Аргентинаның Солтүстік-Шығыс провинциясы – Корриентес
Corrientes Province
Аргентинаның Кориентес провинциясы: географиясы, тарихы, орналасуы, тұрғындары (Каинганг, Чарруа, Гуарани). 1588 жылы негізі қаланды. Туризмге қолайлы аймақ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентинаның солтүстік-шығыс провинциясы Корриентес (koˈrjentes, әліпбиі. (сөздермен) ‘ағыстар’ немесе ‘арналар’;), ресми түрде Корриентес провинциясы (lang es;) — Месопотамия аймағындағы Аргентинаның солтүстік-шығысында орналасқан провинция. Оны (солтүстіктен бастап, сағат тілі бойынша): Парагвай, Мисьонес провинциясы, Бразилия, Уругвай және Энтре-Риос, Санта-Фе және Чако провинциялары қоршап тұрады.
Northeastern province of Argentina
Corrientes (koˈrjentes, lit. (literally) ‘currents’ or ‘streams’; ), officially the Province of Corrientes (lang es; ) is a province in northeast Argentina, in the Mesopotamia region. It is surrounded by (from the north, clockwise): Paraguay, the province of Misiones, Brazil, Uruguay, and the provinces of Entre Rios, Santa Fe and Chaco.
Тарих
Испандықтар басып алғанға дейін кайнганг, чарруа және гуаранилер қазіргі Корриентес провинциясының көп бөлігін қамтитын үлкен аймақта өмір сүрді. Корриентес қаласы 1588 жылдың 3 сәуірінде Хуан Торрес де Вера и Арагон тарапынан Ассунсьон мен Буэнос-Айрес арасындағы орталық тоқтау ретінде құрылды. Қала маршрут арқылы жүзеге асырылатын тасымалдың арқасында гүлденді. Иезуиттер провинцияның солтүстігінде миссиялар құрып, дінді таратуға арнады. Испаниядан тәуелсіздік үшін болған соғыстарда Корриентес Артигас Лига де лос Пуэблос Либреске (1814–1820) қосылды. 1865 жылы парагвайлық күштердің провинцияға шабуыл жасауы Үштік одақ соғысының басталуын білдірді. 1919 жылы Литораль ұлттық университеті құрылды, ол 1956 жылы Солтүстік-Шығыс ұлттық университетіне айналды. Корриентес 1856 жылдан 1880 жылға дейін шығарған пошта маркалары үшін филателия әлемінде аңызға айналды. Бұл әлемдегі ең ерте немесе «классикалық» пошта маркаларының бірі (біріншісі Ұлыбританиядан 1840 жылы, ал АҚШ-тан 1847 жылы шығарылды). Корриентес маркалары Франциядан шыққан алғашқы маркалардың көшірмелері болды, олар Римнің ауыл шаруашылығы құдайы Церестің профильдік бейнесін бейнелеген және әрбір қалып айқын түрде ерекшеленетіндей етіп, қолмен қабысқан, және кішкентай парақтарда басылды. 1856 жылдан 1860 жылға дейінгі алғашқы шығарылымдар төменгі бөлігінде номиналды мәнін көрсетті; 1860 жылы құндылық панелі өшірілді; одан кейін әртүрлі номиналдар қолданылған қағаздың түсімен көрсетілді. Жергілікті өндірістегі «примитивтер» ретінде Корриентес маркалары коллекционерлердің ұзақ жылдар бойы бағалап келген маркалары болып табылады. 1880 жылдан кейін Аргентина маркалары қолданылды. 19 және 20 ғасырлардың көп бөлігінде Корриентес саясатына Ромеро Ферис отбасы басы-қадамы болды, олар провинцияның темекі өндірісінің көп бөлігін әлі де бақылайтын жергілікті көрнекті жер иелері болды. Осы уақыт ішінде Ромеро Ферис Аргентинаның ең үлкен мемлекеттік жалақы тізімін (жалпы жұмыспен қамтудың 10% -дан астамы) құрды және тіпті шамалы жер реформасына қарсылық көрсетуге және оған тырысуға тырысты. Алайда, 1991 жылы өткен даулы сайлау нәтижелерінен кейін, халықтың наразылығы президент Карлос Менемді губернатор Рауль «Тато» Ромеро Феристі қызметтен алуға мәжбүр етті. 1997 жылы провинция астанасының мэрі болып сайланғанымен, Ромеро Ферис 1999 жылы мемлекеттік қаражатты жымқыруы үшін айыпталды. Ол 2002 жылдың мамыр айында жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Корриентес кейінгі жылдары ұлттық саясатқа маңызды әсер етті. UCR жетекшілігіндегі одақ 2001 жылғы губернаторлық жарыста Ромеро Ферис машинасынан жеңіске жетті, бірақ Корриентес UCR-нің президент Нестор Киршнерді қолдауын жалғастыруы UCR-нің ұлттық комитетінен сөкпеуге әкелді, бұл партияның Корриентес бөлімінен, сондай-ақ басқа да бірнеше (әсіресе Мендоса провинциясында) наразылық тудырды. Осы айырмашылықтар сол жылы «К» радикалдары, UCR губернаторлары және президент Киршнерге одақтас басқа да заң шығарушылардың пайда болуына әкелді. 1974 жылы президент Хуан Перон мен Парагвай президенті Альфредо Стросснер арасындағы келісімге сәйкес Ясирета тоғанының құрылысы үшін Корриентес провинциясының солтүстік-шығыс бөлігі таңдалды. 20 жыл бойы салынған, 11 миллиард АҚШ доллары жұмсалған Ясирета әлемдегі ең ірі гидроэлектр тоғандарының бірі болып табылады, бастапқы бағалаудан әлдеқайда асып түседі. Қазіргі уақытта Парагваймен келісімдер жүргізілуде, ол резервуарды кеңейту жұмыстарына мүмкіндік береді, бұл нысанның қазіргі 4050 МВт электр қуатын екі есеге арттыруы мүмкін.
