Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калий бикарбонаты (IUPAC атауы: калий сутеккарбонаты, сондай-ақ калий қышқыл карбонаты деп те аталады) – KHCO3 химиялық формуласы бар бейорганикалық қосылыс. Ол ақ түсті қатты зат.
Potassium bicarbonate (IUPAC name: potassium hydrogencarbonate, also known as potassium acid carbonate) is the inorganic compound with the chemical formula KHCO3. It is a white solid.
Өндіріс және реактивтілік
Ол калий карбонатының сулы ерітіндісін көмірқышқыл газымен өңдеу арқылы өндіріледі және төмен натрийлі қамыр көтеру ұнтақтарының құрамына кіреді. Арзан, уытсыз негіз ретінде, ол pH деңгейін реттеу немесе реагент ретінде алуан түрлі салаларда кеңінен қолданылады. Мысалдарға дәрі-дәрмектердегі буферлік зат ретінде пайдалану, шарап жасаудағы қоспа ретінде қолдану жатады. Калий бикарбонаты дәмді жақсарту үшін әдетте бутилирленген суға қосылады, сондай-ақ газдалған сусында да қолданылады.
It is manufactured by treating an aqueous solution of potassium carbonate with carbon dioxide: and it is an ingredient in low sodium baking powders. As an inexpensive, nontoxic base, it is widely used in diverse application to regulate pH or as a reagent. Examples include as buffering agent in medications, an additive in winemaking. Potassium bicarbonate is often added to bottled water to improve taste, and is also used in club soda.
Медициналық қолдану және денсаулық
Калийді көп мөлшерде қабылдау бүйрек тас ауруының пайда болуын болдырмауы мүмкін. Калийді көп мөлшерде қабылдау инсульт қаупін төмендетумен байланысты.
Higher potassium intake may prevent development of kidney stone disease. Higher potassium intake is associated with a reduced risk of stroke.
Өрт сөндіргіштер
Калий бикарбонаты кейбір құрғақ химиялық өрт сөндіргіштерде ("BC құрғақ химиялық") өрт сөндіруші зат ретінде, Purple K құрғақ химиялық қоспасының басты құрауышы ретінде және конденсацияланған аэрозольдік өрт сөндірудің кейбір жағдайларында қолданылады. АҚШ Ұлттық өртке қарсы қорғаныс қауымдастығы әуежайдағы апаттық-құтқару орындарында өрт сөндіруге рұқсат еткен жалғыз құрғақ химиялық өрт сөндіруші зат – осы калий бикарбонаты. Ол натрий бикарбонатына қарағанда шамамен екі есе тиімдірек өрт сөндіруге қабілетті.
Potassium bicarbonate is used as a fire suppression agent ("BC dry chemical") in some dry chemical fire extinguishers, as the principal component of the Purple K dry chemical, and in some applications of condensed aerosol fire suppression. It is the only dry chemical fire suppression agent recognized by the U. S. National Fire Protection Association for firefighting at airport crash rescue sites. It is about twice as effective in fire suppression as sodium bicarbonate.
Ауыл шаруашылығы
Калий бикарбонаты егістерде кеңінен қолданылады, әсіресе қышқыл топырақты бейтараптандыру үшін. Калий бикарбонаты – органикалық шаруашылықта қолдануға рұқсат етілген, ұн тәрізді шілің мен алма қыбыршығына қарсы тиімді фунгицид. Калий бикарбонаты бір галлон суға бір кесе қосылғанда испан еңбешіне қарсы тікелей әсер етеді.
Potassium bicarbonate has widespread use in crops, especially for neutralizing acidic soil. Potassium bicarbonate is an effective fungicide against powdery mildew and apple scab, allowed for use in organic farming. Potassium bicarbonate is a contact killer for Spanish moss when mixed cup per gallon.
Тарих
Латын тілінен "ауалы тұз" деп аударылатын "saleratus" сөзі алғаш рет он тоғызыншы ғасырда қолданылып, калий бикарбонаты мен натрий бикарбонатының екеуін де білдіреді.
The word saleratus, from Latin sal æratus meaning "aerated salt", first used in the nineteenth century, refers to both potassium bicarbonate and sodium bicarbonate.