Жапон императорлық әулетінің тармақтарының мәртебесінің төмендеуі
Minamoto clan
Жапон империясының мүрагерлік құқығынан шеттесген әулеттеріне берілген «Минамото» аты, ел тарихындағы маңызды кландар мен самурайлық дәуірлер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон императорлық отбасының мүшелеріне мирасқорлықтан шығарылып, ақсүйектер қатарына төмендетілген тегі.
Surname of Japanese imperial family members demoted into ranks of nobility
Минамото (源) – 814 жылдан бері, императорлық отбасының мирасқорлықтан шеттетілген және ақсүйектер қатарына төмендетілген мүшелеріне Жапония императорлары тағайындаған ақсүйек тегі. Бірнеше ақсүйек әулеттерге бұл тегі берілді, олардың ең танымалсы – Сеива Генджи, оның ұрпақтары Хеян дәуірінен кейін Камакура және Ашикага шогунаттарын құрды. Минамото – Хеян дәуірінде Жапония саясатына үстемдік еткен төрт ірі кландардың бірі. Қалған үшеуі – Фудзивара, Тайра және Тачибана. Хеян дәуірінің соңында Минамото мен Тайра арасындағы бәсекелестік Генпей соғысына (1180-1185 жж.) әкелді. Минамото жеңіске жетіп, 1192 жылы өзін шогун етіп тағайындаған Минамото но Йоритомо басшылығымен Камакурада Жапонияның алғашқы шогунатын құрды, бұл жапон тарихының Камакура кезеңін (1192-1333 жж.) бастады. "Генпей" атауы "Минамото" (源 Gen) және "Таира" (平 Hei) канджилерінің баламалы оқылуларынан шыққан. Камакура шогунаты 1333 жылы император Го Дайгоның Кенму қалпына келтіруі кезінде құлатты. Үш жылдан кейін Кенму үкіметі Сеива Генджи ұрпақтары болған Ашикага кланымен құлатты, олар Ашикага шогунатын құрды (1333-1573 жж.). Минамото кланы сондай-ақ Генджи (源氏) немесе сирек Генке (源家) деп аталады, бұл "Минамото" үшін gen (源) онъёми оқылымдарын пайдаланады, ал ши немесе джи (氏) "клан" дегенді білдіреді, ал ке (家) "ұзын отбасы" үшін қосымша ретінде қолданылады.
Minamoto (源) was a noble surname bestowed by the Emperors of Japan upon members of the imperial family who were excluded from the line of succession and demoted into the ranks of the nobility since 814. Several noble lines were bestowed the surname, the most notable of which was the Seiwa Genji, whose descendants established the Kamakura and Ashikaga shogunates following the Heian era. The Minamoto was one of the four great clans that dominated Japanese politics during the Heian period in Japanese history—the other three were the Fujiwara, the Taira, and the Tachibana. In the late Heian period, Minamoto rivalry with the Taira culminated in the Genpei War (1180 1185 AD). The Minamoto emerged victorious and established Japan's first shogunate in Kamakura under Minamoto no Yoritomo, who appointed himself as Shōgun in 1192, ushering in the Kamakura period (1192–1333 AD) of Japanese history. The name "Genpei" comes from alternate readings of the kanji "Minamoto" (源 Gen) and "Taira" (平 Hei). The Kamakura Shogunate was overthrown by Emperor Go Daigo in the Kenmu Restoration of 1333. Three years later the Kenmu government would then itself be overthrown by the Ashikaga clan, descendants of the Seiwa Genji who established the Ashikaga shogunate (1333 to 1573). The Minamoto clan is also called the Genji (源氏), or less frequently, the Genke (源家), using the On'yomi readings of gen (源) for "Minamoto", while shi or ji (氏) means "clan", and ke (家) is used as a suffix for "extended family".
Тарих
Жапония императорлары императорлық отбасының мүшелеріне, мұрагерлік құқығынан айырылып, дворяндыққа төмендетілгендеріне, абыройлы тегін сыйлады. Көптеген Минамото әулеттерінің ең танымалсы – Сеива Генджи, император Сеиваның немересі Минамото но Цунемотодан (897–961) тараған. Цунемото провинцияларға кетіп, ірі әскери әулеттің негізін қалады. Минамото но Мицунака (912–997) Фудзиварамен одақ құрды. Одан кейін Фудзивара жиі Минамотоны астана Хэйан-Кёода (қазіргі Кёто) тәртіпті қалпына келтіру үшін шақырды. Сеива Генджи әулетінің бағы Хоген көтерілісінде (1156) құлдырады, онда Тайра әулеті оның көптеген мүшелерін, соның ішінде Минамото но Тамеёсиді өлтірді. Хэйдзи бүлігінде (1160) Сеива Генджи әулетінің басшысы Минамото но Йошитомо шайқаста қаза тапты. Классикалық жапон романы «Генджи туралы әңгіме» романының басты кейіпкері – Хикару Генджиге оның әкесі, император, саяси себептермен Минамото тегін берді және оны азаматтық қызметке және императорлық шенеунік болуға жіберді. Генпей соғысы туралы Жапонияның ерте эпикалық шығармасы – «Хейке туралы әңгіме» (Хейке Моногатари) де айтылады.
