Кіріспе

InterCity West Coast франшизасының бұрынғы операторы, британдық пойыз операторы компаниясы (1997–2019)

Virgin Trains (VT) (ресми атауы West Coast Trains Limited) – Virgin Group және Stagecoach компанияларының бірлескен кәсіпорны Virgin Rail Group иелігіндегі, 1997 жылдың 9 наурызынан 2019 жылдың 7 желтоқсанына дейін InterCity West Coast франшизасын басқарған Ұлыбританиядағы пойыз операторы компаниясы. Бұл франшиза Лондон, Вест-Мидлендс, Солтүстік-Батыс Англия, Солтүстік Уэльс және Оңтүстік Шотландия арасындағы Батыс жағалау магистральдық бағытындағы қашықтығы ұзақ жолаушылар тасымалын қамтыды. Соның нәтижесінде, Ұлыбританияның ең ірі алты қаласы – Лондон, Бирмингем, Манчестер, Ливерпуль, Глазго және Эдинбург байланыстырылды, олардың біріккен халқы 18 миллионнан астам. 2015 жылы Virgin Trains компаниясында шамамен 3400 қызметкер жұмыс істеді.

Тарих

1990 жылдардың ортасында Ұлыбритания темір жолын жекешелендіру кезінде, жаңадан құрылған Virgin Rail Group бірнеше әртүрлі пойыз франшизаларын басқару үшін өтінімдер берді, оның ішінде Гатвик Экспресс, Интерсити Кросскантри және Интерсити Вест-Кост. Ол соңғы екеуін жеңіп алды, нәтижесінде 1997 жылдың қаңтар және наурыз айларында Virgin CrossCountry және Virgin West Coast (жиі Virgin Trains деп аталады) жұмысын бастады. Virgin-нің франшизалық міндеттемелерінің бірі – British Rail дәуіріндегі локомотивтер мен Virgin West Coast мұрагерлік алған вагондарды жаңа көлбеулі пойздармен ауыстыру болды. Pendolino пойздарының қызмет жылдамдығына дейін жұмыс істейтіні және барлық пойыз паркінің 2002 жылдың мамырына дейін жеткізілетіні күтілді. Көлбеулі пойздарды пайдалану үшін Railtrack 2005 жылға дейін 140 миль/сағ жылдамдықпен қозғалуға мүмкіндік беретін Батыс жағалау магистральдық желісін жаңартуға міндеттенді. Алайда, желіні жаңарту бағдарламасының құны күрт өсті, шамамен 2 миллиард фунт стерлингтен шамамен 10 миллиард фунт стерлингке дейін жетті, сонымен қатар техникалық және басқарушылық мәселелер де болды, мысалы, қозғалмалы блок сигнализациясы жүк және жолаушылар пойыздары қатысатын тығыз магистраль үшін жетілмеген. Railtrack ақыры құлады, ал оның ізбасары Network Rail де уәделенген жаңартуды толыққанды іске асыра алмады, бұл Virgin West Coast операцияларына елеулі әсер етті. Жаңарту бағдарламасы қысқартылды, нәтижесінде ең жоғары жылдамдық 125 миль/сағ дейін төмендетілді. Virgin Trains франшизасының мерзімі 2012 жылдың наурызында аяқталуы тиіс еді. 2009 жылдың ортасында Virgin компаниясының негізін қалаушы Ричард Брэнсон келесі франшиза мерзімін 20-30 жылға ұзарту үшін науқан бастады, осылайша Virgin инфрақұрылымға көбірек инвестиция жасап, пайда көре алатын болар еді. Брэнсон Лондон мен Бирмингем арасындағы жол жүру уақытын 22 минутқа қысқартып, бір сағаттан кем етуге болатынын айтты. Алайда, Көлік министрлігі бұл ұсынысты қабылдамады. Virgin екі жылға ұзарту туралы өтініш берді, бірақ ол да заңдық негізде Көлік министрлігімен қабылданбады. 2011 жылдың қаңтар айында Көлік министрлігі келесі InterCity West Coast франшизасын алуға ниет білдіргендерден қызығушылық білдіруді сұрады. 2011 жылдың наурыз айында Abellio, FirstGroup, Keolis/SNCF және Virgin Rail Group франшизаға қатысуға құқылы деп танылды. 