Кіріспе
Junkers Ju 388 Störtebeker – Екінші дүниежүзілік соғыста Германияның Люфтваффе әскерінің құрамындағы, Ju 188 ұшақ шассиі негізінде жасалған көп мақсатты ұшақ. Бұл ұшақ алдыңғы үлгілерінен жоғары биіктікте жұмыс істеуге арналған, экипажы үшін герметикалық пилот кабинасымен жабдықталған. Ju 388 соғыстың өте соңғы кезеңінде пайда болды, өндіріс мәселелері мен соғыс жағдайының нашарлауы салдарынан одан аз ғана саны салынды.
Өмірбаян
Рейхслюфтфартминистериум (RLM), Рейхс авиация министрлігі, алғаш рет 1942 жылдың соңында американдық Boeing B-29 Superfortress ауыр бомбалаушы ұшағы туралы білді. B-29 мүмкіндіктеріне қатысты айқын алаңдаушылық 1944 жылдың басында туды, осы кезде YB-29 "Hobo Queen" RAF Бовингдонда көпшілікке таныстырылды, ал бұл 1944 жылғы Кеңес күні америкалық Sternenbanner неміс тіліндегі үгіт парақшасында жасырын түрде айтылған болатын, ол Рейх ішінде таратуға арналған. Бұл ұшақтың көрсеткіштері Люфтваффеде үлкен маза тудырды. B-29 шамамен 560 км/сағ (350 миль/сағ) ең жоғары жылдамдыққа ие болды және шамамен 360 км/сағ (225 миль/сағ) жылдамдықпен, қазіргі Люфтваффе ұшақтарының тиімді емес болған биіктікте шабуылдайтын. Осы биіктікте Wehrmacht-тың жалғыз тиімді зениттік пулеметі – сирек қолданылатын 12,8 см FlaK 40 болды, ол тиімді түрде осы биіктікке атуға қабілетті. B-29-ға қарсы тұру үшін Люфтваффеге өте жоғары биіктікте жақсартылған көрсеткіштері бар жаңа күндізгі истребительдер мен бомбалаушыларды жоятын ұшақтар қажет болды. Таңдау Focke-Wulf Ta 152H болды. Ta 152 – Fw 190D ұшағының ұзартылған қанаттары бар және Junkers Jumo 213 қозғалтқышының жаңа, жоғары биіктіктегі "E" үлгісімен жабдықталған түрі. Балама ретінде Messerschmitt Me 155B ұсынылды, ол Bf 109 ұшағының ұзартылған қанаттары бар және бірнеше жобалау кезеңінен өткен, ақырында Blohm & Voss компаниясымен прототиптік нысанда жасалған. Орталық жетекті, екі қозғалтқышты Dornier Do 335, бәсекелес Daimler Benz DB 603 қозғалтқыштарымен жабдықталған, шамамен 11 400 м (37 500 фут) биіктікте жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды, бірақ үміткер Dornier ауыр истребителі мен zerstörer әлі де әзірлену үстінде болды, тек прототиптік ұшақтар сынақтан өтті және алғашқы өндіріс үлгілері 1944 жылдың соңында пайдалануға түсуі күтілді. Бомбалаушыларды жою және түнгі истребитель рөлі үшін, толығымен ағаштан жасалған Focke-Wulf Ta 154 және металл конструкциялы Heinkel He 219 бомбалаушыны ұстауға қажетті көрсеткіштерге ие болды; алайда, екі жоба да осы көрсеткіштерге тек қанаттарының аспект қатынамы төмен қанаттарын орнату арқылы қол жеткізді, бұл жоғары биіктікте ұшуға қолайсыз болды және қанат жүктемесінің тым жоғары болуына әкелді. Junkers Ju 88 ұшағы S және T модельдері ретінде жоғары биіктікке бейімделген, бірақ олар қажетті көрсеткіштерге ие болған жоқ. Ju 188 ұшағының күрделі, қадамды емес, мөлдір кабинасы, барлығы үш дюжина жиналған терезе панелінен тұратын, болашақтағы Ju 188J, K және L модельдері ретінде қарастырылды, оларға Ju 188-дің мөлдір конструкциясына қарағанда азырақ мөлдір панельдерді қолданатын, толығымен мұрын бөлігін қамтитын, жайылтылған "қадамды емес" герметикалық кабинасы кірді, сондай-ақ өте жоғары биіктікте ұзақ ұшу үшін қанаттар мен лифттерді мұздан тазартатын жабдықтар енгізілді. Бұл модельдер әзірлеуге таңдалып, Ju 388 деп аталды.
