Кіріспе

Ағылшын романисі, ақыны, драматургі және композиторы (1884–1954)

Фрэнсис Бретт Янг (29 маусым 1884 – 28 наурыз 1954) – ағылшын романисі, ақыны, драматургі, композиторы, дәрігер және әскері.

Өмір

Фрэнсис Бретт Янг Ворстерширдің Хейлсуэн қаласында дүниеге келді. Ол алғашқы білімін Саттон-Колдфилдтегі жеке мектеп, Ионада алды. Оның әкесі Томас Бретт Янг дәрігер, ал анасы да медициналық отбасынан шыққандықтан, оның дәрігерлердің ұлдарына арналған Эпсом колледжіне баруы заңды болды. 14 жасында ол сүйікті анасының қазасын бастан өткерді. Кейін Бірмингем университетінде білікті дәрігер болу үшін оқыды. Болашақ әйелі Джесси Хэнкинсонмен Бірмингемдегі Эджбастонда тұрғанда танысты, ол Ансти дене шынықтыру колледжінде оқыды, кейіннен жақын маңдағы Лизоусте (ол ең сыйлаған автор Уильям Шенстонның бұрынғы үйі) орналасқан. Ол алыс Шығысқа ұзақ сапарға шыққанда SS Kintuck кемесінде медициналық тәжірибесін бастады. 1907 жылы Брикшем, Девондағы жеке медициналық практикасын сатып алуға жеткілікті ақшамен оралды. Алғашқы тұрақты жұмысына ие болғаннан кейін, 1908 жылдың желтоқсанында Хэнкинсонға жасырын үйленді. Ол әнші де болды, ол онымен бірге концерттерге қатысты және оған арнап 1912 және 1913 жылдары екі ән жинағын шығарды. Оның "Астыңғы өсімдіктер" романына жасаған алғашқы әрекеті кіші інісі Эрикпен бірлесіп жазылған. Эрик өзінің жазушылық мансабын дамытты, ол одан аз сәтті болғанымен, "Флиттегі кісі өлтіру" және "Билейтін тікебас" сияқты романдарды жариялады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Германияның Шығыс Африкасындағы Корольдік армияның медициналық корпусында қызмет етті (ол 2-ші Родезия полкінің медициналық офицері болды), бірақ 1918 жылы денсаулығына байланысты қызметтен босатылды және енді медицинамен айналыса алмады. Оның соғыс оқиғалары туралы жеке есебі "Тангаға қадам басу" кітабында баяндалған; сол кітаптан цензураланған бөлімдер кейіннен оның "Джим Редлейк" романында жасырын түрде пайдаланылды. Дәрігер болып жұмыс істей алмағандықтан, ол өзінің жазуына толыққандай берілді және 1919 жылы Мерсиан романдарының біріншісін жазды. 1920 жылдан бастап жұбайлар 1929 жылға дейін Каприде тұрды, сонымен қатар Оңтүстік Африкаға, АҚШ-қа сапарлар жасады және Англияның көлдер айманында жазды. Олар Англияға оралып, бастапқыда көлдер айманындағы танымал жазушы Хью Уолполдың көршілері болды. Олар Эштвейт-Лоджде тұрды, Эштвейт-Уотердің батыс жағындағы Хоксхедтің оңтүстігінде орналасқан, қазірге дейін сақталған ауылдық үй. Содан кейін, 1932 жылдан бастап, олар Фладбери, Ворстерширдегі қираған Крейкомб үйіне қоныстанды, оны ол жазушы ретіндегі табысының арқасында сатып алып, бірте-бірте жаңарта алды. Оның табысы оған қыста Каприде болуға мүмкіндік берді, бұл оның нашар денсаулығына байланысты маңызды болды. Италия фашистік болып, соғыс жақындағанда жағдай өзгерді, ол 1937 жылы Лоу мен Полперро арасындағы Талланд үйін қысқы демалыс орны ретінде сатып алды. 1939 жылы соғыс басталғанда Крейкомб үйін Қызыл Крест пайдаланды және оны қарулы күштердің сауықтыру орталығына айналдырды. 1944 жылы, соғыс аяқталуға жақын, ол өзінің эпикалық поэмасын "Аралды" жариялады, ол Британияның қола дәуірінен бастап Британия шайқасына дейінгі бүкіл тарихын өлеңмен баяндайды. 23 500 данадан тұратын алғашқы басылым соғыс жағдайында да бірден сатылып кетті және қайта басылды. Англиядағы қыстар мен соғыс кезіндегі қиындықтар оның нашар денсаулығына кері әсер етті. 1944 жылдың қазан айында "Аралды" жариялауға көмектескеннен кейін, ол ауыр жүрек ұстамасын бастан өткерді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол Оңтүстік Африканың Клейн-Карудағы Монтегу қаласына көшіп барды. Климат оған қолайлы болды және ол тіпті Оңтүстік Африка Туристік кеңесі үшін ғылыми-ақпараттық нұсқаулық жазуды аяқтады.