2011 жылдың мамырында Көлік министрі МакНалти есебіндегі ұсыныстарды қарастыру үшін соңғы мерзімді кейінге жылдырғанын мәлімдеді. 2011 жылдың қазанында Virgin компаниясына франшиза мерзімі 2012 жылдың желтоқсанына дейін ұзартылды. 2012 жылдың қаңтарында тендерлік өтінімдерді қабылдау туралы хабарлама жарияланды, ал 2012 жылдың тамызында FirstGroup компаниясына жаңа франшиза берілді. Virgin бұл шешімге қарсы шығып, франшизаны беру үшін қолданылған әдістемеде кемшіліктер бар екенін мәлімдеді, ал Ричард Брэнсон Virgin болашақта франшизаларға қатыспауы мүмкін екенін айтты. DfT Virgin компаниясының алаңдаушылықтарына тікелей жауап бермегендіктен, оператор сот арқылы тексеруді сұрады. 2012 жылдың қазанында Мемлекеттік хатшы үкімет InterCity West Coast франшизасы үшін франшизалық процестің өту жолындағы маңызды техникалық кемшіліктерді анықтағаннан кейін тоқтатып отырғанын жариялады, соның салдарынан FirstGroup компаниясына франшиза беру туралы шешім күштен шығарылды. Франчайзинг процесін тәуелсіз сараптамадан өткізгеннен кейін жаңа конкурс өткізіледі. Үкімет Virgin Trains компаниясымен InterCity West Coast франшизасын тағы 9-13 айға басқару туралы келіссөздер жүргізетінін мәлімдеді. 2012 жылдың желтоқсан айында Virgin компаниясына франшизаны 2014 жылдың 9 қарашасына дейін басқаруға 23 айлық келісімшарт берілді. 2013 жылдың наурыз айында Мемлекеттік хатшы франшиза мерзімінің 2017 жылдың 31 наурызына дейін ұзартылатындығын жариялады. 2013 жылдың мамыр айында жаңа формаларға қатысты дау туындады, блузкалар тым ашық екені және қара іш киімдерді көзге көрсетуі мүмкін екені туралы мәлімдемелер жасалды. Virgin Rail Group компаниясы бұл жағдайға жауап ретінде қызметкерлерге жаңа блузканың астына киетін топ сатып алуға мүмкіндік беретін 20 фунт стерлингтік купон ұсынды. 2013 жылдың шілдесінде Темір жол реттеу кеңсесі Virgin Trains компаниясының Шрусбери және Блэкпул-Нортқа жаңа қызметтер көрсету туралы өтінішін қабылдамады, себебі Батыс жағалау магистральдық желісінде сыйымдылық шектеулері бар екенін айтты. 2013 жылдың қарашасында Шрусбери және Блэкпул-Нортқа қызмет көрсету туралы жаңартылған өтініш мақұлданды, ал қызметтер 2014 жылдың желтоқсанында басталды. 2016 жылдың қарашасында франшиза мерзімі 2019 жылдың наурызына дейін ұзартылды. 2018 жылдың ақпанында келісімшарт тағы 2019 жылдың наурызына дейін ұзартылды, сондай-ақ оны 2020 жылдың наурызына дейін ұзарту мүмкіндігі қарастырылды. Алайда, 2018 жылдың наурызында келісімшарт 2019 жылдың қыркүйегінде аяқталады, ал жаңа Батыс жағалау серіктестігі франшизасы басталады деп хабарланды. 2018 жылдың желтоқсанында Virgin Trains компаниясына 2020 жылдың наурызына дейін бір жылға франшиза ұзарту туралы хабарланды. 2019 жылдың сәуір айында Stagecoach компаниясы өтінім берген франшизалардан, оның ішінде Батыс жағалау серіктестігінен құр қол қалғанын мәлімдеді. Бір айдан кейін компания өтінімдеріне қатысты шешімге қарсы сотқа шағымданатынын хабарлады. Алайда, 2020 жылдың 17 маусымында жоғарғы сот компанияның шағымын қанағаттандырмады және шешім заңды деп танылды. 2019 жылдың тамызында Inter City West Coast франшизасы Avanti West Coast компаниясына берілгені хабарланды, осылайша Virgin Trains 2019 жылдың 7 желтоқсанынан бастап пойыздарды тоқтатуы белгілі болды. Соңғы Virgin Trains рейсі Лондон Юстоннан Уолвергемптонға 21:42-де кетіп, 23:45-те келді.

