Кіріспе

Америка армиясының офицері және ғалымы (1780–1829)

Капитан Джон Кливс Симмс кіші (5 қараша 1780 жылы) ол Континенттік Конгресс делегаты, Революциялық соғыстағы полковник, Нью-Джерсидің бас судьясы, АҚШ президенті Уильям Генри Харрисонның қайнағасы және Солтүстік-Батыс аймағының қоныстануы мен дамуына бастама көтерген ағайындысы Джон Кливс Симмстің құрметіне аталған. Симмс "жақсы, қарапайым ағылшын білімі алды". 1807 жылы Симмс лейтенант Маршаллмен пистолетте дуэль өткізді. Симмстің білегіне, ал Маршаллдың санына жара тиді. Осыдан кейін екеуі дос болып кетті. 1808 жылдың 25 желтоқсанында Симмс Мэри Энн Локвудқа (туған тегі Пеллетье), алты баласы бар жесір әйелге үйленді, ол барлық балаларын Мэриден туған өз балаларымен бірге өсірді. Дегенмен, оның кәсібі сәтсіз аяқталды және 1819 жылы Симмс отбасымен Ньюпорт, Кентуккиге көшіп кетті.

Құрғақ Жер теориясы

Мен жердің қуыс екенін және оның ішінде өмір сүруге болатындығын, ішінде бір-біріне орналасқан бірнеше қатты концентрлі шарлар бар екенін, сондай-ақ полюстерде 12 немесе 16 градусқа дейін ашық екенін жариялаймын. Осы шындықты қолдауға өмірімді салып, әлем мені қолдап, көмектессе, осы қуысты зерттеуге дайынмын.

Симм теориясының шығу тегі

1817 жылғы тамызда өгей ұлы Энтони Локвудқа жазған хатында Симмс алғаш рет «Мен барлық планеталар мен шарлардың іші қуыс екенін ойлаймын» деді. Бірақ Симмстің теориясы жаңа емес еді. Полярлық ашылулардың ішке қуыс Жерге алып баратыны – Симмстің өнертабысы болғанымен, ішке қуыс Жер туралы идеяның тамыры 17 ғасырға, Эдмонд Галлейге дейін жетеді. Галлей Жердің географиялық және магниттік полюстерінің орналасу айырмашылығын түсіндіру үшін ішке қуыс Жер теориясын ұсынды. Галлейдің замандастары оның жинаған геомагниттік деректеріне қызығушылық танытса да, оның ішке қуыс Жер туралы ұсынысы кеңінен қабылданбады. Бұл теория Галлейге жақын болды; ол соңғы портретінде (Астроном ретінде) Жердің ішкі құрылымын концентрлі шарлар түрінде бейнелейтін сурет салуды өтінді. Кейбір ғалымдар Симмс Галлейдің ішке қуыс Жер туралы ойларын Коттон Мэзердің «Христиан философы» кітабы арқылы білген болуы мүмкін деп болжайды, бұл кітап табиғаттағы ғылымды теологиялық тұрғыдан қарастыратын танымал еңбек еді. Швейцариялық математик Леонхард Эйлер көбінесе ішке қуыс Жер теориясын қолдаушы ретінде танылады. Эйлерге жатқызылатын ішке қуыс Жер теориясы Галлейдің ұсынысындағы концентрлі шарларды қамтымады, бірақ оған ішкі күн элементі қосылды. Эйлер ішке қуыс Жерді ұсынған-ұсынбағаны белгісіз, бірақ Симмс және оның кейбір замандастары Эйлер осылай ойлаған деп есептеді. 1824 жылы Симмспен газет арқылы хат алмасып тұрған Д. Престон Симмстің теориясы түпнұсқа емес екенін айтты және бұрынғы мысал ретінде Галлей мен Эйлерді келтірді.

