Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шикізатты өңдеуге арналған өндіріс орны.
Production facility for processing raw materials
Мұнай өңдеу зауыты – нақты материалдарды тазартуға немесе шикізатты құнды өнімдерге айналдыруға арналған химиялық инженерияның бірлік процестері мен операцияларының жиынтығынан тұратын өндіріс орны.
A refinery is a production facility composed of a group of chemical engineering unit processes and unit operations refining certain materials or converting raw material into products of value.
Үлгілі мұнай өңдеу зауыты
Төмендегі сурет – әр түрлі процестерді және кіріс шикі мұнайынан бастап соңғы өнімдерге дейінгі аралық өнімдердің ағынын көрсететін, типтік мұнай өңдеу зауытының схемалық ағын диаграммасы. Бұл диаграмма – жүздеген мүмкін конфигурациялардың тек бір мысалы ғана. Онда бу, салқындату суы және электр қуаты сияқты қосымша қызметтерді қамтамасыз ететін, сондай-ақ шикі мұнайды, аралық және соңғы өнімдерді сақтауға арналған жабдықтар көрсетілмейді.
The image below is a schematic flow diagram of a typical oil refinery depicting various unit processes and the flow of intermediate products between the inlet crude oil feedstock and the final products. The diagram depicts only one of the hundreds of different configurations. It does not include any of the usual facilities providing utilities such as steam, cooling water, and electric power as well as storage tanks for crude oil feedstock and for intermediate products and end products.
Табиғи газ өңдеу зауыты
Төмендегі сурет – әдеттегі табиғи газды өңдеу зауытының схемалық блок-ағым диаграммасы. Ол шикі табиғи газды соңғы пайдаланушыларға құбыр арқылы тасымалданатын газға түрлендіретін әртүрлі процестерді көрсетеді. Блок-ағым диаграммасы сондай-ақ шикі табиғи газды өңдеу нәтижесінде алынатын қосымша өнімдер – күкірт, қосымша этан, табиғи газ сұйықтықтары (ТГС) пропан, бутан және табиғи бензин (пентан+ деп белгіленеді) көрсетілген.
The image below is a schematic block flow diagram of a typical natural gas processing plant. It shows various unit processes converting raw natural gas into gas pipelined to end users. The block flow diagram also shows how processing of the raw natural gas yields byproduct sulfur, byproduct ethane, and natural gas liquids (NGL) propane, butanes and natural gasoline (denoted as pentanes +).
Қант өңдеу
Қант көбінесе қамырдан немесе қант қызылшасынан өндіріледі. Әлемдік қамырдан қант өндіру көлемі қант қызылшасынан өндірілетін көлемнен кем дегенде екі есе жоғары болғандықтан, осы бөлімде қамырға баса назар беріледі.
Sugar is generally produced from sugarcane or sugar beets. As the global production of sugar from sugarcane is at least twice the production from sugar beets, this section focuses on sugarcane.
Дәнекерлеу
Қант қамысы дәстүрлі түрде екі кезеңде қантқа өңделеді. Бірінші кезеңде жиналған қант қамысын ұнтақтау арқылы шикі қант өндіріледі. Қант зауытында қант қамысы жуылады, кесіледі және айналмалы пышақтармен ұсатылады. Ұсатылған қамысты сумен араластырып, сығылады. (10-15% сахароза қорландыратын) шырындар жиналып, pH-ты 7 деңгейіне келтіру, глюкоза мен фруктозаға ыдырауын болдырмау және қоспаларды тұндыру үшін әкпен араластырылады. Әк пен басқа да еріген заттар тұндырылып алынады, ал тазартылған шырын көп эффектілі буландырғышта шоғырландырылып, салмағының шамамен 60 пайызы сахарозадан тұратын сироп жасалады. Сироп вакуум астында одан әрі шоғырландырылып, қаныққан күйге жеткізіледі, содан кейін кристалды қантпен толықтырылады. Салқындағаннан кейін қант сироптан кристалданады. Одан кейін центрифуга арқылы қант қалған сұйықтықтан (мелассадан) бөлінеді. Шикі қанттың түсі сарыдан қоңырға дейін болады. Бұл кезеңде қант кейде жергілікті жерде тұтынылады, бірақ көбінесе одан әрі тазартылады. Кристалданудан кейін, "сульфиттеу" деп аталатын процесте, қант шырынына күкірт диоксиді жіберіледі. Бұл процесс түс түзету реакцияларын тежейді және қант шырындарын тұрақтандырып, "зауыт ақ" немесе "егістік ақ" қантын шығарады. Ұсатылған қант қамысын сығып алғаннан кейін қалған талшықты қатты зат, багасс деп аталады, ол қант зауытын энергиямен өзін-өзі қамтамасыз етуге көмектесетін отын ретінде қолданылады. Артық багасс мал азығы ретінде, қағаз өндіруге немесе жергілікті электр желісіне электр энергиясын өндіру үшін жағылуы мүмкін.
Sugarcane is traditionally refined into sugar in two stages. In the first stage, raw sugar is produced by the milling of harvested sugarcane. In a sugar mill, sugarcane is washed, chopped, and shredded by revolving knives. The shredded cane is mixed with water and crushed. The juices (containing 10 15 percent sucrose) are collected and mixed with lime to adjust pH to 7, prevent decay into glucose and fructose, and precipitate impurities. The lime and other suspended solids are settled out, and the clarified juice is concentrated in a multiple effect evaporator to make a syrup with about 60 weight percent sucrose. The syrup is further concentrated under vacuum until it becomes supersaturated and is then seeded with crystalline sugar. Upon cooling, sugar crystallizes out of the syrup. Centrifuging then separates the sugar from the remaining liquid (molasses). Raw sugar has a yellow to brown color. Sugar is sometimes consumed locally at this stage but usually undergoes further purification. Sulfur dioxide is bubbled through the cane juice subsequent to crystallization in a process known as "sulfitation". This process inhibits color forming reactions and stabilizes the sugar juices to produce "mill white" or "plantation white" sugar. The fibrous solids, called bagasse, remaining after the crushing of the shredded sugarcane are burned for fuel which helps a sugar mill to become self sufficient in energy. Any excess bagasse can be used for animal feed, to produce paper, or burned to generate electricity for the local power grid.
Тазарту
Екінші кезең көбінесе Солтүстік Америка, Еуропа және Жапония сияқты көп мөлшерде қант тұтынатын аймақтарда орындалады. Екінші кезеңде 99 проценттен жоғары таза сахарозадан тұратын ақ қант өндіріледі. Мұндай қант фабрикаларында шикі қант фракциялық кристалдану арқылы қосымша тазартылады.
The second stage is often executed in heavy sugar consuming regions such as North America, Europe, and Japan. In the second stage, white sugar is produced that is more than 99 percent pure sucrose. In such refineries, raw sugar is further purified by fractional crystallization.