Кіріспе

Дін өкілі дін емес мекемеде

Капеллан – дәстүрлі түрде дін қызметкері (мысалы, пастор, діни қызметкер, раввин, пурохит немесе имам) немесе діни дәстүрдің миряны, дін емес мекемеге (мысалы, аурухана, түрме, әскери бөлім, барлау қызметі, елшілік, мектеп, кәсіподақ, бизнес, полиция бөлімі, өрт сөндіру бөлімі, университет, спорт клубы) немесе жеке капеллаға бекітілген адам. Капелландық термині – капелланның бірі немесе бірнешесі өз міндеттерін орындайтын капелла, мекеме немесе бөлімді білдіреді. Капеллан термині бастапқыда христиан дінінің өкілдеріне қатысты болғанымен, қазір басқа діндер мен философиялық ағымдардың өкілдеріне де қолданылады, мысалы, әскери күштердегі капелландар және АҚШ университеттеріндегі капелландықтардың саны артып келеді. Соңғы жылдары көптеген миряндар капелландық бойынша кәсіби білім алып, мектептерде, ауруханаларда, компанияларда, университеттерде, түрмелерде және басқа да орындарда капеллан ретінде тағайындалуда, дін қызметкерлерімен бірге немесе олардың орнына жұмыс істейді. Көп ділді команда, зайырлы, жалпылама немесе гуманистік капелландық тұжырымдары, әсіресе денсаулық сақтау және білім беру салаларында кеңінен қолданылуда.

Білім

Мектепте діни және, соңғы кезде, зайырлы мектептерде де рухани қызметкерлер кездеседі. Діни мектептерде капелланның рөлі көбінесе білім беру және діни рәсімдермен байланысты. Ал зайырлы мектептерде капелланның рөлі кеңесші және рухани қолдау көрсетуші болып табылады. Капелландар оқушыларға қиын жағдайларда немесе мұқтаж болғанда көмек көрсетеді. Көптеген капелландар оқушылардың, қызметкерлердің және ата-аналардың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған бағдарламаларды ұйымдастырады, оның ішінде оқушыларға қайғы, ашу немесе депрессиямен күресуге көмектесетін шаралар да бар. Капелландар студенттермен сабақтан тыс шараларға қатысу арқылы, мысалы, таңғы асқа, түскі ас топтарына және спорт секцияларына қатысып, жақын қарым-қатынас орнатады. Мектептегі рухани қызметкерлер мектепке қолдау көрсететін сыртқы ұйымдармен де байланыс жасай алады. Көптеген мектептерде оқушыларға көмектесу бөлімдері бар, ондағы кеңесшілердің міндеті – оқушылардың жағдайын қадағалау және оларға әрқашан қолұшын созу, бірақ көпмәдениеттілік пен дін мен сенімге қатысты түрлі пікірлердің болуына байланысты діни немесе рухани бағыт беруден аулақ тұрады. Капелландар француз тіліндегі animation spirituelle немесе рухани күтім тұжырымдамасына негізделген рухани жандандырушылар (немесе сенім жандандырушылар, пасторальдық жандандырушылар) деп те аталады. Австралияда мемлекеттік мектептердегі капелландар 2007 жылдан бері федералды үкімет және жергілікті қоғамдар есебінен қаржыландырылып келеді. Австралиялық капелландар мектеп қауымдастығына оқушылардың рухани, әлеуметтік және эмоционалдық денсаулығын қолдауға көмектеседі. Қамқоршылық қызметтерін діни ұйымдарға жатпайтын компаниялар көрсетеді. 2013 жылдың тамызына қарай Австралияның зайырлы мектептерінде 2339 капеллан және 512 оқушылармен жұмыс істейтін кеңесші жұмыс істеді. Австралия мектептері ұлттық мектеп капелландары бағдарламасы аясында зайырлы әлеуметтік жұмыскерлерді тағайындау мүмкіндігінен айырылады, бұл үшін Эбботт үкіметі 2014 жылғы бюджеттен қосымша 245 миллион доллар бөлді. Ирландияда капелландық қызмет өте ерекше тәсілмен жүзеге асырылады, онда капелландар аптасына 4 сағатқа дейін сабақ оқытуы керек, және олардың көпшілігі католик дінінің өкілдері болып табылады. Капелланның міндеттеріне үйге бару, діни қызметтер өткізу, демалыс және мерекелер ұйымдастыру, сондай-ақ кеңес беру кіреді.

