Кіріспе

Джон Эллис "Джеб" Буш (John Ellis "Jeb" Bush) – 1953 жылы туған американдық саясаткер және бизнесмен. 1999 жылдан 2007 жылға дейін Флорида штатының 43-ші губернаторы болды. Буш саяси отбасының мүшесі, ол 2016 жылғы республикалық праймеризде АҚШ президенті лауазымына сәтті болмаған үміткер ретінде қатысты. Хьюстон қаласында өскен Буш, бұрынғы президент Джордж Буштің екінші ұлы және бұрынғы бірінші ханым Барбара Буштің кіші ұлы, сондай-ақ бұрынғы президент Джордж Буштің інісі болды. Ол Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясын бітіріп, Остиндегі Техас университетінде Латын Америкасы мәселелері бойынша білім алды. 1980 жылы Флоридаға көшіп, жылжымайтын мүлік саласында мансап құрды. 1986 жылы Буш Флорида штатының сауда хатшысы болды және 1988 жылға дейін осы қызметте болды. Одан кейін әкесінің президенттікке сәтті кампаниясына қатысты. 1994 жылы Буш алғаш рет сайлауға түсіп, қолданыстағы губернатор Лоутон Чайлске қарсы сайлауда екі проценттен аспайтын айырмамен жеңілді. 1998 жылы Буш қайтадан сайлауға қатысып, 55 пайыз дауыспен вице-губернатор Бадди МакКейді жеңді. Чайлс зейнетке шығуға 23 күн қалғанда қайтыс болғандықтан, Буш оның орнын басып алды. 2002 жылы Буш қайта сайлауға түсіп, Билл Макбрайдты жеңіп, 56 пайыз дауыспен Флорида штатының екі мерзімге сайланған тұңғыш республикалық губернаторы атанды. Губернаторлық қызметін атқару жылдарында Буш амбициялық Эверглейдс табиғат паркін сақтау жоспарын ұсынды, медициналық қателіктерге байланысты сот істеріне шектеулер енгізуді қолдады, «Медикейд» жүйесін жекешелендірудің пилоттық бағдарламасын іске қосты және мемлекеттік білім беру жүйесінде реформалар жасады, оның ішінде ваучерлер беру және мектептерді таңдау мүмкіндігін кеңейтті. Буш 2015 жылдың 15 маусымында президенттікке кандидат екенін жариялады. 2016 жылдың 20 ақпанында Оңтүстік Каролина штатындағы праймеризден кейін сайлауалды науқанын тоқтатты және 2016 жылдың 23 наурызында сенатор Тед Крузды қолдады.

Ерте өмір

Джеб Буш 1953 жылғы 11 ақпанда Техас штатының Мидленд қаласында дүниеге келген. Ол алты жаста болғанда, отбасы Хьюстон қаласының Танглвуд ауданына көшіп келді. "Джеб" лақап аты оның J. E. B. (Джон Эллис Буш) әріптерінен құралған. Ол екі інісі – Нил мен Марвин, кіші әпкесі Дороти, жеті жасқа үлкен ағасы Джордж және өмірінің алғашқы сегіз айында үлкен әпкесі Робинмен бірге өсті. Джеб Буш бастапқыда Хьюстон қаласындағы Грейди бастауыш мектебінде оқыды. Әкесі мен үлкен ағасы Джорджтың қадамын басып, 14 жасында, 1967 жылдың соңында Буш Хьюстонда тоғызыншы сыныпты аяқтады, бірақ оны Андоверде қайталауға кеңес берілді және нашар оқу үлгерімінен құлақтандыруға жақын болды. Оқушылық жылдары Буш марихуана, гашиш және темекі шекті, алайда жоғары сыныпты бітіргенде үздік оқушылар тізіміне енді және теннис командасының капитаны болды. Бұл Андовердің студенттер алмасу бағдарламасының бөлігі болды. Мексикада болғанда ол болашақ әйелі Колумба Гарника Галломен танысты. Вьетнам соғысын сынаудан немесе қолдаудан қашып жүрген Буш, 1971 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін әскерге тіркелді, себебі АҚШ 1973 жылдан бастап толыққанды ерікті әскерге көшті. Оның отбасының көптеген мүшелері Йель университетінде оқыса да, Буш 1971 жылдың қыркүйегінен бастап Остин қаласындағы Техас университетіне түсті. Ол оқу бағдарламасын екі жарым жылда аяқтады.

Ерте мансап

1974 жылы Буш Джеймс Бейкердің отбасы құрған Техас коммерциялық банкінің халықаралық бөлімінде бастапқы деңгейдегі лауазымда жұмыс істеді. 1977 жылдың қарашасында ол Венесуэланың астанасы Каракасқа банктің жаңа филиалын ашуға жіберілді, онда ол филиал директоры және вице-президент болып қызмет етті. 1980 жылғы президенттік сайлаудан кейін Буш отбасымен Флорида штатының Майами-Дейд округіне көшіп келді. Ол 32 жастағы кубалық иммигрант және өзін-өзі миллионер етіп жасаған Армандо Кодинамен жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеді. Кодина компьютер бизнесі арқылы байлыққа ие болды, содан кейін жылжымайтын мүлік саласындағы мүмкіндіктерді пайдалану үшін «Кодина» тобы деген жаңа компания құрды. Компанияда жұмыс істеген кезінде Буш коммерциялық объектілерге жалдаушыларды табуға баса назар аударды. Кодина кейін Бушты жаңа құрылыс бизнесіне серіктес етті, ол тез арада Оңтүстік Флориданың жетекші жылжымайтын мүлік құрылыс фирмаларының біріне айналды. Серіктес ретінде Буш фирманың табысының 40%-ын алды. 1983 жылы Буш Хьюстоннан Майамиге көшкені туралы былай деді: «Жеке тұрғысынан, менің анам мен қарындасым осы жерде тұрып жатты». Кәсіби тұрғысынан: «Мен өте бай болғым келеді және сол мақсатқа жеткенде сізге бұл туралы қуана хабарлаймын». Буш Майамиде болған жылдары көптеген кәсіпкерлік жобалармен айналысты, соның ішінде ұялы телефон компаниясында жұмыс істеді, Транс-Аляска құбыр желісіне өрт сөндіру жабдықтарын сатқан норвегиялық компанияның директорлар кеңесінде қызмет етті, «Джексонвилл Ягуарларының» ұсақ акционері болды, Панамада аяқ киім сатқан аяқ киім компаниясын сатып алды және Нигерияда су сорғыларын сату жобасына қатысты. Recarey 197 000 пациентке Medicare төлемдерінен 781 миллион АҚШ долларын алды, бірақ дәрігерлер мен ауруханаларға олардың көрсеткен қызметі үшін төлемеді. 2015 жылы Рекари Испанияда іздеуде болды.

