at private schools not 'under contract' are paid through fees that are therefore much higher than those under contract. About 20% of French schoolchildren attend private schools. Homeschooling is possible but restricted in France. Indeed, on October 2, 2022, Emmanuel Macron reinforced secularism by allowing homeschooling only under specific circumstances, such as for individuals with disabilities, high level athletes or artists, or those belonging to nomadic communities, as part of measures to combat the spread of obscurantism in some families.

Ирландия

Ирландия Республикасындағы мектептердің көпшілігі – епархиялық басқаруда құрылған, бірақ капиталдық шығындары, мұғалімдердің жалақысы және оқушы басына белгілі бір төлем мектепке мемлекеттік көмек ретінде берілетін католик шіркеуіне қарасты мектептер. Бұл көмек мектеп оқушылардан оқу ақысын талап етпесе де беріледі. (Оқу ақысы бар мектептер азшылық құраса да, оларға көрсетілетін мемлекеттік қолдауға көптеген сын айтылып келеді. Оппозиция бұл қолдау оларға бәсекелестікте әділ емес артықшылық береді деп санайды.) Соңғы кезде ата-аналар құрған және жарғылық капиталы жоқ, шектеулі серіктестік ретінде ұйымдастырылған көпконфессиялық мектептерге бейімділік байқалады. Ата-аналар мен оқушылар өздеріне қалаған мектепті таңдауға құқылы. Егер мектеп оқушыларды тарта алмаса, ол дереу қаржыландыруын және оқытушылар штаттарын жоғалтады, ал мұғалімдер оқушылар көп жиналатын басқа мектептерге ауыстырылады. Бұл жүйе көптеген ирландиялық балалар үшін өте жақсы нәтижелерге қол жеткізді деп есептеледі. 1995–1997 жылдар аралығында оң және солшыл бағыттағы партиялардан құралған «Радуга коалициясы» үкіметі жоғары білімді бастауыш деңгейден бастап тегін етуді енгізді. Сыншылар бұл шара экономикалық қиын жағдайдағы отбасылардан шыққан студенттердің университетке қабылдану санын арттырмағанын айтады. Дегенмен, зерттеулер көрсеткендей, жоғары білімде оқу ақысын жою студенттердің жалпы саны мен төмен әлеуметтік-экономикалық жағдайдағы студенттердің санын арттырды. 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан бері жоғары білімге оқу ақысын қайта енгізу мүмкіндігі туралы кең пікір-таластар жүргізілуде.

Швеция

Швецияда 1992 жылы бастауыш және орта мектептерде "skolpeng" деп аталатын мектеп купондары жүйесі енгізілді, бұл мемлекеттік және жеке меншік "fristående skolor" ("тәуелсіз мектептер") арасында еркін таңдау жасауға мүмкіндік береді. Купон ақшасы жергілікті муниципалитет (kommun) қаражатынан тікелей мектепке, оқушылар санына байланысты төленеді. Мемлекеттік және тәуелсіз мектептердің екеуі де бірдей қаржыландырылады. Тәуелсіз мектептерді коммерциялық емес ұйымдар мен коммерциялық компаниялар басқара алады, бірақ олар қосымша төлем алуға немесе бірінші келгенге қызмет көрсету принципінен басқа оқушыларды іріктеуге құқықтары жоқ. 2008 жылы Швеция студенттерінің 10% астамы тәуелсіз мектептерде оқыды, және бұл көрсеткіш жылдам өсуде, нәтижесінде ел бұл модельдегі алғашқы қадам сатушы ретінде танылды. Стокгольмның губернаторы және бұрынғы білім министрі Пер Ункель бұл жүйе туралы: «Білім беру соншалықты маңызды, оны бір ғана өндірушіге тапсыруға болмайды, себебі монополиялық жүйелердің барлық тілектерді қанағаттандырмайтынын білеміз» деді. Швеция жүйесін Барак Обамаға бірқатар сарапшылар, соның ішінде Тынық мұхиты зерттеу институты, Швецияның купондық бағдарламаларының нәтижесінде орта тап мектептеріне оң әсер ететінін көрсететін фильм арқылы ұсынды. 2004 жылғы зерттеуде мемлекеттік мектептердегі оқу нәтижелері бәсекелестіктің күшеюіне байланысты жақсарғаны анықталды. Алайда, Швеция Ұлттық білім беру агенттігінің бас директоры Пер Тулберг бұл жүйе «жақсы нәтижелерге әкелмеді» деді, және 2000-ші жылдары Швецияның PISA рейтингтеріндегі көрсеткіштері нашарлады. Жаңа мектептер желісінің директоры Рейчел Вольф Швециядағы білім беру стандарттарының төмендеуі тәуелсіз мектептердің салдарынан емес, басқа себептерден туындағанын айтты. 2015 жылғы зерттеу «тәуелсіз мектеп оқушыларының үлесінің артуы орташа және ұзақ мерзімді нәтижелерді жақсартатынын, бұл негізінен сыртқы факторлармен (мысалы, мектептер арасындағы бәсекелестік) түсіндіріледі» деп көрсетті.

