Сальфорд қаласы: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Ұлы Манчестердегі қала, Англия. Солфорд ( /sɔːlfərd/ SAWLfərd) – Ұлы Манчестердегі қала. Қала Ирвелл өзенінің батыс жағалауында, өзеннің Манчестермен және оның орталық қаласымен шекарасын құрайтын тұсында орналасқан. Қаланың танымал орындарына ескі қалалық әкімшілік ғимараты, собор және Сент-Филипс шіркеуі жатады. Бұл – кеңірек Салфорд қалалық метрополитен округінің басқару орталығы. Салфордтың жақын маңайындағы құрылыс аймағында Стретфорд, Болтон, Сале және Бьюри қалалары орналасқан, ал олардан өзге Прествич, Рэдклифф және Урмстон қалалары да жақын жерде. Аталған метрополитен округіне Экклс, Пендлбери, Суинтон, Уолкден және басқа да айналасындағы ауылдар мен қала маңындағы елді мекендер кіреді. Бұл қала тарихи Ланкашир графтығындағы бұрынғы Салфордширдің сот орыны болған. 1230 жыл шамасында 6-шы Честер графы Ранулф де Блондевилл оған базар жарғысын берген. Бастапқыда бұл екеуі Солфордты көршілес Манчестерден гөрі мәдени және коммерциялық жағынан маңыздырақ еткен, бірақ 18-19 ғасырлардағы өнеркәсіптік революция бұл жағдайды өзгертіп жіберді. Бұрынғы Салфорд округіне 1926 жылы қала мәртебесі берілді, ал қазіргі кең аймақ 1974 жылы құрылды. Қала экономикасы 18-19 ғасырларда мақта және жібек иіру және тоқу фабрикаларына, ал 1894 жылдан бастап Манчестер кеме каналындағы маңызды ішкі портқа бағытталған. 20 ғасырдағы өнеркәсіптік құлдырау қаланың тоқырап, әлеуметтік мәселелерге толы аймақтарға айналуына әкелді. Ауыр өнеркәсіптің жоғалуын толықтыру үшін көптеген медиа секторларының бас кеңселері Salford Quays дамуындағы MediaCityUK-қа көшірілді. Қаладағы атақты мекемелер мен компаниялардың қатарында Салфорд университеті, Салфорд қалалық футбол клубы, Салфорд Ред Девилс, Салфорд Лэдс клубы, BBC North және ITV Granada бар.

Топонимика

Солфорд атауы "сары ағаштардың броды" деген мағынаны білдіреді, яғни Ирвелл өзенінің жағасында өсетін жалбыздарға (сонымен қатар сары ағаштар деп те аталады) сілтеме жасайды. Брод қазіргі Виктория көпірі орналасқан жер шамасында болған. Жалбыз ағаштарын Браутонның төменгі бөлігінде де кездестіруге болады. Ал 1226 жылғы Ланкаширдегі тергеулерде "Сенфорд" деп тіркелген.

Ерте тарих

Қазіргі Салфорд аумағындағы адам қызметінің ең ерте белгілі дәлелі – Керсал Моор және Ирвелл өзенінде табылған неолиттік кремний жебе бастары мен оларды өңдеу іздері. Бұл аймақта 7–10 мың жыл бұрын адамдар тұрғандығын көрсетеді. Мұндай құралдарға қажетті шикізат тапшы болған және оны өңдеу қиын болғандықтан, олардың сапасы басқа жерде табылғандарынан төмен болды. Басқа да табылған заттардың ішінде – 1890 жылы Манчестер кеме каналын қазу кезінде Мод-Уилл маңынан табылған неолиттік айдарлы балға, сондай-ақ 1873 жылы Броутон-Холл иелігінде жол салу кезінде табылған қола дәуіріне жататын кремациялық құмыра бар. Бриганттар – қазіргі Солтүстік Англиядағы ең ірі кельт тайпасы болды. Олардың Манчестер соборы тұрған құмтасты үстірттегі бекінісі Салфордтың алғашқы орталығына қарама-қарсы орналасқан. Олардың аумағы Ирвелл өзенінің жанындағы құнарлы жазық жерге дейін, қазіргі Салфорд және Стретфорд аймақтарын қамтыды. Римнің Британияны жаулап алуынан кейін, генерал Агрикола Дева Виктрикс (Честер) және Эборакум (Йорк) қалаларына қарайтын жолдарды Бриганттардан қорғау үшін Мамуциум (Манчестер) атты римдік бекініс салуға бұйрық берді. Салфорд қаласы 79 жылы бекініс салынысымен бірге негізделді. 410 жылы римдіктердің кетуі тұрғындарды саксондардың ықпалына қалдырды. Кейін даниялықтар бұл аймақты жаулап алып, Бриганттардың қалдықтарын сіңіріп алды. Ерте орта ғасырларда ағылшындар бұл аймаққа қоныс аударды және жергілікті жерге «талдардың жанындағы броды» деген мағына беретін Sealhford деп ат қойды. Біріккен Англия Корольдігі құрылғаннан кейін Салфорд Англия корольдерінің, соның ішінде Эдуард Исповедниктің иелігінде болған кең ауылдық аймақтағы капитул немесе орталық поместье болды. Мерси және Риббл өзендері арасындағы аймақ алты кішігірім округке бөлінді, олар «ваппентейк» немесе жүздер деп аталды. Оңтүстік-шығыс округі Салфорд жүзі деп танылды, ол әскери және сот істері үшін Салфордтан басқарылатын жер бөлімі болды. Онда тоғыз үлкен приход, тағы екеуінің кішігірім бөліктері және Уиган прихотының Аспулл қалашығы кірді. Нормандар Англияны жаулап алғаннан кейін, Гарольд II жеңілген соң Вильгельм I Салфорд жүзін Роджер Пойтевинге берді. 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Салфорд жүзінің ауданы 35 000 халқы бар 906 км² жерді қамтығаны жазылған. Пойтевин жүздің ішінде Манчестер поместьесін құрды, ол кейін жергілікті басқаруда Салфордтан бөлек болды. Пойтевин 1102 жылы Генрих I-ге қарсы бүлікке қатысқандығы үшін иелігінен айырылды. 1115 жылы Генрих I, бүлік кезінде көрсеткен қолдауы үшін Салфорд жүзін Ланкастер графының басқаруына берді. Салфорд 13 ғасырдың басында шағын қала ретінде дами бастады. 1228 жылы Генрих III Салфорд капитулына базар және жыл сайынғы жәрмеңке өткізу құқығын берді. Жәрмеңкелер қала үшін маңызды болды; 17 ғасырдағы жарлыққа сәйкес, әрбір бургесс – қаланың еркін азаматы – оларға қатысуға міндетті болды, бірақ жәрмеңкелер 19 ғасырда жойылды. Честер графтары капитулдың дамуына көмектесті, ал 1230 жылы Честер графы Ранулф де Блондевилл Салфордты боргаж немесе еркін қалашыққа айналдырды. Осы жарғы қала тұрғындарына Салфордтан тыс жерде тұратын саудагерлерге қарағанда белгілі бір коммерциялық құқықтар, жеңілдіктер мен артықшылықтар берді. Жарғының 26-тармағында егер олар қалада тұрмаса, Салфорд жүзінде ешкім жұмыс істей алмайтыны айтылған.

