Кіріспе

Жапония префектурасы

Гифу префектурасы (岐阜県) – Хонсю аралының Чубу аймағында орналасқан Жапония префектурасы. Гифу префектурасының халқы 1,991,390 адамды құрайды (2019 жылғы мәлімет бойынша) және белгілі бір географиялық аумағы бар. Гифу префектурасы солтүстікте Тояма префектурасымен, солтүстік-батыста Ишикава префектурасымен, батыста Фукуи және Шига префектураларымен, оңтүстік-батыста Мие префектурасымен, оңтүстікте Айчи префектурасымен және шығыста Нагано префектурасымен шектеседі. Гифу – Гифу префектурасының астанасы және ең ірі қаласы, ал басқа ірі қалалардың қатарында Огаки, Какамигахара және Таджими қалалары бар. Гифу префектурасы Жапонияның орталық бөлігінде орналасқан, теңізге шығу мүмкіндігі жоқ сегіз префектураның бірі және елдің халық орталығы болып табылады. Гифу префектурасы тарихи түрде Жапонияның маңызды торабы болған, шығыс пен батысты байланыстыратын жолдардың қиылыс нүктесі болды, соның ішінде Эдо кезеңінің Бес жолының бірі – Накасендо. Гифу префектурасы Ода Нобунага мен Сайто Досанның ұзақ жылдар бойы тұрған жері болды, олар Сеңгоку дәуіріндегі жапон тарихының екі ықпалды тұлғасы еді. Сондықтан, орта ғасырлардың соңында «Гифуны бақыласаң, Жапонияны бақылайсың» деген сөз пайда болды. Гифу префектурасы дәстүрлі ваши қағаз өнеркәсібімен, оның ішінде Гифу шамдары мен Гифу қолшатырларымен, сондай-ақ жапондық қылыштар жасау және шаруашылық тауарттарын өндіру орталығы ретінде танымал. Гифу префектурасында Гифу қамалы, Нагара өзеніндегі 1300 жылдық корморан балық аулау дәстүрі және Секигахара шайқасы болған жер орналасқан.

Тарих

Қазіргі Гифу аймағы IV ғасырдың ортасында Ямато әкімшілігінің құрамына енді. Хонсю аралының ортасында орналасқандықтан, Жапония тарихында көптеген шешуші шайқастар орын алды, ең ежелгісі – 672 жылғы Цинсин соғысы, ол Император Тенмудың Жапонияның 40-шы императоры болып тағайындалуына әкелді. Гифу префектурасы Хида және Мино ескі провинцияларынан, сондай-ақ Эчизен және Шинаноның шағын бөліктерінен тұрады. Префектураның атауы оның астанасы Гифу қаласынан шыққан, оны 1567 жылы бүкіл Жапонияны біріктіру жорығы барысында Ода Нобунага берген. Атаудың бірінші таңбасы Қытайдың көп бөлігін біріктірген аңызға толы Цишань (岐山) тауынан, ал екінші таңбасы – Конфуцийдің туған жері Куфу (曲阜) қаласынан алынған. Нобунага осы таңбаларды Жапонияны біріктіру және ұлы ойшыл ретінде танылу ниетімен таңдады. Тарихи тұрғыдан алғанда, префектура бүкіл Жапония үшін қылыш жасау орталығы болды, ал Секи Жапониядағы ең жақсы қылыштарды жасауымен мәшһүр болды. Соңғы кезде оның басты салалары – сән индустриясы (негізінен Гифу қаласында) және ғарыш өнеркәсібі (Какамигахара) болып табылады. 1891 жылдың 28 қазанында қазіргі Мотосу қаласы Мино-Овари жер сілкінісінің эпицентрі болды, бұл Жапония тарихындағы екінші ірі жер сілкінісі. Магнитудасы 8,0-ге жетерлік болған жер сілкінісінен кейін пайда болған жарық әлі де көрініп тұр.