Жоғары білім

Жоғары білім беру саласында көптеген колледждер мен университеттер капелландарды тағайындайды, олар кейде тікелей мекемеде жұмыс істейді, ал кейде студенттерді қолдауға арналған жеке ұйымдардың өкілдері ретінде жұмыс жасайды, мысалы, еврейлер үшін «Хиллель Интернешнл» немесе католиктер үшін «Ньюман орталықтары». АҚШ-та колледж және университет капелландарының ұлттық қауымдастығы осы капелландардың көптеген күш-жігерін қолдайды, студенттердің, оқытушылардың және қызметкерлердің жеке діни сенімдерін қолдауға көмектеседі, сонымен қатар дінаралық түсіністікті дамытуға жәрдем етеді. Капелландар көбінесе кампуста рухани, этикалық, діни, саяси және мәдени алмасуды, сондай-ақ қоғамдық қызмет көрсетуді ілгерілететін бағдарламаларды басқарады.

Заң және полиция

Құқық қорғау органдары немесе полиция пасторлары жергілікті, аймақтық, округтік, штаттық және ұлттық немесе федералды құқық қорғау органдарымен бірге және олардың құрамында жұмыс істейді, сондай-ақ құқық қорғау қауымдастығында түрлі қызметтер көрсетеді. Оларды түрме пасторларымен шатастыруға болмайды, олардың негізгі міндеті сот талқылауын күтіп отырған немесе сотталған адамдарға көмек көрсету болып табылады. Құқық қорғау органының пасторының қызметі негізінен құқық қорғау қызметкерлерімен және мекемелермен байланысты. Пастор осы ерекше қажеттіліктер мен қиындықтарға діни кеңес беру, сенімділік пен қолдау көрсету, ресурстар мен кеңес беру арқылы жауап береді. Құқық қорғау органының пасторы құқық қорғау офицерлеріне, басшыларға, техникалық қызметкерлерге, құрбандарға және олардың отбасыларына, сондай-ақ кейде айыпталушылардың немесе сотталғандардың отбасыларына қолдау көрсетеді. Құқық қорғау органының пасторлығы – қатысу қызметі болып табылады және егер олар құқық қорғау қызметкерлерімен жұмыс істейтін болса, тиісті білім алулары қажет. Кейбір ұйымдар, мысалы, Chaplain Fellowship Ministries, LEO пасторларының LEO пасторы атағын алу үшін алдымен Қоғамдық қауіпсіздік пасторлығы бойынша сертификат алуын талап етеді. Көптеген пасторлар форма киеді, ал кейбіреулері шенді болуы мүмкін. Олар әрқашан пастор екенін көрсететін ерекше белгілерді немесе таңбаларды тағады, құқық қорғау қызметкері емес екенін білдіреді.

Өрт сөндіру бөлімдері

Өрт сөндіру бөлімдерінде жұмыс істейтін дін қызметкерлері құқық қорғау органдарында жұмыс істейтін дін қызметкерлерімен бірдей қолдау көрсетеді, және кейде жарақат алғандармен өте қауіпті жағдайда жұмыс істеудің өзінде одан да үлкен қауіпке тап болады. Мысалы, Нью-Йорктегі Дүниежүзілік сауда орталығына 11 қыркүйекте жасалған шабуыл кезінде Нью-Йорк қаласының өрт сөндіру бөлімінің дін қызметкері Михал Джадж, жарақат алған өрт сөндірушіге соңғы қасиетті рәсімдер жасағаннан кейін, Дүниежүзілік сауда орталығының Солтүстік мұнарасының вестибюліне қайта кіргенде Оңтүстік мұнарадан ұшып келген сынықтардан қаза тапты.