Алғашқы саяси мансап

Буш 1980 және 1988 жылдары әкесінің сайлау кампанияларында ерікті болып қатысты. 1980 жылғы кампания кезінде Буш ақысыз ерікті ретінде жұмыс істеді және әкесіне зор құрмет көрсетті. 1980-жылдардың ортасында Буш Флорида саясатына Дейд округінің Республикалық партиясының төрағасы ретінде қадам басты. Дейд округі 1986 жылы Боб Мартинестің губернаторлыққа сайлануында маңызды рөл атқарды. Ал Мартинез бұған жауап ретінде Бушты Флориданың сауда хатшысы етіп тағайындады. Ол сондай-ақ Оңтүстік Флоридада тұратын Кубадан эмиграция жасағандарға қолдау көрсетті және Кубаға қатысты эмбаргоны қолдады. 1989 жылы Буш Кубадан шыққан алғашқы американдық конгрессмен Илеана Рос-Лехтиненнің арнайы сайлауында кампания жетекшісі болды. 1994 жылы Буш демократ губернатор Лоутон Чайлске қарсы губернаторлыққа үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Буш кампанияның көп бөлігін жетекшілік етті. Бірақ сайлауға бірнеше апта қалғанда, Буш 10 жасар қыздың анасы туралы жарнама шығарды. Жарнамада қыздың суреттері көрсетілді, содан кейін оның анасы қызының жоғалуы туралы айтты және былай деді: "Оның өлтірушісі әлі де өлім жазасынан күтуде, біз әділдікті күтіп отырмыз. Біз оны Лоутон Чайлстен күте алмаймыз, өйткені ол қылмысқа тым либералды қарайды. Лоутон Чайлс бізді алдады. Мен Джеб Бушты білемін. Ол қылмыскерлерді жазасын өтеуге мәжбүрлейді және өлім жазасын қолдайды. Лоутон Чайлс олай істемейді". Бұл жарнама қызу пікір-таластарға себеп болды. Флорида прокурорлары мен бұрынғы Жоғарғы сот судьялары Чайлспен бірге штат бойынша саяхаттап, Буш не айтып тұрғанын білмейтінін мәлімдеді. Чайлс ашуланып, оны 1988 жылы Буштың әкесі үшін жасалған Вилли Хортон жарнамасымен салыстырды. Буш жарнама эфирге шыға бастағаннан кейін журналистердің сұрақтарына "Жоқ" деп жауап бергенінен кейін өзін қиын жағдайға түсірді. Сауалнамалар сайлаушылардың Бушқа деген сеніміне күмәнданатынын көрсеткендіктен, Чайлс Бушқа сенуге болмайды деген тақырыпты жиі көтерді. Әр жарнамада, мазмұнына қарамастан, Чайлс: "Осы себепті біз болашағымызды Джеб Бусқа сеніп тапсыра алмаймыз" деген сөздермен аяқтады. Үміткерлердің соңғы дебатында, тікелей эфирде өткен жалғыз дебатта, модератор Тим Рассерт Буштан "өз мойындауынша, адастыратын" жарнаманы таратуды қалай ақтауға болатынын сұрады. Буш жарнама енді эфирде көрсетілмейтінін, өйткені ол "аяқталғанын", бірақ оны ұзағырақ көрсетуге болатынын айтты. Ол оны жүргізуді Чайлс өзінің пікірінше "қылмысқа либералды" көзқарас танытып, басқа өлім жазасына қатысты шешімдерді кешіктіргенімен ақтауға тырысты. Чайлс өзінің кезегінде, өмір бойы өлім жазасын қолдағанын және губернатор ретінде бұрынғы екі әкімдікке қарағанда сегіз адамды өлім жазасына кескенін айтты; "Губернатор ретінде, мен өлім жазасын орындауға баруға дайын тұрамын, соңғы бұйрықты беремін". Содан кейін ол былай деді: "Джеб, осы жарнаманы сен қостың. Оның жалған екенін білдің. Тіпті оның жалған екенін мойындадың. Мен ананың қайғысын және қызының жоғалуын осындай жарнамада пайдаланғаныңа ұяламын. Бұл таза және қарапайым демагогия. Штаттағы барлық газеттер осы жарнаманы қарады және оның ең төменгі деңгейде екенін айтты. Әкеңнің Вилли Хортон жарнамасында рекорды бар еді, бірақ сен одан да жоғары шықтың. Және Джеб, мен саған осы жарнаманы қанша уақыт көрсеткеніңді айтайын, сен оны сауалнамалар сенің үлкен соққыға ұшырағаныңды көрсеткенге дейін көрсеттің, және сен әлі де соққы алып жатырсың! Бұл қателік еді, сен мұны істемеуің керек едің", - деді ол, Чайлстың жақтастары залдан айқайлап, қол соғып қолдау көрсетті (айта кетейік, жарнамадағы қыздың сотталған кісі өлтірушісі 2013 жылы ғана, губернатор Рик Скотттың басшылығымен өлім жазасына кесілді). Буш сайлауда 4 206 076 дауыстан 63 940 дауысқа ғана жеңіліп қалды (2 135 008; 51%-дан 2 071 068; 49%). Сол жылы оның ағасы Джордж Техас губернаторы болып сайланды. Сайлауда жеңілгеннен кейін Буш The Heritage Foundation кеңесіне қосылды және Codina Partners компаниясымен жұмысын жалғастырды. Губернатор ретінде сегіз жыл қызмет еткен кезінде Буш Эверглейдс аймағындағы экологиялық жағдайды жақсарту, медициналық кінәлі істер бойынша сотқа жүгінуді шектеу, медициналық көмек алушыларды жекеменшік жүйеге көшіру және мемлекеттік білім беру жүйесінде реформалар жасау, соның ішінде ваучерлер беру және мектеп таңдауын қолдау сияқты жетістіктерге қол жеткізді. Буш губернатор болып тұрғанда, оның ағасы Джордж Флоридадағы президенттік сайлаудағы күрес кезінде дауыстарды қайта санауға қатысты. Буш осы процесте кез келген ресми рөлден бас тартты.

