Кіріспе
Антибиотиктер
Кларитромицин, басқа атауларының ішінде Biaxin брендімен де сатылады, түрлі бактериялық инфекцияларды емдеу үшін қолданылатын антибиотик. Оған мысалы, ангина, пневмония, тері инфекциялары, H. pylori инфекциясы және Лайм ауруы жатады. Бұл препарат Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қажетті медициналық препараттар тізіміне енген. Кларитромицин жалпы қолданысқа арналған препарат ретінде де қолжетімді.
Антибиотиктер
Кларитромицин негізінен пневмония, Helicobacter pylori және стрептококк тамақ қабынуы сияқты бактериялық инфекцияларды емдеу үшін қолданылады, сондай-ақ пенициллинге аллергиясы барлар үшін стрептококк тамақ қабынуына балама ретінде де қолданылады. Американдық Ұйықтау Медицинасы Академиясының 2021 жылғы клиникалық практикалық нұсқауларында оның қолданылуы шартты түрде ұсынылған, әсіресе басқа емдеулерге жауап бермейтін жағдайларда.
Жүрек
2018 жылдың ақпан айында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) кларитромицин қолданумен байланысты жүрек проблемалары немесе өлім қаупінің артуы туралы қауіпсіздік туралы хабарлама жариялады және жүрек аурулары бар адамдарға баламалы антибиотиктерді қарастыруды ұсынды. Кларитромицин QT интервалын ұзартуы мүмкін. Ұзақ QT синдромы, жүрек аурулары бар немесе QT аралығын ұзартатын басқа да дәрі-дәрмектер қабылдап жүрген науқастарда бұл өмірге қауіпті аритмиялар қаупін арттыруы мүмкін. Бір сынақ нәтижесінде, тұрақты ишемиялық жүрек ауруы бар және статин қолданбайтын науқастарда қысқа мерзімді кларитромицинмен емделу, күрт жүрек тоқтасынан болатын өлім-жітімнің жиілігінің артуымен байланысты болды.
Бауыр және бүйрек
Кларитромицин сары ауру, цирроз және бүйрек проблемаларын, оның ішінде бүйрек жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін екені белгілі. Кейбір жағдайлар бауыр ауруларын да қоздыруы мүмкін деген күдік тудырады.
Орталық жүйке жүйесі
Кларитромициннің орталық жүйке жүйесіндегі жиі кездесетін қолайсыз әсерлеріне бас айналуы, бас ауруы жатады. Сирек жағдайларда ол ототоксикация, делирий және манияны тудыруы мүмкін.
Инфекция
Антибиотик ашытқының табиғи бактериялық қарсыластарын жою арқасында ауыз қуысы кандидозы мен қынап кандидозының пайда болу қаупі де анықталды.
Жүктілік және бала емізу
Кларитромицин жүкті әйелдерге басқа тиімді ем болмаған жағдайларда ғана қолданылуы керек.
Өзара әрекеттесулер
Кларитромицин көптеген басқа жиі тағайындалатын дәрілердің метаболизміне қатысатын бауыр ферменті CYP3A4-ті тежейді. Кларитромицинды CYP3A4 ферменті арқылы метаболизденетін басқа дәрілермен бірге қабылдау дәрі деңгейінің күтпеген жоғарылауына немесе төмендеуіне алып келуі мүмкін. Ең көп кездесетін әсерлесулердің кейбіреуі төменде тізілген.
Колхицин
Кларитромицин CYP3A4 метаболизмін және P-гликопротеин көлігін тежеу нәтижесінде колхицинмен қауіпті өзара әрекеттеседі деп хабарланды. Бұл екі дәріні бірге қолдану, әсіресе созылмалы бүйрек ауруы бар адамдарда, колхициннің қауіпті уыттануына, тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Кальций арналарын бұзатын заттар
Кальций арналарын блоктаушы препараттармен бірдей уақытта жүргізілетін ем, кальций арналарын блоктаушы препараттарды азитромицинмен (кларитромицинге ұқсас, бірақ CYP3A4 ингибициясын тудырмайтын препарат) қолданумен салыстырғанда, артериалдық қысымның төмендеуі, бүйрек жеткіліксіздігі және өлім қаупін арттыруы мүмкін. Кларитромицин мен верапамилдің бірге қолданылуы артериалдық қысымның төмендеуіне, жүрек соғу жиілігінің баяулауына және лактат ацидозына алып келуі мүмкін.