География

Жапониядағы теңізге шығу мүмкіндігі жоқ сирек префектуралардың бірі – Гифу, жеті басқа префектурамен шекаралас: Тояма, Ишикава, Фукуи, Шига, Мие, Айчи және Нагано. Жапонияның пошталық кодтары үш таңбадан тұрады, 001-ден 999-ға дейін. Гифу префектурасының бір бөлігінде 500 нөмірі қолданылады, бұл оның Жапонияның орталық бөлігінде орналасқандығын көрсетеді. Қазіргі уақытта жапон халқының орталығы Гифу префектурасының Секи қаласында орналасқан. Халықтың орталығы – бұл елдің толық тепе-теңдікте тұрған гипотетикалық нүктесі, барлық адамның салмағы бірдей деп есептегенде. Бұл орын 2005 жылғы халық санауы деректері бойынша есептелген. 2019 жылы префектураның жалпы жер ауданының 18 пайызы Табиғи парктері деп белгіленді, атап айтқанда Хакусан және Чюбу-Сангаку ұлттық парктері, Хида-Кисогава және Иби-Секигахара-Йоро жартылай ұлттық парктері, сондай-ақ он бес префектуралық табиғи паркі.

Өңірлер

Гифуда бес ресми емес аймақ бар, бұл жергілікті муниципалитеттерге айналасының дамуын ілгерілету үшін бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Осы бес аймақ – Сейно, Гифу, Чүно, Тоно және Хида. Аймақтардың шекаралары шартты түрде белгіленген, бірақ олар көбінесе ірі қалалар арқылы жүргізіледі.

Топография

Солтүстік Хида аймағында биік таулар басым, оның ішінде Жапон Альптерінің бір бөлігі де бар. Оңтүстік Мино аймағы көбінесе құнарлы Нōби жазығының бөлігін құрайды, ол кең жазық дала және егіс жыртылатын топыраққа ие. Префектура халқының көп бөлігі префектураның оңтүстік бөлігінде, тағайындалған Нагоя қаласының жанында тұрады. Таулы Хида аймағы Хида тауларын қамтиды, ол Жапонияда "Солтүстік Альп" деп аталады. Риōхаку таулары да Хида аймағында орналасқан. Басқа ірі тау жүйелеріне Ибуки және Ёрō таулары жатады. Мино аймағының көп бөлігі Кисо, Нагара және Иби өзендерінен тұратын Кисо үш өзенінің аллювиалды жазығынан құралған. Кисо өзенінің бастауы Нагано префектурасында, ал қалғандары Гифу префектурасында. Олар соңында Айчи және Мие префектуралары арқылы өтіп, Исе шығанағына құяды. Префектурадағы басқа да ірі өзендерге Мия, Такахара, Шō, Токи (Шōнай), Яхаги және Итоширо өзендері жатады.

Қалалық округтер

Төменде Гифу префектурасының барлық қалалары, кенттері, ауылдары және аудандары тізімделген.

Экономика

Гифуда қағаз жасау және ауыл шаруашылығы сияқты дәстүрлі салалар кездеседі, бірақ оның экономикасын аэроғарыш және автомобиль өнеркәсібін қоса алғандағы өндіріс секторы басып алады, өнеркәсіптік кешендер Нагоя аймағынан басталады. Дәл машиналар, бояу және қалып жасау, пластик қалыптау сияқты ұсақ компоненттерді өндіру де кең таралған.

Дәстүрлі салалар

Гифу 1300 жылдан астам тарихы бар қара құспен балық аулаумен әйгілі. Гифудың кең, өңделетін жазықтарының арқасында ауыл шаруашылығы да маңызды сала болып табылады. Солтүстіктегі орман ағаш өңдеуге, сондай-ақ қара құспен балық аулау кемелерін жасауға қажетті материалдармен қамтамасыз етеді. Мино аймағы Мино васи деп аталатын, Жапониядағы көптеген қағаздардан берік және жұқарақ сапалы қағазымен танымал, және ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон әскері қолданған. Басқа қағаз өнімдеріне Гифу қаласында жасалған Гифу шамдары мен Гифу қолшатырлары жатады. Тағы да дәстүрлі тауарларға Таджими, Токи және Мизунамидегі мино-яки керамикасы, Секидегі пышақ-шаныш бұйымдары және Такаямадағы лакталған бұйымдар кіреді. Саке көбінесе өзендерден алынған таза сумен пісіріледі.