1998 жылғы сайлауға қатысу

1998 жылы Буш өзінің демократ қарсыласы, вице-губернатор Бадди МакКейді 418 000-нан астам дауыспен (2 191 105; 55 процентке 1 773 054; 45 процентке қарсы) жеңіп, Флорида штатының губернаторы болды. Ол «консенсус құруға бағытталған прагматик» деп үгіт жүргізді. 1998 жылғы сайлауда Буш испаноязықты халықтың 61 пайызы мен афроамерикандықтардың 14 пайызының қолдауын алды.

2002 жылғы қайта сайлауға қатысу

2002 жылы республикалық губернаторлық сайлауда Бушқа ешқандай қарсылық болмады, ал жалпы сайлауда ол демократ Билл Макбрайдпен бақ сынасты. Олар Флорида тарихындағы ең қымбат губернатор сайлауында екі рет пікір алмасты. Дауыс беру процесі жақсы өтті. Буш Макбрайдты 56 пайызға қарсы 43 пайызбен жеңіске жеткізді, бұл 1998 жылғы жеңістен де жоғары көрсеткіш болды. 2002 жылғы сайлауда Буш штаттың еврей сайлаушыларының 44 пайызының қолдауын алды. Сонымен қатар, ол Орталық Флориданың I-4 дәлізіндегі маңызды сайлау округінде ақ нәсілді әйелдердің дауысын жеңіп алды. Дегенмен, ол афроамерикалық сайлаушылармен 1998 жылғы табысын қайталай алмады, олардың тек 8 пайызын ғана қолдады. Буш Флориданың қайта сайланған тұңғыш республикалық губернаторы атанды. Жоғары есептеулер бойынша салық үнемдеуінің маңызды бөлігі 2001 жылы президент Джордж Буш басшылығымен қабылданған федералдық мүлік салығы заңының күшін жоюдан туындады, бұл жылына 848 миллион доллар салықтық үнемдеуге мүмкіндік берді. Джеб Буш оны штаттық салықпен алмастыруды ұсынбады. Флорида салық бақылауының вице-президенті Курт Веннердің сөзіне сүйенсек, Буш штаттың табысының ең жоғары деңгейде болған кезеңінде губернатор болды, бұл ішінара жылжымайтын мүліктің құнының өсуімен байланысты болды, сондықтан ол салықты төмендеткеніне қарамастан табыс артты. Буш штаттың мемлекеттік қызметкерлер санын 11 пайызға қысқартты. 2006 жылдың мамыр айында 448,7 миллион долларлық мемлекеттік қаржыландыруға вето қою аясында ол қоғамдық кітапханаларға, кітапханаларда оқуға көмектесу пилоттық жобаларына, интернеттегі жоғары мектеп оқулықтарына және Тампадағы бірлескен кітапханаға бөлінген 5,8 миллион долларлық гранттарды қысқартты. Флорида губернаторы ретінде Буш 2000 жылы "B", 2002 жылы "A", 2004 жылы "B" және 2006 жылы "C" бағаларын алды. Бұл бағалар либертариандық ой-сана орталығы "Като институты" Америка губернаторларының екі жылдық фискалдық саясаты жөніндегі есеп картасында берілді.

Білім беру саясаты

Буш әкімшілігі мемлекеттік білім беру реформасына баса назар аударды. Оның "A+ жоспары" жоғары стандарттарды орнатты, барлық оқушыларды тестілеуді міндеттеді және Флорида штатының барлық мектептерін бағалады. 1998 жылдан 2005 жылға дейін Флоридадағы 4-сынып оқушыларының Ұлттық білімді бағалау бойынша оқу көрсеткіштері 11 ұпайға өсті, ал жалпыұлттық көрсеткіш 2,5 ұпайды құрады, деп хабарлайды консервативті саясатты зерттеу орталығы Maine Heritage Policy Center, ол стандартталған тестілеуге қарсы. Буш мектеп ваучерлері мен жекеменшік мектептерді, әсіресе мемлекеттік мектептерде үлгерімсіздік байқалатын аймақтарда қолдады, бірақ бүгінгі күнге дейін штаттан үлгерімсіз деген баға алған мектептер өте аз. Ол оқу қиындықтары бар оқушыларға өздері таңдаған мектепке қатысу үшін ваучерлер беретін МакКей стипендиялық бағдарламасын құрды. Ол сондай-ақ оқушыларға ваучерлер беретін A+ мүмкіндік стипендиялық бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама 2006 жылы Флорида Жоғарғы соты тарапынан жойылды. Буш корпоративтік табыс салығы бойынша салық жеңілдігін стипендиялық бағдарламасын құруға көмектесті, ол корпорацияларға стипендиялық қорларды қолдау үшін салық жеңілдіктерін ұсынады. Бұл қорлар табысы төмен оқушыларға стипендия беруге түскен қаражаттың 100% жұмсауы керек. Оның қарсылығына қарамастан, түзету қабылданды. Жоғары білім беру саласында Буш өкілеттігі кезінде үш жаңа медициналық мектеп ашты, сондай-ақ "Бір Флорида" ұсынысын жасады, бұл бастама штаттық университеттердегі артықшылықты қабылдау бағдарламаларын тоқтатуға әкеп соқты. Осы қадамдар Флорида университетінің профессорлық-оқытушылық құрамының Бушқа құрметті диплом беруден бас тартуына себеп болды, ал Флорида университетінің түлектер қауымдастығы оны құрметті түлек деп жариялады.