Қызметтер

1998 жылдың мамырында Virgin компаниясы Лондон Эустоннан екі жаңа бағыт ашты, біреуіне және екіншісіне. Бірінші бағыт 1999 жылы, ал екіншісі 2003 жылдың мамырында тоқтатылды. 2014 жылдың желтоқсанында Лондон Эустон мен Блэкпул Норт арасындағы жұмыс күндері істейтін күнделікті бағыт, сондай-ақ Лондон Эустон мен Шрусбери арасындағы күніне екі рет істейтін бағыт қайта іске қосылды. 2018 жылдың мамыр айындағы кестеде бұл көрсеткіш тәулігіне төрт пойызға дейін артты. 2002 жылдың 23 шілдесінде жаңа Pendolino еңкейтілген пойыз паркінің алғашқы бірнеше пойыздары Бирмингем Халықаралық станциясынан жолаушылар тасымалына енгізілді, бұл 2002 жылғы Ұлт Достастығының ойындарының Манчестерде ашылуымен сәйкес келеді. 2004 жылдың қыркүйегінде Лондон Эустоннан бағыт ашылды, бірақ ол 2008 жылдың желтоқсанында тоқтатылды. 2005 жылдың қыркүйегінде Virgin компаниясы жаңартудың 1-ші кезеңі аяқталғаннан кейін алғашқы кестесін енгізді. 2007 жылдың желтоқсанында Көлік министрлігі теміржол франшизаларын қайта құру барысында, CrossCountry франшизасынан InterCity West Coast франшизасына және арқылы өтетін бағыттар берілді. 2008 жылдың желтоқсанында Лондон Эустонға бағыт ашылды, ол таңертең оңтүстікке, ал кешке кері бағытта жүреді. 2009 жылдың ақпанында сағат сайынғы Лондон Эустонға бағыт ашылды. Сонымен қатар, Ливерпульден көптеген бағыттар Крюде де тоқтады.

Жолаушылар саны

+ Жылдық жолаушылар саны Жылдар Жолаушылар (мыңдаған) Жолаушылар-шақырым (миллион) % Өзгеріс % Өзгеріс2010–201128.95,698.82011–201230.24.55,923.03.92012–201330.40.75,958.40.62013–201431.94.96,215.44.32014–201534.58.26,887.910.82015–201635.73.57,059.82.5

Грейриггтің жолдан шығуы

2007 жылдың 23 ақпанында 390 класты Pendolino "Глазго қаласы" пойзы, Лондон Эустоннан Глазго Центральға сағат 17:15-те бағытталған рейсі Камбриядағы Грейриг ауылында рельстен шығып кетті. Пойызда 109 адам болды. Бірнеше вагондар теміржолдың жанында жатып қалды. Апат салдарынан қарт әйел қаза тапты. Бес адам ауыр жарақат алды. Апатқа себеп дұрыс жұмыс ілемеген стрелка болды, ал Network Rail толық жауапкершілікті мойнына алды. Дегенмен, пойыздың құрылымдық тұрақтылығын сақтап қалғаны үшін көпке мақтауға ие болды. Ричард Брэнсон да пойыз жүргізушісін, пойызды тоқтатуға тырысқаны және апатқа ұшырар алдында кабинадан шықпағаны үшін мақтады.

Қоймалар

390 класының паркі Лонгсайттағы Alstom Traincare орталығына бекітілді, ал жеңіл күтім мен түнгі қызмет көрсету Wembley, Oxley, Edge Hill және Polmadie деполарында жүргізілді. 221 класының паркі Bombardier-дің Central Rivers депосына бекітілді, жеңіл күтім мен түнгі қызмет көрсету Arriva TrainCare, Crewe, Holyhead және Polmadie-де атқарылды.