Еңбек

Көптеген жұмыс орындаларының діни қызметкерлері (көбінесе өндіріс қызметкерлері деп аталады) еңбек одақтарымен қаржыландырылады, тіпті кейбір жағдайларда полиция және өрт сөндірушілерге арналған діни қызметкерлер де осылай қаржыландырылады. Біріккен автокөлік жұмысшылары одағы (UAW) өзінің барлық жергілікті одақтары үшін діни қызмет бағдарламасын демеушілік етеді. Нью-Йорк қаласында Электриктер одағы (IBEW Local 3) католик, епископальдық, грек православиелік және масондық ұйымдарды діни қызметкерлерімен байланыстырған. Одақ діни қызметкерлері көбінесе корпоративтік басқаруға емес, қызметкерлерге жауапты болғандықтан, пайдалы деп есептеледі.

Порттар

Көптеген порттарда, әсіресе Солтүстік Америка мен Еуропада, кемеде жүрген теңізшілерге діни және әлеуметтік көмек көрсететін діни қызметкерлер ұйымдары бар. Бұл қызмет көбінесе кемелерге барып теңізшілермен әңгімелесу, порт жанында шіркеулер, демалуға арналған орындар мен интернетке қолжетімді орталықтар ұйымдастыру, сондай-ақ жағалауға демалысқа шыққан теңізшілерге көлікпен қамтамасыз ету түрінде жүзеге асырылады. Көрікті халықаралық теңізшілерге арналған қызметтер ұйымдарына Stella Maris, Теңізшілерге миссия, Теңізшілер қоғамы, Deutsche Seemannsmission және Халықаралық христиан теңізшілер қауымдастығы жатады.

Корпоративтік

Кейбір ірі де, кіші де бизнес өз қызметкерлері мен клиенттері үшін дін қызметкерлерін (капелланды) жалдайды. Көрсетілетін қызметтерге қызметкерлерге көмек және кеңес беру қызметі; денсаулықты нығайту семинарлары; қақтығыстарды басқару және делдалдық; басшылық және басқару дамыту; сондай-ақ, травмалық жағдайларға/ауыр оқиғаларға ден қою кіреді. 2007 жылы АҚШ-та 4000 корпоративтік капеллан жұмыс істейтіні хабарланды, олардың көпшілігі Marketplace Chaplains USA және Corporate Chaplains of America сияқты мамандандырылған капелландық компаниялардың қызметкерлері болды. 2014 жылы Marketplace Chaplains USA 44 штатта және 960 қалада 2800-ден астам капелланды жұмысқа алғанын хабарлады. Ұйым 2006 жылы халықаралық бөлімшесін ашты; Marketplace Chaplains International Канада, Ұлыбритания, Мексика және Пуэрто-Рикоға қызмет көрсетеді. Capellania Empresarial Парагвайда корпоративтік капелландық қызметтерін ұсынады. Шекарасыз Қамқоршылар (Chaplains without Borders) 2005 жылдан бері Австралияда корпоративтік және басқа да капелландық қызметтерді ұсынады.