Денсаулық сақтау саясаты

Губернатор ретінде Буш медициналық жауапкершілік жүйесіне маңызды реформалар ұсынды және оларды заңға айналдырды. Флорида Сенатының көп бөлігі республикашылдардан тұрды, және олар Буш ұсынған жарақаттар мен қасақана өлімге байланысты экономикалық емес зиянды өтеуге шектеулерге қарсы болды. Буш талаптарын қойып, заң шығарушы органды бес арнайы сессияға шақырды. Қиын мәселелер талқыланған кезде Буш штабының жоғары лауазымды қызметкері губернатордың реформаларына келіспейтін республикашылдарға қарсы дауыс беруге шақырды. Ақырында, заң шығарушы орган шектеулерге келісті және Буштің реформалары қабылданды. 2014 жылы, Буш қызметтен кеткеннен кейін, Флорида Жоғарғы Соты Буштің қолдауымен қабылданған 2003 жылғы заңның "негізгі бөлігі" болған зиянды өтеуге шектеуді штат Конституциясының теңдік принципін бұзу деп шешті, бұл "ең ауыр зардап шеккендерді, ең көп зиян мен шығынға ұшырағандарды және бірнеше талапкерлерді" кемсітеді. Буш Флориданың Medicaid жүйесіне реформа жасады, оның нәтижесінде жүйе пайдаланушылары жеке басқарылатын медициналық қызметтерге көшті. Флорида Жоғарғы Соты 2004 жылдың 23 қыркүйегінде бұл заңды конституцияға қайшы деп таныды. Бұл шешімге қарсы федералдық соттарға шағымдану жасалды. 2005 жылдың 24 қаңтарында АҚШ Жоғарғы Соты істі қараудан бас тартты, осылайша Флорида сотының шешімі күшінде қалды. Флорида губернаторы болған кезеңде Буш абортқа қарсы болды. Ол жасөспірімдердің аборты жайында ата-аналарын хабардар етуді талап ететін заңды қолдады және соттан зорлыққа ұшыраған, психикалық мүмкіндігі шектеулі әйелдің туылмаған баласына қамқор тағайындауды сұрады. Флорида штатының Окала қаласында орналасқан "Өмірді таңдаңыз" (Choose Life) атты абортқа қарсы ұйым бұрын губернатор Лоутон Чилз вето қойған арнайы тіркеу нөміріне өтініш берді, ол екі палатада да мақұлданды және Буш 1999 жылдың 8 маусымында заңға қол қойды.

Басқа да саясат

Буш 2000 жылы федералды үкіметпен бірлесіп 8 миллиард долларлық жобаның бөлігі ретінде Эверглейдс аймағын қалпына келтіру туралы заңға қол қойды. Ол сондай-ақ, жерді сатып алу бағдарламасы аясында табиғатты қорғау үшін бір миллион акр жерді бөлді. 2001 жылы Буш 16 мыңнан астам мемлекеттік қызметкердің мемлекеттік қызметтегі қорғалуын жойды, бұл осы лауазымдардағы қызметкерлерді жұмыстан босатуды жеңілдетті. Сонымен қатар, ол мемлекеттік келісімшарттарда нәсілдік артықшылықтарды жойған жарлық шығарды, бұл АҚШ-тағы алғашқы осындай заң болды. Буш өлім жазасын жақтады және оның өкіметтену кезеңінде 21 адам өлім жазасына кесілді. Анхель Нивес Диаздың өлім жазасын орындау сәтсіз аяқталғаннан кейін – оны орындауға 37 минут кетті және өлімге әкелетін химиялық заттардың екінші инъекциясы қажет болды – ол 2006 жылдың 15 желтоқсанында Флоридадағы барлық өлім жазаларын тоқтатты. Буштың өкіметтену кезеңінде штаттағы сот төреліктерінің нәсілдік және гендерлік құрамы әртараптанды. Алайда, Wall Street Journal газетінің мәліметінше, демократтар Буштың кейбір сот тағайындауларын «ашық түрде партиялық және саяси» деп сынға алды. Ол басқа да заңдарды вето арқылы тоқтатып отырды (мысалы, «ата-ана үйлестірушілері» туралы заң жобасы). 1995 жылы Флорида штатының заң шығарушы органы Жоғары жылдамдықты темір жол басқармасын (HSRA) құрды және мемлекеттік-жекеменшік серіктестік моделін ұсынды. Үкімет мемлекеттік қаражатты федералдық қаржымен және салықтан босатылған облигациялармен пайдаланып жүйені құратын болды. Жеке сектор жобаға инвестиция салуға, желіні жобалауға және салуға көмектесуге, сондай-ақ пойызды пайдалану франшизасын алуға тиіс болды (дизайн, құрылыс, пайдалану және күтіндеу, немесе DBOM). Пойыздар жеке меншікте болады, бұл әуежайдағы әуе компаниясы сияқты. Темір жол жүйесі мен оның жоспарлауына 7-8 миллиард доллар жұмсалатыны күтілді. Флорида HSRA және Флорида Көлік департаменті (FDOT) Fluor Corporation және Bombardier Transportation компанияларын қамтитын консорциуммен келісімге келді. Консорциум 300 миллион доллар инвестиция салуға және DBOM функционалын пайдалануға келісті. Флорида штаты мемлекеттік облигациялар шығарады, ал FDOT келесі отыз жыл бойы облигацияларды қызмет ету үшін жыл сайын 70 миллион доллар (инфляцияны ескере отырып, жыл сайын үш пайызға өседі) жұмсайды. Оларды төлеу үшін федералдық қаражат жұмсалады, ал мемлекеттік қаражат негізгі қарызды өтейді. Жоғары жылдамдықты темір жол жұмыс істеген кезде операциялық табыстар да қарызды өтеуге қолданылады. Жоғары жылдамдықты темір жол жобасы 1999 жылы Буш губернатор болғанға дейін іске асырылуға жақын болды, бірақ ол өкіметке келген екінші күні жобаны тоқтатты. Штат заң шығарушылары жобаны 2000 жылғы дауыс беру бюллетеніне конституциялық түзету ретінде қосу арқылы жауап берді, ол сайлаушылармен қабылданды. Бұл түзету Буш пен заң шығарушы органды 2003 жылға дейін темір жол жүйесін салуды бастауға міндеттеді. Буш жобаға және басқармаға қаржы бөлуді ветолады және жоғары жылдамдықты жүйенің құрылысын талап ететін конституциялық талапты жою үшін кең ауқымды науқанға жетекшілік етті.

