Кіріспе

Парагвай халқының демографиялық ерекшеліктері халық тығыздығы, этникалық құрамы, білім деңгейі, денсаулық сақтау көрсеткіштері, экономикалық жағдайы, діни нанымдары және халықтың басқа да сипаттамаларын қамтиды.

Сипаттамалары

Парагвайдың басым ата-бабалары – еуропалықтар, бұл халықтың көп бөлігін құрайды, негізінен испандықтар мен итальяндықтардың ұрпақтары (олар Үшінші одақ соғысынан кейін елді қайта тұрғызуға ықпал етті), бірақ неміс меннониттерінің арқасында неміс тектес адамдар көп (аумақтың батыс бөлігіндегі көпшілік). Тек Парагвайдағы Чакода ғана 17 меннониттік колония бар. Бұл Латын Америкасының ең аз жергілікті белгілері бар елдерінің бірі (әдеттегі Парагвай халқының, испан-гуарани қосылысы, 1870 жылы соғыспен жойылғандықтан, ел иммиграцияға, әсіресе итальяндықтарға жүгіну арқылы қайта тұрғызуға мәжбүр болды). Туылу деңгейінің жоғарылығын ескере отырып, Парагвайда халықтың басым бөлігі жас. Әр он адамның төртеуінің жасы 15 жасқа толмаған (2 339 000), ал 15-29 жас аралығындағылар жалпы халықтың төрттен бірін құрайды. Халық санағы (ЭҚАӨК, 1998) бойынша, сол жылы жергілікті тұрғындар саны 29 482 адамды құрады, яғни ұлттық халықтың шамамен 0,7% -ы. Американың түпкілікті ерекшеліктері бар адамдардың саны аз, ал африкалық ерекшеліктері бар адамдар жоқ. Халықтың басым көпшілігін түпнұсқа халықтың ұрпақтары – метистер, гуаранилер және еуропалықтар құрайды.

Парагвай халқы ел бойынша тең емес бөлінген. Халықтың басым көпшілігі шығыс аймақта, көбінесе оңтүстік пен батыста Аргентинамен шектесетін елдің астанасы және ең үлкен қаласы Асунсьонның ішінде тұрады. Парагвай аумағының 60% -ын құрайтын солтүстік-батыстағы Гран-Чакода халықтың 2% -дан аз ғана тұрады. Парагвай үкіметі Гран-Чаконың кең аймағына қоныс аударуды кеңінен қолдады. Этностық, мәдени және әлеуметтік тұрғыдан Парагвай Оңтүстік Америкадағы ең біртекті халықтардың бірі. Халықтың шамамен 75% -ы метисо (испандық және гуарани түпкілікті американдықтардың аралас тегі), 20% -ы ақ адамдар, ал қалғандары жергілікті немесе афропарагвайлық азшылықтар. Гуарани мәдениетінің алғашқы іздері аз қалды, бірақ 90% халық сөйлейтін тілге ие. Парагвайлықтардың шамамен 75% испан тілінде сөйлейді. Гуарани және испан тілдері ресми тілдер болып табылады. Парагвайда шетелдік қоныстану тарихы бар, әсіресе 20 ғасырда: ұзақ уақыт бойы Парагвай диктаторы Альфредо Стросснермен бірге немістер (басым бөлігі меннониттер) (президент, 1954 - 1989); итальяндықтар (парагвай халқының 40% -ы толық немесе ішінара итальяндықтар); Окинауа тұрғындарымен жапондықтар; корейлер; қытайлықтар; арабтар, украиндықтар; поляктар; оңтүстік еуропалықтар; еврейлер; бразилиялықтар; және Аргентиналықтар Парагвайда қоныстанғандардың қатарында. Сондай-ақ, 234 000 афропарагвайлықтар бар, бұл халықтың 4% -ы. Еуропалық және Таяу Шығыс иммигранттары Парагвайға 1864-1870 жылдардағы Парагвай соғысынан кейінгі онжылдықтарда жол бастады. Соғыстан тек 28 000 ер адам мен 200 000 әйел аман қалды, сондықтан Парагвайда сол кезден бастап заңсыз бала туудың жоғары деңгейі болды. Үкімет халық санын ұлғайту мақсатында иммиграция саясатын жүргізді. Үкімет деректері бойынша, 1882 - 1907 жылдар аралығында Асунсьон портына шамамен 12 000 көшіп келуші келді. Олардың 9 000-ға жуығы Италия, Германия, Франция және Испаниядан келді. Сондай-ақ, көршілес испандық Америка елдерінен, әсіресе Аргентинадан көшіп келушілер келді. Иммигрант этностар өз мәдениеттері мен тілдерін белгілі бір дәрежеде сақтап қалды, әсіресе "Бразилиялықтар" деп аталатын бразилиялықтар. Ресми деректерде елге келген бразилиялықтардың саны туралы нақты мәлімет жоқ. 1982 жылғы санақ бойынша Парагвайда 99000 бразилиялық тұратын. Алайда, көптеген сарапшылар бұл санды жоққа шығарып, шығыс шекара аймағында 300-350 мың бразилиялық өмір сүргенін айтады. Талдаушылар сонымен қатар Оңтүстік Корея, Гонконг және Тайваньнан келген иммигранттар туралы үкіметтік деректерді де жоққа шығарды. 1982 жылғы санақ Парагвайда 2700 корей, тағы 1100 жапон немесе корей емес азиялық иммигранттар бар екенін көрсетті. Барлық корейлер мен қытайлар Ciudad del Este немесе Асунсьон қаласында өмір сүрді және Азияда өндірілген электрондық тауарларды импорттау мен сатуда маңызды рөл атқарды. Парагвай 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы саяси ойшылдардан шабыт алған радикалды және прогрессивті отарлардың орны болды. 1890 жылдары радикалды социалистік австралиялықтардың бір тобы өз еркімен Nueva (Жаңа) Australia (1893 - 1897) деп аталатын сәтсіз жоспарланған бас қоғамдастықты құруға барды; және Элизавета Ницше, неміс нәсілдік идеологы және философ Фридрих Ницшенің қарындасы Парагвайға келді. Ол колония құруға тырысты, Nueva Germania (Neues Deutschland) (1886 жылы құрылған) гипотетикалық таза ақ "Скандинавиялық" қоғамға арналған. 2022 жылғы санақ Парагвай халқының көші-қон және отбасы мөлшерінің азаюы, сондай-ақ деректердің жақсырақ болуы нәтижесінде миллионнан астам адамның азайғанын көрсетті.