Гонконг

Гонконгта 2007 жылы коммерциялық емес балабақшаға баратын үштен алты жасқа дейінгі балалар үшін купондық жүйе енгізілді. Әр бала жылына 13 000 гонконг доллары көлемінде қаржы алады. Бұл 13 000 доллар екі бөлікке бөлінеді: 10 000 доллары балабақша ақысын субсидиялауға, ал қалған 3 000 доллары балабақша мұғалімдерінің біліктілігін арттыруына және педагогикалық сертификат алуына жұмсалады. Аталған купондық жүйеде белгілі бір шектеулер де бар. Ата-аналар жылына 24 000 доллардан кем ақы алатын коммерциялық емес балабақшаларды ғана таңдай алады. Үкімет 2011–12 жылға дейін барлық балабақша мұғалімдерінің педагогикалық біліміне ие болуын күтеді, содан кейін субсидия әр оқушыға 16 000 долларға дейін ұлғайтылады, бұл қаражат толығымен балабақша ақысын төлеуге бағытталады. Экономист Милтон Фридман бұл жүйені сынап, «Мен Цанг мырзаның ұсынысы тиісті деңгейде құрылымдалмағанын санаймын» деді. Оның пікірінше, купондық жүйенің басты мақсаты – бәсекелестік ортаны қалыптастыру, сондықтан оны тек коммерциялық емес балабақшалармен шектеуге болмайды. Коммерциялық балабақшаға барып оқитын балалары бар ата-аналардың наразылығынан кейін, бағдарлама коммерциялық балабақшаларда оқитын балаларға да таратылды, бірақ тек 2007 жылдың қыркүйегіне дейін тіркелгендерге ғана. Сондай-ақ, үкімет коммерциялық емес балабақшаға айналғысы келетін коммерциялық балабақшаларға 30 000 гонконг долларына дейін субсидия беруді жоспарлап отыр.