Қоғамдық пікірді зерттеу

"Майами Геральд" газетінің мәліметінше, Буш өзінің сегіз жылдық қызметі ішінде жұмысын мақұлдау деңгейі 58 пайызды құрады. Ол қызметтен кеткен кезде, рейтингтерінде үлкен партиялық айырмашылық байқалды: республикашылдардың арасында 70 пайыз, демократтардың арасында 32 пайыз. Ол сондай-ақ көптеген тәуелсіз сайлаушылардың қолдауын алды: сайлаушылардың 66 пайызы оның губернаторлық қызметін А немесе В деңгейінде бағалады. 2000 жылдың сәуір айында "The Florida Voter" жүргізген тағы бір сауалнамада Буштың жалпы рейтингісі 54 пайызды құрады, ал 31 пайыз сайлаушы оның губернаторлық қызметін мақұлдамады. Тамыз айында "Sun Sentinel" газетінің сауалнамасы Бушқа қолдау деңгейін 57 пайыз, қарсылық деңгейін 24 пайыз көрсетті. 2001 жылдың маусым айында Буш екінші мерзімге кандидат болатынын жариялағанда, оның рейтингісі 50-ші жылдардың ортасында тұрақталды. Тамыз айында "Mason Dixon Polling & Strategy" жүргізген сауалнамада Бушқа қолдау деңгейі 49 пайызға төмендеді, бұл оның қызметінің барысында сайлаушылардың көпшілігі оның губернаторлық қызметін мақұлдамаған алғашқы жағдай болды. 2002 жылдың қаңтар айында "Tampa Tribune" газетінде жүргізілген сауалнамаға сәйкес, сайлаушылардың 58 пайызы Бушты "керемет немесе жақсы" деп бағалады, 27 пайызы "қанағаттанарлық" деп бағалады, ал 14 пайызы "нашар" деп бағалады. 2002 жылдың наурыз айында "Tampa Tribune" газетінде жүргізілген сауалнамада сайлаушыларға "Жеб Буштің губернатор ретінде атқарып жатқан жұмысына келісесіз бе, жоқ па?" деген сұрақ қойылғанда, сайлаушылардың 56 пайызы Буштың губернаторлық қызметін мақұлдағанын, ал 35 пайызы мақұлдамағанын айтты. 2002 жылдың маусым айында "Mason Dixon Polling & Strategy" жүргізген сауалнамада Бушқа қолдау деңгейі 62 пайызды құрады. Шілде айында "The Florida Voter" жүргізген сауалнамада сайлаушылардың 52 пайызы Бушты мақұлдады, бұл өткен аймен салыстырғанда айтарлықтай төмендеу болды. Қазан айында "The Tarrance Group" жүргізген сауалнамада Буш қайта сайлануға түскен кезде 57 пайыз қолдауға ие болды. Сайлау нәтижелері сауалнама нәтижелерімен дерлік сәйкес келді, Буш 56 пайыз дауыс алды. 2003 жылдың маусым айында "Sun Sentinel" газетінің сауалнамасында Бушты сайлаушылардың 14 пайызы "керемет" деп бағалады, 40 пайызы "жақсы" деп бағалады, 29 пайызы "қанағаттанарлық" деп бағалады, ал 9 пайызы "нашар" деп бағалады. 2004 жылдың сәуір айында "Orlando Sentinel" газетінің жүргізген сауалнамасында Бушты сайлаушылардың 54 пайызы "керемет немесе жақсы" деп бағалады, 23 пайызы "қанағаттанарлық" деп бағалады, ал 23 пайызы "нашар" деп бағалады. "SurveyUSA" жүргізген тамыз айындағы сауалнамада Буш 56 пайыз қолдау жинады. 2004 жылғы Атлант мұхитындағы дауылдар аяқталғаннан кейін "Strategic Vision" жүргізген сауалнамада оның қолдау деңгейі 61 пайызға өсті. 2005 жылдың қыркүйек айында "SurveyUSA" жүргізген тағы бір сауалнамада Бушқа қолдау деңгейі 53 пайызға төмендеді. 2006 жылдың наурыз айында "Mason Dixon Polling & Strategy" жүргізген сауалнамада Бушты сайлаушылардың 63 пайызы "керемет немесе жақсы" деп бағалады, 21 пайызы "қанағаттанарлық" деп бағалады, ал 16 пайызы "нашар" деп бағалады. 2006 жылдың қазан айында "St. Petersburg Times" сайлаушылардан губернатор Бушты әріптермен бағалап беруді сұрады; сауалнамада сайлаушылардың 56 пайызы Бушты А немесе В әрпімен бағалады, 23 пайызы С әрпімен, 10 пайызы D әрпімен, ал 7 пайызы F әрпімен бағалады. "Mason Dixon Polling & Strategy" жүргізген қараша айындағы сауалнамада Бушқа қолдау деңгейі 64 пайызға жетіп, ең жоғары көрсеткішті құрады. Флоридадан тыс жерлерде республикашыл партияның басқа да басшылары сайлау науқанында да, одан тыс жерлерде де Буштың көмегін іздеді. Буш Кентукки штатына барды, онда республикалық қарсыласы Эрни Флетчер Бушпен бірге штаттың губернаторы болып сайланды, бұл 32 жыл демократтар үстемдігіне нүкте қойды. 2014 жылдың алғашқы айларында Буш Нью-Мексиконың губернаторы Сусана Мартинес, Невада штатының губернаторы Брайан Сандовал, сенатор Ламар Александр (Теннеси штаты) және Флоридадағы Конгресс сайлауында жеңіске жеткен Дэвид Джоли үшін үгіт жүргізді. Бушты кейбір "Чай партиясы" мүшелері консервативтік көзқарастары жеткіліксіз деп сынға алды, өйткені ол иммиграция және жалпы білім беру саласындағы консерваторларға ұнамайтын ұстанымдарды қолдайды. Буш 2012 жылдың 11 маусымында республикалық партияны "келіспеушілікке жол бермейтін ортодоксальдыққа" берік ұмтылуы үшін ашық сынады. "Bloomberg View" сайтына берген сұхбатында Буш бұрынғы республикашыл президенттер Рональд Рейган мен Джордж Бушқа қазіргі GOP-да қолдау табу қиын болар еді деп мәлімдеді. 2013 жылдың қазан айында Буш иммиграциялық реформаны қабылдауды талап етті. 2014 жылдың сәуір айында Буш заңсыз көші-қон туралы былай деді: "Бұл – сүйіспеншілік актісі. Бұл – отбасыңа деген адалдық актісі. Мен шындығында бұл басқаша қылмыс деп ойлаймын. Жаза төленуі керек, бірақ адамдар осы елге отбасына көмектесу үшін келгені үшін ашуланып, дүрлік қоймауы керек".

