Кіріспе

Американдық лирик (1900–1993)

Митчелл Париш (шын аты Майкл Хайман Пашелинский; 10 шілде 1900 – 31 наурыз 1993) – американдық лирик, ең белгілісі сахна мен киноға арналған әндердің авторы.

Өмірбаян

Париш 1900 жылы шілдеде Литвада, Ресей империясында еврей отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1901 жылдың 3 ақпанында АҚШ-қа эмиграция жасады, ол бір жасқа толмаған кезде кемемен келді. Олар алдымен Луизиана штатына қоныстанды, онда оның әкесінің әжесінің туыстары болды, бірақ кейін Нью-Йорк қаласына көшіп, Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде өсіп, мемлекеттік мектептерде білім алды. Ол Колумбия университеті мен Нью-Йорк университетінде оқыды және Phi Beta Kappa мүшесі болды. Заңгер болу ниетінен бас тартып, ән жазушы болды. Ол вадевиль өнерпаздары үшін арнайы материалдар жазу арқылы тәлім алды, кейін сахна, кино және көптеген музыкалық қойылымдар үшін әндер жазушы ретінде танылды. 1920 жылдардың соңында Париш Нью-Йорктегі Tin Pan Alley лирикасының белгілі жазушысы болды. Оның ең танымал туындылары – "Stardust", "Sweet Lorraine", "Deep Purple", "Stars Fell on Alabama", "Sophisticated Lady", "Volare" және "Blue Skirt Waltz", "Moonlight Serenade", "Mr. Ghost Goes to Town", "Sleigh Ride", "One Morning in May" және "Louisiana Fairy Tale" сияқты әндердің сөздері. 1949 жылы Париш дирижер Алл Гудманның "The Allen Stroll" пьесасына сөз жазды, ол радио комедиясынан Фред Аллен "Аллен аллеясы" бойымен серуендеген кезде ойналды, бұл Алленнің апталық шоуының маңызды бөлігі болды. Жаңа ән, "Carousel of Love", 1949 жылдың 4 сәуірінде The Fred Allen Show бағдарламасында тұңғыш рет орындалды. Оны ДеМарко сестері орындады, ал Аль Гудман мен оның оркестрі сүйемелдеді. 1950 жылы Лерой Андерсонның "The Syncopated Clock" әніне сөз жазды. 1951 жылы Анри Беттидің (музыка) және Жак Плантедің (сөздер) 1948 жылы жазған "Maître Pierre" француз әнінің ағылшын тіліндегі нұсқасын жазды. Әннің атауы "The Windmill Song" деп өзгертілді және Эндрюс сестері Гордон Дженкинс пен оның оркестрімен бірге жазды. 1972 жылы ол Ән жазушылар Даңқы залына енгізілді және олардың Джонни Мерсер сыйлығымен марапатталды.

"Жұлдыз шаңдарының" эволюциясы

"Stardust" 1927 жылы Хоаги Кармайкл Bix Beiderbecke-тің ықпалымен джаздық аспаптық пьеса ретінде ойлап тапқан. Париш 1929 жылы оған сөз жазды, ал келесі жылы Ишам Джонс оны жазды. Ишам Джонс – суинг дәуірінен бұрынғы ең танымал оркестрлердің бірінің жетекшісі болған. "Жұлдыз шаңы" суинг дәуірінде қайта жанданды, сол кезде Бени Гудман мен Томми Дорсидің екеуі де хит болған нұсқаларын жариялады. 1940 жылы Арти Шоу "Stardust" әнін жазды, ал Томми Дорси Фрэнк Синатра мен Pied Pipers тобының қатысуымен екінші нұсқасын жазды. Ән тағы үш рет коммерциялық сәттілікке ие болды, әрқайсысы әртүрлі стильде. 1957 жылы Билли Уорд пен Домино үшін хитке айналды, сондай-ақ сол жылы Нат Кинг Коулдың ең табысты альбомдарының бірі "Love Is the Thing" альбомының маңызды бөлігі болды. 1978 жылы Уилли Нельсон "Stardust" әнін кантри балладасы ретінде жаңғыртты, ол үш миллион дана сатылған, сол аттас "Stardust" альбомының титулдық әні болды. "Жұлдыз шаңы" Париштің өлеңдеріне арналған ревюдің атауына да айналды. Ол Бродвейден тыс жерде қойылды, содан кейін келесі жылы Бродвейге көшірілді, онда ол Билтмор театрындағы соңғы қойылым болды. Ол 101 рет көрсетілді және 1999 жылы қайта қойылды.