To counter the B 29, the Luftwaffe would need new day fighters and bomber destroyers with greatly enhanced performance at extreme altitude. The fighter chosen was the Focke Wulf Ta 152H. The Ta 152 was a derivative of the Fw 190D with a longer wingspan and powered by the new high altitude model "E" of the Junkers Jumo 213 engine. An alternative was the Messerschmitt Me 155B, a long winged development of the Bf 109 which had already undergone several stages of design and would ultimately be built in prototype form by Blohm & Voss. The centre line thrust, twin engined Dornier Do 335, powered with two of the competing Daimler Benz DB 603 engines also offered a service ceiling of some 11,400 m (37,500 ft), but the promising Dornier heavy fighter and zerstörer was still under development with only prototype airframes flying, and the first production examples expected to enter operational service late in 1944. For the bomber destroyer and night fighter roles, the all wood Focke Wulf Ta 154 and metal structured Heinkel He 219 had the performance needed to catch the bomber; however, both designs only gained that performance by mounting low aspect ratio wings which were inadequate for flight at high altitude and resultingly produced too high a wing loading. The Junkers Ju 88 had already been modified for high altitude with as the S and T models, but these did not have the performance needed. Similar high altitude modifications to the Ju 188, with its complex stepless cockpit glazing comprising some three dozen framed window panels in all, were being looked at as the projected Ju 188J, K and L models, which included a simplified "stepless" pressurized cockpit that fully enclosed the entire nose using fewer glazed panels in comparison to the Ju 188's glazing design, and wing and elevator de icing equipment for extended flights at very high altitude. These were selected for development, and renamed Ju 388.
Даму
Жұмыстың нәтижесін жақсарту үшін Ju 388 ұшағының барлық қорғаныс қару-жарағынан бас тартылды. Ju 88 ұшақтарында пилот кабинасының айналасында орналасқан порттарда қолмен басқарылатын бірнеше пулемет болса, Ju 388 ұшағында олар екі 13 мм (.51 дюйм) MG 131 пулеметі бар, ұшақтың арт жағында орналасқан қашықтан басқарылатын мұнарамен алмастырылды. Пулеметтер кокпиттегі перископ арқылы бағытталды, бұрынғы Heinkel He 177A бомбалаушыларындағы бірнеше қарулы артқы қорғаныс позицияларымен салыстырылатын екі қатарға орнатылды. Ju 388 ұшағының қашықтан басқарылатын артқы мұнарасы өте жақсы ату аймағына ие болды және тікелей артқа қарай атуға мүмкіндік берді, сондықтан Ju 88 және 188 ұшақтарының мұрнының астындағы «Bola» ағымдағы қорғаныс позициясы алынып тасталды, бұл аэродинамиканы жақсартты. Ұшаққа Ju 188 эксперименталды үлгілерінің атаулары берілді: J, K және L. J үлгісі екі 30 мм MK 103 және екі 20 мм MG 151/20 пушкасы бар күндізгі бомбалаушыларды жоюға арналған ұшақ болды. Түнгі ұшақ ретінде пайдалану үшін ұзын стволды MK 103 пушкалары кішірек және жеңіл 30 мм MK 108 пушкаларымен ауыстырылды, ал кокпит артында Schräge Musik орнатылымында жоғарыға қарай атуға арналған екінші пар MK 108 пушкалары қосылды. K үлгісі таза бомбалаушы ұшақ еді, ұшақтың астындағы қосымша бөлік бомбалық бөлімшенің көлемін ұлғайтты. L фотобарлау үлгісі ұзақ қашықтыққа ұшу үшін қосымша жанармай бактерілерімен бірге камераларын сол қосымша бөлікке орналастырды. Әрбір үлгінің үш қосалқы түрі жоспарланған, олар тек қозғалтқыш орнатуымен ғана ерекшеленді. «1» үлгісі 1331 кВт (1810 а.