The Emperors of Japan bestowed noble surnames upon members of the imperial family who were excluded from the line of succession and demoted into the ranks of the nobility. The most prominent of the several Minamoto families, the Seiwa Genji, descended from Minamoto no Tsunemoto (897–961), a grandson of Emperor Seiwa. Tsunemoto went to the provinces and became the founder of a major warrior dynasty. Minamoto no Mitsunaka (912–997) formed an alliance with the Fujiwara. Thereafter the Fujiwara frequently called upon the Minamoto to restore order in the capital, Heian Kyō (modern Kyōto). The Seiwa Genji's fortunes declined in the Hōgen Rebellion (1156), when the Taira executed most of the line, including Minamoto no Tameyoshi. During the Heiji Disturbance (1160), the head of the Seiwa Genji, Minamoto no Yoshitomo, died in battle. The protagonist of the classical Japanese novel The Tale of Genji (The Tale of Minamoto clan)—Hikaru Genji, was bestowed the name Minamoto for political reasons by his father the emperor and was delegated to civilian life and a career as an imperial officer. The Genpei War is also the subject of the early Japanese epic The Tale of the Heike (Heike Monogatari).
Минамото кланының мүшелері (Генжи кланы)
Тіпті патшалық құрамында да 親王 атағы бар әміршілер; таққа көтерілуге құқығы бар шинно және 王; о атағы бар әміршілер арасында да айырмашылық болды. Олар императорлық мұрагерлік желісіне жатпаса да, корольдік топтың мүшелері болып саналды (сондықтан Минамото тайпаларынан жоғары тұрды). Минамото деген атты (бұрынғы) ханзадаға немесе оның ұрпақтарына беру оларды корольдік топтан толығымен шығарып тастады, осылайша мұрагерлік тізбегінде болмаған олар үшін де құқықтық және әлеуметтік мәртебесін төмендетуге әкелді. Көптеген кейінгі тайпалар Минамото тайпасының мүшелерінен құралды, және олардың көптеген ертегі ата-бабалары әйелдерінің фамилияларымен белгілі. Минамотодан тараған монахтар да белгілі; олар көбінесе шежірелерде еске алынады, бірақ тайпалық атын тасымайды (орнына буддалық есімді пайдаланады). Минамото – көптеген танымал ұрпақ тайпаларының атасы және негізін қалаушысы, олардың ішінде Ашикага, Токугава, Матсудайра, Нитта, Такеда, Шимазу, Сасаки, Акамацу, Китабатакэ, Тада, Ота, Токи, Ямана, Сатоми, Хосокава, Сатакэ, Ямамото, Хеми, Огасавара, Ясуда, Такенучи, Хирага, Имагава, Мияке және т.б. тайпалар бар. Тайпаның 21 тармағы болды, олардың әрқайсысы одан тараған императордың атымен аталады. Олардың кейбіреулері көптеген адамдарды қамтыса, ал кейбіреулері ұрпақ қалдырмады.
Even within royalty there was a distinction between princes with the title 親王; shinnō, who could ascend to the throne, and princes with the title 王; ō, who were not members of the line of imperial succession but nevertheless remained members of the royal class (and therefore outranked members of Minamoto clans). The bestowing of the Minamoto name on a (theretofore )prince or his descendants excluded them from the royal class altogether, thereby operating as a reduction in legal and social rank even for ō princes not previously in the line of succession. Many later clans were formed by members of the Minamoto clan, and in many early cases, progenitors of these clans are known by either family name. There are also known monks of Minamoto descent; these are often noted in genealogies but did not carry the clan name (in favour of a dharma name). The Minamoto is the ancestor and parent clan of many notable descendant clans, some of which are Ashikaga, Tokugawa, Matsudaira, Nitta, Takeda, Shimazu, Sasaki, Akamatsu, Kitabatake, Tada, Ota, Toki, Yamana, Satomi, Hosokawa, Satake, Yamamoto, Hemi, Ogasawara, Yasuda, Takenouchi, Hiraga, Imagawa, Miyake, etc. There were 21 branches of the clan, each named after the emperor from whom it descended. Some of these lineages were populous, but a few did not produce descendants.