The earliest known evidence of human activity in what is now Salford is provided by the Neolithic flint arrow heads and workings discovered on Kersal Moor and the River Irwell, suggesting that the area was inhabited 7–10,000 years ago. The raw material for such tools was scarce and unsuitable for working, and as a result they are not of the quality found elsewhere. Other finds include a neolithic axe hammer found near Mode Wheel, during the excavation of the Manchester Ship Canal in 1890, and a Bronze Age cremation urn during the construction of a road on the Broughton Hall estate in 1873. The Brigantes were the major Celtic tribe in what is now Northern England. With a stronghold at the sandstone outcrop on which Manchester Cathedral now stands, opposite Salford's original centre, their territory extended across the fertile lowland by the River Irwell that is now Salford and Stretford. Following the Roman conquest of Britain, General Agricola ordered the construction of a Roman fort named Mamucium (Manchester) to protect the routes to Deva Victrix (Chester) and Eboracum (York) from the Brigantes. Salford was founded when the fort was completed in AD 79, The withdrawal of the Romans in AD 410 left the inhabitants at the mercy of the Saxons. The Danes later conquered the area and absorbed what was left of the Brigantes. Angles settled in the region during the Early Middle Ages and gave the locality the name Sealhford, meaning "ford by the willows". Following the emergence of the united Kingdom of England, Salford became a caput or central manor within a broad rural area in part held by the Kings of England, including Edward the Confessor. The area between the rivers Mersey and Ribble was divided into six smaller districts, referred to as "wapentakes", or hundreds. The south east district became known as the Hundred of Salford, a division of land administered from Salford for military and judicial purposes. It contained nine large parishes, smaller parts of two others, and the township of Aspull in the parish of Wigan. After the defeat of Harold II during the Norman conquest of England, William I granted the Hundred of Salford to Roger the Poitevin, and in the Domesday Book of 1086 the Hundred of Salford was recorded as covering an area of 350 square miles (906 km2) with a population of 35,000. Poitevin created the subordinate Manor of Manchester out of the hundred, which has since in local government been separate from Salford. Poitevin forfeited the manor in 1102 when he was defeated in a failed rebellion attempt against Henry I. In around 1115, for their support during the rebellion, Henry I placed the Hundred of Salford under the control of the Earldom of Lancaster,

Salford began to emerge as a small town early in the 13th century. In 1228, Henry III granted the caput of Salford the right to hold a market and an annual fair. The fairs were important to the town; a 17th century order forced each burgess – a freeman of the borough – to attend, but the fairs were abolished during the 19th century. The Earls of Chester aided the development of the caput, and in 1230 Ranulf de Blondeville, 6th Earl of Chester made Salford a burgage, or free borough. The charter gave its burgesses certain commercial rights, privileges and advantages over traders living outside Salford; one of the 26 clauses of the charter stated that no one could work in the Hundred of Salford unless they also lived in the borough.

Өнеркәсіптік революция

Салфордтың өнеркәсіптік революцияға дейінгі тоқыма өңдеу тарихы бар және ескі қала ретінде шамамен 700 жыл бойы дамыған. Мақта өндірісіне дейін жүн тауары мен фюстиан саудасы кең өріс алған. Өнеркәсіптік революция кезінде тоқыма өндірісіндегі өзгерістер Салфордтың халқы мен қала құрылысына, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық және мәдени жағдайларына зор әсер етті. Жақсы орналасқан тоқыма өңдеу және сауда инфрақұрылымы, Ирвелл өзені мен оның салаларының сумен жеткізілуі кәсіпкерлерді тартып, олар Пендлтон мен Ордсаллдағы өзен жағасында мақта фабрикаларын салды. Салфорд Манчестердегідей өнеркәсіптік даму жолымен жүргенімен, көптеген кәсіпкерлер өз ғимараттарын Ирвеллдің Манчестер жағына орналастырғандықтан, Салфорд көршісі сияқты коммерциялық орталыққа айналмады. Ірі Salford Engine Twist Company фабрикасы Салфордтың батысына, Chapel Street пен Irwell арасында салынды және 1806 жылы газ шамдарымен жарықтандырылған алғашқы ірі мақта фабрикасы болды. Бұл аймақта Samuel Ellis and Company компаниясы Ирвелл құю зауытында қоса алғанда, көптеген инженерлік компаниялар құрылды. Дегенмен, олардың саны аймақ бойынша орналасқан көптеген кішкентай фабрикалар мен диірмендерден кем болды, соның ішінде Nathan Gough-тың бумен жұмыс істейтін қайыс иіру диірмені, Oldfield Road жанында орналасқан, онда 1824 жылдың 13 қазанында ауыр апат болды (суретті қараңыз). Канал құрылысы Салфордтың өнеркәсіптік дамуына қосымша серпін берді. 1761 жылы Bridgewater каналының ашылуы отын мен шикізатты тасымалдауды жақсартты, көмір бағасын шамамен 50%-ға төмендетті. Кейінірек Manchester, Bolton & Bury каналы (Салфордта аяқталды) Пендлтон, Agecroft кеніштерінен және одан әрі арзан көмір әкелді. 1818 жылға қарай Манчестер, Салфорд және Eccles қалаларында шамамен 80 диірмен болды, бірақ 1894 жылы Manchester Ship Canal аяқталуы Салфордтың ірі ішкі порт ретінде дамуына түрткі болды. 1914 жылға қарай Манчестер порты, оның көп бөлігі Салфордта орналасқан, әлемдегі ең ірі порттардың біріне айналды, Ұлыбританияның импортының 5%-ын және экспортының 4,4%-ын өңдеді. Өңделген тауарлардың ішінде мақта, астық, жүн, тоқыма машиналарын және бу локомотивтерін атауға болады. Ғасырлар бойы қаладағы негізгі жұмыс орындары тоқыма және оған байланысты кәсіптер болды. Салфордтың жақын орналасқан Болтон және Олдхэм қалаларынан бәсекелестік күшейгенде бұл салалар маңыздырақ атанды. Мақта иіру өндірісінің әлсіреуімен экономика басқа маталарға, сондай-ақ рексин мен жібек бояуына, толықтыруға және ағартқылауға көшті, Салфордтағы бірқатар кәсіпорындарда осы салалар дамыды. Өнеркәсіптік революцияның Салфордқа тигізген әсері "керемет" деп сипатталды. Бұл аймақ шағын сауда қалашығынан ірі өнеркәсіптік мегаполиске дейін кеңейді; фабрикалар қолөнершілік өндірісті ығыстырды, ал халық саны 1812 жылы 12 000-нан 30 жыл ішінде 70 244-ке дейін өсті. XIX ғасырдың соңына қарай бұл көрсеткіш 220 000-ға жетті. Үлкен көлемде салынған, сапасы төмен Виктория дәуіріндегі террасалық үйлер халықтың тығыздығын азайта алмады, бұл созылмалы әлеуметтік қиындықтарға әкелді. Тұрғын үйлердің тығыздығы гектарына 80 үйге дейін жетеді. Салфордтың шеттеріне көшіп келген орта тап үшін жеке жолдар салынды. Мұндай жолдардың кіреберістері, соның ішінде Ирламс о'т' Хайттағы Elleray Road, көбінесе қақпалармен жабдықталған және күзетілген.