Қазіргі заманғы өнеркәсіптер

Какамигахара префектураның қазіргі заманғы өнеркәсіптерінде маңызды рөл атқарады. Онда Kawasaki Heavy Industries және Mitsubishi Heavy Industries компанияларының ірі аэроғарыш кешендері, сондай-ақ көптеген металл өңдеу және өндіріс компаниялары орналасқан. Ақпараттық технологиялар (АТ) Огакидегі Softopia Japan және Какамигахарадағы VR Techno Japan (Techno Plaza құрамында) префектурада нығаюда. Огаки мен Какамигахараның арасында орналасқан Гифу қаласы да өз АТ саласын дамытуға күш салып жатыр.

Туризм

Гифуда көптеген танымал туристік орындар бар, олар префектураның барлық аймақтарына саяхатшыларды тартады. Ең танымал жерлер – Гифу, Геро, Ширакава және Такаяма. Геро жыл бойы қонақтарды қызықтыратын емдік суларымен әйгілі. Ширакаваның тарихи ауылдары ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген. Такаяма өзінің түпнұсқа келбетін сақтап қалғандығымен танымал және оны көбінесе «Кіші Киото» деп атайды. Халықаралық туристерден өзге, Гифу көптеген халықаралық іс-шараларды да қабылдайды. Дүниежүзілік іс-шаралар мен конгресс орталығы Гифу түрлі шараларды өткізуге мүмкіндік береді. Гифудың басқа да аймақтарында халықаралық іс-шаралар ұйымдастырылады. 2005 жылы Кайзу қаласында әлем чемпионаты (ескек есуден) өтті. 2008 жылы Гуджо қаласында FIS сноубордтан әлем кубогы өтті. 2010 жылы АТЭС Жапония шағын және орта бизнестің министрлер кеңесінің отырысы Гифу қаласында өткізілді.

Ғылым

Хида қаласының Камиока ауданында Камиока обсерваториясының жер асты зертханасы орналасқан. Kamioka Mining and Smelting Co. компаниясының Мозуми кенішінің ішінде орналасқан Super Kamiokande эксперименті жоғары атмосферадан, күннен және жарылыс жұлдыздардан (суперновалардан) нейтриноларды, ал KamLAND эксперименті аймақтық ядролық реакторлардан антинейтриноларды іздейді. Super Kamiokande – 50 000 тонна таза су сыйымдылығы бар, цилиндр пішіндес, тот баспайтын болаттан жасалған үлкен резервуар. 11 146 фотокөбейтуші түтіктің бір бөлігі Токиодағы Мираикан ғылым орталығында қойылған. Бұл нысанда сонымен қатар CLIO прототипі және KAGRA гравитациялық толқын детекторы да орналасқан.

Демография

Префектураның халқы 2007 жылы 2 101 969 адамды құрады, оның шамамен 1,8 миллионы қалаларда, ал қалғаны қалашықтар мен ауылдарда тұрады. Ерлер мен әйелдердің үлесі тиісінше 48,4% және 51,6% құрайды. Префектураның логотипі (оң жақта көрсетілген) қызыл нүктеден ортаға қарай, екі сыртқы сызыққа дейін және соңында сары фонға дейін кеңейеді. Бұл символ 1991 жылы префектураның дамуы мен өркендеуі үшін таңдалды. Префектураның екі өсімдігі (сүт жегі (ренге) және жапон тисы) және екі жануары (қарлы тоқпан және аю) символ ретінде белгіленген. Сүт жегі 1954 жылы таңдалды, себебі префектура әр көктемде гүлдейтін сүт жегінің көптігімен мәшһүр. Тис ағашы 1966 жылы таңдалды, өйткені ол императордың әшекейлік скипетрін жасау үшін қолданылады, олардың көп бөлігі Хида аймағынан алынған. Қарлы тоқпан 1961 жылы таңдалды, себебі бұл құстар Жапон Альпы тауларында мекендейді және ұлттық қорғауға алынған түр. Аю 1989 жылы таңдалды, өйткені бұл балық көптеген префектура өзендерінде кездеседі және тәтті дәмімен бағаланады.