Нинмё Гендзи
Олар император Нинмёнің ұрпақтары еді. Оның ұлдары Минамото но Масару мен Минамото но Хикару удайдзин қызметін атқарды. Хикарудың ұрпақтарының ішінде Сага Генджидің Ватанабе но Цунаны асырап алған әкесі Минамото но Ацуши және Сеива Генджидің Минамото но Мицунаканың әйелі болды.
They were descendants of Emperor Ninmyō. His sons Minamoto no Masaru and Minamoto no Hikaru were udaijin. Among Hikaru's descendants was Minamoto no Atsushi, adoptive father of the Saga Genji's Watanabe no Tsuna and father of the Seiwa Genji's Minamoto no Mitsunaka's wife.
Монтоку Генджи
Олар император Монтокудың ұрпақтары еді. Олардың арасында Минамото но Ёшиари садайдзин болды, ал оның ұрпақтары Сакадо тайпасына жатты, олар Хокумен но Буши еді.
These were descendants of Emperor Montoku. Among them, Minamoto no Yoshiari was a sadaijin, and among his descendants were the Sakado clan who were Hokumen no Bushi.
Сеива Генджи
Бұл Сеива императорының ұрпақтары еді. Олардың ең көп саны – ханзада Сададзумидің ұлы Минамото но Цунемотодан тарағандар. Кавачи Генджиден шыққан Хачимантаро Йошие – самурайлардың (буке) басшысы болды. Оның ұрпақтары Камакура шогунатын құрды, осылайша оның тегі көптеген самурайлар үшін, әсіресе Ашикага кланының тікелей ұрпақтары (Ашикага шогунатын құрған) және қарсылас Нитта кланы үшін құрметті ата-тектілікке айналды. Ғасырлар өткен соң Токугава Иэясу Нитта кланы арқылы Сеива Генджиден тарағанын мәлімдеді.
These were descendants of Emperor Seiwa. The most numerous of them were those descended from Minamoto no Tsunemoto, son of Prince Sadazumi. Hachimantarō Yoshiie of the Kawachi Genji was a leader of a buke. His descendants set up the Kamakura shogunate, making his a prestigious pedigree claimed by many buke, particularly for the direct descendants in the Ashikaga clan (that set up the Ashikaga shogunate) and the rival Nitta clan. Centuries later, Tokugawa Ieyasu would claim descent from the Seiwa Genji by way of the Nitta clan.
Жозей Генджи
Олар император Йозейдің ұрпақтары еді. Минамото но Цунемото Сеива Гендзи әулетінің атасы деп есептелсе де, оның император Сеиваның емес, император Йозейдің немересі болғанын көрсететін деректер бар (бұл деректерді Хёшино Хисаси 19 ғасырдың соңында қайта ашты). Бұл теория кеңінен мойындалған факті емес, бірақ Йозей жағымсыз әрекеттері үшін тақтан түсірілгендіктен, оның шындығында одан да жақсы тектен шыққан деп мәлімдеуге себеп болған болар.
These were descendants of Emperor Yōzei. While Minamoto no Tsunemoto is termed the ancestor of the Seiwa Genji, there is evidence (rediscovered in the late 19th century by Hoshino Hisashi) suggesting that he was actually the grandson of Emperor Yōzei rather than of Emperor Seiwa. This theory is not widely accepted as fact, but as Yōzei was deposed for reprehensible behaviour, there would have been a compelling motive to claim descent from more auspicious origins if it were the case.
Коко Генджи
Олар император Коконың ұрпақтары еді. Оның тұңғыш ұлы, ханзада Коретаданың шөбересі Кошо, будда мүсіндерін жасаушылардың (бусси) әулетінің бабасы болды, одан буддалық мүсін жасаудың түрлі мектептері пайда болды. Кошоның немересі Какуджо Шичидзё Буссо шеберханасын құрды.
These were descendants of Emperor Kōkō. The great grandson of his firstborn Prince Koretada, Kōshō, was the ancestor of a line of busshi, from which various styles of Buddhist sculpture emerged. Kōshō's grandson Kakujo established the Shichijō Bussho workshop.