Саяси мүдделері

2004 жылдан 2007 жылға дейін Буш Ұлттық бағалауды басқару кеңесінің (NAGB) мүшесі болды. Конгресс құрған кеңестің мақсаты – Американың мемлекеттік және жеке мектептеріндегі K-12 оқушыларының академиялық үлгерімін бағалайтын есептер бойынша саясатты қалыптастыру. Содан бері Буштың білім беру қоры Жалпымемлекеттік білім беру стандарттарын енгізу жобасын қолдап келеді. 2013 жылдың қазан айында стандарттарға қарсылар туралы айтқанда, Буш «Сын мен арзан сөздерге бой ұру оңай болса да, мен олардың американдық білім берудегі мәселелерге ұсынар шешімдерін естігім келеді» деді. 2006 жылдың мамыр айында Бушқа Ұлттық футбол лигасының келесі комиссары болу ұсынылды. Комиссар Пол Тальябу қызметтен кетіп, іздестіру жұмыстарын жүргізіп жатқан еді. 2006 жылдың 24 мамырында Буш жауап ретінде: «Мен Флорида штатының губернаторымын және 2007 жылдың қаңтарына дейін губернатор қызметін атқаруға ниеттімін» деді. Ақырында Роджер Гуделл НФЛ-дің жаңа комиссары атанды.

Кәсіпкерлік қызмет

Fox Business телеарнасының хабарлауынша, Буш 2007 жылдан 2014 жылдың желтоқсанында республикалық партиядан президенттікке кандидат болуды шешкенге дейін тапқан 29 миллион доллардың жартысына жуығын Уолл-стрит банктері мен компанияларынан алған. 2007 жылдың сәуірінде Буш Tenet Healthcare компаниясы директорлар кеңесіне кірді. Ал келесі тамызда Буш Lehman Brothers инвестициялық банкісінде жеке капитал тобының кеңесшісі болып жұмыс істеді. Буш сонымен қатар InnoVida, Swisher Hygiene және Rayonier компанияларының директорлар кеңесінде қызмет етті, ал Barclays компаниясына кеңесші болды. Кейін Буш InnoVida банкротқа ұшырағаннан кейін оған төленген 270 000 долларлық консультациялық еңбекақысын қайтарды. 2014 жылға қарай Буш Tenet компаниясындағы жұмысы үшін 2 миллионнан астам доллар алған. Бұл компания 2014 жылы Пациенттерді қорғау және қолжетімді күтім туралы заң (ACA) арқасында 100 миллион долларлық жаңа табыс күткен және «американдықтарды осы бағдарлама бойынша сақтандыруға тіркелуге белсенді түрде шақырып отырған».

