Сост қаласы – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалиясындағы қала. Тарихы терең, Гун империясының астанасы болған деген де болжам бар. Географиялық орны және маңызы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сост (айтылуы "Зост" сияқты; Вестфалия: Зауст) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі қала. Ол Сост ауданының орталығы.
Soest (, as if it were 'Sohst'; Westphalian: Saust) is a city in North Rhine Westphalia, Germany. It is the capital of the Soest district.
География
Сост Хеллвег тас жолының бойында, Липпштадт қаласынан оңтүстік-батысқа қарай, Дортмунд қаласынан шамамен шығысқа қарай және Падерборн қаласынан шамамен батысқа қарай орналасқан.
Soest is located along the Hellweg road, approximately south west of Lippstadt, roughly east of Dortmund and roughly west of Paderborn.
Аңыздар
Норвегияның 13 ғасырдағы Þiðrekssaga, готтар патшасы Теодерик Ұлы туралы әңгімелер жинағы, Сост қаласын (Сусат деп те аталады) Аттиланың (?–453) ғұн империясының астанасы деп көрсетеді. Атилланың астанасының нақты орны әлі анықталған жоқ.
The Norwegian Þiðrekssaga from the 13th century, a series of tales about the Gothic King Theoderic the Great, identifies Soest (called Susat) as the capital of Attila's (?–453) Hunnic Empire. The actual location of Attila's capital has not been determined.
Тарих
Жердің құнарлылығы (көбінесе қоңыр сазды балшық топырақ) болғандықтан, Сост маңындағы аймақ ауылдың 836 жылы Дагоберт сандығында (Dagobertsche Schenkung) алғаш рет еске алынуынан бұрын қоныстанған деп саналады. Соңғы онжылдықтардағы қазба жұмыстары 4000 жылдан астам уақытқа созылған қоныс іздерін ашты. 11-12 ғасырларда Сост едәуір өсіп, Вестфалиядағы ең ірі қалалардың біріне айналды, онда шамамен 10 000 тұрғын болды. 1609 жылға дейін ол Ганза Одағының (Hanseatic League) маңызды мүшесі болды. Ирандық ғалым Мұхаммед Қазвинидің (1203-1283) "Атар әл-Белад" (Atar Al Belad) атты географиялық еңбегінде Сост тұз өндірісімен сипатталған және "славян елі" деп аталады: "Тұзды бұлақ бар, бірақ айналасында тұз жоқ. Адамдар тұз жасағанда бұлақтан су алып, қазанды толтырып, таспен салынған пешке қойып, астынан үлкен от жағады, осылайша ол қалың және лайлы сұйыққа айналады. Содан кейін оны салқындатып, қатты ақ тұз қалдырады. Осылайша, барлық ақ тұз славян елдерінде өндіріледі."
Owing to its fertile soil (predominantly brown silty clay loam), the area around Soest is believed to have been settled well before the village is first mentioned in the Dagobertsche Schenkung in 836. Excavations in recent decades have uncovered signs of habitation stretching back more than 4000 years. During the 11th and 12th centuries, Soest grew considerably, making it one of the largest towns in Westphalia with some 10,000 citizens. It was also, until 1609, an important member of the Hanseatic League. In the geographical work Atar Al Belad composed by Iranian scholar Mohammad Qazvini (1203 1283), Soest is described for its salt production and referred to as a "Slavic country": “There is a salty spring, while there is no salt to be found in the surroundings. When people make salt they take water from the spring, filling a kettle and placing it in an oven made from stone, lighting a large fire underneath, turning it into a thick and murky fluid. Then it is left to cool, leaving solid white salt. In this manner, all white salt is produced in the Slavic countries.”