Айналымдар, дәрістер және Симзония

Теориясын жариялағаннан кейінгі алғашқы екі жыл ішінде Симмс өзінің насихаттау шараларын газеттер мен журналдарда жарияланған айналымдар мен хаттармен шектеді. Барлығы ол 1818 жылдан 1819 жылға дейін жеті қосымша айналым шығарды, оның ішінде "Сфералар арасындағы жарық" атты айналымы Ұлттық хабаршыда жарияланған арқасында ұлттық аудиторияға қол жеткізді. Бірақ Симмс жақтастар тапқанмен, оның теориясы жалпы жұрттың күлкісіне қалды. 1819 жылы Симмс отбасымен Сент-Луис қаласынан Кентукки штатындағы Ньюпортқа көшіп келді. Симмс шебер лектор болған жоқ; ол көпшілік алдында сөйлеуге қиналды, ойын жеткізуде тартыншақтық танытты және дауысы мұрынды болды. Дегенмен ол табандылық танытты. Симмс өз идеяларын таратуға кірісті, оның идеялары халық санасына сіңе бастады және ұсынған Арктика экспедициясына халықтың қолдауы арта бастады. 1820 жылы ол суретші Джон Дж. Одубонның аяқталмаған портретіне поза берді. Кейбір адамдар оның "Капитан Адам Сиборн" авторлығымен жазылған "Симзония: Ашылу саяхаты" атты кітаптың нағыз авторы екенін айтады. Жақында қайта басылған нұсқасында автор ретінде оның есімі көрсетілген. Басқа зерттеушілер бұл пікірге қарсы. Кейбіреулер оның Симмстің идеяларының пародиязы ретінде жазылғанын және авторы американдық жазушы Натаниел Эймс екенін анықтады деп санайды.

Макбрайд пен Рейнольдс - шәкірттер

Симм өзінің идеяларын кітапқа жазған жоқ, себебі ол оларды лекция оқып жүріп кеңінен таратты, бірақ басқалар жазды. Оның ізбасары Джеймс Макбрайд 1826 жылы «Симмнің концентрлі сфералар теориясы» деген кітапты жазып, жариялады. Тағы бір ізбасары Еремия Н. Рейнольдстың 1827 жылы жеке кітапша ретінде жарық көрген «Американдық тоқсандық шолуда пайда болған Симм теориясы туралы ескертулер» деген мақаласы болды. 1868 жылы профессор В. Ф. Лайонс «Қуыс глобус» атты еңбегін жариялады, онда Симмнің қуыс Жер теориясына ұқсас теория келтірілді, бірақ Симм есімдерін атаған жоқ. Симмнің ұлы Америкас кейін «Симмнің концентрлі сфералар теориясын» қайта жариялап, шындықты орнатуға тырысты.

Америкус симмес

Симмнің қайтысы оның үлкен ұлы, он жеті жасар Америкус Симмді отбасының жалғыз күнкөрісіне айналдырды, ал ол мүліктері көп қарызға батқан еді. Америкус анасы мен туыстарын асырап, әкесінің қарыздарын төледі. Сонымен қатар, ол әкесінің есімін сақтап, оған ескерткіш орнатты (іші қуыс шар пішінде ойылған глобуспен жабдықталған пилон), оны 1826 жылы Жеймс Макбрайдтың ұқсас тақырыптағы кітабымен шатастырмау керек.

Әдебиет

Симмс – Grigsby, Alcanoan O және Mary P. Lowe-дың "Nequa, or The Problem of the Ages" (1900) еңбегінде әдеби тәсіл ретінде қолданылған қуыс Жер туралы ақпараттың бастау көзі болып табылады. Иан Ведденің "Симмс шұңқыры" (1987) туындысындағы Симмстің ойшайылама бейнесін және Джеймс Чэпменнің "Біздің обамыз: Нью-Йорктан фильм" (1993) еңбегінде Симмс пен Рейнольдсқа жасалған назарды салыстырыңыз. Симмстің еңбегі Владимир Обручевтің 1915 жылғы "Плутония" романында еске алынады. Джон Кливс Симмс сондай-ақ Руди Раккердің "Қуыс Жер" ғылыми-фантастикалық романында және Феликс Дж. Палманың "Аспан картасында" пайда болады. Бенджамин Марковицтің осы аттас кітабындағы "Сайм құжаттарының" тақырыбы – Самюэль Хайгейт Сайм, Джон Кливс Симмстің негізінде жазылған.