Кіріспе

Глэдисвилл көпірі – мұражайға енгізілген бетон аркалы көпір. Ол Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Канада шығанағы және Хантерс-Хилл жергілікті басқару аймақтарындағы Хантлис-Пойнт пен Драммойн елді мекендерін байланыстыратын Параматта өзені арқылы Виктория жолын алып өтеді. Атауына қарамастан, көпір Глайдсвиллде орналасқан жоқ. Глэдисвилл көпірі атақты Сидней порты көпірінен бірнеше шақырым жоғарырақ орналасқан. 1964 жылы құрылысы аяқталған кезде Глэдисвилл көпірі – ең ұзын бір құбылысты бетон аркалы көпір болатын. Глэдисвилл көпірі Солтүстік-Батыс тас жолының бөлігі ретінде көлік қозғалысын жүзеге асыруға арналған үш көпір кешенінің ең ірісі, оның ішінде Фиг Три көпірі және Тарбан Крик көпірі бар. Көпір – бұл тас жол жобасының бірінші кезеңі, ол Лейн Коув арқылы, содан кейін қалаға қосылатын трафиктерді байланыстыруды көздеген. 1977 жылы қоғамдық белсенділік нәтижесінде Уран үкіметі тас жол жобасынан бас тарды, нәтижесінде Глэдисвилл көпірі қолданыстағы магістральдық жолдарды жалғастырды. Глэдисвилл көпірін Энтони Джи, Г. Маунселл және Партнерлер, сондай-ақ Эжен Фрейсинет жобалаған, ал 1959 жылдан 1964 жылға дейін Рид және Маллик (инженерлер, Англия) мен Стюарт Брос (құрылысшылар, Сидней) салған. Бұл мүлік Transport for NSW-ға тиесілі. Көпір 2014 жылдың 1 қазанында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұралар тізіліміне енгізілді.

Ағымдағы көпір

1950 жылдары, соғыстар аралығы мен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде Сиднейде жеке автомобильдердің санының және жүк тасымалының қарқынды өсуіне байланысты, ескі Гладсвилл көпірінен өтетін қозғалыс күшейіп, тығырылған. Трамвай жолы мен Параматта өзені арқылы жүзе тасымалының үнемі тоқтауы мен кешігуі салдарынан, мәселені шешу үшін жаңа көпір қажет екендігі анық болды. 1950 жылдардың соңында Басты жолдар департаменті (DMR) Гладсвилл көпірін ауыстыруды өздері жобалаған дәстүрлі болатты фермалық конструкциямен жасауды жоспарлады. Бірақ, ағылшын инженерлік фирмасы G. Maunsell & Partners әзірлеген басқа балама ұсыныс, тағы бір ағылшын фирмасы Reed & Mallik Ltd, Сиднейдегі Stuart Brothers құрылыс компаниясымен бірігіп, жақын арада ұсынды. Көпір бастапқыда алты бағытты жолақпен ашылды, бірақ кең сыртқы жолақтар кейіннен қайта жабдықтауға мүмкіндік берді. Қазір көпірде үш солтүстікке, төрт оңтүстікке бағытталған жолақ бар, олар бетонды бөліспен ажыратылған.

Дизайн және құрылыс

Көпір жоспарланған кезде, болашақта өте ірі кемелер оның астынан өтетіні күтілген. Осы мәселе, сондай-ақ учаскенің топографиясы, көпірдің 61 метрлік (200 фут) биіктікте салынғанын түсіндіреді. Жаңа Глэдсвилл көпірінің құрылысы сол кездегі маңызды инженерлік жетістік болды. Оның жаңашыл дизайны мен құрылысы халықаралық аренада бірнеше жаңа стандарттарды белгіледі. Көп жағдайда құрылыс, римдіктердің сегменттелген бөліктерден арка салу әдісін, уақытша қалыптардың үстінде салу арқылы еске түсірді. Глэдсвиллде бұл өзендегі баржалардан көтерілген, содан кейін қалыптың үстіндегі теміржолмен жылжытылған қуыс бетон блоктары болды. Әрбір бірнеше блоктан кейін арнайы пневматикалық резеңке тығындар орнатылды. Арканың барлық блоктары (суретте көрінбейтін төрт параллель арка бар) орналастырылғаннан кейін, тығындар синтетикалық гидравликалық сұйықтықпен «толтырылып», бүкіл арканы кеңейтіп, оны өз салмағымен қалыптан ажыратты. Дұрыс орналасқаннан кейін, тығындар сұйық бетонмен толтырылып, май шығарылып, берік аркаға айналды. Содан кейін қалып жанына жылжытылып, келесі арка да осылай салынды. Төрт арка да орнатылғаннан кейін, палуба бетоннан жасалған қосымша бөліктерден жоғары орнатылды. Аркалар өзеннің екі жағындағы қатты құмтасқа бекітілді. Бұл учаскедегі көпірге жасалған бастапқы ұсыныс, дәстүрлі болатты тіреулі көпір болған, бірақ мердігерлердің бірі қолданыстағы көпір салу білімінің шегін кеңейтетінін мойындағандықтан, балама катенариялық арка дизайнын ұсынды. Жобаны Лондонның G Maunsell & Partners компаниясы жасады. Олардың балама жобасы атақты көпір инженері Эжен Фрейсинетке ұсынылғаннан кейін қабылданды, ол ұсынымдармен жобаны бекітті. Мысалы, пневматикалық тығыздау әдісін Фрейсинет бұрынғы жобаларында сынап көрген. Глэдсвилл көпірі әлемдегі алғашқы 305 метрлік бетон көпір болды және оны әлемдік деңгейдегі көпір дизайны мен құрылыс жетістігіне айналдырған көптеген инженерлік және техникалық элементтерге ие болды. Бұл сондай-ақ, құрылысында компьютерлік бағдарламалауды қолданған алғашқы көпірлердің бірі болды. Ол кезде арнайы инженерлік бағдарламалық қамтамасыз ету болмағандықтан, көпірдің дизайнін жасаған Энтони Джи (G. Maunsell & Partners компаниясынан) талдау және егжей-тегжейлі жобалау үшін бес компьютерлік бағдарламадан тұратын жиынтықты жазды.