Әннің мәтіні (таңдалған)

Ән атауы Композитор Жыл Белгілі жазба Жазушы
All I Need is You (Ағылшын тіліндегі мәтін, француз тілінен аударған, Анри Конте жазған)
All My Love (қосымша атау: "Bolero"). (Ағылшын тіліндегі мәтін, француз тілінен аударған, түпнұсқа мәтін Анри Конте)
Пол Дюран 1950 Пэтти Пейдж (1950) Mercury Records (каталог нөмірі #5455)
Blue Tango (оркестрге арналған инструменталды композиция)
Лерой Андерсон 1951 (жазылған), 1952 (жарияланған) Лерой Андерсен жазған инструменталды нұсқасы (шамамен 1951/1952) Decca Records (каталог нөмірі; 27875)
Blue Skirt Waltz
Carolina
Rolling Stone
Carousel of Love
Deep Purple (пианиноға арналған композиция, Париш 1938 жылы мәтін жазды)
Питер Дероуз 1933 Ларри Клинтон және оның оркестрі, Бе Уэйнмен бірге (23 желтоқсан 1938) Victor Records
Is That Religion?
Мацео Пинкард 1930
The Lamp Is Low
Питер Дероуз, Берт Шефтер 1930 жылдар (1) Милдред Бейли (24 сәуір, 1939) (2) Томми Дорси және оның оркестрі, Джек Леонардтың вокалымен (1 мамыр, 1939) Vocation Records (каталог нөмірі #4845) (2) Victor Records (каталог нөмірі. 26259)
Louisiana Fairy Tale (J. Fred Coots-пен бірге жазылған)
Haven Gillespie 1935 Fats Waller
Moonlight Serenade
Glenn Miller 1939 Glenn Miller (1939)
Mr. Ghost Goes to Town
One Morning in May
Hoagy Carmichael 1933 Hoagy Carmichael, 10 қазан 1933 күні жазылған Victor Records
Organ Grinder's Swing (Irving Mills-пен бірге жазылған)
Will Hudson 1936 Jimmy Lunceford және оркестрі
Riverboat Shuffle
Hoagy Carmichael, Irving Mills және Dick Voynow 1924 Bix Beiderbecke және The Wolverines
Ruby (Ruby Gentry фильмінен тақырыптық ән)
Heinz Roemheld 1952 Les Baxter және оның оркестрі (Danny Welton-ның гармоникалық орындауымен) (1953)
Sleigh Ride
Leroy Anderson 1948 Arthur Fiedler және Boston Pops Orchestra (1949) RCA Red Seal Records
Sometime
Glenn Miller, Chummy MacGregor, Mitchell Parish 1939 Glenn Miller RCA Victor
Sophisticated Lady
Duke Ellington
Stairway to the Stars
Matty Malneck, Frank Signorelli Glenn Miller және оның оркестрі, Ray Eberle-дің орындауымен, 9 мамыр 1939 күні жазылған
Stardust
Hoagy Carmichael 1927 Hoagy Carmichael және оның достары
Stars Fell on Alabama
Frank Perkins 1934 Guy Lombardo Orchestra, Carmen Lombardo вокалмен Decca Records (каталог нөмірі #104)
Sweet Lorraine
Cliff Burwell 1928 Nat King Cole Capitol Records
The Syncopated Clock
Leroy Anderson 1945 Leroy Anderson 1950 жылы жазылған Decca Records
Volare (Nei blu dipinti di blu)
Domenico Modugno 1 ақпан 1958
The Windmill Song (түпнұсқа француз тіліндегі мәтіні Jacques Plante-тікі)
Henri Betti 1948 The Andrew Sisters, Gordon Jenkins және оның оркестрімен бірге

Өлім

1993 жылы 92 жасында Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында дүние салды. Ол Нью-Йорк штатының Эльмонт қаласындағы Бет-Дэвид зиратында жерленді.