Уда Генджи
Олар император Уданың ұрпақтары еді. Принц Ацумидің екі ұлы – Минамото но Масанобу мен Минамото но Шигенобу садайдзин болды. Әсіресе Масанобудың балалары гүлденіп, куге ретінде бес додзё үйін құрды, ал буке ретінде Оми Гендзидің Сасаки кланы мен Идзумо Гендзи тайпаларын қалыптастырды.
These were descendants of Emperor Uda. Two sons of Prince Atsumi, Minamoto no Masanobu and Minamoto no Shigenobu became sadaijin. Masanobu's children in particular flourished, forming five dōjō houses as kuge, and as buke the Sasaki clan of the Ōmi Genji, and the Izumo Genji.
Даиго Гендзи
Олар император Дайгоның ұрпақтары еді. Оның ұлы Минамото но Такаакира садайдзин болды, бірақ Анна оқиғасы оның құлдырауына себеп болды. Такаакираның ұрпақтары Окамото және Каваджири тайпаларын құрайды. Дайгоның немересі Минамото но Хиромаса белгілі музыкант еді.
These were descendants of Emperor Daigo. His son Minamoto no Takaakira became a sadaijin, but his downfall came during the Anna incident. Takaakira's descendants include the Okamoto and Kawajiri clans. Daigo's grandson Minamoto no Hiromasa was a reputed musician.
Мураками Генджи
Бұл Император Муракамидің ұрпақтары еді. Оның немересі Морофуса удайдзин қызметін атқарды және оның көптеген ұрпақтары болды, олардың арасында бірнеше доджо куге үйлері кездесті. Муромачи кезеңінде Ашикага әулеті билікке келгенге дейін Гендзи но Чоджа атағы әрқашан Морофусаның ұрпақтарының біріне бұйырды.
These were descendants of Emperor Murakami. His grandson Morofusa was an udaijin and had many descendants, among them several houses of dōjō kuge. Until the Ashikaga clan took it during the Muromachi period, the title of Genji no Chōja always fell to one of Morofusa's progeny.
Рейзей Генджи
Бұл император Рейзеидің ұрпақтары еді. Олар 21 Гендзи әулетінің тізіміне қосылғанмен, Минамотоның олардан тараған ұрпақтарының есімдері туралы нақты жазбалар қазірге дейін табылған жоқ.
These were descendants of Emperor Reizei. Though they are included among the listing of 21 Genji lineages, no concrete record of the names of his descendants made Minamoto is known to survive.
Қазан Генжі
Бұл Қазан императорының ұрпақтары еді. Олар Ширакава дōдзёсының әулетіне айналды, ол ғасырлар бойы Цзинги канды басқарды және Шинтоның орталықтандырылған мәселелеріне жауапты болды.
These were descendants of Emperor Kazan. They became the dōjō Shirakawa family, which headed the Jingi kan for centuries, responsible for the centralised aspects of Shinto.
Сандзё Гендзи
Бұл император Сандзёның ұлы, ханзада Ацуакираның ұрпақтары еді. Олардың бірі – Минамото но Мичисуэден бастап, Императорлық үйдің министрлігіндегі Окими но ками (императорлық отбасының бас генеалогы) лауазымы мұрагерлікпен беріліп келді.
These were descendants of Emperor Sanjō's son Prince Atsuakira. Starting with one of them, Minamoto no Michisue, the position of Ōkimi no kami (chief genealogist of the imperial family) in the Ministry of the Imperial Household was passed down hereditarily.
Го-Санжо Генджи
Бұл император Го Сандзёның ұлы, принц Сукехитоның ұрпақтары еді. Сукехитоның ұлы Минамото но Арихито садайдзин қызметін атқарды. Минамото но Йоритомоның вассалы Таширо Нобуцуна, «Хейке әңгімелерінде» есімдері кездеседі, Арихитоның немересі болған деген аңыз бар («Генпей Жосуики» бойынша).
These were descendants of Emperor Go Sanjō's son Prince Sukehito. Sukehito's son Minamoto no Arihito was a sadaijin. Minamoto no Yoritomo's vassal Tashiro Nobutsuna, who appears in the Tale of the Heike, was allegedly Arihito's grandson (according to the Genpei Jōsuiki).
Го-Ширакава Генджи
Бұл әулет тек Император Го Ширакаваның ұлы Мочихито-о (Такакура но Мия) тұқымынан құралды. Генпей соғысының басталуына себеп болған мұрагерлік даудың салдарынан ол дәрежесінен төмендетіліп ("Минамото но Мочимицу" деп аты ауыстырылды) және жер аударылды.