2016 жылғы президенттік сайлау науқаны

Буш 2012 жылғы сайлау аяқталғаннан бастап 2016 жылғы президенттік сайлауға потенциалды кандидат ретінде қарастырылды. 2 қазан 2014 жылы Джордж Буш ағасының «президент болуға ниетті екенін» айтты. 16 желтоқсан 2014 жылы Буш Facebook арқылы 2016 жылы АҚШ президенті болу үшін «белсенді түрде зерттеулер жүргізіп жатыр» екенін және жыл соңында бірнеше корпоративтік кеңестерден кеткенін мәлімдеді. 2015 жылдың ақпан айында Буш губернатор болып жұмыс істеген кезеңдегі бірнеше мың электрондық хатты онлайн режимінде жариялады. Электрондық хаттардың көп бөлігі Флорида штатының «Ашық есік» заңына сәйкес, жалпы қолжетімділікте болды. Алайда, Буш әлеуметтік қамсыздандыру нөмірлері, есімдер мен мекенжайлар сияқты жеке деректерді, сондай-ақ хабарламалардың мазмұнын қамтитын бірқатар электрондық хаттарды жариялап, дау тудырды. Буштің сайлауалды штабы кейіннен жеке ақпаратты жойды. Өзінің потенциалды кандидатурасын зерттеу кезеңін алты айға ұзартқан (жоспарланған мәлімдемесі зерттеу фазасы басталғанынан кейін бес күн өткен соң жасалды), Буш бұл уақытты баспасөз құралдарымен танысуға, демеушілерді іздеуге және стратегия дайындауға жұмсады. Осы арқылы ол саяси қаржына қатысты бірнеше заңдарды сақтады, олар үлкен қаржылай көмекті шектейді және үлкен саяси акциялар комитеттерімен (Super PACs) координация жасауға тыйым салады. Бұл ресми түрде кандидат болу туралы мәлімдеме жасауды кейінге жылдыруын білдірді, бұл алғашқы сайлау кезеңіндегі жеке тұлғаға берілетін $2,700 шегінен өтуге мүмкіндік берді. 2015 жылдың мамыр айында Буш 2015 жылдың қаңтарынан бері Right to Rise атты үлкен саяси акциялар комитеті үшін шамамен 100 миллион доллар жинап отырғаны хабарланды. Буш 2015 жылдың 15 маусымында Майами-Дейд колледжінің көпмәдени кампусында өзінің кандидатурасын жариялады. Рейтер агенттігінің мәліметінше, Буш өзін консервативті принциптерді сақтайтын, орталық көзқарасты республикашыл деп сипаттады; ол иммиграциялық реформаны уәде етті, еркін испан тілінде сөйледі, әйелінің мексикалық тегін атап өтті және Хиллари Клинтонды сынады. Пол Саймон атындағы қоғамдық саясат институтының директоры Дэвид Йепсен: «Егер латын американдықтардың сайлауға қатысу тенденциясы осылай жалғаса берсе, республикашылдардың Ақ үйді жеңуі өте қиын. (Буш) осы сайлаушыларға әсер ету үшін бірегей мүмкіндіктерге ие және ол оларды барынша пайдаланады» деді. «Политико» журналы қателіктерді талдап, былай деді: «Тамыздан қазанға дейінгі баяу, қиындықпен ілгерілеуі «Джеб! Инк.» деп қаралатын операцияның сәтсіздігіне себеп болған барлық нәрсені көрсетеді. Буш республикалықтардың басымдық білетін мәселелеріне қарама-қарсы болды, өзі науқан жүргізуде тәжірибесіз және ұқыпсыз еді, ал оның науқаны ішкі келіспеушіліктермен және оларды парализге түсірген қорқынышпен бөлінді, бұл оларға Трампқа жауап беруге мүмкіндік бермеді». 2016 жылдың мамыр айында Буш Трампқа да, Клинтонға да дауыс бермейтінін мәлімдеді.

Саяси ұстанымдар

Буш өзінің мансабында сан алуан саяси мәселелерді көтерді, олардың көптегені губернатор болып жұмыс істеген кезінде, бұрын айтылғандай. 2015 жылы президенттікке кандидаттығын ұсынғанда ол бұрынғы мәселелерді қайта қарастырды, сонымен қатар көптеген жаңа мәселелерді де талқылады.

Экономикалық мәселелер

Буш капиталдан алынатын табыс салығы мен мүлік салығын төмендетуді қолдайды. Ол барлық американдықтар үшін салықты төмендетуді қолдайды және олардың үкіметтің араласуын азайту арқылы жақсырақ өмір сүретініне сенеді. Буш сондай-ақ әлеуметтік жәрдемақыны шектеуді де қолдайды. Ол мыналарды қолдайды: жәрдемақыны алу мерзімін төрт жылға дейін шектеу, еңбекке қабілетті алушылар жәрдемақы алу үшін жұмысқа байланысты шараларға қатысуы керек, және жәрдемақы алу кезінде бала туған жағдайда жәрдемақы мөлшерін шектеу. Буш зейнеткерлік жасын (әлеуметтік қамсыздандыру зейнетақысын алу жасын) 65-тен 68-ге немесе 70-ке дейін біртіндеп көтеруді жақтады. Буш Тұтынушыларды қаржылық қорғау бюросын және 2010 жылғы Додд-Фрэнк Уолл-стрит реформасы және тұтынушыларды қорғау туралы заңды жиі сынап тұрады.

Халықаралық қатынастар және қауіпсіздік

2015 жылдың мамыр айында Буш 2003 жылы Иракқа басып кіруге бұйрық бергенін, егер ол сол кезде президент болғанда, осылай істегенін айтты: "Мен [басып кіруге рұқсат берер едім], және Хиллари Клинтон да солай істер еді, баршаға еске салып айтайын. Ал, олар алған ақпаратпен бетпе-бет келгендердің көпшілігі де солай істер еді". Ол сондай-ақ, басып кіргеннен кейінгі қауіпсіздікке назар аудармау қателік болғанын көрсетті. Кейін ол: "Қазір білетіндерімізді білгенде, мен соғысқа бармас едім", - деді. "Мен Иракқа бармас едім", - деді ол. Сондай-ақ, бұл басып кіру, мүмкін, қате ақпаратқа негізделгенімен, пайдалы болғанын айтып, Саддам Хусейн билікте болмағандықтан әлем "әлдеқайда қауіпсіз" екенін атап өтті. 2015 жылы Буш АҚШ әскерлерін Иракта Ислам мемлекетімен (ИМ) күресу үшін одан әрі жұмылдыруды қолдамайтынын мәлімдеді, мұндай жұмылдыру ИМ-ді жеңу үшін қажет емес екенін айтты. Алайда ол болашақта мұндай жұмылдыру мүмкіндігін жоққа шығармады. Буш Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің телефон қосылыстары туралы деректерді жинауды жалғастыруын қолдайды. Ол сондай-ақ АҚШ-тың «Патриот» заңын қолдайды және сенатор Рэнд Пол мен басқалардың оны қайта бекітуге кедері келтіру әрекеттерін сынады. Буш Полдың «Патриот» заңы туралы пікірін «бұрыс» деп бағалап, былай деді: «Патриот» заңы бізді қауіпсіз ұстады, қарапайым ғана. Деректерді жинау бағдарламасы бізді қауіпсіз ұстады, қарапайым ғана. Азаматтық бостандықтар бұзылған жоқ». Буш әскери шығындарды арттыруға шақырып, ЖІӨ-нің 2,5% жеткіліксіз сома екенін айтты. Буш 2015 жылғы сәуірдегі Иранның ядролық келісімінің аясын «қорқынышты келісім» деп атады және президент болған жағдайда кез келген соңғы келісімді тоқтатуға тырысатынын мәлімдеді. Алайда Буш өзінің қызметінің бірінші күнінде келісімді күштен тоқтатуға ұмтылмаса екенін айтты. Буш президент Дональд Трамптың Иерусалимді Израильдің астанасы деп мойындау шешімін қолдады. Ол Twitter-де былай деп жазды: «Иерусалим – Израильдің астанасы және @POTUS-тың Американың елшілігін сол жерге көшіру туралы уәдесін орындағаны үшін оны құттықтаймын. Бұл – біздің ең жақын одақтастарымыздың бірі – Израильмен ынтымақтастық танытудың маңызды қадамы».