Күшейіп, сенімділікке ие болған Сост 1444 және 1449 жылдар аралығында Вестфалияны басқарған Кельн епископынан (Soest Feud) азат болды. Вестфалияның астанасы болған Сост енді Клев герцогымен одақтасты. Алайда, бұл жеңіс Пирр жеңісіне ұқсас болды. Қала Кельн архиепископына қарсы тұруға жеткілікті күшке ие болғанымен, оның нәтижесінде саудасының көп бөлігін жоғалтты, себебі "азат болған" Сост басқа одақтастығы бар аймақтармен қоршалған еді. 1609 жылы соңғы Клев герцогы қайтыс болғанда, оның герцогтігі Бранденбургқа мұра болды және қысқа қоршаудан кейін Сост оның құрамына енді. Кейін Англияда танымал болған суретші Питер Лели 1618 жылы Сост қаласында голландтық ата-аналардан дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сост рейхтегі ең ірілердің бірі болған маршалдық аулаға және маңызды аккумулятор зауытына (Akku Hagen) бағытталған бірнеше одақтас бомбалау шабуылдарына ұшырады. 1945 жылдың сәуір айының басында Сост қаласын одақтас әскерлері басып алған кезде ауыр шайқастар болды. Неміс әскерлерінің шабуылынан кейін қала қайта басып алынса да, Сост пен оның маңындағы Рурайманының (Ruhr Pocket) шығыс шетіндегі қақтығыстар одақтастар толық бақылауға ие болғанша жалғасты. 1953 жылдан 1971 жылға дейін Сост қаласында (канад лагерлері қаланың шығысындағы Бад-Сассендорфта орналасқан) және оңтүстік-батыстағы Верл, Хемер-Изерлон және Дейлингхофенде үлкен канад әскерлері мен олардың отбасылары орналасты. Сонымен қатар, қаланың оңтүстігінде американдық Nike батареясы (66-шы батальон) орналасқан, ол кейін неміс әскерлеріне берілді. 1971 жылдан 1993 жылға дейін бұрынғы канад мүліктері, соның ішінде Б 1 тас жолының оңтүстігіндегі Хидингсер Вег бойындағы үйленген сарбаздар кварталы британдық әскери қызметкерлер мен олардың отбасылары пайдалануына берілді. Белгия және Ұлыбритания армиясының базалары жабылғаннан кейін, осы мүліктердің көптеген бөліктері азаматтық мақсатта пайдаланылды, тасталды немесе қиратылды. Бұрынғы үйленген сарбаздар кварталы азаматтық тұрғын үйге айналдырылды. Бұрынғы CANEX (Канада армиясының НАТО отбасыларына арналған азық-түлік және киім дүкені) британдық кезеңде NAAFI-ға айналдырылды және 2006 жылы қиратылды.
An increasingly confident and powerful Soest liberated itself, between 1444 and 1449, from the Bishop of Cologne, who controlled Westphalia (the so called Soest Feud). No longer a capital of Westphalia, Soest aligned itself instead with the Duke of Cleves. This proved to be mostly a Pyrrhic victory, however. Though it had shown itself strong enough to defy the powerful Archbishop of Cologne, the town lost much of its trade as a consequence, with a "liberated" Soest surrounded by territories with other allegiances. When the last Duke of Cleves died in 1609, his dukedom was inherited by Brandenburg and, after a short siege, Soest was incorporated into it. The painter Peter Lely, later to win fame in England, was born in 1618 in Soest to Dutch parents, During World War II, Soest was the target of several allied bomber raids targeting the marshalling yard, one of the biggest in the Reich, and the important battery factory Akku Hagen. In early April 1945, Soest suffered from major fighting as Allied forces captured the town. Though retaken by a German counterattack shortly thereafter, destructive front line combat continued to rage in Soest and its environs at the eastern edge of the Ruhr Pocket until the Allies ultimately gained permanent control. From 1953 to 1971, a sizable garrison of Canadian soldiers and their families was stationed at Soest (with the Canadian camps located just east of the town in Bad Sassendorf), as well as at Werl and Hemer Iserlohn and Deilinghofen to the southwest. In addition, an American Nike Battery (66th Battalion) was situated just south of the town, and was subsequently turned over to the German military. From 1971 to 1993, the former Canadian properties, including the Married Quarters along Hiddingser Weg, south of the B 1, were used and occupied by British military personnel and their families. With the eventual closure of the Belgian and British army facilities, many of these properties were re purposed for civilian use, abandoned, or demolished. The former Married Quarters area was converted to civilian housing. The former CANEX (the Canadian Army's food and clothing store for NATO families) was converted to a NAAFI under the British and finally demolished in 2006.