к.) қуаты бар BMW 801J қозғалтқышымен жабдықталды, ол негізгі BMW 801 ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқышының турбокомпрессорлы нұсқасы болып табылады, әрбір қозғалтқыш Triebwerksanlage қозғалтқыш орнатуы ретінде біріктірілген күйде орнатылды. «2» үлгісі 46,4 литрлік, 1864 кВт (2500 а.к.) қуаты бар Jumo 222A/B 24 цилиндрлі, алты қатарлы сұйық салқындатылатын қозғалтқыштарды немесе жақсартылған екі жылдамдықты суперкомпрессормен және әрбір қозғалтқышта үш интеркулермен жабдықталған 222E/F нұсқаларын пайдаланды. «3» үлгісі 222E/F-ге ұқсас суперкомпрессормен жабдықталған Junkers Jumo 213E сұйық салқындатылатын инвертті V12 қозғалтқышымен жабдықталды. 24 цилиндрлі Jumo 222 қозғалтқышы тек 300 данаға жуық данасы жасалып, сынақтан өткендіктен, Ju 388 үшін қолданылған жалғыз қозғалтқыштар BMW 801 радиалды және Jumo 213 сериялы V12 қозғалтқыштары болды. BMW 801J немесе Jumo 213E қозғалтқыштарымен жабдықталған ұшақтар бомбалаушыларды жою үшін жабдықталғанда сағатына 616 км жылдамдықпен ұшты, соңғы соғыс кезеңінде қолданылған сегіз дипольді Hirschgeweih антенна массивіне байланысты шамамен 25 км/сағ (16 миль/сағ) жылдамдық жоғалды, ал түнгі ұшақ ретінде жабдықталғанда Neptun радары мен Schräge Musik жүйесімен бірге. Бұл жылдамдық қазіргі Люфтваффе түнгі ұшақтарының жылдамдығына ұқсас болды, бірақ Ju 388 бұл жылдамдықты әлдеқайда жоғары биіктікте сақтап тұрды. Jumo 222 қозғалтқышымен ұшақ сағатына 700 км жылдамдыққа жете алады деп есептелді, түнгі ұшақтар үшін шамамен 25 км/сағ (16 миль/сағ) аз. Бомбалаушы үлгілері бомба жүктемесіне байланысты шамамен бірдей жылдамдықпен ұшты, ал барлау үлгілері шамамен 25 км/сағ (16 миль/сағ) жылдамдығымен ұшуға қабілетті болды. Бірінші прототип, Ju 388 L 0/V7, негізінен Ju 188 сериясының құрамдас бөліктерінен жасалды және 1943 жылдың 22 желтоқсанында алғашқы ұшуын жасады. Ол Ju 88S-ке қарағанда биіктікте жақсы басқарылатынын көрсетті, себебі құйрық бөлігінің ауданы ұлғайтылды, ал ағымдағы мұрынды Ju 88S, сонымен қатар «Bola» гондоласын алып тастады, әлі де түпнұсқа Ju 88A тік құйрық бөлігінің дизайнын қолданды. Мұнан кейін алты жаңа прототип жасалды. Қозғалтқыштар жеткізілгенге дейін өндіріс үлгілерін жеткізу басталуына біршама уақыт кетті. Қозғалтқыштар кеңінен қолжетімді болған кезде, B-29 бомбалаушылары Азия мен Тынық мұхитына жіберілгені және жақын арада Германия үстінде жұмыс істемейтіні анық болды. Одақтас әскерлерінің қорғанысының күшеюіне байланысты неміс фотобарлау күш-жігері іс жүзінде тоқтатылды, сондықтан өндіріс негізінен L үлгісіне шоғырландырылды. 1944 жылдың тамызында Ju 388 ұшақтарын жеткізу басталды, бірақ аз ғана Ju 388 ұшақтары аяқталды. Шамамен 47 L үлгісі жасалды, олардың көпшілігі BMW 801J қозғалтқышы бар «1» үлгісі, ал Jumo 213E қозғалтқышы бар тек үш «3» үлгісі ғана жасалды. Он бес «K 1» және үш «J 1» үлгісі жасалды.
Жапонияға ұсынылып отырған экспорт
1944 жылдың тамызында жапондық генерал-майор Осаму Отани, Берлинде қызмет етіп, Үшжақты келісімге қатысты комиссиялардың бірінің мүшесі, Ju 388 ұшағының лицензиялық өндірісіне қызығушылық танытты. Ju 388 ұшағының толық сызбалары және лицензиялық өндіріс құқықтары жапондықтарға тапсырылды. Алайда, ешқандай құжаттың берілгеніне дәлел жоқ. 1945 жылдың мамыр айында Отани Берлинде одақтас күштерге тұтқынға түсті.