Өлім

1954 жылы 28 наурызда Кейптаунда 69 жасында дүниеден өтті. Ол өртеліп, күлі Англияға жеткізілді және Вурчестер соборында жерленген.

Жұмыс

Көптеген авторлар сияқты, ол өзі білген жерлер мен кәсіптерді өзінің шығармалары үшін фон ретінде пайдаланды. Оның шығармаларында Англияның Батыс Мидлендс және Вест-Кантри аймақтары мен Оңтүстік Африка сияқты қашық жерлерде теңіз, соғыс және медициналық практика туралы көптеген сипаттамалар бар. Оның алғашқы жарияланған романы "Deep Sea" (1914) Брикшем қаласын фон ретінде пайдаланса, "Clare суреті" (1927) Батыс Мидлендс аймағында өтеді, сондай-ақ осы кезеңдегі бірнеше шығармалары да сол аймақта жарық көрген. "Темір ғасыры" (1916) романының бір бөлігі Шропшир графтығындағы Лудлоу қаласында өтеді.

Мерция романдары

Фрэнсис Брет Янгтың мансабындағы басты жоба – ағылшынның Батыс Мидлендс және Уэльс шекараларының шартты түрде көркемделген нұсқасындағы байланысты романдар сериясы болды. Мерсиандық романдар бастапқыда 1893-1904 жылдар аралығында Бирмингем қалалық әкімдігінің Элан аңғарындағы су қоймаларын салудан және олармен байланысты акведук бойынан өтетін аймақтан шабыт алды. "Қара алмаз" (1921) Найтон маңындағы акведук құрылысында жұмыс істейтін бір жұмысшының тарихын баяндайды, ал "Су астындағы үй" (1932) су қоймаларын салу туралы толыққанды әңгімелейді. Серия 1890 жылдардан Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейінгі Мидлендс қоғамын жан-жақты зерттейтін деңгейге жетті. Мерсиандық романдардың әрқайсысы қайта оралатын кейіпкерлермен байланысқанмен, оларды жеке туынды ретінде оқуға болады. Олар стилі жағынан Х.П. Лавкрафттың мақтауына ие болған "Қалдық теңіз жағасының" (1924) атмосфералық психологиялық үрейінен бастап, сол жылы Джеймс Тейт Блэк естелік жүлдесін жеңіп алған "Клэрдің портреті" (1927) романтикалық отбасылық сағасына дейін өзгереді. Томас Хардидің Уэссекс романдары сияқты, Мерсиандық романдар да нақты географиялық аймақтың жартылай ойдан шығарылған бейнесі арқылы біріктірілген. Кейбір нақты жер аттары өзгеріссіз қалған (мысалы, Киддерминстер, Лудлоу, Малверн, Шрусбери, Ворчестер), ал көптеген жерлер ойдан шығарылған аттармен аталады (Бирмингем = Солтүстік Бромвич, Хейлсувен = Хейлсби; бірақ ол Қара өңірге көрініс беретіндей сипатталған).

Кино және теледидар бейімделулері

Оның бірнеше кітабы фильмдер мен теледидарға бейімделді, соның ішінде Майкл Денисон, Дулси Грей және Джеймс Робертсон Джестис қатысқан "Мой аға Джонатан" (1948) және Маргарет Джонстон, Ричард Тодт және Робин Бейли қатысқан "Клэрдің портреті" (1950) фильмдері. Екі фильмнің түсірілімі Оксфордширдегі Астон Ровант теміржол станциясында өтті. 1985 жылы "Мой аға Джонатан" Дэниел Дей-Льюис пен Барбара Келлерман қатысқан британдық телесериал болып экранизацияланды.