Пәкістан

Пәкістанның Пенджаб штатында 2005 жылы білім беруге арналған ваучерлер жүйесі (EVS) Пәнджаб білім беру қорының (PEF) басқарушы директоры және бас атқарушы директоры доктор Алла Бахш Малик тарапынан, әсіресе қалалық кемтар аудандарда және ең кедей отбасылар үшін енгізілді. Алғашқы зерттеуді АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Ашық қоғам институты қаржыландырды. Профессор Генри М. Левин Пенджабтағы кедей отбасылардың балаларына про-боно қызметтер көрсетті. Білім берудегі әділеттілік пен интеграцияны қамтамасыз ету үшін үкімет ең кедей отбасылардың сапалы білім алуға тең мүмкіндіктерін қамтамасыз етуі керек. Ваучерлер жүйесі Колумбия университетінің Педагогтар колледжі және Ашық қоғам институтымен әзірленді. Оның мақсаты – таңдау еркіндігін, тиімділікті, теңдікті және әлеуметтік байланысты нығайту. 2006 жылы Лахор қаласының Сукхнехар ауданындағы кемтар аудандарда пилоттық жоба басталды, онда жүргізілген сауалнамада барлық үйлердің кедейлік шегінен төмен өмір сүретіні анықталды. EVS арқылы қорыңыз 5-16 жас аралығындағы балалары бар әрбір үйге білім беру ваучерлерін беруді көздеді. Ваучерлер қатысатын жекеменшік мектептердегі оқу ақысын төлеуге қолданылатын болды. Пилоттық кезеңде 1053 отбасы өздері таңдаған жекеменшік мектепке балаларын жіберу мүмкіндігіне ие болды. EVS өз серіктес мектептерін Білім министрлігінің бюрократтарына емес, ата-аналарға есеп беруге міндеттейді. FAS бағдарламасында әр мектеп директоры оқушыны қабылдауды немесе қабылдамауды өз қалауынша шеше алады. Алайда, EVS-та серіктес мектеп оқушының ваучері болса және отбасы сол мектепті таңдаса, оқушыдан бас тартуға құқығы жоқ. Серіктес мектептер сондай-ақ PEF-ке жауапты: олар студенттердің оқу нәтижелерін мерзімді түрде тексеруге, қосымша жеке инвестициялар жасауға және мұғалімдердің жұмыс жағдайларын жақсартуға бағынады. EVS ата-аналарды балаларын мектепке жіберуге ынталандырады, сондықтан бағдарламаға қосылғысы келетін жекеменшік мектептер арасында бәсекелестік тудырады. Мектептерді таңдау кезінде келесі критерийлер қолданылады: (i) PEF-тің EVS серіктес мектептеріне төлейтін ақысы балаға айына 550 PKR құрайды. Жоғары оқу ақысы бар мектептер де бағдарламаға қатысуға өтініш бере алады, бірақ оларға 1200 PKR-дан артық төленбейді және олар оқу ақысының қалған бөлігін оқушылардың отбасыларынан алуға құқылы болмайды. (ii) Мектепке қабылданатын оқушылардың жалпы саны кемінде 50 бала болуы керек. (iii) Мектепте қажетті инфрақұрылым мен жақсы оқу ортасы болуы керек. (iv) EVS серіктес мектептері ваучер иелерінің тұрғын үйінен жарты шақырымдық радиуста орналасуы керек. Алайда, егер ата-аналар алыс орналасқан мектепті таңдаса, PEF қарсылық білдірмейді, егер мектеп EVS таңдау критерийлерін орындаса. (v) PEF әлеуетті серіктес мектептердің қызығушылығын ояту үшін жарнама жасайды. Содан кейін ол іріктеуден өткен мектептердегі оқушыларға таңдалған пәндер бойынша алдын ала сынақтар өткізеді және осы мектептерді физикалық түрде тексеріп қарады. PEF кеңселерде барлық EVS серіктес мектептердің тізімі орналастырылған, ата-аналар оны қарап, балалары үшін мектеп таңдай алады. Қазіргі таңда 500 мыңнан астам оқушы EVS-тан пайда көріп отыр және бағдарлама Пәнджаб үкіметінің қаржысымен кеңейтілуде.