Salford has a history of textile processing that pre dates the Industrial Revolution, and as an old town had been developing for about 700 years. Before the introduction of cotton there was a considerable trade in woollen goods and fustians. The changes to textile manufacture during the Industrial Revolution had a profound effect on both on population and urbanisation, as well as the socioeconomic and cultural conditions of Salford. The well established textile processing and trading infrastructure, and the ready supply of water from the River Irwell and its tributaries, attracted entrepreneurs who built cotton mills along the banks of the river in Pendleton and Ordsall. Although Salford followed a similar pattern of industrial development to Manchester, most businesses preferred to build their premises on the Manchester side of the Irwell, and consequently Salford did not develop as a commercial centre in the same way as its neighbour. The large Salford Engine Twist Company mill was built to the west of Salford, between Chapel Street and the Irwell, and in 1806 was the first large cotton mill to use gas lighting. Many engineering companies were established in this area, including Samuel Ellis and Company at the Irwell Foundry. However, it was outnumbered by the numerous smaller factories and mills throughout the area, including Nathan Gough's steam driven mule spinning mill, near Oldfield Road, where a serious accident occurred on 13 October 1824 (see illustration). Canal building provided a further stimulus for Salford's industrial development. The opening of the Bridgewater Canal in 1761 improved the transport of fuel and raw materials, reducing the price of coal by about 50%. The later Manchester, Bolton & Bury Canal (which terminated at Salford) brought more cheap coal from pits at Pendleton, Agecroft Colliery and beyond. By 1818 Manchester, Salford and Eccles had about 80 mills, but it was the completion of the Manchester Ship Canal in 1894 which triggered Salford's development as a major inland port. By 1914 the Port of Manchester, most of whose docks were in Salford, had become one of the largest port authorities in the world, handling 5% of the UK's imports and 4.4% of its exports. Commodities handled included cotton, grain, wool, textile machinery and steam locomotives. For centuries, textiles and related trades were the main source of employment in the town. These industries became more important as Salford faced increasing competition from the nearby towns of Bolton and Oldham. As its cotton spinning industries faltered its economy turned increasingly to other textiles and to the finishing trades, including rexine and silk dyeing, and fulling and bleaching, at a string of works in Salford. The effect on Salford of the Industrial Revolution has been described as "phenomenal". The area expanded from a small market town into a major industrial metropolis; factories replaced cottage industries, and the population rose from 12,000 in 1812 to 70,244 within 30 years. By the end of the 19th century it had increased to 220,000. Large scale building of low quality Victorian terraced housing did not stop overcrowding, which itself led to chronic social deprivation. The density of housing was as high as 80 homes per acre. Private roads were built for the use of the middle classes moving to the outskirts of Salford. The entrances to such roads, which included Elleray Road in Irlams o' th' Height, were often gated, and patrolled.

Өнертабыстар

Салфорд Буш-роллер тізбегінің туған жері деп есептеледі. Швейцарияда туған инженер Ханс Ренольд 19 ғасырдың соңында Салфордқа келді. 1879 жылы ол Джеймс Слэйтерден Ордсалл қаласындағы шағын тоқыма тізбек жасау бизнесін сатып алып, Ханс Ренольд компаниясын құрды, қазіргі Ренольд компаниясы, ол әлі күнге дейін тізбектер өндіріп келеді. Ренольд осыдан кейін көп ұзамай бұталы роликті тізбекті ойлап тапты және оны өндіруді бастады. Бұл тізбек велосипедтерде, мотоциклдерде, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы машиналарын қуат беруге, сондай-ақ ролик-костерлер мен эскалаторлар сияқты түрлі қолданыстарда ең көп қолданылатын тізбек түрі болып табылады.

Индустриядан кейінгі құлдырау

ХХ ғасырдың басында аймақтық көлік инфрақұрылымының жақсаруы Салфордтың бұрынғы өнеркәсіптерінің, соның ішінде Салфорд доктарының құлдырауына себеп болды. Шетелдік бәсекелестіктің күшеюі жергілікті тоқыма өңдеу бизнесінің бәсекеге қабілеттілігін төмендетті. Роберт Робертс өзінің "Классикалық шұңғымалар" атты еңбегінде ХХ ғасырдың басындағы Салфордтағы өмірді сипаттады. 1920-1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде жұмыссыздық өсті, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтардағы маңызды экономикалық құлдырау Салфорд халқының азаюына әкелді. 1939 жылға қарай жергілікті көмір өндіру дерлік тоқтады, ал 1971 жылға қарай мақта илеу толығымен тоқтатылды. Бұл көрсеткіш Солтүстік-Батыс Англияның жалпы құлдырау қарқынынан әлдеқайда жоғары болды. 1956 жылдың соңына қарай мыңнан астам отбасы Литтл-Хултонның жаңа аудандарына қоныс аударды. Бұл өзгерістер кейбір адамдар үшін аймақтың мінезін соншалықты өзгертті, тіпті "типік Салфордты іздейтін сарапшылар Эклс пен Суинтонға қарауы керек, өйткені Салфордтың қауымдық және қалалық пейзажінің көп бөлігі жойылды, оның орнына биік үйлер салынды". Қаланың кең аумақтары 1960 және 1970 жылдары қайта жаңартылды, Виктория дәуіріндегі террасалық үйлер, суретші Л.С. Лоуриге және "Коронация көшесі" телесериалына шабыттандырды, олардың орнына бетонды үйлер мен қатаң архитектура келді. Көлемді қайта жаңартуға қарамастан, 1980 және 1990 жылдары аймақта, әсіресе екі онжылдықтың басындағы экономикалық дағдарыстар кезінде, жоғары деңгейдегі кедейлік пен жұмыссыздық сақталды. Бұл әлеуметтік қиындықтар заңсыз есірткі, қару-жарақ және қарақшылықпен байланысты қылмыстың өсуіне ықпал етті. Бұл мәселелер көршілес Манчестердің, оның ішінде Мосс-Сайдтың және алыс Ливерпульдің кейбір аудандарының да проблемаларымен салыстыруға болады. Салфордтағы ұйымдасқан қылмыс, әсіресе Ордсолл мен Пендлтон аудандарында, "жергілікті демократияға зиян келтіре бастады. Либерал-демократтар мен консерваторлар Салфордтың кейбір округтерінде сайлауға қатыспауға бел буды, оларды "қауіпсіз" деп есептеді және "партиялық қызметкерлерін қауіпке ұшыратудан қорғағысы келді". Салфордтың әлеуметтік инфрақұрылымы мен түнгі ойын-сауық орындары қылмыстық "үркіту", "есірткі қолдану, төбелес және ақша талап ету" салдарынан құлдырады. 2005 жылдың басында Латвия үкіметі Еуропалық Одақтан Салфордқа барудан адамдарды ескертуге шақырды, өйткені төменгі Броутон ауданында латыш азаматына пышақпен шабуыл жасалған. Халқының азаюы бәсеңдеді. 2005 жылдың тамызында Channel 4 телеарнасы жүргізген сауалнама бойынша, Салфорд қылмыс, білім беру, қоршаған орта, өмір салты және жұмыспен қамту көрсеткіштері бойынша Ұлыбританияда тұруға ең қолайсыз 9-шы қала болып танылды.