Азаматтық және қайырымдылық қызмет

1994 жылы Флорида губернаторы сайлауында Лоутон Чайлске қарсы жеңілгеннен кейін Буш саясат және қайырымдылық саласындағы қызметтерін жалғастырды. Ол "Майами балалар ауруханасына, Дейд округінің United Way ұйымына және Дейд округінің тұрғын үйсіздер қорына" көмектесу үшін ерікті түрде уақыт бөлді. Буш 2012 жылдан 2015 жылға дейін Барбара Буштің Отбасылық сауаттылық қорының төрағасының орынбасары болды. Сондай-ақ, ол Флорида штатының Таллахасси қаласында орналасқан еркін нарықтық саясатты зерттейтін институт (JMI)пен жұмыс істеді. Ол институтке көптеген жолдармен көмектесті және оның жұмысына қатысы бар. 2008 жылдың маусым айында Буштың Білім берудегі үздіктер қоры JMI-мен бірлесіп, "Іс әрекетіндегі үздіктер: Білім беру реформасы жөніндегі ұлттық саммит" атты саммит өткізді. 1996 жылы The Foundation For Florida's Future Бушпен бірлесіп жазған "Мінездегі үлгілер" (Profiles in Character) атты кітапты жариялады, бұл Джон Ф. Кеннедидің 1955 жылғы "Батылдық үлгілері" (Profiles in Courage) кітабымен тікелей байланысты. Қор сондай-ақ "Білім алуға жаңа мүмкіндік: Флориданың алғашқы жекеменшік мектебі" сияқты саяси құжаттарды жариялады және таратып жүрді. Буш кейіннен консервативті Heritage Foundation баспасынан шыққан және Нина Шохраи Рис жазған "Мектеп таңдауы 2000: Штаттарда болып жатқандар" атты кітапқа алғы сөз жазды. Буш Флорида штатындағы алғашқы жекеменшік мектепті – Либерти Сити жекеменшік мектебін (K-6 сыныптардағы бастауыш мектеп) құрды. 1980 жылы Маями ауданында азаматтық құқықтар қозғалысынан бергі алғашқы ірі нәсілдік тәртіпсіздік орын алған еді. Мектептің негізін қалаушы, Бушпен бірге жұмыс істеген Т. Уиллард Фэйр – жергілікті афроамерикалық белсенді және Үлкен Майами қалалық лигасының жетекшісі болды. Либерти Сити жекеменшік мектебі 2008 жылы 1 миллион доллардан астам қарызға батып, жабылды. 2000 жылы Буш "Ең үздік ерікті, ұйым немесе адамды" марапаттау үшін Points of Light бағдарламасын құрды. Буш – жыл сайынғы AT&T Jeb Bush Florida Golf Classic турнирінің құрметті төрағасы, ол кісінің кірісі Цистикалық фиброз қорына аударылады. Ол алғаш рет комитет мүшесі Лоусон Даттонмен кездескеннен кейін осы іске қатысты, оның баласы кісілік фиброздан зардап шекті. 2014 жылы 19-шы жыл сайынғы Джеб Буш Флорида Классикасында қолдаушылар 722 000 доллардан астам ақша жинады, бұл қатысушылар мен жиналған кірістер бойынша белгіленген мақсаттан асып түсті. Шара басталғалы бері 19 жылдың ішінде жиналған жалпы сома 7,478 миллион долларды құрады.

Жеке өмір

1970 жылы шетелдік алмасу бағдарламасы аясында Мексиканың Леон қаласында ағылшын тілін оқытып жүргенде Буш Колумба Гарника Галломен танысты. 2014 жылғы мәлімет бойынша, отбасы Флорида штатының Корал Гейблс қаласында тұрады. Буш испан тілін жетік меңгерген. Буш-тың үш баласы бар: Джордж Прескотт (1976 жылдың 24 сәуірінде Техас штатында туған), Гулливер дайындық мектебінде оқыды, Райс университетін бітірді және Техас университетінің құқық мектебінен заң докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. 2014 жылғы сайлауда ол Техас штатының Бас жер басқармасының комиссары болып сайланды. Оның тағы бір ұлы, Джеб Буш кіші (1983 жылы туған), Боллс мектебіне қатысты.

1995 жылы Буш епископалдықтан католицизмге ауысты. 2004 жылы ол Колумб орденінің төртінші дәрежелі рыцарі атанды. Таллахассидегі 3521-ші Әке Хугон кеңесінің мүшесі Буш Әке Хугон ассамблеясына қосылды. 2018 жылдың сәуір айында анасы Барбара Буш дүниеден озғаннан кейін Буш оның қосылу рәсімінде отбасы атынан ақтық сөз сөйледі.