In Pakistani Punjab, the Education Voucher Scheme (EVS) was introduced by Dr. Allah Bakhsh Malik, managing director and chief executive of the Punjab Education Foundation (PEF), especially in urban slums and the poorest of the poor in 2005. The initial study was sponsored by Open Society Institute New York USA. Professor Henry M. Levin extended pro bono services for children of poor families from Punjab. To ensure educational justice and integration, the government must ensure that the poorest families have equal access to quality education. The voucher scheme was designed by the Teachers College, Columbia University, and the Open Society Institute. It aims to promote freedom of choice, efficiency, equity, and social cohesion. A pilot project was started in 2006 in the urban slums of Sukhnehar, Lahore, where a survey showed that all households lived below the poverty line. Through the EVS, the foundation would deliver education vouchers to every household with children 5–16 years of age. The vouchers would be redeemable against tuition payments at participating private schools. In the pilot stage, 1,053 households were given an opportunity to send their children to a private school of their choice. The EVS makes its partner schools accountable to the parents rather than to the bureaucrats at the Ministry of Education. In the FAS program, every school principal has the choice to admit a student or not. However, in the EVS, a partner school cannot refuse a student if the student has a voucher, and the family has chosen that school. The partner schools are also accountable to the PEF: they are subject to periodic reviews of their student learning outcomes, additional private investments, and improvements in the working conditions of the teachers. The EVS provides an incentive to parents to send their children to school, and so it has become a source of competition among private schools seeking to join the program. When it comes to the selection of schools, the following criteria are applied across the board: (i) The fee paid by the PEF to EVS partner schools is PKR 550 per child per month. Schools charging higher fees can also apply to the program, but they will not be paid more than PKR 1200, and they will not be entitled to charge the difference to students' families. (ii) Total school enrollment should be at least 50 children. (iii) The school should have adequate infrastructure and a good learning environment. (iv) EVS partner schools should be located within a half kilometer radius of the residences of voucher holders. However, if the parents prefer a particular school farther away, the PEF will not object, provided that the school fulfills the EVS selection criteria. (v) The PEF advertises to stimulate the interest of potential partner schools. It then gives students at short listed schools preliminary tests in selected subjects and conducts physical inspections of these schools. PEF offices display a list of all the EVS partner schools so that parents may consult it and choose a school for their children. By now more than 500,000 students are benefiting from EVS and the program is being scaled up by financing from the Government of Punjab.

АҚШ-тағы мектеп талоны мемлекеттік саясаты

1980 жылдары Рейган әкімшілігі ваучерлерді қолдады, сондай-ақ Джордж Буш әкімшілігі де «Ешбір бала артта қалмасын» заңына дейін білім беру реформасының бастапқы ұсыныстарында осыны істеді. 2016 жылдың желтоқсанына қарай 14 штатта дәстүрлі мектеп ваучерлері бағдарламасы болды. Бұл штаттар: Арканзас, Флорида, Джорджия, Индиана, Луизиана, Мэн, Мэриленд, Миссисипи, Солтүстік Каролина, Огайо, Оклахома, Юта, Вермонт және Висконсин. АҚШ-тың астанасы Вашингтон қаласында да 2016 жылдың желтоқсанына дейін мектеп ваучерлері бағдарламасы жұмыс істеді. 1990 жылы Висконсин штатының Милуоки қаласының мемлекеттік мектептері «Милуоки ата-анасының таңдауы» бағдарламасын іске қосты. Бастапқыда бұл бағдарлама діни емес жекеменшік мекемелер үшін мектеп ваучерлерін қаржыландырды. Бірақ, ол діни емес жекеменшік мекемелермен сәттілікке жеткеннен кейін, кейіннен діни жекеменшік мекемелерді де қамтуға кеңейтілді. 2006/07 оқу жылы Милуокиде ваучерлерге 100 миллион доллардан астам төленген алғашқы жыл болды. Милуоки студенттерінің 26 пайызы дәстүрлі Милуоки мемлекеттік мектептері жүйесінен тыс мектептерге бару үшін мемлекеттік қаржыландыру алады. Шындығында, егер ваучер бағдарламасы жеке мектеп округі ретінде қарастырылса, ол Висконсин штатындағы алтыншы ірі округ болар еді. Милуокидің оңтүстік жағында орналасқан Сент-Энтони католик мектебінде 966 ваучермен оқитын оқушы бар, яғни ол американдық тарихтағы кез келген бастауыш немесе жоғары мектепке қарағанда жалпы мектепті қолдауға көбірек мемлекеттік қаражат алады. 2013 жылы Милуоки бағдарламасы бойынша жүргізілген зерттеуде ваучерлерді пайдалану студенттің жоғары мектепті бітіру, колледжге түсу және онда қалу мүмкіндігін арттыратыны анықталды. Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы 2015 жылы жариялаған мақаласында Луизиананың ваучер бағдарламасына қатысу «академиялық үлгерімді айтарлықтай төмендетіп» жібергенін көрсетті, бірақ бұл нәтиже бағдарламадағы жеке мектептердің нашар сапасымен байланысты болуы мүмкін. АҚШ-тағы ең ірі мектеп ваучер бағдарламасы – Индиананың таңдау стипендиясы бағдарламасы.

