Нейвид қаласы: тарих, өсім және мәдени мұрасы

Кіріспе

Neuwied – Германияның Рейнланд-Пфальц штатының солтүстігіндегі қала, Neuwied ауданының орталығы. Neuwied Рейн өзенінің шығыс жағасында, Кобленцтен солтүстік-батысқа қарай 12 шақырым қашықтықта, Франкфурт-на-Майнеден Кельнге дейінгі теміржол бағытында орналасқан. Қала құрамына 13 қалалық және ауылдық әкімшілік округ кіреді: Хаймбах-Вайс, Гладбах, Энгерс, Обербибер, Нидербибер, Торней, Сегендорф, Альтвид, Блок, Ирлих, Фельдкирхен, Хеддесдорф және Роденбах. Ең ірісі – Хаймбах-Вайс, онда шамамен 8000 адам тұрады.

Тарих

Неувидке жақын жерде археологтар Рейндегі ең ірі рим кастраларының бірін қазып шығарды. Цезарьдің Рейндегі көпірлері осы маңда салынған деп саналады. Нейвид қаласы 1653 жылы Вид графы Фредерик III құрған. Бастапқыда ол Отыз жылдық соғыста (1618–1648 жж.) қираған Лангендорф ауылының орнында бекініс ретінде салынған. Оның мақсаты – төменгі графтықтың жаңа резиденциясы болу, Рейнге жалғыз жолын қамтамасыз ету және соғыстан шаршаған кішкентай мемлекетке Рейн саудасына қатысуға мүмкіндік беру еді. Алайда, жиі су тасқыны болатын қолайсыз орналасуына байланысты бұл жерге көшпұштар көп тартылмады. Сондықтан Вид үйінің графтары, әсіресе Фредерик III, Фредерик Вильям және Иоганн Фредерик Александр, қалада өздерінің басқа аумақтарындағыдан өзгеше, өзін-өзі басқару және діни толеранттылық саясатын ұстанды. Бұл еркіндіктер Германияның басқа аймақтарынан, сондай-ақ Франция мен Швейцариядан көптеген діни қашқынның көшіп келуіне және халықтың жылдам өсуіне әкелді. 18 ғасырдың ортасынан бастап Нейвидте жеті діни қауымның өкілдері тұрды: кальвинистер (графтың үйі де оларға жатты), лютерандар, католиктер, меннониттер, Инспирационалистер, Моравия бауырластары және еврейлер. Қашқын мен олардың ұрпақтары 18 және 19 ғасырларда қаланың экономикалық өркендеуіне зор үлес қосты. Моравия бауырластарына жататын Абрахам мен Давид Рентген жасаған жиһаз өнімдері немесе меннонит сағатшы Питер Кинзингтің сағаттары Версаль мен Санкт-Петербург арасындағы Еуропаның барлық маңызды сарайларында кездеседі. Граф Иоганн Фредерик Александрдың Рассельштайн темір прокаты зауытын құруының арқасында Нейвид Германиядағы алғашқы өнеркәсіптік орталықтардың біріне айналды. 1797 жылдың 18 сәуірінде генерал Луи Лазар Ош бастаған француз армиясы Нейвид шайқасында генерал Франц фон Вернектің басқаруымен австриялықтарды жеңді. Нейвид – Джон Д. Рокфеллердің әкесінің туған жері, оның тарихы 16 ғасырға дейін, және мүмкін француз гугенот қашқындығына дейін жетеді. Оның әкесінің әулеті Солтүстік Америка колонияларына көшіп, 1710 жылы Нью-Йоркке келді, ол жылы шамамен 2800 Палатин неміс қашқынының ірі көші толқыны болды, олардың Лондоннан тасымалдау шығындарын королева Аннаның үкіметі төледі. Нейвид 1914 жылы Албания королі титулын қысқа мерзімге иеленген Вильгельм Видтің туған жері болды.

Near Neuwied, one of the largest Roman castra on the Rhine has been excavated by archeologists. Caesar's Rhine bridges are believed to have been built nearby. Neuwied was founded in 1653 by Count Frederick III of Wied, initially as a fortress on the site of the village of Langendorf, which had been destroyed in the Thirty Years' War (1618–1648). It was to serve as the new residence of the lower county, secure its only access to the Rhine and enable the small state, impoverished in the war, to participate in Rhine trade. However, since the place hardly attracted any settlers due to its unfavourable location in a frequently flooded area, the counts of the House of Wied, especially Frederick III, Frederick William and John Frederick Alexander pursued a policy of self administration and extensive religious tolerance in the town unlike in the rest of their territory. These liberties led to the immigration of numerous religious refugees from other German territories, but also from France and Switzerland, and to a rapid increase in the population. From the middle of the 18th century, members of seven religious communities lived in Neuwied: Calvinists, to which the count's house also belonged, Lutherans, Catholics, Mennonites, Inspirationalists, Moravian Brethren and Jews. The refugees and their descendants contributed significantly to the economic upswing of the town in the 18th and 19th century. Handicraft products by the cabinetmakers Abraham and David Roentgen, who belonged to the Moravian Brethren, or the Mennonite clockmaker Peter Kinzing were found at almost all important courts of Europe between Versailles and St. Petersburg. Thanks to the foundation of the Rasselstein iron rolling mill by Count John Frederick Alexander, Neuwied was one of the first industrial locations in Germany. On 18 April 1797 the French army, led by General Louis Lazare Hoche, defeated the Austrians under General Franz von Werneck at the Battle of Neuwied. Neuwied is the native town of paternal ancestors of John D. Rockefeller, traced to the 16th century and possible French Huguenot refugees. His father's line emigrated to the North American colonies, arriving in New York in 1710, the year of a massive immigration of nearly 2800 Palatine German refugees, whose transportation costs from London were covered by Queen Anne's British government. Neuwied was also the birthplace of William of Wied, who briefly held the title of King of Albania in 1914.

Саясат

2019 жылғы қалалық кеңес сайлауы нәтижесінде орындықтар келесідей үлестірілді: ХДС (15), СДП (12), Жасылдар (7), АФД (5), FWG (3), FDP (2), Солшылдар (2), Ицх тус (2).

Халық саны

Бастапқыда Нойвидеде бірнеше мың адам ғана тұрды, соғыстар мен ашаршылықтардың салдарынан халық саны айтарлықтай өспеді. XIX ғасырдағы индустрияландыру кезінде 1831 жылы 5600 болған тұрғындар саны 1905 жылы 18000-ға жетті. 1970 жылға қарай бұл көрсеткіш 31 400-ге дейін өсті, ал қала шегіне бірнеше елді мекендерді қосып, аумақты кеңейтуден кейін 63 000-ға жетті. 2005 жылдың 30 маусымында Нойвидеде ресми түрде 66 455 адам тұрды.

Инфрақұрылым

Neuwied Германияның Bundesstraßen (ұлттық бағыттар) желісімен байланысты (мұнда: B9, B42 және B256). Neuwied қаласынан A3, A48 және A61 автобандарына жылдам жетуге болады.