Кіріспе

Австрияның бұрынғы валютасы

Еуропаның тарихи монетасы

Шиллинг (немісше: Schilling;) 1925 жылдан 1938 жылға дейін және 1945 жылдан 1999 жылға дейін Австрияның валютасы болды, ал 2002 жылға дейін қолданыстағы валюта еді. Оны алмастыру үшін еуро 1 € = 13,7603 шиллингтей тең шартпен енгізілді. Шиллинг 100 грушенге бөлінген.

Тарих

794 жылы Каролингтердің монета реформасынан кейін, 12 күміс пфеннигтен тұратын шиллингі қоса алғанда, жаңа есеп бірліктері енгізілді. Бастапқыда ол тек есептеу үшін қолданылатын бірлік болған, бірақ кейіннен көптеген Еуропа елдерінде соғылатын нақты монетаға айналды.

Бірінші австриялық шиллинг

Шилинг 1924 жылғы 20 желтоқсандағы «Шилинг туралы заңмен» (Schillingrechnungsgesetz) 10 000 кронаға тең болатын мөлшерде құрылып, 1925 жылғы 1 наурызда қолданысқа енгізілді. 1938 жылы Германия Австрияны аннексиялағаннан кейін шилинг алынып тасталды және бір рейхсмаркаға 1,50 шилинг есебімен айырбасталды.

Екінші австриялық шиллинг

Шилингті Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 30 қараша 1945 жылы одақтас әскерлер қайта енгізді, олар 1944 жылғы қағаз ақшаны 50 грош, 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50, 100 және 1000 шилинг номиналында шығарды. Рейхсмаркаға шартты айырбас бағамы 1:1 болды, бірақ әр адамға 150 шиллингке дейін ғана шектелді. Ұлттық банк 1945 жылы шиллинг банкноттарын шығара бастады, ал алғашқы монеталар 1946 жылы айналымға түсті. 21 қараша 1947 жылы қабылданған екінші «Шилинг» заңымен жаңа банкноттар енгізілді. Бұрынғы банкноттарды алғашқы 150 шиллингке дейін номиналы бойынша, ал одан кейін 3 ескі шиллингке 1 жаңа шиллингпен айырбастауға болады. Бұл реформа монеталарға әсер етпеді. 1950 жылдары валюта тұрақтап, шиллинг 1 доллар = 26 шиллинг бағамымен АҚШ долларына бекітілді. 1971 жылы Бреттон-Вудс жүйесінің күйреуінен кейін шиллинг бастапқыда 1976 жылдың шілдесіне дейін валюталар тобына байланысты болды, содан кейін неміс маркасына бекітілді. 1999 жылы еуро Австрияның ресми валютасы болғанымен, еуро монеталары мен банкноттары 2002 жылға дейін пайда болған жоқ. Ескі шиллингтермен аталатын монеталар мен банкноттар сол жылдың 28 ақпанына дейін еуроның енгізілуіне байланысты айналымнан алынды. Еуро енгізілген кезде қолданыста болған шиллинг банкноттары мен монеталарын Oesterreichische Nationalbank-тың кез келген бөлімшесінде белгісіз мерзімге дейін еуроға айырбастауға болады.

Бірінші шиллинг

1925 жылы қоладан 1 және 2 грошене, купроникельден 10 грошене, күмістен 1/2 және 1 шиллингтік монеталар енгізілді, содан кейін 1931 жылы купроникельден 5 грошене шығарылды. 1934 жылы купроникельден 50 грош пен 1 шиллинг, күмістен 5 шиллинг бірге енгізілді. Монеталар 1938 жылға дейін шығарылды. Сонымен қатар, алтын және күміс монеталар да шығарылды: 2 шиллинг (1937) – 64% күміс, 5 шиллинг (1934) – 83% күміс, 25 шиллинг (1926) – 90% алтын, 100 шиллинг (1924) – 90% алтын.

Бірінші шиллинг

1925 жылы Oesterreichische Nationalbank 1, 5, 10, 20, 100 және 1000 шиллинг номиналында банкноттар шығарды (осы бірінші 1925 жылғы банкноттар сериясындағы көпше түрінің әртүрлі жазылуына назар аударыңыз). 1927–1929 жылдары 5, 10, 20, 50 және 100 шиллингтік ноталардан екінші серия қосылды. Бір шиллинг монетамен алмастырылды.