АИТВ- ге қарсы дәрілер
Дәрілік заттардың үйлесімділігіне байланысты, кларитромицинмен емдеуге қарсы көрсетім болуы мүмкін, кейбір дәрілердің дозасын өзгерту қажет болуы мүмкін немесе дозасын өзгертусіз қабылдауға болады. Мысалы, кларитромицин зидовудиннің концентрациясын төмендетуі мүмкін.
Әрекет ету механизмі
Кларитромицин бактериялардың көбеюін тоқтатып, белок синтезін тежеу арқылы әрекет етеді. Ол бактериялық рибосоманың 50S суббөлігінің құрамындағы 23S рРНК-мен байланысып, пептидтердің трансляциясын бұқады.
Фармакокинетика
Эритромициннен айырмашылығы, кларитромицин қышқылға төзімді, сондықтан асқазан қышқылдарынан қорғау қажеттілігі болмай, ауыз жолымен қабылдауға болады. Ол жақсы сіңіріледі және көптеген тіндерге және фагоциттерге таралады. Фагоциттердегі жоғары концентрациясының арқасында кларитромицин инфекция ошағына белсенді түрде жеткізіледі. Фагоцитоз процесі кезінде кларитромициннің көп мөлшері бөлінеді; оның тіндердегі концентрациясы плазмадағыдан 10 есе артық болуы мүмкін. Ең жоғары концентрациясы бауыр, өкпе тіні және ішекте табылады.
Метаболизм
Кларитромициннің бауырдағы бірінші өту метаболизмі шапшаң жүреді. Оның негізгі метаболиттеріне белсенді емес метаболиті – N-десметилкларитромицин және белсенді метаболиті жатады. Кларитромицинмен салыстырғанда, бұл метаболит микобактериялық туберкулезге және Mycobacterium avium кешеніне қарсы нашар әсер етеді. Кларитромициннің (20% - 40%) және оның белсенді метаболитінің (10% - 15%) зәрмен шығарылуы байқалады. Өзінің класындағы барлық препараттардың ішінде кларитромициннің биологиялық қолданылуы ең жоғары – 50%, бұл оны ауызға қабылдауға қолайлы етеді. Оның жартылай шығарылу кезеңі 250 мг дозасын әр 12 сағат сайын қабылдағанда шамамен 3-4 сағатты құрайды, ал 500 мг дозасын әр 8-12 сағат сайын қабылдағанда 5-7 сағатқа дейін ұзарады. Осы дозалау режимдерінің кез келгенінде, осы метаболиттің тепе-тең концентрациясына жету әдетте 3-4 күннің ішінде жүзеге асады.
Тарих
Кларитромицин 1980 жылы жапондық «Тайшо Фармасьютикал» фармацевтикалық компаниясының зерттеушілерімен ойлап табылды.
Қол жетімді нысандар
Кларитромицин жалпы қолданылатын дәрі ретінде қолжетімді. АҚШ-та кларитромицин жедел шығарылатын таблеткалар, ұзақ әсер ететін таблеткалар және ауызға қабылдауға арналған суспензияға дайындалған ұнтақтар түрінде бар.
Брендтер
Кларитромицин көптеген елдерде әртүрлі сауда атауларымен қолжетімді, оның ішінде Biaxin, Crixan, Claritron, Clarihexal, Clacid, Claritt, Clacee, Clarac, Clariwin, Claripen, Clarem, Claridar, Cloff, Fromilid, Infex, Kalixocin, Karicin, Klaricid, Klaridex, Klacid, Klaram, Klabax, Klerimed, MegaKlar, Monoclar, Resclar, Rithmo, Truclar, Vikrol және Zeclar.
Өндірушілер
Ұлыбританияда бұл дәрілік затты Somex Pharma, Ranbaxy, Aptil және Sandoz сияқты бірнеше компания генерикалық түрде шығарады.