Білім
Қалада Оңтүстік Вестфалия қолданбалы ғылымдар университетінің (сонымен қатар: Fachhochschule Südwestfalen (FH SWF)) маңызды филиалы орналасқан, ол түрлі инженерлік және бизнес-администрация бағдарламаларын ұсынады.
The city is home to a major branch of the South Westphalia University of Applied Sciences (also: Fachhochschule Südwestfalen (FH SWF)) which offers various engineering, and Business Administration programmes.
Көрікті жерлер
Сост қаласында көптеген тарихи ғимараттар мен қызықты орындар бар. Көптеген ортағасырлық шіркеулер осы өңірге тән жасыл құмтастан салынған.
Soest has a multitude of historical buildings and attractions. The many medieval churches are built from a greenish sandstone unique to this area.
Қасиетті Патрокл
960 жылы Кельн архиепискобы Бруно I қасиетті Патроклдың реликвияларын Троядан Соестке көшірді. 964 жылдан бастап олар Роман сәулетінің көрнекті үлгісі болған Санкт-Патрокли-Дом (Санкт-Патроклдың "Кафедралы соборы") шіркеуінде сақталды. Собор – жергілікті жасыл құмтастан салынған ерте ортағасырлық Роман сәулетінің ескерткіші. Оның алып төртбұрышты қоңырау мұнарасы алыстан көрінеді, ол ескі қаланың орталығынан және Состер Борде аймағынан көз тартады.
In 960, Bruno I, Archbishop of Cologne transferred relics of St. Patroclus from Troyes to Soest. From 964 on, they have been housed in what became the provost church St. Patrokli Dom (St. Patroclus' "Cathedral"), a particularly fine example of Romanesque architecture. The cathedral is an example of early medieval Romanesque architecture fashioned from the local greenish sandstone. Its massive squared bell tower or steeple can be seen for many kilometres, rising up out of the city centre of the old town and a landmark of the Soester Boerde.
Аллергиялық аурулар
Аллергейлигенкирмесі Әулиелер күніне орай аталған, өйткені ол жыл сайын Әулиелер күнінен кейінгі бірінші сәрсенбіде басталып, бес күнге созылады. Бұл Еуропадағы ең ірі қалалық жәрмеңке және 2010 жылы 673-ші рет өткізілді.
The Allerheiligenkirmes is named for All Saints' Day as it starts every year at the first Wednesday after All Saints' and lasts for five days. It is Europe's biggest inner city fair and was held for the 673rd time in 2010.
Состтың ерекшеліктері
Состтың дәстүрлі ерекшеліктері – Мёпкен наны мен пумперникль. Бавария королінің сарайына бұрын қара нан жеткізген қала орталығындағы Хаверланд нан пісіру орны 1570 жылдан бері сақталып келеді. Жақында пайда болған тағы бір ерекшелік – Bullenauge (Торсық көзі), мокка ликері, көбінесе Allerheiligenkirmes жәрмеңкесінде сатылады. Тағы бір ерекшелік – Состер сырасы, ол 1993 жылдан бері Звибель (Пияз) қонақүйінде пісірілгендіктен, Звибель Биер (Пияз сырасы) деп те аталады.
Among the traditional specialities of Soest are Möppken bread and pumpernickel. The Haverland bakery in the city centre, which formerly supplied dark bread to the royal court of Bavaria, has existed since 1570. A more recent speciality is Bullenauge (Bull's Eye), a mocha liqueur, sold mostly at the Allerheiligenkirmes. Another speciality is the Soester beer, also known as Zwiebel Bier (Onion Beer) as it has been brewed, since 1993, in the Zwiebel (Onion) Inn.
Елтаңба
Қаланың гербінде кілт бейнеленген, ол Кельннің қасиетті Петрдің, қасиетті қамқоршысының символы. Кілт символы өзгеріссіз қалды, тіпті Сост Кельннің билігінде болмағаннан кейін де.
The town's coat of arms shows a key, which is the symbol for Saint Peter, the patron saint of Cologne. The key symbol remained unchanged, even after Soest no longer fell within the jurisdiction of Cologne.