During the early 20th century, improvements in regional transport infrastructure precipitated the decline of Salford's existing industries, including those at the Salford Docks. Increased foreign competition began to undermine the competitiveness of local textile processing businesses. Life in Salford during the early 20th century was described by Robert Roberts, in his study The Classic Slum. Rising unemployment during the Great Depression of the 1920s and 1930s, and a significant economic decline in the decades following the Second World War contributed toward a fall in Salford's population. By 1939 local coal mining had almost stopped, and, by 1971, cotton spinning had ceased completely. far greater than the rate of decline within the whole of North West England. and by the end of 1956 over a thousand families had been rehoused in overspill estates at Little Hulton. These clearances have, for some, changed the character of the area to such an extent that "observers in search of the typical Salford may have to look in Eccles and Swinton, for much of the community and townscape has gone from Salford, replaced by tall blocks of flats". Large areas of the city were redeveloped in the 1960s and 1970s, with Victorian era terraced housing estates that inspired painter L. S. Lowry and soap opera Coronation Street giving way to concrete tower blocks and austere architecture. Despite extensive redevelopment, throughout the 1980s and 1990s the area experienced high levels of deprivation and unemployment, particularly during the recessions of the early years of both decades. This social deprivation was a major factor in the increased levels of gang crime linked to illegal narcotics, firearms and robberies. This was comparable to the similar issues faced in parts of neighbouring Manchester including Moss Side, as well as areas of the more distant neighbouring city of Liverpool. Organised crime in Salford, particularly in Ordsall and Pendleton, "began to have a disturbing effect on grass roots democracy. Both the Liberal Democrats and the Conservatives announced they would not contest certain Salford wards" because they regarded them as "unsafe" and would put their "party workers at risk". Salford's social amenities and the night time economy folded amid criminal "intimidation", "drug use, fights and demands for money". In early 2005, the Government of Latvia appealed to the European Union to advise people against travelling to Salford after a Latvian man was stabbed in the head in Lower Broughton. population decline has slowed, In August 2005, a survey by Channel 4 television rated the city as the 9th worst place to live in the United Kingdom, based on criteria of crime, education, environment, lifestyle and employment.

Қайта жаңғыру

Солфорд 1960 жылдардан бері жоғары деңгейдегі жұмыссыздық, тұрғын үй және әлеуметтік мәселелерге тап болды, бірақ оның жағдайын жақсартуға бағытталған жаңғырту жоспарлары бар. 1960 және 1970 жылдардағы көп қабатты тұрғын үйлердің көп бөлігі 1990 жылдары бұзылды, бұл «сол кезеңдегі ірі әлеуметтік инженериялық жобалардың сәтсіздігінің белгісі» болды. Дегенмен, Салфорд пейзажында сақталған биік үйлер көзге түседі. Салфордтың Грингейт ауданында 180 миллион фунт стерлингтік қайта құру жұмыстары 2007 жылдың қаңтарында басталуға жоспарланған. Жобаға Салфордтағы ең биік екі мұнаралы үйдің салынуы кіреді. Сондай-ақ, бес жұлдызды қонақ үй, жаңа алаң мен саябақ, мейрамханалар, кафелер және 403 пәтер салу жоспарланған. Middlewood Locks аймағын жаңғырту жұмыстары жүргізілуде, Манчестер-Болтон және Бьюри каналының Салфордтағы жаңадан қалпына келтірілген терминалы жаңа тұрғын үй кешенінің орталық бөлігін құрайды. 2002 жылы «Pathfinder» бағдарламасы аясында Салфорд жаңа үйлерді салуға инвестиция қажетті тоғыз аймақтың бірі ретінде анықталды. 2003-2006 жылдар аралығында Манчестер және Салфорд қалаларының тұрғын үй нарығына 115 миллион фунт стерлинг инвестицияланды, оның 44 миллион фунты Салфордтың орталық бөлігіне жұмсалды. Seedley және Langworthy сияқты аудандардағы қатарлап орналасқан үйлер – бұрын «Coronation Street» сериалының титулдық тізбегі үшін пайдаланылған – міндетті түрде сатып алынып, бұзылып, «заманауи және тұрақты тұрғын үйлермен» алмастырылуда. Charlestown және Lower Kersal New Deal for Communities сияқты басқа жобалар жергілікті қоғаммен кеңесе отырып, қатарлап орналасқан үйлерді блокты жақсарту және көшелерді жарықтандыру арқылы жаңартуға, сондай-ақ жарамсыз мүлікті бұзуға және жаңа нысандар салуға бағытталған. Салфордта қазір Орсалл Холл, Бриджуотер каналы және Лаури орталығы сияқты көптеген туристік орындар бар, ол екі театр мен үш көркемсурет галереясынан тұратын марапатталған театр және көркемсурет галереясы кешені болып табылады. Орталықтың аты Салфорд өнер мектебінде оқыған және жақын маңдағы Пендлбериде 40 жыл өмір сүрген суретші Л.С. Лоуридің құрметіне берілген. Оның Салфорд және Манчестердегі диірмендерді бейнелейтін көптеген картиналары, кішкентай спичка сияқты бейнеленген адамдармен толтырылған. MediaCityUK – Салфорд Куэйс-те орналасқан маңызды жаңғырту жобасы. Бұл жобада CBBC, BBC Sport және 2011 жылы көшірілген Radio 5 Live, сондай-ақ 2012 жылдың көктемінде Лондоннан көшірілген BBC Breakfast сияқты BBC бөлімдері орналасқан. Соңғы жылдары Салфордта бірнеше ірі тұрғын үй кешендері салынды. 700 миллион фунт стерлингтік Middlewood Locks жобасы 2016 жылы құрылысын бастады.

Salford has suffered from high levels of unemployment, housing, and social problems since around the 1960s, although there are regeneration schemes to reverse its fortunes. Many of the high rise housing blocks from the 1960s and 1970s were demolished during the 1990s, "a sign that the great social engineering schemes (from that period) had failed". However, the high rises that remain are a striking feature of Salford's landscape. Work was scheduled to begin on the £180 million redevelopment of the Greengate area of Salford in January 2007. The plans include the construction of what will be the two tallest tower blocks in Salford. Plans also include a five star hotel, a new public square and park, restaurants, cafes and 403 apartments. Work is ongoing to regenerate the area known as Middlewood Locks, with the restored Salford terminus of the Manchester Bolton & Bury Canal forming the centrepiece of a brand new residential development. As part of the Pathfinder initiative, Salford was identified in 2002 as one of nine areas in specific need of investment for new homes. Between 2003 and 2006 £115M was invested in the Manchester and City of Salford housing markets, £44M of which was invested in central Salford. Rows of terraces in neighbourhoods such as Seedley and Langworthy – once used for the title sequence of Coronation Street – are being compulsorily purchased, demolished and replaced by "modern sustainable accommodation". Other schemes such as the Charlestown and Lower Kersal New deal for Communities, have concentrated on renovating existing terraced housing stock by block improvement and alleygating, as well as demolishing unsuitable properties and building new facilities, in consultation with the local community. Salford now has many tourist attractions, such as Ordsall Hall, the Bridgewater Canal and the Lowry Centre, an award winning theatre and art gallery complex, consisting of two theatres and three art galleries. The centre is named after the artist L. S. Lowry, who attended Salford School of Art and lived in nearby Pendlebury for 40 years. Many of his paintings of Salford and Manchester mill scenes, populated with small matchstick like figures, are on display. A notable regeneration project is MediaCityUK, located at Salford Quays. The development houses BBC departments including CBBC, BBC Sport and Radio 5 Live which moved in 2011 and BBC Breakfast, which moved from London in spring 2012. In recent years, various large residential schemes have been built in Salford. A notable development, the £700m Middlewood Locks began construction in 2016.