Тірі қалған әуе кемелері
Бір Ju 388 бүгінге дейін сақталған. Ju 388L 1 барлау нұсқасы (Werknummer) 560049 – Weser Flugzeugbau компаниясының Норденхам зауытында шығарылған серияның сегізіншісі. Ұшақтың бөлшектері Артенбургтегі ATG компаниясында және Гамбургтегі Niedersächsische Metallwerke Brinckmann & Mergell зауытында да жасалды. Ұшақ 1945 жылдың басында дайын болды. Ол 1945 жылдың мамыр айында Мерсбургтегі Junkers зауытында АҚШ әскерлеріне түсті, содан кейін Кассель/Вальдауға ұшты. Ұшақты "Уотсонның визерлері" тобы, АҚШ Әуе күштерінің (USAAF) полковнигі Гарольд Э. Уотсон басқаруымен тексерді және сынақтан өткізді. Операция Lusty аясында Уотсонның өзі ұшақты тікелей АҚШ-қа қайта ұшуға дайындалғаны айтылады. Бірақ, 1945 жылдың 17 маусымында ұшақ Францияның Шербур қаласына ұшты, онда ол басқа тұтқынға алынған неміс ұшақтарымен бірге Корольдік Әскери-теңіз флотының эскорт тасымалдау кемесімен АҚШ-қа жіберілді, онда олар егжей-тегжейлі зерттеуден өтуі керек болды. Ұшақ бағалау үшін Индиана штатындағы Freeman Field әуежайына жеткізілді, ал 1945 жылдың қыркүйегінде баспасөз үшін демонстрациялық ұшу жасалды. Ju 388 ұшағы Огайо штатының Дейтон қаласына жақын Райт-Филд әуежайында "шетелдік бағалау" сериялық нөмірі FE 4010 (кейіннен T2 4010 болып өзгертілді) бойынша 10 сағаттық сынақ ұшуларын жасады. Осы сынақтардан кейін 1946 жылы Дейтон, Огайодағы әуе көрсетілімінде ұшақ басқа тұтқынға алынған неміс ұшақтарымен бірге қойылды. 1946 жылдың 26 қыркүйегінде 560049 нөміріндегі ұшақ қазіргі О'Хара халықаралық әуежайының жанында, Иллинойс штатының Парк-Ридж қаласындағы Orchard Place әуежайына көшірілді. Бұл уақытша сақтау орны АҚШ үкіметіне тиесілі бос зауыт болды, бұрын Chrysler Corporation компаниясы Douglas C-54 ұшақтарын құрастыру үшін пайдаланған. Ju 388 1949 жылдың 3 қаңтарында Смитсонов институтының Ұлттық әуе мұражайына сыйға берілді және 1954 жылдың қарашасында сақтау үшін Мэриленд штатының Silver Hill қаласына жеткізілді. Бүгінде ұшақ бөлшектелген күйде, бірақ жақсы сақталған, оны ешқашан сыртта сақтамаған. Кокпит аймағы ерекше жақсы жағдайда және барлық құралдары толық. Ұшақ – Ұлттық әуе және ғарыш мұражайының Пол Э. Гарбер сақтау, қалпына келтіру және сақтау орталығында қалпына келтіруді күтіп тұрған бірнеше бірегей неміс ұшақтарының бірі. Олардың барлығы алдағы жылдары Смитсоновтың Dulles халықаралық әуежайының аумағындағы Steven F. Udvar-Hazy орталығының қалпына келтіру бөліміне көшірілуі тиіс.
The aircraft was flown to Freeman Field in Indiana for evaluation, and in September 1945 made a flight demonstration for the press. The Ju 388 was flown for 10 hours of flight tests at Wright Field near Dayton, Ohio with the "foreign evaluation" serial number FE 4010 (later changed to T2 4010). Following these tests the aircraft was displayed at the Dayton, Ohio Air Show at Wright Field in 1946 along with other captured German aircraft. On 26 September 1946, 560049 was transferred to Orchard Place Airport in Park Ridge, Illinois, near the present O'Hare International Airport. This temporary storage facility was a vacant U. S. Government owned factory previously used by the Chrysler Corporation to build the Douglas C 54. The Ju 388 was donated to the Smithsonian Institution's National Air Museum on 3 January 1949 and arrived at Silver Hill, Maryland, for storage in November 1954. Today the aircraft is disassembled and remains in generally good condition, having never been stored outside. The cockpit area is in particularly good condition and complete with all instruments. The aircraft is just one of several unique German aircraft still awaiting restoration at the National Air and Space Museum's Paul E. Garber Preservation, Restoration, and Storage Facility in Silver Hill, Maryland, all intended to be transferred in the coming years to the Steven F. Udvar Hazy Center's restoration annex of the Smithsonian, on the Dulles International Airport property.