Кіріспе
1998 жылы Джеймс Мерендиноның түсірген фильмі
SLCPunk! – 1998 жылы шыққан американдық комедиялық драма фильмі, сценарийін және режиссурасын Джеймс Мерендино жазған. Фильм 1980-ші жылдардың ортасында Солт-Лейк-Ситиде тұратын, колледжді бітірген Стивен "Стево" Леви деген панк жас жігіттің өміріне арналған. SLCPunk! 1999 жылғы Санденс кинофестивалінің ашылу кешінде көрсетілді. Мерендино бұл фильмді Солт-Лейк-Ситиде өскен кезіндегі өзінің тәжірибесіне сүйене отырып жасаған. Фильм автобиографиялық болмаса да, Мерендино кейіпкерлердің көптегені өзі таныған адамдардың үлгісімен жасалғанын айтты.
Сюжет
Фильм 1985 жылдың күзінде Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында Стив есімді панктың күнделікті өмірін көрсетеді. Стивтің ең жақын досы "Героин" Боб та панк. "Героин" деген лақап ирониялық, себебі Боб инелерден қорқады және кез келген есірткі (алкоголь мен темекіден басқа) қауіпті деп санайды. Стив пен Боб қираған пәтерде тұрып, бір кештен екінші кешке көшіп жүреді. Олар уақытының көп бөлігін басқа субмәдениеттердің өкілдерімен, әсіресе қарапайым адамдармен (rednecks) ұрысуға жұмсайды. Стив Сэнди есімді қызбен кездейсоқ қарым-қатынаста болады, ал Боб бас дүкенінің иесі Тришке ғашық. Екеуінің де өміріне ата-аналарының әсері зор. Стивтің ата-анасы, қазір ажырасқан, бұрынғы хиппилер, жастық шақтарындағы еңбектерімен мақтанады. Бірақ Стив олардың бай Рейган республикашылдарына айналуын "сату" деп санайды және олардың оны ақтау әрекеттеріне наразы болады. Стивтің оқу үлгерімі өте жақсы, әкесі Гарвард құқық мектебіне өтініш жібергенде ол қабылданады, бірақ өзінің нанымдарына қайшы келетіндықтан оқуға бармайды. Ал Бобтың әкесі психикалық ауруы бар алкоголик, ол ұлын және оның досын Орталық барлау агенттігінің қызметкерлері деп қателесіп, туған күніне келгенде мылтықпен қуады. Стив панк өмірінің кемшіліктерін көре бастайды. Шон, басқа панк, есірткі сатушы, бір кезде мас күйінде анасын пышақтауға тырысқан. Қазір Стив оны көшеде ақыл-ойында кемшіліктерімен кездестіреді. Стив Сэндимен қарым-қатынасының ресми емес екенін түсінгенімен, оның басқа бір ер адаммен жақындық танысқанын білгенде ашуға буырады және оны қатты сабап, кейін анархизмге деген сеніміне қайшы келетін әрекеті үшін өзін жек көреді. Оның әлеуметтік айналасы да ыдырай бастайды, өйткені оның есірткі сатушысы Марк пен досы Майк Солт-Лейк-Ситиден кетеді (Марк Майамиге оралады, Майк Нотр-Дам университетіне оқуға түседі). Осыдан кейін Стив бір кешке қатысып, Бренди есімді бай қызға ғашық болады. Бренди оның киімдері мен шашының нағыз бүлікшілдік емес, сәскеулік екенін айтады. Стив бұл сынға ренжіді деп ойламай, оны ойлап көреді және олар құмарлықпен сүйіседі. Сол кеште Боб бас ауруынан шағымданады (Spandau Ballet-тің "She Loved Like Diamond" әнінің стереода ойнауынан туындаған), оған Percodan беріледі, ол дәрілерді тек бас ауруына көмектесетін "витаминдер" деп айтқаннан кейін алкогольмен бірге ішеді. Кездейсоқ есірткінің артық дозасы салдарынан ұйқыда қайтыс болады. Стив Бобтың денесін тапқанда, толыққанды күйреп қалады. Қоштасу рәсімінде ол шашын қырқып, киімін ауыстырып, панк өмірінен бас тартқанын көрсетеді. Гарвардқа түсуді жоспарлап отыр, ал бұрынғы әңгімелер оның Брендиге үйленетінін көрсетеді. Ол соңғы ойларында жастық шағындағы өзі болашақтағы өзіне күлкі тартатынын айтады, өзін ақыр соңында тағы бір сәскеуші ретінде сипаттайды.