Батыс жағалаудағы серіктестік

2016 жылдың қарашасында үкімет франшизаның орнын жаңа франшиза – Батыс жағалау серіктестігі алмастыратынын жариялады, оның құрамына High Speed 2 (HS2) желісін пайдалану кіреді. HS2 желісінің бірінші кезеңіндегі қызметтер 2026 жылы басталмақ. Көлік министрлігі жаңа оператордың жоғары жылдамдықты пойызды және инфрақұрылымды пайдалану тәжірибесі болуын талап етеді. Жаңа франшизаға жасалған ұсынысты 50% үлесіне ие Stagecoach, 30% үлесіне ие Virgin және 20% үлесіне ие француз ұлттық теміржол операторы SNCF басқарды. 2019 жылдың сәуірінде Stagecoach зейнетақы бойынша міндеттемелерге байланысты DfT-мен болған даудың нәтижесінде, өзі қатысқан франшизалардан шеттетілгенін мәлімдеді. Бұл шешім ұсыныстарды қабылдау мерзімінен кейін қабылданды, осылайша Virgin Trains 2020 жылдың наурызында қызметін тоқтатуға мәжбүр болды. 2019 жылдың тамызында First Trenitalia консорциумы Батыс жағалау серіктестігі келісімшартын жеңіп алды, ал Avanti West Coast 2019 жылдың желтоқсанында жұмысын бастады, осылайша 22 жылдық Virgin Trains қызметтері аяқталды.

Демеушілік

Virgin Trains 2013–14 маусымда «Карлайл Юнайтед» футбол клубының саяхат демеушісі болды, ал 2014–15 маусымда клубтың негізгі формасының демеушісі атанды, осымен екі жылдық келісім жасалды. 2014 жылдың 5 тамызында Virgin Trains «Престон Норт-Энд» футбол клубының формасын демеушілік етуге екі жылдық келісімге келді. «Дарлингтон» футбол клубы да Virgin Trains компаниясымен демеушілік етілді, сондай-ақ компания 2013 жылы «Манчестер халықаралық фестивалі» сияқты шараларды демеушілік етті.

Борттағы ойын-сауық

2016 жылдың шілдесінде GoMedia компаниясы барлық пойызға BEAM интеграцияланған ақпараттық-ойын-сауық жүйесін орнатты, ол жолаушылардың жеке құрылғыларына – ұялы телефондар мен планшеттерге тікелей қолжетімді болды. Бұл жүйе Ұлыбританиядағы алғашқы пойыздық ойын-сауық порталы деп танылды. Онда Голливуд студиялары мен BBC Worldwide сияқты компаниялардың премиум фильмері ұсынылды.

Бәсекелестікті шектеу

Virgin Trains компаниясының кірістерін қорғау және оған Батыс жағалау магистралінің жаңарту шығындарын үкіметке франшиза төлемақысы арқылы ішінара өтеуге мүмкіндік беру мақсатында, Теміржол реттеу кеңсесі Virgin компаниясының жолға қол жеткізу келісіміне бәсекелестікті баяулату шарасын енгізді. 2012 жылдың наурыз айында оның мерзімі біткенге дейін, бұл басқа пойыз операторлары мен ашық қолжетімділік компанияларының кірістерді кемітетін бәсекелес қызметтер ұйымдастыруына кедерес келтірді.

Франчайзингті жалғастыруға тырысу

2019 жылдың қараша айында Virgin Trains теміржол және автомобиль жолдары басқармасына (ORR) Лондон Эустон вокзалына пойыздар қатынайтын лицензия алу үшін өтініш берді. Өтініште Avanti West Coast компаниясы пайдаланудан шығарғаннан кейін 221 класс Super Voyager пойыздарын пайдалану ниеті көрсетілген, ал франшиза 2022 жылдың желтоқсанынан басталып, бастапқыда 2027 жылдың желтоқсанына дейін жалғасуы тиіс болған. Дегенмен, 2020 жылдың наурыз айында Virgin компаниясы теміржол саласындағы Williams Review есебі әлі жарияланбағандықтан туындаған белгісіздікке байланысты өтінішін кері тартып алды.