Союз-18: 1975 жылғы ғарыш сапары

Кіріспе

1975 жылғы «Союз» бағдарламасының экипажды ұшуы
Перигей:
Апогей:
Еңіс: 51,6°
Айналыс периоды: 88,6 минут

Миссияның басты оқиғалары

Союз 18 экипажы сәтсіз Союз 18а миссиясының резервтік экипажы болды, сол миссияның мақсаттарын орындады және бұрынғы Союз 17 экипажының жұмысын жалғастырды. Климук пен Севастьянов 1975 жылдың 24 мамырында ғарышқа ұшырылып, екі күннен кейін Салют-4 станциясына қосылды. Экипаж дереу эксперименттер жүргізуге және жабдықтарды жөндеуге немесе ауыстыруға кірісті. Спектрометр жөнделді, газ талдағышы ауыстырылды, ал суды қайта өңдеу жүйесіндегі сорғы конденсаторы қолмен сорғымен алмастырылды. 1975 жылдың 29 және 30 мамырында биологиялық және медициналық эксперименттер жүргізіліп, «Оазис» бақшасы іске қосылды. Жұлдыздарды, планеталарды, Жерді және оның атмосферасын зерттеу 1975 жылдың 2 және 3 маусымында басталды. Жердің шамамен 2000 суреті және Күннің 600 суреті түсірілді. 1975 жылдың маусымында қосымша медициналық эксперименттер жүргізілді, сондай-ақ пиязды қоса алғанда, өсімдіктер өсіруге әрекеттер жасалды. Көмекейлермен эксперименттер жүргізілді, жұмыс кестесін өзгерту бойынша зерттеулер салынды. 1975 жылдың 23 маусымында кең ауқымды медициналық эксперименттер жүргізілді, өйткені экипаж Салюттың бұрынғы экипажы Союз 17 орнатқан 29 күндік кеңестік ғарышқа төзімділік рекордын бұзды. Бұл рекордты 84 күндік «Skylab-4» экипажы ұстады. 1975 жылдың 3 шілдесінде миссия алдағы «Аполлон-Союз» сынақ жобасынан (ASTP) кейін де жалғасатыны туралы хабарланды. Ресурстардың қақтығысын болдырмау үшін «Союз-18» экипажы ескі Қырымдық басқару орталығынан басқарылатын болды, ал ASTP «Союз-19» миссиясы Калининград басқару орталығынан басқарылатын болады. Қырымдық орталық «Союз-12» ұшырылысынан бері қолданылмаған. Бұл кеңестік мамандар үшін екі байланысты емес ғарыш миссиясын басқарудың алғашқы тәжірибесі болды. ASTP экипаждары 1975 жылдың 15 және 16 шілдесінде ұшырылды, ал «Союз-18» экипажы «Союз-19» экипажымен екі рет қысқа уақытқа байланыс жасады. 1969 жылғы «Союз-6», «Союз-7» және «Союз-8» ұшуларындағы жеті адамның ғарышқа бірдей уақытта ұшуы бұрынғы рекордты теңестірді. 1975 жылдың 24 шілдесінде америкалық ASTP экипажы қонғаннан кейін, кеңестік ғарышкерлер 1981 жылдың 12 сәуірінде алғашқы ғарыш шаттлы STS-1 ұшырылғанға дейін шамамен алты жыл бойы адамдарды ғарышқа ұшқызуда монополияны иеленді. 1975 жылдың шілдесіне қарай Салюттағы тұру жағдайлары нашарлай бастады, экологиялық бақылау жүйесі бұзылды, терезелер буланды және станция қабырғаларында жасыл зең пайда болды. Экипаж жаттығу костюмдерін киіп, жаттығу уақытын күніне екі сағаттан асырды және 1975 жылдың 18 шілдесінде станцияны адамсыз ұшуға дайындауды бастады. «Союз» кемесі 1975 жылдың 24 шілдесінде іске қосылды және экипаж екі күннен кейін, 1975 жылдың 26 шілдесінде Жерге оралды. Ол Қазақстанның Арқалық қаласының шығысында 56 шақырым жерге қонды. Ғарышкерлер капсуладан өз күштерімен шықты, бірақ Климук 10 минуттық серуенге екі күннен кейін ғана батылды, ал толық қалпына келуіне бір апта уақыт кетті. Антарктидадағы «Союз-18» тасы осы миссияның құрметіне аталды.

The Soyuz 18 crew were the back up crew for the failed Soyuz 18a mission, carried out that mission's objectives, and continued the work of the previous Soyuz 17 crew. Klimuk and Sevastyanov were launched into space on 24 May 1975 and docked with Salyut 4 two days later. The crew quickly set to performing experiments and fixing or replacing equipment. A spectrometer was repaired, a gas analyzer was replaced, and a pumping condenser in the water regeneration system was switched with a hand pump. On 29 and 30 May 1975, biological and medical experiments were performed and the Oasis garden was started. Studies of the stars, planets, Earth and its atmosphere were started on 2 and 3 June 1975. Some 2,000 photographs of the Earth and 600 of the Sun were reported taken. More medical experiments were performed in June 1975, and attempts were made to grow plants, including onions. Experiments were carried out on insects, and experiments on varying the work schedule were carried out. Extensive medical experiments were carried out on 23 June 1975, as the crew surpassed the Soviet space endurance record of 29 days, set by Soyuz 17, the Salyut's previous crew. The all time record was held then by the Skylab 4 crew at 84 days. On 3 July 1975, it was announced that the mission would last beyond the upcoming Apollo Soyuz Test Project (ASTP). To avoid any conflict of resources, the Soyuz 18 crew was controlled from the old Crimean Control Center, while the ASTP Soyuz 19 mission would be controlled from the Kaliningrad Control Center. The Crimean center had not been used since the Soyuz 12 flight. This was the first time the Soviets had to control two unrelated space missions. The ASTP crews were launched 15 and 16 July 1975, and the Soyuz 18 crew communicated with the Soyuz 19 crew on two brief occasions. The total of seven people in space tied the record set by the Soyuz 6, Soyuz 7 and Soyuz 8 flights of 1969. Once the American ASTP crew landed 24 July 1975, the Soviets had a near six year monopoly on crewed space flights until the launch of the first Space Shuttle, STS 1, on 12 April 1981. The Salyut living conditions were starting to degrade by July 1975, with the environmental control system failing, windows fogged over and green mold growing on the station walls. The crew donned exercise suits and increased their exercise period to over two hours a day, and on 18 July 1975 began to prepare the station for uncrewed flight. The Soyuz craft was activated on 24 July 1975 and the crew returned to Earth two days later, on 26 July 1975. It landed at 56 km at the East of Arkalyk, Kazakhstan. The cosmonauts exited the capsule under their own power, but it was two days before Klimuk could take a 10 minute walk, and a week before he made a full recovery. Soyuz 18 Rock in Antarctica is named after the mission.