"Тілдер"
Фильмде бірнеше топтар тайпалар ретінде бейнеленген. Фильм негізінен панк тайпасына назар аударады, бірақ басқа да бірнеше топты қамтиды:
Панктер: Стив, Боб, Шон, Меган және Майк осы тайпаға жатады, бірақ Майк олардың киімдерін кимейді. Панктер модтардың, нацистердің және қызыл мойындардың қарсыластары. Модтар: Модтар костюм мен галстук киіп, скутерде жүреді. Олар көбінесе панктердің қарсыластары, бірақ Джон Мод кейіпкері тайпалар арасында еркін қозғалатын дипломат рөлінде әрекет етеді. Қызыл мойындар: Қызыл мойындар – Ютаның ауылдық халқы, олар кепка және клеткалы көйлек киіп, үлкен жүк көліктерінде жүреді. Панктер оларды консервативті көзқарастары үшін жек көреді. Жаңа нацистер: Жаңа нацистер – әскери киім мен нацистік белгілер тағатын ақ үстемдік скинхедтер. Панктер мен модтар оларды жек көреді. Хеви-метал тобы: Олардың шаштары ұзын және клеткалы көйлек киеді. Олар туралы көп нәрсе белгілі емес, тек Стив олардың жаңа толқындықтарға қатысты жыртқыштар екенін түсіндіреді. Жаңа толқындықтар: Олар жаңа романтиктер сияқты киінеді және тайпалардың ең қауіпсіздері деп есептеледі. Олар "жаңа хиппилер" деп сипатталады.
Punks: Stevo, Bob, Sean, Megan, and Mike belong to this tribe, although Mike does not dress the part. The punks are rivals of the mods, nazis and rednecks. Mods: Mods wear suits and ties, and they ride scooters. They are generally the rivals of the punks, but the character John the Mod acts as a diplomat who freely moves between the tribes. Rednecks: Rednecks are rural Utah folk who wear trucker caps and flannel, and drive around in big trucks. Punks hate them for their conservative views. Neo Nazis: Neo Nazis are white power skinheads who wear pseudo military fatigues and Nazi armbands. Punks and mods are shown to hate them. The Heavy Metal Guys: They have long hair and flannel. Not much else is known about them, except that Stevo explains that they are predatory toward the new wavers. New Wavers: They are people who dress like new romantics and are said to be the least threatening of the tribes. They are described as being "the new hippies".
Өндіріс жазбалары
Фильм агрессивті, өте кинетикалық стильде түсірілді, кең көлемді крандық түсірулер, жылдам долли қозғалыстары және монтаж тізімдері қолданылды. Фильмнің көп бөлігі Солт-Лейк-Ситиде түсірілді, ал бір көрініс Эванстон, Вайоминг штатында өтті. Көптеген көріністер жергілікті жақсы танымал жерлерде түсірілді:
Геройин Боб "Оңтүстік-Шығыс орта мектебі" деп атаған орта мектеп – Солт-Лейк-Сити қаласының орталығына жақын орналасқан Батыс орта мектебі. Геройин Боб Стивті қышқыл қолданғаны үшін сөккен көрініс Юта университетінің Президенттер шеңберінен түсірілген. Стив "позерлерді" таныстырып, "Панк-рокты кім бастады?" деген сөзін қазір жоқ болған Коттонвуд сауда орталығында (Юта штатының Холдей қаласында) айтты. Шонның "әйелдер киімдері" жұмысына қатысты әңгімесі Cottonwood Mall дүкенінің ішінде өтті. Стив пен Сэнди Естелік топасы саябағында (Бірінші дүниежүзілік соғысқа арналған мемориалдық саябақ) қышқыл ішті. Көптеген сыртқы көше көріністері қаланың орталық аймағындағы Франк Э. Мосс федералды сотының солтүстігінде түсірілді. Стив пен Сэнди Шонның тілеу іздеп жүрген жеріне Маркет көшесінде кездесті. Артында Фелт және Бостон ғимараттарын көруге болады. Шон бұрынғы Odd Fellows ғимаратының алдында тұр, қазір онда Dennis Group Engineering консалтингтік кеңсесі орналасқан. Триштің бас дүкені E 300 S көшесінің 200-ші блогында болды. Марк кірген кезде 250 E 300 S мекенжайындағы Бродвей Плазасы көрінеді. ECP концерті Big Cottonwood Canyon шатқалының аузындағы ескі Deseret News қағаз фабрикасында түсірілді, ол SLC Indian Center ретінде көрсетілді. Геройин Бобтың қосылу рәсіміне арналған көріністер Мадлен соборының ішінде және сыртында түсірілді. Собор Солт-Лейк-Сити қаласының шығысында орналасқан. Стив пен Геройин Боб тұрған пәтер Пионер паркіне қарсы орналасқан Big D Construction ғимараты еді. Олар "Уайоминг сырасын" сатып алған дүкен – Эванстонның шетіндегі "Porter's Fireworks and Liquor" дүкені.