Екінші шиллинг

1945 жылы одақтастар 1944 жылғы датасы бар 50 грош, 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50, 100 және 1000 шиллинг номиналындағы банкноттарды енгізді. Oesterreichische Nationalbank та 1945 жылы 10, 20, 100 және 1000 шиллинг номиналындағы банкноттарды енгізді, ал 5 шиллингке дейінгі шағын номиналды одақтас валютасы 1947 жылға дейін қолданыста болды. 1947 жылғы банкнота реформасымен 5, 10, 20, 50, 100 және 1000 шиллинг номиналындағы жаңа банкноттар шығарылды. 1957 жылға дейін алғашқы 500 шиллингтік банкнота шығарылды және 5 және 10 шиллингтік банкноттар монеталармен алмастырылды. Дегенмен, 1980 жылдан бастап 20 шиллингтік монеталар шығарылса да, 20 шиллингтік банкнотаның өндірісі жалғасты, ал 1988 жылы 5000 шиллингтік банкноттар қосылды.

1983 сериясы

Сурет Алдыңғы жағы Суреті Арқа жағы Құндылығы Еуромен теңдестірілген құны (€) Өлшемдері Сипаттамасы Басылған күні Түсі Алдыңғы жағының суреті Арқа жағының суреті Шығарылған күні Қолданыстан алынған күні

S 20 1.45123 × 61.5 мм Мориц Даффингер Альбертина (Вена) 1 қазан 1986 19 қазан 1988 28 ақпан 2002 Оливье

S 50 3.63130 × 65 мм Зигмунд Фрейд Йозефинум (Альсергрунд, Вена) 2 қаңтар 1986 19 қазан 1987 28 ақпан 2002 Қызғылт

S 100 7.27137 × 68.5 мм Эуген фон Бом-Баверк Ғылым академиясы 2 қаңтар 1984 14 қазан 1985 28 ақпан 2002 Жасыл

S 500 36.34144 × 72 мм Отто Вагнер Венадағы почта-жинақ банкі 1 шілде 1985 20 маусым 1986 20 сәуір 1998 Қызғылт

S 1000 72.67152 × 76 мм Эрвин Шрёдингер Вена университеті 3 қаңтар 1983 14 қараша 1983 20 сәуір 1998 Көк

S 5000 363.36160 × 78 мм Вольфганг Амадей Моцарт Вена мемлекеттік операсы 4 қаңтар 1988 17 қазан 1989 28 ақпан 2002 Коричневый

1997 сериясы

Сурет Алдыңғы жағы Суреті Арқа жағы Құндылығы Еуромен теңдестірілген құны (€) Өлшемдері Сипаттамасы Басылған күні Түсі Алдыңғы жағының суреті Арқа жағының суреті Шығарылған күні Қолданыстан алынған күні

S 20 1.45123 x 72 мм Густав Климт 1 қаңтар 1995 1997, бірақ Еуро пайда болғаннан кейін айналымға шығарылмады Есабінде жоқ Сары

S 50 3.63130 × 72 мм Ида Лаура Пфайффер 1 қаңтар 1995 1997, бірақ Еуро пайда болғаннан кейін айналымға шығарылмады Қызғылт

S 100 7.27137 × 72 мм Франц Шуберт 1 қаңтар 1995 1997, бірақ Еуро пайда болғаннан кейін айналымға шығарылмады Жасыл

S 500 36.34147 × 72 мм Роза Майредер Венадағы Австрия әйелдер қауымдастырыларының федералдық конференциясы, 1911 жыл 1 қаңтар 1997 20 қазан 1997 28 ақпан 2002 Қызғылт

S 1000 72.67154 × 72 мм Карл Ландштайнер Лабораторияда жұмыс істеген Ландштайнер 1 қаңтар 1997 20 қазан 1997 28 ақпан 2002 Көк

S 5000 363.36160 × 72 мм Мари фон Эбнер-Эшенбах 1 қаңтар 1995 1997, бірақ Еуро пайда болғаннан кейін айналымға шығарылмады Коричневый