Әскери

Әскери капелландар әскери қызметшілерге рухани, діни және эмоционалды қолдау көрсетеді, оның ішінде теңізде, базаларда немесе жауынгерлік жағдайда діни қызметтер өткізуді қамтиды. Әскери капелланның тарихы ұзақ; мысалы, алғашқы ағылшын әскери капелландары 8-шы ғасырда прото-теңіз кемелеріндегі дін қызметкерлері болған. Құрлықтағы капелландар король Эдуард І билік еткен кезеңде пайда болды. Әскери капелланның қазіргі түрі Бірінші дүниежүзілік соғыс дәуірінен бастау алады. Капелландар әртүрлі елдерде әртүрлі тәсілдермен тағайындалады, қызметке бекітіледі немесе офицерлік шен береді. Әскери капеллан, діни білім алған әскери қызметші немесе діни ұйымдар әскерге жіберген дін қызметкері болуы мүмкін. Ұлыбританияда Қорғаныс министрлігі капелландарды жұмысқа алады, бірақ олардың өкілеттігі оларды жіберген шіркеуден келеді. Корольдік теңіз күштерінің капелландары 16 апталық арнайы дайындық курсынан өтеді, оның ішінде Британия Корольдік теңіз академиясындағы қысқа курс және тәжірибелі капелланмен бірге теңіздегі флотылық тәжірибелік уақыт кіреді. Корольдік теңіз жаяу әскерімен бірге қызмет ететін теңіз капелландары бес айлық командалық курсты аяқтауы керек, және сәтті аяқтаған жағдайда, командалардың жасыл беретін бас киімін киеді. Британ армиясының капелландары қарулы күштердің капелландық орталығында және Сандхерсттегі Корольдік әскери академияда жеті апталық оқудан өтеді. Корольдік әуе күштерінің капелландары RAF колледжінде 12 апталық мамандыққа дайындық курсын аяқтағаннан кейін, Қарулы күштердің капелландық орталығындағы Капелландық дайындық курсын тағы екі апта бойы бітіруі керек. АҚШ Әскери-теңіз күштері діни білімді іздейтін курсанттарға капелландық оқуды жиі ұсынады. Сонымен қатар, олар дін қызметкері болып бекітілгеннен кейін бірден теңіз күштерінің капелланы болып жұмысқа орналасады. АҚШ әскерінде капелландар әскердің кез келген саласында қызмет ету үшін өз діни ұйымдарынан бекітілуі керек. Кейбір жағдайларда, мысалы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде, теңіз капелландарының міндеттерін жеңілдету үшін діни бағдарлама маманы тағайындалуы мүмкін. Әскери капелландарға әдетте офицерлік шен беріледі, бірақ 2001 жылы Сьерра-Леонеде теңіз капелланының қара сержанты болған. Көптеген әскери-теңіз күштерінде олардың белгілері мен таңбалары олардың жауапкершілік деңгейі мен мәртебесін ажыратпайды. Керісінше, әуе күштері мен әскерде олар әдетте шендерді тасымалдайды және айқыш немесе басқа да діни таңбалармен ерекшеленеді. Алайда, АҚШ әскери капелландары барлық бөлімшелерде шен мен Капеллан корпусының белгілерін тасымалдайды. Женева конвенциясында капелландар қару ұстай алатыны туралы нақты айтылмаса да, олар (I хаттама, 1977 жылғы 8 маусым, 43.2-бап) капелландардың жауынгер емес екенін көрсетеді. Соңғы уақытта Ұлыбритания мен АҚШ капелландардың қарусыз болуын талап етті, бірақ медициналық қызметкерлерге емес. Басқа елдер, әсіресе Норвегия, Дания және Швеция, бұл мәселені жеке сана сезіміне байланысты етеді. Тұтқынға алынған капелландар соғыс тұтқындары болып есептелмейді (1949 жылғы 12 тамыздағы үшінші конвенция, IV тарау, 33-бап) және егер соғыс тұтқындарына қызмет ету үшін ұсталмаса, өз елдеріне қайтарылуы керек. Көптеген капелландар әрекет кезінде қаза тапқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясы мен АҚШ теңіз жаяу әскерінің 100 капелланы қаза тапты: "жаяу әскер мен әскери-әуе күштерінен басқа қызмет салаларының кез келгенінен" (Кросси, 1994, pxxiii) зардап шегу деңгейі жоғары болды. Көптеген адамдар батылдығы үшін марапатталды (бес адам Ұлыбританияның ең жоғары наградасына ие болды, Виктория кресі). Қаһармандық үшін капеллан медалі - бұл әскери капелландарға берілетін арнайы АҚШ әскери наградасы, бірақ ол осы уақытқа дейін тек әйгілі Төрт капелланға берілді, олардың барлығы 1943 жылы суға батып, құтқару жилеттерін басқаларға бергеннен кейін қайтыс болды. Олардан басқа, тағы бес американдық капеллан Құрмет медалімен марапатталды: капеллан (LCDR) Джозеф Т. О'Каллахан, USN (Екінші дүниежүзілік соғыс); капеллан (CPT) Эмиль Капун, АҚШ (Өлімнен кейін, Корея соғысы); капеллан (LT) Винсент Каподано, USN (Өлімнен кейін, Вьетнам соғысы); капеллан (MAJ) Чарльз Дж. Уоттерс, АҚШ (Өлімнен кейін, Вьетнам соғысы); және капеллан (CPT) Анджело Дж. Литеки, АҚШ (Вьетнам). (Өмірінің соңғы жылдары Литеки өзінің атын Чарльз деп өзгертіп, католик діни қызметкерлігін тастап, соғысқа қарсы белсенді болып, Құрмет медалінен бас тартты). Chaplain Fellowship Ministries әскери капелландары конфессиялық емес. Әскери капеллан қызметіне үміткерлерді қарау үшін, кандидаттар алдымен дін қызметкері болуы керек және Қорғаныс министрлігі таныған жарамды діни топтың діни бекітілуіне ие болуы керек. Кандидаттар Қорғаныс министрлігінің барлық талаптарына сай болуы керек. Chaplain Fellowship Иракта және қазір Ауғанстанда әскери капелландарға қызмет көрсетті. 2006 жылы АҚШ барлау қызметі алған оқу материалдарында Иракта соғысып жатқан бүлікшілердің снайперлері инженерлерге, дәрігерлерге және капелландарға шабуыл жасауға шақырылды, өйткені олардың жоғалуы жау бірліктерінің рухын түсіреді деп есептелді. АҚШ Еуропалық командасы 1991 жылдан бері жыл сайын халықаралық капелландар басшыларының конференциясын ұйымдастырып келеді, онда капелландық қызметке және басқа әскери қызметкерлерге қатысты мәселелер қарастырылады. Кейде әскери капелландардың болуы дін мен мемлекеттің бөлінуіне ие елдерде күмәндануға түседі. Алайда, капелландық және әскери қызметкерлерге қатысты маңызды мәселелердің бірі - халықаралық қақтығыстар мен терроризм салдарынан туындаған моральдық жарақат.