In the 1980s, the Reagan administration pushed for vouchers, as did the George W. Bush administration in the initial education reform proposals leading up to the No Child Left Behind Act. As of December 2016, 14 states had traditional school voucher programs. These states consist of: Arkansas, Florida, Georgia, Indiana, Louisiana, Maine, Maryland, Mississippi, North Carolina, Ohio, Oklahoma, Utah, Vermont, and Wisconsin. The capital of the United States, Washington, D. C., also had operating school voucher programs as of December 2016. In 1990, the city of Milwaukee, Wisconsin's public schools implemented a program called the Milwaukee Parental Choice Program. Originally, this funded school vouchers for nonreligious, private institutions. It was, however, eventually expanded to include private, religious institutions after it saw success with nonreligious, private institutions. The 2006/07 school year marked the first time in Milwaukee that more than $100 million was paid in vouchers. Twenty six percent of Milwaukee students will receive public funding to attend schools outside the traditional Milwaukee Public School system. In fact, if the voucher program alone were considered a school district, it would mark the sixth largest district in Wisconsin. St. Anthony Catholic School, located on Milwaukee's south side, boasts 966 voucher students, meaning that it very likely receives more public money for general school support of a parochial elementary or high school than any before it in American history. A 2013 study of Milwaukee's program posited that the use of vouchers increased the probability that a student would graduate from high school, go to college, and stay in college. A 2015 paper published by the National Bureau of Economic Research found that participation in Louisiana's voucher program "substantially reduces academic achievement" although that the result may be reflective of the poor quality of private schools in the program. The largest school voucher program in the United States is the Indiana Choice Scholarships program.

