Кіріспе

Альберт көпірі – Австралияның Квинсленд штатындағы Брисбен қаласында Индуропилли мен Челмер арасындағы Брисбен өзенін кесіп өтетін, мұраға алынған болаттан жасалған темір жол көпірі. Оны Генри Чарльз Стэнли жобалаған және 1894 жылдан 1895 жылға дейін Джон МакКормик және ұлы 1893 жылы су тасқынынан қираған бұрынғы көпірдің орнына салды. Екі көпір де Уэльс принці Альберттің құрметіне аталған. 1992 жылғы 21 қазанда Квинсленд мұрасының тізіліміне қосылды. Альберт көпірі Индуропилли және Челмер теміржол станцияларын байланыстырады. Құрылымы екі болаттық қанаттан, тас тіректерден және темір қабықшамен оралған орталық бетон тіреуден тұрады. Өзен ағысының бойында жаяу жол салынған.

Тарих

Бұл жердегі алғашқы Альберт көпірі 1876 жылғы шілдеде аяқталды және Грандчестерден Ипсвичке дейінгі басты темір жол желісін Брисбенге дейін созуға мүмкіндік берді. Қоныстанудың алғашқы кезеңдерінде Индуропиллидегі Брисбен өзені Брисбен мен Ипсвич кен орталығы арасында темір жол салуға кедергі келтірді. Сол кезде екі орталықты өзен кемелері байланыстырып тұрды. Алғашқы Альберт көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін 1875 жылы Ипсвич темір жолы ашылды. Көпір Ипсвич пен Брисбен арасындағы тауарларды жаппай тасымалдауға мүмкіндік берді, бұл бұрын тек кеме арқылы ғана мүмкін болатын. Алғашқы көпір 1893 жылғы су тасқынында қирады. Одан кейін адамдар мен тауарларды тасымалдау үшін паромдар пайдаланылды. Бірақ, 1896 жылы «Перл» паром апатында 40-тан астам адам қаза болды. Екінші және қазіргі Альберт көпірі 1895 жылы салынды. Оны 1891-1901 жылдар аралығында Квинслендтің темір жолдарының бас инженері Генри Чарльз Стэнли жобалаған, және ол оның ең маңызды жұмысы саналады. Альберт көпірі Австралиядағы ең ірі фермалық көпірлердің бірі болып табылады. Салынысы аяқталған кезде, металл фермалық көпірлердің арасында ұзындығы бойынша бірінші Хоуксбери теміржол көпірінен (1889) кейін екінші орында тұрды. Альберт көпірі бүгінде Брисбендегі Стори көпірінен (1940) (Стори Бридж) және Хоуксберидегі екінші теміржол көпірінен (1945) кейін Австралиядағы үшінші ең ұзын металл фермалық көпір болып табылады. Көпір Брисбенді Ипсвичпен, Дарлинг Даунспен және Квинслендтің оңтүстік-шығысымен байланыстыратын оңтүстік-батыс теміржол жүйесінің маңызды бөлігі болды. Көлік қозғалысының артуына байланысты 1957 жылы жанындағы ағысқа қарсы теміржол көпірі салынды, ол 1978 жылы Меривал көпірі салынғанға дейін Брисбен өзеніндегі жалғыз теміржол өткелі болып қалды. Қазіргі таңда Альберт көпірі тек жолаушылар тасымалына қолданылады. Альберт көпірі мен Уолтер Тейлор көпірі арасында тағы бір аталмаған теміржол көпірі орналасқан. Бұл екінші өткел 1957 жылы Ипсвич теміржол желісінің кеңейтілуі аясында салынды.

Сипаттама

Альберт көпірі Брисбен өзені арқылы Индуропиллиден Челмерге дейін, Челмер және Индуропилли учаскелерінің қосылысында орналасқан. Бұл толығымен қабырғаланған құрылым, екі қисық "хогсбек" жұмсақ болаттан жасалған арқалықтан тұрады, олар екі жағынан тас тіректерге және орталық бетон тіреуге сүйенеді. Бұл тіреу төмен су деңгейіне дейін эллипстік балқытылған темір кассионмен қоршалған, содан кейін арқалық подшипниктеріне дейін қаланған. Әр арқалықтың дизайны 1860 жылдары АҚШ-та жасалған Линвилл жүйесіне негізделген, диагональ мүшелерінің қос қиылыс желісін қолданады. Олар жол деңгейінде көлденең жел тіректерімен және күрделі жоғары жағынан жасалған көлденең тіректермен нығайтылған. Екі рельстік жол төрт бойлық болаттан жасалған науа тәрізді арқалықтармен тасымалданады, науаның қабырғалары дөңгелектердің жолдан шығуына қарсы қорғаныс ретінде қызмет етеді. Бұлар тік тіреулердің және негізгі арқалықтардың төменгі балкаларының астына аралықпен қабырғаланған массивті көлденең арқалықтармен бекітіледі. Көпірдің жабыны битум мен құмға төселген темір қабырғадан тұрады және науа тәрізді арқалықтарды көлденең байланыстыратын болаттан жасалған Т-тәрізді брустарға болтталған. Көпірдің өзенге қараған жағында темірден жасалған жаяу жол орналасқан.

Мұра тізімі

Альберт көпірі 1988 жылы (қазірде тоқтатылған) Ұлттық мұралар тізіліміне тіркелді. Ол 1992 жылғы 21 қазанда Квинсленд мұраларының тізіліміне енгізілді, себебі төмендегі критерийлерге сай келді. Бұл орын Квинсленд тарихының даму үлгісін көрсетуде маңызды. Индуропиллидегі Альберт көпірі Австралиядағы алғашқы, үлкен металл фермалы көпірлердің бірі ретінде ерекше, және елдегі үшінші ең ұзын металл фермалы көпір болып табылады. Салынысы кезінде Альберт көпірі жергілікті өндірісте жасалған Австралиядағы ең ірі көпір еді. Альберт көпірі астананы Оңтүстік және Батыс Квинслендпен байланыстырған теміржол жүйесіне қосқан үлесі үшін маңызды, ол Брисбен өзені арқылы өтетін жалғыз теміржол бағытының бір бөлігі ретінде алты он жылдан астам уақыт бойы сақталды. Бұл орын нақты мәдени орындардың ерекше белгілерін көрсетуде маңызды. Көпірдің сақталу деңгейі жоғары, және Австралиядағы 19 ғасырдың соңындағы теміржол көпірлерінің дизайны мен құрылысына қатысты маңызды физикалық деректерді ұсынады. Бұл орын эстетикалық маңыз-жағынан да құнды. Көпір сонымен қатар Брисбен өзенінің Индуропилли бөлігіндегі ландшафтқа көрнектілігімен және эстетикалық үлесімен маңызды. Орын белгілі бір кезеңдегі жоғары деңгейдегі шығармашылық және техникалық жетістіктерді көрсетуде маңызды. Ол дизайны мен іске асырудағы жаңашылдығымен ерекшеленеді, сондай-ақ инженер Х.С. Стенлидің шеберлігінің және Брисбендік мердігерлер Джон МакКормик пен Ұлының жұмысының көрнекті үлгісі болып табылады. Бұл орын Квинсленд тарихында маңызды рөл атқарған белгілі бір тұлғаның, топтың немесе ұйымның өмірімен немесе қызметімен байланысты. Ол дизайны мен іске асырудағы жаңашылдығымен ерекшеленеді, сондай-ақ инженер Х.С. Стенлидің шеберлігінің және Брисбендік мердігерлер Джон МакКормик пен Ұлының жұмысының көрнекті үлгісі болып табылады.