Басқару

Солфорд ежелгі уақытта Манчестердің Салфорд жүзінің бөлігі болды, бұл Ланкаширдің тарихи округ шекарасында қазіргі Салфорд қаласынан әлдеқайда үлкен аймақ. Норман баронының қаулысымен Манчестер мен Салфорд ажыратылған деп есептеледі, бірақ Салфорд Манчестерден бөлінген жоқ, керісінше, қарапайым лордтар тізімімен Манчестер Салфордтан бөлінді. 1835 жылғы Муниципалдық корпорациялар заңында қала ретінде танылмаған, бірақ 1844 жылы қала мәртебесі берілді; жаңа Салфорд қаласы Салфорд қалашығынан және Броутонның бір бөлігінен құралды. Броутонның қалған бөлігі, Пендлтон қалашығы және Пендлберидің шағын бөлігі 1853 жылы қосылды. Бұл, Ішкі істер министрлігінің қызметкерлерінің қарсылығына қарамастан жасалды, олар қаланы "Манчестерден өзенмен бөлінген, 240 000 адамнан тұратын қарапайым жиын" деп есептеді. 1961 жылы қалаға Экклз муниципалды округінің шағын бөлігі қосылды.

1974 жылы Жергілікті басқару туралы 1972 жылғы заңға сәйкес Салфорд қалалық және округтік округі таратылды. Оның орнына, Үлкен Манчестердің жаңа метрополиялық округінің жергілікті басқару округі – Салфорд қаласының метрополиялық округі құрылды. Ол бұрынғы Салфорд қаласының аумағын үш есеге арттырып, көршілес Экклз, Суинтон және Пендлбери, сондай-ақ Уорсли мен Ирламды қамтыды. Салфорд және оның үлкен Салфорд қаласы – бұл округтар болып табылады.

Парламенттік өкілдік

Салфорд 1832 жылғы Ұлы реформа заңымен парламенттік округ ретінде мойындалды, бір парламент мүшесін (депутат) сайлап жіберді. 1868 жылдан бастап 1885 жылғы Орынды қайта бөлу заңына дейін ол екі депутатты Парламентке жіберді, содан кейін округ үш бірмандатты бөлімге бөлінді: Солтүстік Салфорд, Оңтүстік Салфорд және Батыс Салфорд. 1948 жылғы Халықты өкілдік ету заңына сәйкес шекаралар қайта өзгертілді, округтер қайта ұйымдастырылып, Салфорд Шығысы және Салфорд Батысы болып құрылды. 1997 жылдан бері Салфорд қайта құрылған Салфорд парламенттік округінің құрамында. Хейзел Блирс – Еңбек партиясының мүшесі – 1997 жылдан бері округ депутаты. Ребекка Лонг-Бейли 2015 жылдан бері Салфорд және Экклз округінің депутаты, Ұлыбритания Еңбек партиясының мүшесі. 2010 жылғы жалпы сайлаудан бастап Салфорд Салфорд және Экклз жаңа округінің құрамына кіреді. Алайда, Браутон және Керсал округтері Блэкли және Браутонның шекаралық округіне қосылады.

География

(53.483°, −2.2931°) және Лондонның орталық бөлігінен солтүстік-батысқа қарай 205 миль (330 км) жерде орналасқан Салфорд, теңіз деңгейінен шамамен 177 фут (54 м) биіктікте, Ирвелл өзенінің батысындағы салыстырмалы түрде жазық жерде жатыр. Қаланың басты топографиялық ерекшелігі осы өзен. 1904 жылы Салфорд «Ирвелл өзенінің үлкен иілісінің ішінде, солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен үш ширек миль, ал шығыстан батысқа қарай бір миль» деп сипатталған. Салфорд Манчестермен біріккен және «сауда және басқа да практикалық тұрғыдан оның ажырамас бөлігі, көшелері мен ғимараттарында оған өте ұқсас, бірнеше қоғамдық ғимараттары мен үлкен саябағы бар, олар толығымен Манчестерге жатады» деп айтылған. Салфордтың бастапқы орталығы – Грингейт, Манчестер соборының қарама-қарсы жағындағы өзендегі бродының орнында орналасқан. 1969 жылы Николас Певснер былай жазды: «[Қоңсы] Стретфорд пен Салфордтың Манчестермен әкімшілік тұрғысынан бірікпеуі – Англияның ең қызықты ерекшеліктерінің бірі». Ирвелл өзені Ланкаширдегі Кливигерден басталып, солтүстіктен ағып келеді және бір бөлігінде Салфорд пен Манчестер арасындағы заңды шекараны құрайды. Тасқынға ұшырау тарихи проблема болып келген, сондықтан Ирвелл өзенінің Салфордтағы ағысы көптеген өзгерістерге ұшырады – кейбір иілістері жойылды, арналары тереңдетілді, бөгеттер мен жағалауларды нығайту жұмыстары жүргізілді. Салфорд өзен аңғарының бойымен солтүстікке және оңтүстікке қарай кеңейді, сондай-ақ Ирламс о’т’ Хайт және Хайер Броутон аңғарларының беткейлеріндегі биік жерлерге дейін жетті. Броутон өзенінің жағалауындағы тұрақсыз мұздық шөгінділері өзен жағалауында бірнеше жер сілкінісіне себеп болды. Салфорд қаласының инженерлік бөлімі 1882 жылдың ақпан айында Ұлы Клаус көшесіне жақын жерде болған оқиғаны, сондай-ақ 1886, 1887 және 1888 жылдардағы басқа да оқиғаларды тіркеді. 1892 жылы жолға ағаш тіректер орнатылды. 1925 жылы жол бойындағы трамвай қызметі тоқтатылды, ал 1926 жылдың қаңтарында жол механикалық көлік құралдары үшін жабылды. 1933 жылдың шілдесінде болған тағы бір сырғу салдарынан жол толығымен жабылды, ал 1948 жылдан бері елеулі қозғалыстар тіркелмегенімен, жартастың айналасындағы баяу шөгу осы күнге дейін жалғасуда. Салфордтың құрылыс ортасы әртүрлі ғимараттардан тұрады. Кейбір қалалық аудандардағы қалалық құлдырау айқын байқалады. Салфордтың тұрғын үй қоры 20 ғасырдың соңында құны төмендеген ескі, кішкентай жеке үйлер мен пәтерлерден тұрады. Сұраныс төмендегендіктен, көптеген иелері теріс капиталға ие болды және үйлерін жақсы күйде ұстауға мүмкіндіктері болмады. Осының салдарынан, құрылыс ортасының көп бөлігі нашар. Басқаларына Жоғары Керсалдағы Керсал Моор, Сальфорд университетіне жақын орналасқан Медоу, Пил Парк және оған іргелес Дэвид Льюис демалыс алаңы, сондай-ақ Браутон қаласындағы Альберт Парк және Клоуз Парк жатады. Салфордтың аумағы барлық жағынан басқа қалалармен шектесіп жатыр және Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, Ұлы Манчестер қалалық аймағындағы ең ірі алтыншы елді мекенді құрайды, бұл Ұлыбританияның екінші ірі агломерациясы. M602 автожолы батыстан Экклстен Салфордқа кіреді. A580 «Шығыс Ланкашир жолы» Салфордта аяқталады, Пендлбериден аймаққа кіреді.