Before the arrival of the Spanish conquest, the Kaingang, Charrua and Guaraní lived in a big area that also covered most of the current province of Corrientes. The city of Corrientes was founded on April 3, 1588 by Juan Torres de Vera y Aragón as a mid stop between Asunción and Buenos Aires; the city flourished thanks to the traffic from the route. Jesuits erected missions in the north of the province, where they dedicated themselves to the expansion of the faith. In the wars of independence from Spain, Corrientes joined Artigas' Liga de los Pueblos Libres (1814–1820). The attack of Paraguayan forces on the province in 1865 marked the start of the War of the Triple Alliance. In 1919 the National University of the Littoral was founded, which in 1956 became the National University of the Northeast. Corrientes is legendary in the world of philately for the postage stamps it issued from 1856 to 1880. These are among the very early or "classic" postage stamps of the world (the first, from Great Britain, were issued in 1840; those by the United States in 1847). The Corrientes stamps were close copies of the first issue of stamps from France, which depicted the profile head of Ceres, the Roman goddess of agriculture, and were individually crudely engraved by hand, so that each die is noticeably different, and were printed in small sheets. The first issues, from 1856 to 1860, bore the denomination in the lower panel; in 1860, the value panel was erased; the different denominations thereafter being indicated by the color of the paper used. As locally produced "primitives", the early Corrientes stamps have long been prized by collectors. After 1880, stamps of Argentina were used. For much of the 19th and 20th centuries, politics in Corrientes were dominated by the Romero Feris family, prominent local landowners who still control most of the province's tobacco output. During most of this time, the Romero Ferises created one of Argentina's most bloated government payrolls (over 10% of total employment) and suppressed dissent and efforts at even modest land reform. Following contentious election results in 1991, however, public protest forced President Carlos Menem to remove Governor Raúl "Tato" Romero Feris from office and, though he was elected mayor of the province's capital in 1997, Romero Feris was ultimately indicted for embezzlement of public funds in 1999. He was sentenced to seven years in prison in May, 2002. Corrientes had a significant impact in national politics in subsequent years. A UCR led alliance defeated the Romero Feris machine in the 2001 governor's race, but the Corrientes UCR's continued support for President Néstor Kirchner led to a rebuke from the national committee of the UCR itself, and this triggered a revolt from the Corrientes chapter of the party, as well as a number of others' (notably in Mendoza Province). These differences led to the appearance that year of "K" RadicalsUCR governors and other lawmakers allied to President Kirchner. The northeastern tip of Corrientes Province was chosen as the site for Yacyretá Dam following an agreement between President Juan Perón and Paraguayan President Alfredo Stroessner in 1974. Yacyretá, whose 20 year long construction and US$11 billion cost far exceeded initial estimates, is one of the largest hydroelectric dams in the world. Currently, an agreement is being pursued with Paraguay which would allow reservoir expansion works that could double the facility's current installed electric capacity of 4,050 MW.
Мәдениет
Корриентес мәдениеті негізінен еуропалық және гуарани тамырларымен қалыптасқан және олардың ықпалында болған; осыған мысал – шамаме музыка жанры. Белгілі коррентинолар – тәуелсіздік батыры генерал Дон Хосе де Сан Мартин (1778 жылы Япеюде туған) және Хуан Баутиста Кабрал (Саладаста туған), ол (халық аңызы бойынша) Сан-Лоренцо шайқасында генерал үшін шейіт болған. Корриентес провинциясының туристік орындары Ибера батпақты жерлері мен Мбурукуя ұлттық паркі болып табылады.
Culture in Corrientes has been primarily informed and influenced by its European and Guarani roots; an example of this is the chamamé genre of music. Famous correntinos were independence hero General Don José de San Martín (born in 1778 in Yapeyú) and Juan Bautista Cabral (born in Saladas), who (according to popular legend) died for the general in the Battle of San Lorenzo. Tourist destinations in the Corrientes Province include the Iberá Wetlands and the Mburucuyá National Park.
