Кіріспе
Эгей теңізіндегі грек аралы Парос (грекше: Πάρος; Венециялық: Paro) – Эгей теңізінің орталық бөлігінде орналасқан грек аралы. Киклад аралдар тобының құрамына кіреді, Наксостың батысында, одан шамамен кең арнамен бөлінген. Пирейден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Парос муниципалитетіне көптеген адам тұрмайтын, жағалаудағы шағын аралдар кіреді, олардың жалпы ауданы шамамен құрайды. Ең жақын көршісі – оңтүстік-батысында орналасқан Антипарос муниципалитеті. Көне Грецияда аралда Парос қала мемлекеті болған. Тарихи тұрғыдан Парос өте сапалы ақ мәрмәрмен әйгілі болды, соның нәтижесінде мәрмәр немесе осыған ұқсас сапалы қыш ыдыстарды сипаттау үшін "Париан" термині пайда болды. Бүгінде аралда тастау қазбалары мен кен орындары (кейбіреулері әлі де қолданыста) табылады, бірақ Парос негізінен танымал туристік орын ретінде белгілі.
Paros ('/p//ɛər//ɒ//s/; Πάρος; Venetian: Paro) is a Greek island in the central Aegean Sea. Part of the Cyclades island group, it lies to the west of Naxos, from which it is separated by a channel about wide. It lies approximately south east of Piraeus. The Municipality of Paros includes numerous uninhabited offshore islets totaling of land. Its nearest neighbor is the municipality of Antiparos, which lies to its southwest. In ancient Greece, the city state of Paros was located on the island. Historically, Paros was known for its fine white marble, which gave rise to the term "Parian" to describe marble or china of similar qualities. Today, abandoned marble quarries and mines (with some still being in use) can be found on the island, but Paros is primarily known as a popular tourist spot.
География
Парос географиялық координаттары – 37° солтүстік ендік және 25° 10' шығыс бойлық. Бұл грек аңыздарында жиі кездесетін этимологиялық қиялдау. Аралдың ежелгі атаулары Платея (немесе Пактия), Деметрия, Стронгил (аралдың дөңгелек пішініне байланысты «дөңгелек» деген мағынаны білдіреді), Гирия, Гилесса, Миноа және Кабарнис болған. Кейін Афинадан келген иониялықтардың колониясы құрылып, Парос зор өркендеуге жетті. Ол Хеллеспонтқа Тасос және Парий қалаларына колониялар жіберді. Б.з.д. 15-ші немесе 18-ші Олимпиадада жоспарланған алғашқы колонияға Паростан шыққан ақын Архилох қатысқан деседі. Б.з.д. 385 жылы париандар Сиракуздық Дионисиймен бірлесіп, Иллириядағы Фарос аралында колония құрды. Парос Персия соғысынан аз бұрын Наксостың тәуелділігі болған сияқты. Бірінші грек-парсы соғысында (б.з.д. 490 ж.) Парос парсылардың жағына шығып, оларды қолдау үшін Марафонға трирема жіберді. Жауап ретінде афиналық флоттың басшысы Мильтиад капиталды қоршап алып, 100 талант айыппұл талап етті. Лудвиг Росс бір жазу арқылы ғибадатхананың орналасқан жерін анықтады; ол Геродоттың айтуынша, қала шекарасының сыртындағы төменгі төбеде жатыр. Парсыларды қолдағандары үшін арал тұрғындары афиналық әскербасы Темистоклден қатты айыппұл төледі. Делиан лигасы кезінде афиналықтар басымдығымен билеген теңіз конфедерациясында (б.з.д. 477–404 жж.) Парос аралдық мүшелер арасында ең көп салық төледі: Олимпиодордың (б.з.д. 429 ж.) есебуынша, жылына 30 талант. Бұл Парос Эгей теңізіндегі ең бай аралдардың бірі болғанын көрсетеді. Парос конституциясы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ жазулар оның афиналық демократия үлгісінде құрылғанын, істерді басқарушы боул (сенат) болғанын көрсетеді. Б.з.д. 410 жылы афиналық генерал Терамен Паростың олигархиямен басқарылатынын анықтады; ол олигархияны құлатып, демократияны қалпына келтірді. Парос екінші афиналық конфедерацияға (Екінші афиналық лига, б.з.д. 378–355 жж.) қосылды. Шамамен б.з.д. 357 жылы Хиоспен бірге Афинамен байланысын үзді. Адул жазуынан Киклад аралдарының, ішінде Парос та бар, Египетті билеген эллинистік династия Птолемейлерге (б.з.д. 305–30 жж.) бағынғаны түсініледі.
Shortly before the Persian War, Paros seems to have been a dependency of Naxos. In the first Greco Persian War (490 BC), Paros sided with the Persians and sent a trireme to Marathon to support them. In retaliation, the capital was besieged by an Athenian fleet under Miltiades, who demanded a fine of 100 talents. By means of an inscription, Ludwig Ross was able to identify the site of the temple; it lies, as Herodotus suggests, on a low hill beyond the boundary of the town. For their support of the Persians, the islanders were later punished by the Athenian war leader Themistocles, who exacted a heavy fine. Under the Delian League, the Athenian dominated naval confederacy (477–404 BC), Paros paid the highest tribute of the island members: 30 talents annually, according to the estimate of Olympiodorus (429 BC). This implies that Paros was one of the wealthiest islands in the Aegean. Little is known about the constitution of Paros, but inscriptions seem to show that it was modeled on the Athenian democracy, with a boule (senate) at the head of affairs. In 410 BC, Athenian general Theramenes discovered that Paros was governed by an oligarchy; he deposed the oligarchy and restored the democracy. Paros was included in the second Athenian confederacy (the Second Athenian League 378–355 BC). In c. 357 BC, along with Chios, it severed its connection with Athens. From the inscription of Adule, it is understood that the Cyclades, which are presumed to include Paros, were subjected to the Ptolemies, the Hellenistic dynasty (305–30 BC) that ruled Egypt.
Парикия
Астанасы Парикия (грек тілінде: παροικία) аралдың солтүстік-батыс жағындағы шығанақта орналасқан және ежелгі Парос қаласының орнында салынған.
Басқа елді мекендер
Аралдың солтүстік жағында Наусса (Наусса, бұрын Агусса немесе Ауса) шығанағы орналасқан, ол кемелер үшін кең, табиғи жайлы белімді қамтамасыз етеді. Көне заманда оны тізбек немесе кедергімен жабатын. Қазіргі кезде бұл жерде туризм қарқынды дамуда. Оңтүстік-шығыстағы Дриос порты да танымал, мұнда түрік флоты Егей теңізі арқылы жыл сайынғы саяхатында тоқтаған. Осы кезеңдердің бірнешесі әлі де көрініп тұр.