At (53.483°, −2.2931°), and 205 mile (330 km) northwest of central London, Salford stands about 177 feet (54 m) above sea level, on relatively flat ground to the west of a meander of the River Irwell – the city's main topographical feature. In 1904, Salford was recorded as "within a great loop of the River Irwell roughly three quarters of a mile from north to south and one mile from east to west". Salford is contiguous with Manchester, and has been described "in participation of its trade, and for all other practical purposes, an integral part of it; presents a near resemblance to it in streets and edifices; contains several public buildings and a great public park, which belong fully more to Manchester than to itself". Greengate, the original centre of Salford, is located at a fording point on the river opposite Manchester Cathedral. In 1969 Nikolaus Pevsner wrote: That [neighbouring] Stretford and Salford are not administratively one with Manchester is one of the most curious anomalies of England.|Nikolaus Pevsner|Lancashire, The Industrial and Commercial South, 1969

The Irwell, sourced at Cliviger in Lancashire, flows from the north and for a distance forms the statutory boundary between Salford and Manchester. Flooding has historically been a problem and the Irwell has seen much modification along its course in Salford with some bends being removed, channelisation, and the construction of levees and bank reinforcements. Salford has expanded along the river valley to the north and south and on to higher ground on the valley sides at Irlams o' th' Height and Higher Broughton. Unconsolidated glacial deposits along the riverbank at Broughton have caused several landslides along the riverbank. The City Engineer's Department of the City of Salford recorded one such incident near Great Clowes Street in February 1882, and others in 1886, 1887 and 1888. In 1892 the road was propped with timber supports. The tram service along the road was discontinued in 1925, and the road closed to mechanically propelled vehicles in January 1926. Further slips saw the road closed completely in July 1933, and although no substantial movements have been recorded since 1948 slow subsidence around the Cliff continues to this day. Salford's built environment is made up of a range of building stock. Some inner city areas are noted for chronic urban decay. Salford's housing stock is characterised by an oversupply of older, smaller terraced housing and flatted accommodation that declined in value during the late 20th century. As demand fell, it left many owners in negative equity and often without the means to maintain their homes in reasonable condition. As a result, much of the built environment is poor. Others include Kersal Moor in Higher Kersal, The Meadow, Peel Park and the adjacent David Lewis Recreation Ground close to the University of Salford, and Albert Park and Clowes Park in Broughton. The territory of Salford is contiguous with other towns on all sides, and as defined by the Office for National Statistics forms the sixth largest settlement in the Greater Manchester Urban Area, the United Kingdom's second largest conurbation. The M602 motorway enters Salford from Eccles to the west. The A580 "East Lancashire Road" terminates at Salford, entering the area from Pendlebury.

Қала орталығы

Солфорд полицентрлі (бірнеше орталығы бар). Қаланың басты орталығы Бексли алаңының шамасында, қалалық әкімдік пен кафедральдық собор орналасқан жерде деп есептеуге болады. Дегенмен, оның негізгі сауда орталықтары – Пендлтондегі «Салфорд» сауда орталығы және Салфорд Кейс. Қала кеңейіп, Экклз, Уолкден, Свинтон және Пендлбери қалаларын қосып алғандықтан, қазір осы қалаларға қарайтын сауда және экономикалық орталықтар пайда болды.

Көрнекті орындар

Солфордта Манчестер кеме каналы мен Ирвелл өзенінің үстінде бірнеше көпірлер бар, оның ішінде 1820 жылы салынған II дәрежелі Blackfriars көпірі де бар. Елді мекеннің ең басты белгісі – 19 ғасырда салынған теміржол виадуктары. Тағы бір II* дәрежелі ғимарат – Солфорд соборы, ол 1844 және 1848 жылдар аралығында салынған, неоготика стиліндегі әсем безендірілген римдік католик шіркеуі. Сальфорд (Ескі) қалалық әкімшілігі, Капел-стриттен ажырап жатқан Бексли-скверде орналасқан, Ричард Лейн жобалаған, таспен әшекейленген неоклассикалық кірпіштен тұрғызылған ғимарат. Манчестерге жақын жерде, Қасиетті Үштік шіркеуінің мұнарасы 1635 жылы, ал негізгі ғимараты 1752 жылы салынған. Ол 1871 және 1874 жылдар аралығында қайта жаңартылды. Блэкфрайрс жолында халыққа арналған жүзу бассейні ашылды. Қазір коммерциялық мақсатта пайдаланылатын екі қабатты ғимарат шамамен 1890 жылы кірпіштен, терракотадан жасалған әшекейлермен және жартылай шыныдан тұрғызылған шатырмен салынған. Салфорд университетінің кампусы, жартылай айдан көрінетін, Корольдік өнер галереясы мен Пил ғимараты сияқты бірнеше қызықты ғимараттарды қамтиды. Керсал Селл – II* дәрежелі, 16 ғасырға жататын ағаштан салынған сарай, қазір жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылуда. Солфордтың ең көне ғимараттарының бірі – I дәрежелі Ордсолл залы, Тюдор стиліндегі особняк және жақын орналасқан Ордсолл қаласындағы бұрынғы сарай. Оның тарихы 750 жылдан астам, бірақ қазіргі залының ең көне бөлігі 15 ғасырда салынған. Salford Lads' Club – 1903 жылы құрылған және Ордсалл қаласында орналасқан демалыс клубы. Бұл клуб 1986 жылы The Smiths тобының The Queen Is Dead альбомының ішкі мұқабасы үшін оның алдында суретке түскенінен кейін халықаралық деңгейде танымал болды. English Heritage ұйымының баяндамасында: «Бұл ғимарат Англияда сақталған осы сирек әлеуметтік қамтамасыздандыру түрінің ең толық мысалы деп есептеледі» делінген. 2007 жылы Manchester Evening News газеті клубтың елдегі ең танымал ғимараттарды анықтау бойынша өткен жарыста үшінші орын алғанын хабарлады.