Музыка

Кейбір дін қызметкерлері тікелей музыканы емдеу құралы ретінде пайдаланады. Музыка жазылуға көмектеседі, негізгі сенім мен сезімдерге жол ашады және дін қызметкері мен адам арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға септігін тигізеді.

Парламент

Кейбір елдерде, соның ішінде АҚШ және Ұлыбританияда, парламенттік органдармен жұмыс істеу үшін капеллан тағайындалады, мысалы, АҚШ Сенатының капелланы, АҚШ Өкілдер палатасының капелланы және Британ Парламенті Төмен палатасы спикерінің капелланы. Бұл капеллантар іс-шараларды дұғамен ашудан бөлек, конгресс мүшелеріне, олардың қызметкерлеріне және олардың отбасыларына рухани кеңес берумен айналысады; қонақ капелланның кестесін ұйымдастырады, олар ашылу дұғаларын оқиды; конгресс мүшелері, қызметкерлер және олардың отбасылары үшін неке тойларын, естелік шараларын және жерлеу рәсімдерін ұйымдастырып, кейде өткізеді; сондай-ақ діни қызметтер, оқу топтары, дұға жиналыстары, мерекелік іс-шаралар мен діни білім беру бағдарламаларын өткізеді немесе үйлестіреді.

Патшалық және дворяндар

Монархтар діни қызметтерді жеке өткізу құқығын, сондай-ақ өздеріне және отбасыларына қызмет ету үшін өз капелландарын тағайындау ерекшелігін ұзақ жылдар бойы сақтап келген. Орта ғасырдың соңынан бері герцогтар мен кішірек ақсүйектер бірнеше капелланды тағайындауға құқылы болды. Капелландарды кімнің бекітетіні мәселесі ортағасырлық Германиядағы Инвеститура дауының негізгі мәселесі болып табылды.