The high school, which Heroin Bob calls "Southeast High", is West High School near downtown Salt Lake City. The scene where Heroin Bob chastises Stevo for using acid takes place at Presidents Circle at the University of Utah. Stevo introduces the "poseurs" and gives his "Who Started Punk Rock?" speech at the now defunct Cottonwood Mall in Holladay, Utah. Sean's "women's clothing" job interview takes place inside a Cottonwood Mall storefront. Stevo and Sandy drop acid at Memory Grove Park, a World War I memorial park. Many exterior street scenes occur just north of the Frank E. Moss Federal Courthouse in the downtown area. The scene where Stevo and Sandy run into Sean begging was shot on Market Street. You can see The Felt and Boston Buildings in the background. Sean is standing in front of the old Odd Fellows Building which currently houses The Dennis Group Engineering consulting at 26 W Market Street. Trish's head shop was on the 200 block of E 300 S. The Broadway Plaza at 250 E 300 S is visible when Mark walks in. The ECP concert was shot at the old Deseret News Paper Mill at the mouth of Big Cottonwood Canyon, posing as The SLC Indian Center. The scenes depicting Heroin Bob's funeral were shot inside and outside The Cathedral of the Madeleine. The cathedral is located just east of downtown Salt Lake City. The apartment where Stevo and Heroin Bob live was the Big D Construction building, across from Pioneer Park. The store where they bought the "Wyoming Beer" is 'Porter's Fireworks and Liquor' on the outskirts of Evanston.
Кассалық жинақ
Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 1999 жылғы 22 қаңтарда АҚШ-та Санданс кинофестивалінде болды. 1999 жылғы 16 сәуірде фильм кеңінен көрсетілімге шығып, тұңғыш көрсетілім күндері 36 218 доллар табыс етті және кинотеатрлардан кеткен кезде жалпы ішкі жиынқысы 299 569 долларға жетті.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes веб-сайтында фильм 34 шолудан 62% мақұлдау рейтингін алды, орташа бағасы 5.6/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Анархиялық рухты тікелей мелодрамамен үйлестіретін SLC Punk – Мэтью Лиллардтың керемет актерлік шеберлігімен көтерілген, жастық қарсылықтың сәтті де сәтсіз саяхаты". Metacritic 21 сыншының бағалары негізінде 100 балдық шкала бойынша 50 балдық орташа есеп берді, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" екенін көрсетеді. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді, Лиллардтың өнерін жоғары бағалап, фильмнің "баршамызға бірден-бір қызықты нәрсе" ұсынатынын жазды. The New York Times газетіне жазған Джанет Маслин фильмді "өзгешелігі үшін ұнайды, бірақ өзін маңызды санағанда кемтар" деп сипаттады. Variety журналынан Дэннис Харви оны "энергиялық, бірақ дұрыс құрылмаған" деп атап, фильмнің "жарқыраған сыртқы көрінісі панк рухын жоятынын толыққанды түсінбейтінін" жазды. Film Journal International журналынан Дэвид Льюти фильмге көбінесе жағымсыз пікір білдіріп, "Стевоның бастан кешкенінің ауқымды драмалық саяхатын қолдауға жеткілікті материал болмағандықтан, фильм тереңдеуге тырысқанмен сәттілікке жете алмайды" деді.
Жалғасы
2013 жылдың сәуір айында режиссер Джеймс Мерендино «SLC Punk!» фильмінің «Punk's Dead» атты жалғасы сол жылдың соңында түсіріле бастайтынын және 2014 жылы шығатынын, ал түпкі актер құрамының көпшілігі бұрынғы рөлдерін қайта ойнайтынын мәлімдеді. Фильм 2013 жылдың 27 қазанында іске қосылған және 2014 жылдың 15 қаңтарында аяқталған Indiegogo кампаниясы арқылы сәтті қаржыландырылды. Мерендино жалғасы туралы: «Мен «SLC Punk!» фильмін бала кезімде жасадым, сондықтан оның сюжеті жас көзқарастан туған, толыққанды келмейтін өмірден өту тарихы. Кейіпкерлер 18 жыл өткен соң, сырттан келген, панк-рок музыканттары ретінде үлкен сұрақтармен бетпе-бет келеді. Барлық мәлімдемелер жасалған әлемде олардың маңызы қандай? «SLC Punk!» фильмін жасағаннан бері маған үлкен қолдау көрсеткен, мейірімді жандар көптеп табылды. Сондықтан жалғасын түсіргенде, мен осы фильмге көңіл бөлген адамдарға дұрыс жасауға тиіспін деп ойлаймын», – деді. 2014 жылдың мамыр айында фильмнің маусым айында түсіріле бастайтыны хабарланды, сондай-ақ актер құрамында Девон Сава, Майкл Гурджан, Адам Паскаль және Джеймс Дюваль Шон, Героин Боб, Эдди және Джон Мод рөлдерінде қайта оралатыны белгілі болды. Бен Шнецер Героин Бобтың ұлы Росс, Machine Gun Kelly – Краш, ал Ханна Маркс пен Сара Кларк әйел персонаждарды сомдайды. Сондай-ақ мамыр айында түпкі фильмде ойнаған Мэтью Лиллард пен Джейсон Сигел әлеуметтік желілер арқылы бұрынғы рөлдерін қайта ойнамайтындарын мәлімдеді.
Комикстердің адаптациясы
1998 жылы «SLC Punk!» Диан Хаспиел салған суреттерімен комикске бейімделді.