Көлік

Салфордтағы ең алғашқы көлік схемаларының бірі 1753 жылғы Парламент актісі бойынша Салфордтан Уиганға дейінгі жол трестімен салынған. Жолдар аймақтағы бизнес көлігіне зор әсер етті. Жүк көлігіне арналған аттар арбалармен алмастырылды, ал саудагерлер енді кербударын базарлар мен жәрмеңкелерге алып жүрмей, оның орнына үлгілермен агенттерді жіберіп, тауарларын кейінірек жолдайтын болды. Дегенмен, жол көлігінде де қиындықтар болды, сондықтан 1808 жылы Манчестер-Болтон және Бьюри каналы Ирвелл өзенімен қосылды. Көбінесе көмір тасымалдауға арналған бұл канал Салфорд пен Манчестер экономикасына үлкен серпін берді, оның Салфордтағы терминалында көптеген кемежайлар орналасқан. Он алты жыл өткен соң Джон Гринвуд Пендлтоннан Манчестердегі Маркет-стритке дейін алғашқы автобус қызметін іске қосты. 1830 жылдың 15 қыркүйегінде Салфорд арқылы өтіп, ашылған Ливерпуль және Манчестер темір жолы – әлемдегі алғашқы бумен жүретін қалааралық жолаушылар темір жолы болды. Бұл темір жол негізінен Ливерпуль порты мен Манчестер және айналасындағы қалалардағы фабрикалар арасында материалдар мен тауарларды жылдам тасымалдау үшін салынды және Ордсолл Лейн темір жол станциясында тоқтап тұрды. Шамамен сегіз жылдан кейін Манчестер және Болтон темір жолы ашылды, ол Салфорд орталық темір жол станциясында аяқталды. 1801 жылы Манчестер мен Салфордтың халқы шамамен 94 000 адамды құрады. 1861 жылы бұл көрсеткіш шамамен 460 000-ға дейін өсті, сондықтан сол жылы Джон Гринвуд кіші Салфорд қалалық кеңесіне және Пендлтон жол трестіне Пендлтоннан Салфордтағы Альберт көпіріне дейін трамвай салуға өтініш жасады. Бұл жүйе инновациялық болды, себебі рельстер жол бетімен тегіс болуы тиіс болды, ал үшінші орталық рельс автобустың алдыңғы осіне бекітілген дөңгелекті сыйыртуға арналған. Мақұлдағаннан кейін жұмыс бірден басталды және 1861 жылдың қыркүйегінде атпен тартылатын трамвай аяқталды. Ол тағы он бір жыл бойы пайдаланылды, бірақ жолдың жағдайы нашарлап, кеңес оны алып тастауға бұйрық берді. 1870 жылғы Трамвайлар заңы (33 & 34 Vict. c. 78) кеңестерге өз трамвайларын салуға рұқсат берді және 1877 жылдың 17 мамырында «Манчестер және Салфорд трамвайлары» жұмыс істеуге ашылды. Желілер желісі 1880 жылдың қыркүйегіне қарай толыққанды аяқталды, компания өзінің атын Манчестер вагон және трамвай компаниясы деп өзгертті, ал жүйе 1890 жылдары өркендеді. 1883 жылдың 12 сәуірінде Бьюриден Хайер-Браутонға дейін бу трамвай жолы ашылды. Көлік құралдары тұрғындардан шу, кір және майға қатысты шағымдарын тудырды, ал 1888 жылы маршрут ақырында Бессес-о-т-Барнға дейін қысқартылды. Электр трамвайлары 20 ғасырдың басында Салфордта кең таралған көрініс болды және 1901 жылдан бастап бұрынғы атпен тартылған көліктерді алмастырды. Желілер желісі аймақты кесіп өтті, Салфорд, Манчестер және айналасындағы аудандар арқылы үйлесімді қызметтерді ұсынды. Көптеген қызметтер сол кездегі жаңа қала маңындағы тұрғын үйлерге және өнеркәсіптік дамуларға қызмет етті, бірақ 1947 жылы олар автобустардың пайдалылығына байланысты тоқтатылды. Қала күрделі жол инфрақұрылымымен жабдықталған, М602 автожолы бірнеше ірі автожолдарға және A57 Регент-роуд және A6042 Тринити-вей сияқты A жолдарына қосылады. Салфорд қалалық кеңесі қала бойынша кеңес беруші және міндетті велосипед жолақтарын да құрды. Салфордтағы қоғамдық көлік қазір Үлкен Манчестер үшін көлік (TfGM) арқылы үйлестіріледі, бұл аймақтық біріктірілген орган, жергілікті автобус қызметтерін қолдау (және кейбір жағдайларда басқару) және Үлкен Манчестерде біріктірілген билеттерді басқару сияқты тікелей операциялық жауапкершіліктері бар. Салфорд қалалық кеңесі қаланың барлық қоғамдық жолдары мен жаяу жүргінші жолдарының басқаруына және күтіміне жауапты. Қалаға екі темір жол станциясы қызмет көрсетеді: Салфорд Орталық және Салфорд Крессент. Көптеген пойыз қызметтерін Northern Trains ұсынады, бірақ Салфорд Крессентке TransPennine Express та қызмет көрсетеді. Автобустар Салфорд, Салфорд қаласы, Үлкен Манчестер және одан әрі орналасқан жерлерге қатынайды: Пендлтон Престон және Блэкпулге бағытпен қызмет көрсетеді. Манчестер метросының Эклс желісі Салфорд арқылы өтеді, станциялары: Экчендж-Кей, Салфорд-Кейс, Анкоридж, Харбор-Сити, Бродвей, Лэнгворти, Уэст және соңғы MediaCityUK. Желі 1999 және 2000 жылдары жүйе дамуының 2-ші кезеңі ретінде екі кезеңде ашылды. 2020 жылдан бері орталық Салфордта, Салфорд-Кейсте, Ордсаллда, Пендлтонда және Салфорд университетінде электр скутерлерін жалға алуға болады. Электр скутерлерін жалға алу қызметін Lime атты бірлескен микромобильдік компания жүзеге асырады.

One of the earliest transport schemes in Salford was constructed by the Salford to Wigan Turnpike trust, by an Act of Parliament of 1753. Turnpike roads had a huge impact on the nature of business transport around the region. Packhorses were superseded by wagons, and merchants would no longer accompany their caravans to markets and fairs, instead sending agents with samples, and dispatching the goods at a later date. However, road transport was not without its problems, and in 1808 the Manchester Bolton & Bury Canal was connected to the River Irwell. In the main a coal carrying canal, it provided a valuable boost to the economies of Salford and Manchester, with a large number of wharves at its terminus in Salford. Sixteen years later John Greenwood started the first bus operation from Pendleton to Market Street, Manchester. The Liverpool & Manchester Railway – the world's first steam driven inter city passenger railway – opened through Salford on 15 September 1830. The railway was primarily built to provide faster transport of materials and goods between the Port of Liverpool and mills in Manchester and surrounding towns, and stopped along the route at Ordsall Lane railway station. Almost eight years later the Manchester and Bolton Railway was opened, terminating at Salford Central railway station. By 1801 the population of both Manchester and Salford was about 94,000. By 1861 this had risen to about 460,000, and so in the same year John Greenwood Jr. made an application to Salford Borough Council and to the Pendleton Turnpike Trust, to build a tramway from Pendleton to Albert Bridge in Salford. The system was innovative in that the rails were designed to be 'flush' with the road surface, with a third central rail to accommodate a perambulator wheel attached to the front axle of the omnibus. Approval was granted and work commenced immediately, with the horse pulled tramway finished in September 1861. It remained in use for a further eleven years when the condition of the track had deteriorated such that the council ordered it removed. The Tramways Act 1870 (33 & 34 Vict. c. 78) allowed councils to construct their own tramways, and on 17 May 1877 the 'Manchester and Salford Tramways' opened for business. The network of lines was largely complete by September 1880, the company changed its name to the Manchester Carriage & Tramways Company, and the system reached its peak in the 1890s. A steam tramway was opened on 12 April 1883 from Bury to Higher Broughton. The vehicles provoked letters of complaints from residents about the associated noise, dirt, and grease, and by 1888 the route was eventually curtailed to Besses o' th' Barn. Electric trams were a common sight in early 20th century Salford, and had from 1901 replaced the earlier horse drawn vehicles. A network of lines crossed the region, with coordinated services running through Salford, Manchester and the surrounding areas. Many served the new suburban housing and industrial developments built at the time, but in 1947 they were withdrawn in favour of more practical services – buses. The city is served by a complex road infrastructure, with connections from the M602 motorway to several major motorways, and A roads including the A57 Regent Road and the A6042 Trinity Way. Salford City Council has also created both advisory and mandatory cycle lanes across the city. Public transport in Salford is now co ordinated by Transport for Greater Manchester (TfGM), a combined authority area wide public body with direct operational responsibilities such as supporting (and in some cases running) local bus services, and managing integrated ticketing in Greater Manchester. Salford City Council is responsible for the administration and maintenance of public roads and footpaths throughout the city. The city is served by two railway stations, Salford Central and Salford Crescent. Most train services are provided by Northern Trains, although Salford Crescent is also served by TransPennine Express. Buses run to destinations throughout Salford, the City of Salford, across Greater Manchester and further afield: Pendleton is served by a route to Preston and Blackpool. The Eccles line of the Manchester Metrolink runs through Salford, with stations at Exchange Quay, Salford Quays, Anchorage, Harbour City, Broadway, Langworthy, Weaste and more recently MediaCityUK. The line was opened in two stages, in 1999 and 2000, as Phase 2 of the system's development. Since 2020, electric scooters have been available for public hire in central Salford, Salford Quays, Ordsall, Pendleton and at the University of Salford. The e scooter hire service is operated by shared micromobility company Lime.