Түрме

Түрмедегі діни қызметкерлер қауіпті жағдайларда "тыңдау және әлеуметтік бейімдеу арқылы" "қауіпсіздік клапаны" рөлін атқара алады. Олар қылмыскерлерді оңтайлы қоғамдық ресурстармен байланыстыра отырып, рецидивтің алдын алады, сондай-ақ қылмыскерлерге ой-өрісін, көзқарасын және өмірлік бағытын өзгертуге көмектеседі. 2013 жылы Канадада федералды түрмелердегі діни қызметтерге 2 миллион долларлық келісім-шарт Kairos Pneuma Chaplaincy Inc. компаниясына тапсырылды, бұл компанияны бес қазіргі және бұрынғы федералды түрме діни қызметкерлері құрған. "2500-ге жуық еріктілер, олардың көпшілігі азшылық діндерін ұстанады, қызмет көрсетуді жалғастыра береді". Басты функцияларының бірі – қайғыны жеңуге көмектесу және дұға ету. Басқа қызметтерге жануарлардың өмірінің соңында күтім көрсетуді қамтитын хоспис қолдауы; жануарлардың денсаулығына қатысты дағдарыстарда, соның ішінде ветеринариялық ауруханада көмек көрсету; жануарларды баталау, жаңадан асырап алу рәсімдерін өткізу және өмірден кетумен байланысты мерекелерді ұйымдастыру кіреді. Басқа ветеринариялық діни қызметкерлер жануарларды күтушілерге бата беруі, адам мен жануарлардың арасындағы байланысқа көмектесуі, сондай-ақ жануарларға Рейки немесе акупунктура сияқты балама емдеу түрлерін ұсынуы мүмкін.

Колониалды

Колонияға колониялық шіркеудің пасторы тағайындалды. Бұл термин көбінесе 18-шы ғасырдың соңынан немесе 19-шы ғасырдың басында Британ коронасының колонияларының біріне әскери емес капеллан ретінде тағайындалған шіркеу қызметкерін білдіреді. Ричард Джонсон (1756–1827) 1786 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс түрме колониясына тағайындалған алғашқы колониялық шіркеу пасторы болды.

Қоршаған орта

Экологиялық капелландық – капелландықтың дамып келе жатқан саласы. Экологиялық капелландар (сондай-ақ, эко-капелландар, Жер капелландары, табиғат капелландары деп те аталады) адамзаттың Жермен тығыз байланысын құрметтейтін рухани көмек көрсетеді. Экологиялық капелландардың міндеттері көп. Олар климаттың өзгеруі сияқты мәселелердің алдыңғы қатарында жұмыс істейтін адамдарды немесе өнеркәсіптік және басқа да апаттардан зардап шеккендерге пасторлық көмек, қолдау және қасиетті рәсімдер арқылы көмектесуі мүмкін. Экологиялық капелландар Жердің өзіне куәлік ете алады және ғылым мен руханилықтың бірігуін көрсетеді. Олардың міндеті – адалдық және көрегендік сияқты барлық адамдар құрметтейтін құндылықтарды пайдаланып, «жаңа ар-ұждан мен сананы қалыптастырып, ішкі байлықты сыртқы байлықтан артық санау, сапаны саннан жоғары қою және қанағатқа жету» болуы мүмкін. Сара Векаси Джоанна Мейсидің «Қайта байланыстыру жұмысы» кітабынан шабыттандырылып, эко-капелландық көзқарасын қалыптастырды және оны «Ұлы өзгеріс» жолын жеңілдетуге бағытталған жол ретінде қарастырды, бұл – бұрынғыдай өмір салтынан бас тартып, адамдар мен планетаны қорғайтын өмірге бет бұру болып сипатталады.

