Кіріспе

Алдыңғы мачтаның алдына орналасқан үшбұрышты желкен

Джиб – желкенді қайықтың алдыңғы мачтасының алдына орналасқан үшбұрышты желкен. Оның ілгегі (тұтқасы) бастиқаға, қайықтың мұртынан (ондағы) немесе бастиқа мен алдыңғы мачта арасындағы палубаға бекітіледі. Джиб пен спиннакер – қазіргі заманғы қайықтағы екі негізгі бас желкен түрі.

Қазіргі заманғы яхталар мен шағын кемелер

Қайықтарды тек қана жағамен жүргізуге болады, бірақ көбінесе жағалар негізгі желкенге қарағанда қозғалтуға аз тікелей үлес қосады. Жалпы, жағаның ең маңызды функциясы – аэродинамикалық профиль болуы, ол негізгі желкеннің леeward (жел соқпайтын) жағындағы турбуленттілікті азайту арқылы өнімділікті және жалпы тұрақтылықты арттырады. Бір ғана жағасы бар қайықтарда жағаның кіреберісі мачтадан кейін орналасуы жиі кездеседі, яғни жаға мен негізгі желкен бір-бірін жабады. Мұндай жабасып тұратын жағаны генуа жағасы немесе жай ғана генуа деп атайды (суретті қараңыз). Бұл жағалар, жақын бағытқа қарағанда, кеңірек бағытта тиімді қолданылады. Сонымен қатар, қайық негізгі желкенді жиғанда аэродинамиканы теңдестіру үшін кішірек жағаларды қолдануы мүмкін; мұндай берік жағалар дауылдық жағалар немесе спитфайрлер деп аталады. Екі жағалы қайықта ішкі жағаны стайсел деп, ал сыртқы (алдыңғы) жағаны жаға деп атайды. Екі стайселдің мұндай комбинациясын кескіш жабдық (немесе Солтүстік Америкада янки жұбы) дейді, ал екі стайсел және негізгі желкенмен жабдықталған бір мачталы қайық кескіш деп аталады. Саяхаттық яхталарда және дерлік барлық жарыс қайықтарында, жағаны бұрылғанда (тәктік) жұмыс істеу қажет. Мұндай яхталарда жағаның кіреберісіне екі жайма бекітіледі. Яхта желге қарсы бұрылғанда белсенді жайма босатылады, ал қайықтың екінші жағындағы жайма (бос жайма) тартылады. Бұл жайма келесі бұрылысқа дейін жаңа белсенді жаймаға айналады.