Халық саны

2010 жылы жалпы халық саны 1950 жылғы 1 473 000 адаммен салыстырғанда едәуір артты. 2010 жылы 15 жасқа дейінгі балалардың үлесі 33,5%, 15-тен 65 жасқа дейінгілер 61,4% құрады, ал 65 және одан асып кеткендер 5,1% болды. Жалпы халық саны (x 1000) 0–14 жас аралығы (%) 15–64 жас аралығы (%) 65+ жас аралығы (%) 1950 1 473 47,0 50,1 2,9 1955 1 674 47,5 49,5 3,0 1960 1 906 47,8 49,0 3,2 1965 2 176 47,5 49,2 3,3 1970 2 483 46,1 50,4 3,5 1975 2 802 44,1 52,3 3,6 1980 3 195 42,5 53,8 3,8 1985 3 698 41,6 54,5 3,9 1990 4 244 41,4 54,6 4,0 1995 4 795 40,3 55,4 4,3 2000 5 323 38,5 57,2 4,4 2005 5 824 35,5 59,8 4,7 2010 6 248 32,9 61,8 5,2 2015 6 689 30,4 63,7 5,9 2020 7 133 28,9 64,3 6,8

Халықтың құрылымы

Жас тобыЕр адамӘйелЖалпы% Жалпы 3 702 281 3 650 758 7 353 038 100 0–4 360 793 346 324 707 118 9.62 5–9 357 301 343 724 701 025 9.53 10–14 352 757 340 126 692 883 9.42 15–19 344 522 332 510 677 032 9.21 20–24 334 496 322 993 657 489 8.94 25–29 318 925 309 559 628 484 8.55 30–34 300 116 293 132 593 247 8.07 35–39 266 102 262 734 528 836 7.19 40–44 214 813 217 042 431 855 5.87 45–49 185 967 188 348 374 315 5.09 50–54 164 693 166 184 330 877 4.50 55–59 141 237 142 195 283 432 3.85 60–64 120 322 119 145 239 467 3.26 65–69 94 450 94 556 189 006 2.57 70–74 63 855 66 647 130 502 1.77 75–79 41 070 46 120 87 191 1.19 80+ 40 863 59 417 100 280 1.36Жас тобыЕр адамӘйелЖалпыПайыз 0–14 1 070 851 1 030 174 2 101 025 28.57 15–64 2 391 192 2 353 844 4 745 036 64.53 65+ 240 238 266 740 506 978 6.89

Жас құрамы

0–14 жас: 23,41% (ерлер 857 303/әйелдер 826 470)
15–24 жас: 17,71% (ерлер 640 400/әйелдер 633 525)
25–54 жас: 42,63% (ерлер 1 532 692/әйелдер 1 532 851)
55–64 жас: 8,37% (ерлер 306 100/әйелдер 295 890)
65 жас және одан жоғары: 7,88% (ерлер 267 351/әйелдер 299 103) (2020 ж. бағасы)

Тәуелділік қатынастары

жалпы тәуелділік коэффициенті: 55,5
жастар тәуелділік коэффициенті: 49,9
қарттар тәуелділік коэффициенті: 10,6
әлеуеттік қолдау коэффициенті: 9,4 (2020 ж. бағасы)

Орташа жасы

жалпы: 29,7 жыл
еркек: 29,5 жыл
әйел: 29,9 жыл (2020 ж. болжамы)

Халық санының өсу қарқыны

1,15% (2021 ж. шамамен)

АИТВ/ЖИТС ересектерде таралу көрсеткіші

0,3% (2020 ж. бағасы)

АИТВ/ЖҚТБ АИТВ/ЖҚТБ жұқтырған адамдар

19,000 (2020 ж. шамамен)

АИТВ/СПИД өлім-жітім

< 500 (2020 ж. бағасы)