Денсаулық сақтау

Көптеген ауруханалар, күтім үйлері, көмек көрсетілетін тұрғын үйлер мен хоспистер науқастардың, отбасыларының және қызметкерлердің рухани, діни және эмоционалдық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін капелландарды жұмысқа тартады. Капелландар қарттарға арналған интернаттарда (RCFE) және білікті күтім үйлерінде (SNF) де жиі жұмыс істейді. Капелландар кез келген дінді ұстанатындарға және дінсіздерге де қамқорлық көрсетеді. Психикалық денсаулық саласында капелландар жоғары білікті, олар басқа терапевтермен бірге көпсалалы команданың құрамында жұмыс істейді, әсіресе пациенттің психикалық денсаулығы оның діни сенімдерімен байланысты болған жағдайда немесе рухани көмек оның психикалық әл-ауқатын жақсартуға көмектесе алатын жағдайда. АҚШ-та кеңеспен сертификатталған денсаулық сақтау капелландары Клиникалық пасторлық білім беру қауымдастығы, Денсаулық сақтау капелландары министрлік қауымдастығы, Клиникалық пасторлық оқыту институты арқылы Клиникалық пасторлық білім берудің кемінде төрт бірлігін аяқтаған; немесе Пасторлық қадағалау және психотерапия колледжі арқылы сертификатталған болуы мүмкін және келесі ұйымдардың бірімен аккредиттелген болуы мүмкін: Рухани көмек қауымдастығы, Кәсіби капелландар қауымдастығы, Католик капелландарының ұлттық қауымдастығы, Нешама: Еврей капелландарының қауымдастығы (бұрынғы Еврей капелландарының ұлттық қауымдастығы), Сертификатталған христиан капелландарының қауымдастығы. 2008 жылы құрылған Капелландық инновациялар зертханасы COVID-19 пандемиясының ерекше рухани талаптарына жылдам және шығармашылықпен жауап берді; оның бүкіл әлем бойынша 3000 мүшесі бар. Канадада денсаулық сақтау капелландары Канаданың рухани көмек қауымдастығынан сертификат ала алады. Ұлыбританияда денсаулық сақтау капелландары жергілікті NHS сенімділігі (Шотландия мен Уэльстегі денсаулық сақтау басқармалары) немесе хоспис немесе жеке аурухана сияқты денсаулық сақтауды ұсынатын қайырымдылық ұйымдарымен жұмыс істейді. Англиядағы NHS кейде капелландық практика туралы нұсқаулар жариялайды. Ұлыбритания капелландары әртүрлі сенімдер мен нанымдардан шыққан және міндетті түрде діни қызметке тағайындалған немесе танылған діни көшбасшы емес. Шотландияда денсаулық сақтау капелланы 2002 жылдан бастап «жалпы» болып дамыды; яғни капелландық барлық адамдарға рухани көмек көрсетеді және капелландар наным немесе сенім тобын білдірмейді. Олар толық және жартылай жұмыс істей алады, ал кейбіреулері ақысыз жұмыс істейді, бірақ олардың біліктілігі мен мәртебесіне қатысты наным немесе сенім тобының ресми танылуымен жұмыс істейді және «құрметті капеллан» деп аталуы мүмкін. «Ерікті капеллан» терминіне қарсылық білдіріледі. Ұлыбританиядағы ең ірі кәсіби ұйым – Денсаулық сақтау капелландары колледжі. Шотландияда тарихи тұрғыдан ерекше кәсіби ұйым, Денсаулық сақтау саласындағы Шотландия капелландары қауымдастығы (SACH) болды, бірақ ол таратылды. Солтүстік Ирландияда да Денсаулық сақтау капелландары қауымдастығы бар. Денсаулық сақтау капелландары колледжінің мүшелігі тарихи түрде католик діни қызметкерлеріне ашық болмады, өйткені ол Unite кәсіподақ одағының мүшелігін қамтиды, бірақ бұл 2018 жылдың сәуірінде өзгерді. Паллиативтік күтім ортасында жұмыс істейтін капелландар Хоспис және паллиативтік күтім капелландары қауымдастығына қосылуды таңдауы мүмкін. Сондай-ақ, педиатриялық ортада және жалпы медицинадағы капелландыққа қолдау көрсететін басқа да ресми емес желілер бар. Ұлыбританияда Денсаулық сақтау капелландарының Ұлыбританиялық кеңесі (UKBHC) де бар, ол денсаулық сақтау капелландарының қызметін және кәсіби практикасын реттеу үшін құрылған. Олар барлық тіркелген капелландардың сақтауға міндетті мінез-құлық кодексін жариялайды. UKBHC кәсіби стандарттар органына денсаулық сақтау капелландарының аккредиттелген тізілімі болу үшін сәтті өтініш берді, бұл оның басқару және оқыту сияқты салаларда биліктің жоғары стандарттарына сай келетінін көрсетеді. Денсаулық сақтау капелланы туралы ғылыми мақалалар мен зерттеулер жариялайтын рецензияланған журналдарға Journal of Health Care Chaplaincy (АҚШ), Health and Social Care Chaplaincy (Ұлыбритания) және Journal of Religion and Health (АҚШ) халықаралық журналдары кіреді.