Саяси қолдау

АҚШ-та мектеп купондарына қатысты саяси қолдау әртүрлі. Солшыл және оңшыл спектрде консерваторлар купондарды қолдауға көбірек дайын. Кейбір штаттар купонды шоттар туралы заңдарды қабылдады. Нью-Мексикода сол кездегі республикашыл Гэри Джонсон мектеп купондарын беруді өзінің екінші губернаторлық мерзімінің басты мәселесі етіп қойды. Федералдық үкімет Вашингтондағы 7500 тұрғыны үшін купондық бағдарлама ұсынды, ол DC Opportunity Scholarship Program деп аталды. Бағдарлама 2009 жылдың наурызының басына дейін жұмыс істеді, содан кейін Конгресс демократтары бағдарламаны жабуды және 2009/10 оқу жылының соңында балаларды купондық қаржыландырылатын мектеп орындарынан шығаруды ұсынды. Бұл 2009 жылғы $410 миллиардтық Біріктірілген Үкіметтік Өтімдер Заңы аясында жасалды, ол 7 наурызда Палатадан өтіп, Сенатта қаралып жатқан болатын. Обама әкімшілігі бағдарламаға жаңадан келгендерге бағдарламаны жабуды ұсына отырып, бағдарламаға қатысқан балалардың оқуын аяқтауына рұқсат беруді жөн көретінін мәлімдеді. Алайда, бұл мәселе бойынша оның ұстанымы президенттің заңға қол қоюына кедергі келтіруге жеткіліксіз болды. Қоғамның купондарды қолдайтыны әлде жоқпыны күмәнді. Көпшілік мектептерді жақсартуды купон беруден гөрі маңыздырақ деп санайды, бірақ сауалнамаға қатысушылардың 40 пайызы купонды шоттар туралы жеткілікті білмейтінін немесе осы жүйені түсінбейтінін мойындады. 2000 жылдың қараша айында Тим Дрейпер ұсынған купондық жүйе Калифорния штатында 38-қадам ретінде дауысқа салынып, талқыланды. Бұл мектеп купондарына қатысты ұсыныстардың арасында ерекшелік танылды, себебі ол купонды қабылдайтын мектептердің аккредиттелуін де, оларды алуға үміткер отбасылардың мұқтаждығын дәлелдеуін де талап етпеді. Сонымен қатар, мектептер купонды толық төлем ретінде қабылдауы керек деген талап та болған жоқ, жеке мектеп оқу ақысының нақты құнын төмендетуге кепілдік беретін ереже де жоқ еді. Бұл шара 70,6 пайызға 29,4 пайыз есебімен қабылданбады. 2007 жылы Юта штатында оқу ақысын 3000 долларға дейін субсидиялайтын жалпыға ортақ мектеп купондары жүйесі қабылданды, бірақ ол күшке енбестен бұрын штаттық референдумда сайлаушылардың 62 пайызы таратып жіберді. 2011 жылдың 27 сәуірінде Индиана штаты штаттық купондық бағдарламаны қабылдады, ол АҚШ-тағы ең ірі бағдарлама болып табылады. Ол отбасылық табысы 41000 доллардан төмен студенттерге 4500 долларға дейін, ал табысы жоғары отбасыларға азырақ көмек ұсынады. Купондарды мемлекеттік мектеп жүйесінен тыс білім беру мүмкіндіктерін қаржыландыру үшін пайдалануға болады. 2013 жылдың наурызында Индиананың Жоғарғы соты бұл бағдарлама штаттың Конституциясын бұзбайтынын анықтады.

Political support for school vouchers in the United States is mixed. On the left/right spectrum, conservatives are more likely to support vouchers. Some state legislatures have enacted voucher laws. In New Mexico, then Republican Gary Johnson made school voucher provision the major issue of his second term as governor. The federal government provided a voucher program for 7,500 residents of Washington, D. C., called the D. C. Opportunity Scholarship Program. The program operated until in early March 2009, when congressional Democrats moved to close down the program and remove children from their voucher funded school places at the end of the 2009/10 school year under the $410 billion Omnibus Appropriations Act of 2009 which, as of March 7 had passed the House and was pending in the Senate. The Obama administration stated that it preferred to allow children already enrolled in the program to finish their schooling while closing the program to new entrants. However, its preference on this matter was not strong enough to prevent the president from signing the bill. Whether or not the public generally supports vouchers is debatable. Majorities seem to favor improving existing schools over providing vouchers, yet as many as 40% of those surveyed admit that they do not know enough to form an opinion or do not understand the system of school vouchers. In November 2000, a voucher system proposed by Tim Draper was placed on the California ballot as Proposition 38. It was unusual among school voucher proposals in that it required neither accreditation on the part of schools accepting vouchers, nor proof of need on the part of families applying for them; neither did it have any requirement that schools accept vouchers as payment in full, nor any other provision to guarantee a reduction in the real cost of private school tuition. The measure was defeated by a final percentage tally of 70.6 to 29.4. A statewide universal school voucher system providing a maximum tuition subsidy of $3,000 was passed in Utah in 2007, but 62% of voters repealed it in a statewide referendum before it took effect. On April 27, 2011, Indiana passed a statewide voucher program, the largest in the U. S. It offers up to $4,500 to students with household incomes under $41,000, and lesser benefits to households with higher incomes. The vouchers can be used to fund a variety of education options outside the public school system. In March 2013, the Indiana Supreme Court found that the program does not violate the state constitution.