Ресми тілдер
2004 жылғы 22 қазанда № 5598 провинциялық заң (Декрет 2326/2004) гуарани тілін испан тілімен бірге Корриентес провинциясының ресми тілі деп жариялады. Испан тілінен өзге тілді ресми тіл деп мойындаған Аргентина провинциясының алғашқысы осы болды, ал 2010 жылы Чако провинциясы да осы қадамды жасады.
On 22 October 2004, Provincial Law No. 5598 (Decree 2326/2004) declared Guaraní to be an official language of Corrientes, alongside Spanish. It was the first Argentine province to officialize a language other than Spanish, followed in 2010 by Chaco.
География
Корриентес екі өзенмен қоршалған – шығысында Уругвай өзені, солтүстік-батысында Парана өзені, олар провинцияның пішінін қалыптастырады. Парананың аласа жағалауы жиі су тасқынына себеп болады. 1982 жылы болған аса ауыр су тасқынынан кейін, қорғау жүйесі құрылыс жұмыстарымен басталды. Провинцияның көп бөлігі жазық, ең жоғары нүктелері шығыста орналасқан. Батысқа қарай Парана өзеніне дейін бірнеше төмендейтін жазықтықтар созылып жатыр. Ибера ылғалды жерлері – лагуналар мен батпақтардан тұратын кең аймақ, бұл жер вулкандық ағыннан пайда болған үлкен шұңқыр, кейіннен өзен және жел шөгінділерімен жабылған.
Corrientes is surrounded by two rivers – the Uruguay River to the east, and the Paraná River to the northwest – that contour the shape of the province. The low shore of the Paraná produces frequent floodings. After a specially destructive one in 1982, a protective system has been started with the construction of barriers. The province is for the most part a plain, with the highest points in the east. To the west, a series of descending platforms go down to the Paraná River. The Iberá Wetlands, an area of lagoons and swamps, is a vast depression from volcanic flow, covered later with fluvial and eolic sediments.
Климат
Климаты негізінен субтропиктік, құрғақ маусымы жоқ. Орташа жылдық температура 20 °C (68 °F) құрайды, ал айлық орташа температура шілдеде 14 °C (57 °F) болса, қаңтарда 26 °C (79 °F) дейін жетеді. Жылдың көп бөлігінде ауа температурасы жоғары, ал жауын-шашын мол және жыл бойы теңіздік таралады. Ауыл шаруашылығы провинцияның маңызды салаларының бірі болып табылады және оның өнімінің 15% -ын құрайды. Оның негізгі өнімдері – цитрус жемістері, темекі, күріш, шай, мақта және ерба-мате, олар халықаралық нарыққа экспортталады. Ағаш өңдеу өнеркәсібі 1400 км² қарағай және эвкалипт ормандықтарын пайдаланады. Ірі қара мал ыстыққа төзімсіз және шөптің сапасы төмен, әсіресе провинцияның солтүстігінде. Осы себепті, Брангус тұқымы осы аймақта ең көп таралған. Оңтүстік аймақта әртүрлі тұқымдар кездеседі. Провинцияның 70 000 км² жері 4 миллионнан астам малға арналған. Корриентес провинциясының өндірістік (қызмет көрсетуден басқа) салаларында темекі және оның өңделуі провинцияның жалпы табысының 45% -ын, азық-түлік және одан туындаған өнімдер 30% -ын, ал тоқыма өнімдері 16% -ын құрайды. Парана өзенінде, Итузаинго қаласының жанында орналасқан Ясирета су электр стансасы провинцияға ғана емес, сонымен қатар Аргентина мен Парагвайға энергиямен қамтамасыз етеді. Эстерос дель Ибераның экотуризм және құс қадағалау үшін маңыздылығының арқасында Корриентес провинциясында туризм дамып келеді. Ибера ұлттық паркі 2018 жылы құрылды. Алтын дорадо балығын аулау көптен бері жергілікті және шетелдік туристерді Corrientes-ке тартады.
The climate is predominantly subtropical with no dry season. The mean annual temperature is 20 °C (68 °F) with monthly mean temperatures ranging from 14 °C (57 °F) in July to 26 °C (79 °F) in January. Temperatures are hot for most of the year while precipitation is abundant and evenly distributed throughout the year. Agriculture is still one of the main activities in the province, adding 15% to its output. It is centred in citrus, tobacco, rice, tea, cotton and yerba mate, exported internationally. The timber industry uses 1,400 km2 of pine and eucalyptus forests. Bovine cattle has problems standing the heat and the low quality of the grass specially in the north of the province. For that reason, the Brangus breed is the most common in the area. In the south, different breeds can be found. 70,000 km2 of the province's land are used for more than 4 million heads of cattle. Among Corrientes' productive (non services) activities, tobacco and its processing earns 45% of the province's gross income, food and derivates, 30%, and textiles, 16%. On the Paraná River, near the city of Ituzaingó, the Yaciretá dam provides energy not only to the province, but to both Argentina and Paraguay. Tourism has been growing in Corrientes Province due to the relevance that Esteros del Ibera has for ecotourism and birdwatching travelers. Iberá National Park was created in 2018. Golden dorado fishing has long attracted both local and outside tourism to Corrientes.