Круиз

Круиздік кемелерде жұмыс істейтін круиз капелландары жолаушылар мен экипаж мүшелеріне рухани және діни қолдау көрсетеді. Круиз компанияларымен келісім бойынша капелландар әдетте круиздің белгілі бір мерзімі ішінде кемеде болады. Католик теңізшілер қайырымдылық қоры Apostleship of the Sea қазіргі уақытта Рождество және Пасха мерекелерінде P&O Cruises және Cunard Line кемелерінде капелландарды жұмысқа тартады. Жолаушыларға қызмет көрсету Apostleship of the Sea капелландарының міндеттерінің бір бөлігі болғанымен, олардың басты назары үйден көп айлар бойы теңізде болатын экипаждың әл-ауқатында.

Ішкі

Үй шаруасындағы діни қызметкер – ақсүйектердің отбасына дін саласында өзін-өзі қамтамасыз ету үшін тағайындалған діни қызметкер. Бұл діни қызметкер белгілі бір жерде тұруға міндетті болмағандықтан, отбасымен бірге, қажет болған жағдайда халықаралық сапарларға шығып, олардың рухани қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын. Сонымен қатар, отбасы өздерінің діни көзқарастарына сәйкес келетін діни қызметкерді тағайындайтын. Үй шаруасындағы діни қызметкерлер отбасылық крещение рәсімдерін, жаназаларды және үйлену тойларын өткізіп, ақсүйектерді қоғамдық құлшылыққа қатысудан босатып, отбасының жеке шіркеуінде діни қызметтер жүргізе алатын. Феодалдық дәуірде көптеген қара халық, тіпті ғасырлар бойы көптеген ақсүйектердің өзі де нашар білімді болғандықтан, діни қызметкер үй шаруасында білімнің маңызды көзі болып табылып, балаларды оқытып, отбасына діннен асып түсетін мәселелер бойынша кеңес беретін. Круиздік кемелер, түнгі клубтар және театрлар да осыған жатады. Бұл термин католик монастырьларындағы діни қызметкерлерге де қатысты. Сонымен қатар, Папаның шапағатымен берілетін «Өзінің қасиеттілігінің капелланы» деген лауазым бар, ол Папаның үйінің құрамына кіретін және Папалық капелламен жұмыс істейтін белгілі бір діни қызметкерлерге беріледі. 1968 жылға дейін олар «Қосымша жеке палаталар» деп аталды. Немец тілінде сөйлейтін елдердегі неміс тіліндегі «Kaplan» сөзі көбінесе «капеллан» деп аударылады, бірақ шындығында бұл екі сөз жалған достар. Немец тіліндегі елдерде қолданылатын «Kaplan» сөзі британ тілінде «курат» немесе американ тілінде «ассистент пастор» деп аударылған дұрыс. Англия шіркеуінде және басқа да Англикан шіркеулерінде епископтың «тексеруші капелландары» (әдетте діни қызметкерлер) дінге қабылданатын үміткерлерді тексеріп, олардың лайықтылығы туралы епископқа кеңес береді. Бұл рөл және дінге қабылдану процестері шіркеу тарихында және шіркеулер арасында үлкен өзгерістерге ұшырады. Оксфорд университетінде «Каплан» термині президент лауазымына тең, ол Cymdeithas Dafydd ap Gwilym (Даффид ап Гвилим қоғамы) ұйымының басшысы ретінде қолданылады, бұл ұйым 14 ғасырлық Уэльс ақыны Даффид ап Гвилимнің есімімен аталады.