Университет және мұражай

Солфорд университеті – Үлкен Манчестердегі төрт университеттің бірі. Оның тарихы бұрынғы Корольдік техникалық колледжбен байланысты, 1956 жылдың 2 қарашасында оған Жоғары технология колледжі (CAT) мәртебесі берілді. 1963 жылдың қарашасында Роббинс есебінде CAT-тар технологиялық университеттерге айналуы тиіс деп ұсынылды. 1967 жылдың 4 сәуірінде Солфорд университетін құру туралы жарғы қабылданды. Университет қазіргі таңдағы жаңа құрылыстарға инвестиция салу арқылы 150 миллион фунт стерлингтік қайта жаңартудан өтуде, оның ішінде 10 миллион фунт стерлингтік құқық мектебі және денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету үшін 22 миллион фунт стерлингтік ғимарат бар. Бұл нысандар 2006 жылы ашылды. The Times газеті университеттің рейтингін 81-орынға қойды. 2007 жылы университетке 3660 орынға 17 000-ге жуық өтініш келіп түсті, ал студенттердің үзіліп қалу көрсеткіші 25% құрады. Бітіруші студенттердің 50% бірінші сыныпты немесе 2:1 диплом алды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (шамамен 55%) төмен. 2009 жылғы сауалнама бойынша студенттердің қанағаттану деңгейі пәнге қарай 62% бен 94% аралығында болды. Солфорд бірнеше қоғамдық мекемелерді дамытты; 1806 жылы Чапел-стрит газбен жарықтандырылған әлемдегі алғашқы көше болды (жарық беруді Филипс пен Лидің мақта фабрикасы қамтамасыз етті). Солфорд мұражайы мен өнер галереясы 1850 жылдың қарашасында 1845 жылғы Мұражайлар заңының талаптарына сәйкес Корольдік мұражай және қоғамдық кітапхана ретінде ашылды. Ол Lark Hill иелігі мен сарайының орнында салынды, ол халықтан жиналған қаражат есебінен сатып алынған. Ғимараттың айналасындағы жерге Роберт Пилдің есімі берілді, ол жазылымға үлес қосты, және ол Пил паркі деп аталды. Кітапхана елдегі бірінші тегін қоғамдық кітапхана болды деп есептеледі, ол 1850 жылғы Қоғамдық кітапханалар заңына дейін ашылды.

Мектептер мен колледждер

Өнеркәсіптік революция кезінде үлкен прогресс жасалғанмен, 1851 жылы Салфордтағы білім беру "халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыруға жеткіліксіз" деп бағаланды, ал оқуға мүмкіндік алған балалар үшін "тартип пен тазалыққа көңіл жеткіліксіз болды, [олар] көбінесе тығыз және лас бөлмелерде оқыды". Салфордта 32 бастауыш мектеп және 5 орта мектеп бар. Соңғы кездерге дейін үш негізгі 6-шы сынып және кәсіби-техникалық колледж болды: Пендлтон колледжі, Экклс колледжі және Салфорд колледжі. Олар 2009 жылдың қаңтар айында Салфорд Сити Колледжі болып бірікті.

Дін

Сол кездегі Сальфорд жүзінің құрылуынан бастап, бүкіл аймақ Личфилд епархиясының құрамында болды. Бұл епархия 1541 жылы Честер кафедрасы құрылғанда бөлінді. Джон Уэсли Англикан шіркеуімен арасы үзгенге дейін осы ғимаратта уағыз айтқан. Бірақ 1747 жылы ол қайтып келгеннен кейін, Салфорд Кросс алаңында ашық ауданда уағыз айтты. Шатыр шамамен 1752–53 жылдары қайта салынды, бірақ мұнара, әдетте, бастапқы ғимаратқа тиесілі болған. Ол 1871–74 жылдары сәулетші Дж. П. Холденнің жобасы бойынша қайта жаңартылды және 1934 жылы оңтүстік-шығысқа қарай шатыр қосылды. Қазір ол ІІ* санаттағы ескерткіш болып саналады. Солфорд соборы Солтүстік Англиядағы ең ірі католик соборларының бірі. Ол 1844–1848 жылдары салынды және 1980 жылы ІІ* санаттағы ғимарат ретінде тіркелді. Ол 1850 жылы құрылған Солфорд Рим-католик епархиясының орталығында орналасқан, ол Ұлыбританиядағы Реформациядан кейінгі алғашқы католик епархияларының бірі еді. Оның қазіргі шекаралары Манчестер мен Солтүстік-Батыс Англияның көп бөлігін қамтиды. Солфорд епискобының ресми резиденциясы Уордли Холлда орналасқан. Солфорд деканаты Англия шіркеуінің Солфорд архидиакониясының құрамында. Деканаттағы он алты шіркеудің ішінде Пэддингтондағы Апостол Пауыл шіркеуі, Пендлтондағы Сент-Томас, қалалық әкімшілік ғимаратының жанындағы Сент-Филиппен Сент-Стивен және Ордсалдағы Сент-Клемент шіркеулері бар. Манчестердегі Грек Православиелік Жариялау шіркеуі 1861 жылы Браутон қаласында құрылды. Оны жергілікті грек иммигранттары құрды, олар 19-шы ғасырдың басында Грек Тәуелсіздік соғысынан кейін аймаққа келген. Ол Читам-Хилл-роудтағы бұрынғы құлшынып тұру орны мен Веллингтон-стриттегі бұрынғы шатырды алмастырды. Бұл елдегі ең көне, мақсатты түрде салынған православие шіркеуі.