This line consisted solely of Emperor Go Shirakawa son Mochihito ō (Takakura no Miya). As part of the succession dispute that led to the opening hostilities of the Genpei War, he was declassed (renamed "Minamoto no Mochimitsu") and exiled.
Жунтоку Генджи
Бұл император Цзюнокудың ұлдары Таданари-о және принц Йошимуне ұрпақтары еді. Екіншісінің немересі Йосинари Ашикага Йосимицудың көмегімен садайджин қызметіне жетті.
These were descendants of Emperor Juntoku's sons Tadanari ō and Prince Yoshimune. The latter's grandson Yoshinari rose to sadaijin with the help of Ashikaga Yoshimitsu.
Го-Сага Генджи
Бұл әулет тек Император Го Саганың немересі, ханзада Кореясудан ғана құралды. Кореясу жас кезінде қуыршақ шогун (Камакура шогунатының жетіншісі) етіп тағайындалды және бірнеше жыл өткен соң "Минамото но Кореясу" деп аталды. Ол тақтан түсірілгеннен кейін патшалық мәртебесін қайта алды, содан кейін көп ұзамай монахқа айналып, осылайша Минамото есімін жоғалтты.
This line consisted solely of Emperor Go Saga's grandson Prince Koreyasu. Koreyasu ō was installed as a puppet shōgun (the seventh of the Kamakura shogunate) at a young age, and was renamed "Minamoto no Koreyasu" a few years later. After he was deposed, he regained royal status, and became a monk soon after, thereby losing the Minamoto name.
Го-Фусакуса Генджи
Бұл император Го Фукакузаның ұлы, ханзада Хисакидің (Камакура шогунатының сегізінші шогуны) ұрпақтары еді. Хисакидің ұлдары, ханзада Морикуни (келесі шогун) және ханзада Хисаёши Минамото атанды. Хисаёшидің асырап алған "немере інісі" (іс жүзінде Нидзё Мичихираның ұлы) Мунеаки гон дайнагон (дайнагонның орынбасары) болды.
These were descendants of Emperor Go Fukakusa's son Prince Hisaaki (the eighth shōgun of the Kamakura shogunate). Hisaaki's sons Prince Morikuni (the next shōgun) and Prince Hisayoshi were made Minamoto. Hisayoshi's adopted "nephew" (actually Nijō Michihira's son) Muneaki became a gon dainagon (acting dainagon).
Огимачи Генджи
Бұл Огимачи императорының патшалыққа жатпайтын ұрпақтары еді. Алғашқыда олар буке болған, бірақ кейін додзёке, Хирохата әулетіне айналды.
These were non royal descendants of Emperor Ōgimachi. At first they were buke, but they later became dōjō ke, the Hirohata family.
Тарихи кезеңдер мен қалалардың құрылуы
Камакура кезеңі мен Камакура қаласының негізін Жапонияның бірінші шогуны Минамото но Ёритомо қалады. Муромачи дәуірін Минамото но Йошиясудың (сонымен қатар Ашикага Йошиясу деп те белгілі) тікелей ұрпағы Ашикага Такауджи шогун құрды. Эдо дәуірін Токугава Иэясу шогун негіздеді, ол Минамото но Йошигэнің (Нитта Йошигэ деп те белгілі) ұрпағы екенін айтқан.
Kamakura period and Kamakura city, which were established and founded by Minamoto no Yoritomo—the first shōgun of Japan. Muromachi period was founded by shōgun Ashikaga Takauji—a direct descendant of Minamoto no Yoshiyasu (also known as Ashikaga Yoshiyasu). Edo period was founded by shōgun Tokugawa Ieyasu—who claimed to be a descendant of Minamoto no Yoshishige (also known as Nitta Yoshishige).
Әдебиет және өнер
Мурасаки Шикибудің «Гэндзи туралы әңгімесі» (源氏物語) – XI ғасырдағы маңызды жапон классикалық романы. «Хике туралы әңгіме» (平家物語) – 14 ғасырдағы эпикалық поэзия, 12 ғасырдың соңындағы Генпей соғысында (1180–1185) Минамото және Тайра кландары арасындағы Жапонияны билеу үшін болған күресті баяндайды.
The Tale of Genji (源氏物語) by Murasaki Shikibu, an important 11th century classical Japanese novel. The Tale of the Heike (平家物語), a 14th century epic poetry compiled of the struggle between the Minamoto clan and the Taira clan for control of Japan at the end of the 12th century in the Genpei War (1180–1185).